장음표시 사용
211쪽
hominum communi, ut Plurimum sussicit eertitudo imis proprie dicta, aut magna probabilitas, cum plerumque major haberi non possit. Quando autem . certitudo adestiti summo gradu, tunc adest quoque insallibilitas quar dam ; quia optime dicitur , testimonium sensuum, aut hominum, in summo gradu sallere non posse. Praeterea notandum est, I. λ in vita humana agi potissimum de
saetis et rebus externis, non de dogmatibus , et veritatibus eredendis. a.' De eiusmodi rebus plerumque non moveri controversias. 5.R Homines in vita communi etiam errare saepissime' et salii. Errores ejusmodi
nullam cum Dei persectionibus, aut divinis institutis contradictionem involvere. 5.8 Rebus humanis fidem tantum adhiberi humanam, divinae autem Revelationi fidem divinam deberi. quae sine insallibilitate haberi non potest. 6φ Iu Religionis negotio falli maxime esse
perieuIosum, eum res ad Salutem Periineat. 7. v Quando de dogmatibus agitur a viris doetissimis in utramquapartem ventilatis, sententiam Iudicis nisi ex iusallibilitata auctoritatem habeat, securitatem aut firmam persuasionem parere non Posse. 8.- Res omnes humanas continuis mutationibus esse obnoxias, Christum autem Religionem suam Perpetuam esse voluisse , quod uti probavimus , tine insallibili Iudice controversiarum cogitari non potest.
DicusT III. Doeirina de Iudies insallibili hominem
ratione spoliat. Ergo ele. RESP. NEG. ANTECED. Multum abest, ut sententia no-
stra hominem ratione spoliet; cum ratio ipsa Iudicem insallibilem postulet. Nihil certe rationi magis consentaneum est, quam auctoritati insallibili fidem adhibeta :aut an ratione se spoliant Acatholici, cum Seripturaeae credere eoulendunt ρ Ratio, quae sana ost et sobria , Iibenter suam in rebus divinis inscientiam agnoscit, atque innumeris magnorum etiam ingeniorum naufragiis
212쪽
ARTICULUS II. Iudex controuersiarum infallibilis a Christo institutus , alius eSse non Potrat , quam Ecclesia Catholica.
I. Nune de illo tractandum est, quod est in
hae eontroversia praecipuum, scilicet penes Ecclesiam esse exortas circa doctrinam lites dirimere. Quamdiu in genere quaestio ponitur: An medium aliquod requiratun quo sedulo veritatis investigato genuinum Scripturae sensum cognoscere, et intelltot diversas interpretationes veram Christi doctris nam a vanis opinionum commentis secernere valeati Facile nobiscum consentiunt Acatholici. V . rum in assignando hoc medio, vel, si magis' placet, Iudice controversiarum, in varias aheun sententias, omnes a Catholica doctrina longissima errantes. II. Sociniani, qui omnia humanis metiuntur argumentis, ex sola naturali ratione dijudicandum esse.
dicunt, quis verus Scripturae sensus sit, aut quid
213쪽
ad eam doctrinam pertineat, quam a Christo et
Apostolis accepimus. Ergo rationem solam statu utit Seripturae interpretem; hac sola tanquam magistra
utendum, hujus judicio standum iu Religionis dis.
sidiis. - Veteres Protestantes, et si qui nostra adhuc aetate Patrum suorum doctrinae inhaerent, Ionge se abesse clamant a Socinianorum sententia: eamque damnant tanquam verbo Dei contrariam et impiam,
quo omnis vera Theologia, omnis Christiana fides funditus evertatur. Lutherus, qui princeps fuit Novatorum , omnia in fide Posuit, rationis autem judicia tanquam fallacia, et nullius in rebus Theologicis auctoritatis explosit; quae Apostolus de muliere ait sI Timoth. II ai. J . . . Docere mulicli
non permitto ... 3ed esse in silentis . . . . ea rationi
attribuit garrulae, vanae, et contentiosae. - In hac ergo sententia quaestiones fidei non rationis judicio diei mendae sunt, sed sola Spiritus Sancti auctoritate; , Iudicium exercet, uti dicunt non spiritus privatus uniuscujusque hominis, sed Spiritus Dei, qui est in privatis hominibus. ille enim solus, qui Sensum Seti plurae dictavit, legitimus quoque Scripturae interpres est. Hinc si a sententiae hujus patronis quae
ritur, ubi sit Spiritus ille divinus, negant illum
' Episcopis, aut Ecclesiae, vel ulli hominum societati convenire; sed unum quemque privatum judicem esse, sive Spiritum S. interius docentem sequendo, si ipse donum interpretandi habeat; sive alteri praesertim praedestinatis aut regenitis adhaerendo, quos unctio i interius docet. Vide de Verbo Dei lib. III cap. III. - Ubi verba refert Lutheri, mesan.
214쪽
a ι 7 Chthonis, Brentii ele. Inter alios Melanchlbon, in hae quoque parte plurima perplexe et ambigue loqui. tur, veluti homo , cui nec errandi satis animi erat,
III. Sunt, qui simpliciter dicunt, Scripturam ex ipsa Seriptura explicandam esse; illam apertissimam esse sui ipsius interpretem; quae alicubi obscura videntur, alibi clare proponi. Qui ita loquuntur, nihil respondent, sed magis eludunt
quaestionem; nam cum Scriptura non in verbis consistat, sed in sensu; et controversiae non daverbis ipsis moveantur, sed de intellectu eorum; semper redit eadem quaestio , qua via, qua ratione homo ad Scripturae intelligentiam perveniat Uii de oriatur illa Scripturarum tantopere iactata
claritas Τ An ratione naturali, an communibus interpretalionis regulis sensus ex verbis erui possit, et verus a salso secerni Vel an Spiritus Dei interius sensum verborum aperiat, horninemque doceat , quid relinendum sit, quid repudiandum Qui primum dicunt, eum Sc cinianis omnia ad tri-huuat vocant rationis humanae ; qui secundum, spiritum aut sensum internum judicem constituunt. IV. Catholiet ad unum omnes tenent, fidei custodiam, omnemque de rebus controversis ad fidem spectantibus decernendi auctoritatem a Christo Ecclesiae esse commissam; seu, Ecclesiam in saltibi. lem esse controversiarum Iudicem a Christo ipso institutum. Hoc praecipuum Religionis nostrae sundamentum est, haec salutis anchora, hoc veritatis
revelatae tutissimum Palladium, hoc scutum fidei.
215쪽
2is quo possumus omnia tela nequissimi ignita extin guere, haec non brevis tantum et expedita, sed et necessaria omnem de Religione disputationem decidendi via. Hac quippe auctoritate sublata inanis est fides nostra, et divina Religio, tot laboribus, tot prodigiis per orbem propagata, necessario dissolvitur in confusum chaos discordantium opinionum. Hae autem integra, jam firma sunt omnia, et tuta et certa. Mirum ergo videri nota debet, quod Protestantes, in hane Catholicorum doctrinam
quasi manu facta irruant, atque ad eam evertendam vires omnes et conatus impendant; sentiunt enim ceriam esse et conclamatam suam, Omniumque Haereticorum ruinam ex hae suprema et
insallibili Eeelesiae in causis sidet dijudicandis potestate.
Judex eontrooemiarum a Christo institutus non P test esse miritus priuatus , qualem Protestantes σι mittunt, nec ipsa S ptura, nec ratio humana. Paoa arua I. Pax s.
I.' Illi, qui judicium summum decisionis soli Spiritui S.' tribuunt, qualis ille in privalis hominibus est, id primum doceant nos: an illo Spiritus idem sit in omnibus, an in diversis diversus Τ
216쪽
quia Spiritus S. unus est, nec secum ipse dissem tire potesti Si primum asserunt, explicent, C Protestantes in tot cliversas scindantur sententias rCur ex Scripturis doctrinas eruant, sibi omnino' oppositas Τ An Spiritus S. alia suggessit Luthem, alia Calvino, alia aliis Sectarum auctoribus ΤΠ.' Illud principium sallax est, et deceptionis
Plenum, quod non tantum controversiis finem tu ponere non potest a sed econtra atam portam apis. rit erroribus: atqui tale est illud principium ex testimonio sensus interni desumptum. Ergo etc. PaoaAT. Minoa. Ut Testimonium internum Spirmius S. sinem imponere posset controversiis, heret adesse medium, verum spiritum a falao secernendi: Atqui nullum assignare hucusque potu-runt hujus sententiae Patroni. Frustra ergo litigan
' actor et reus; neuter potest aut sua Probare, aut consutare contraria; nee est, qui controversiam
dirimat. Agnoscimus, inquiunt, Spiritum Sanctum in Seripturis loquentem; sed unusquisque sui se, sus testimonium proferens contendit se Spirit Saneti judicium sequi; atque ita ad sanatismum amplus et liber patet aditus. Quisque enim ad eum, quem sibi imaginatione esinxit interiorem sensum Scripturas detorquebit; nec quidquam tam absurdum cogitari potest, quod non, ex Scr.
pluris se hausisse contendent novarum doctrinarum fabricatores. . In hoc omnis omnium Haereticorum is error est: ait Vincentius Lerin. caP. a. . . Quodo Scripturam saeram pro ipsa sua altitudini non
217쪽
ai η γω uno et eodem sensu, quo universi, accipiunt: - sed eiusdem eloquia aliter atque aliter alius . interpretatur, ut pene quot homines, tot illis se is tentiae erui posse videantim re . . . III. ' Nulla est Respublica tam male constituta, quae non habeat suos controversiarum iudices. Omnis quippe Societas, quamvis optimis legibus instructa in summam confusionem abeat necesse
est, si licet cuique privato leges pro arbitrio interpretari. Quanto magis putandum est, Christum de hoe tam necessario medio Ecelesiae suae providisse, quam durare voluit in perpetuum. et in toto terrarum orbe ejusdem fidei professione colligari. Hanc materiam dissicile non esset pluribus Scripturae textibus illustrare. Sed timeo ne incas sum laboremus sacros Codices opponendo adve sariis. Quid enim Τ Si illi alia omnino in Seripturis vident spiritu suo interno ducti Τ Dieamus tamen, quid nobis Spiritus dicat, non spiritus privatus , qui mendax est, multiplex, et inconstans et aed ille qui Ecclesiam regit, et fidei deposito in. vigilat. Clara et perspicua haec sunt. . . . Attendi e
insmientibus , qui sequuntur spiritiam suum, et nihil uident. .. Vident pana, et di nant mendacium dicentes : ait Dominus a . . Cum ego non sim lacu tur. . . . Vide quae cap. II art. I prop. III dicta sunti
218쪽
Paos Aetna II ' PLas. I' Seriptura non polast' esse supremus Iudex controversiarum fidei, si et ' non omnia conlines quae ad fidem Christianam pertinent; et a ' alia plura obscure tantum continet, et involute: atquaetc. Minorem art. I prioris capitis probavimus.
et sensus. Circa utrumque controversiae ortae sunt,
et quotidie oriuntur, quae ex Scripturis decidi non Possunt, ut jam probavimus. Scriptura enim est lex muta et mortua, quae interrogata silet, et patienisr sinit se in diversos sensus torqueri.
non potest, qua docti ad veritatem pervenire non Possunt, indocti autem misere decipiuntur. Atqui ita est, si ex Scripturis ipsis de Seriptura judicandum est. Ergo etc. PROB. Minoa I.' Hactenus inter Protestantium
Doctores convenire non potuit, quinam articuli adsidem Christianam pertineant; nullus est, de quo non ipsi disputent inter se; nec est, qui indicet; quia inter litigantes pari ratione suum quisque sensum tuetur, et certis Scripturae locis probare contendit. . . . Scripturis nutantur sua dogmata con- 'mare , ait Irenaeus Cons. mereri lib. I ωρ. I. ' ne sine teste esse videantur. Sed deformam eloqωα Dei, otque eae figura hominis,, vu*is, aut um Duram reddunt. . . . a.' Indocti, qui spe libertatis illecli ad Novatorum castra transierunt . cum e
219쪽
ctoritati se subducerent totius Ecclesiae catholicae , iugum subierunt hominum quorundam turbulentorum, i qui fidem Conciliis et Ecclesiae universae abrogarunt, ut in se transferrent. Tota ergo haec seductorum hominum multitudo , cum, Scripturarum intelligentiam ipsa assequi non possit, aliam sidet regulam non habet, quam ministrorum suo. rum leves, instabilesque opiniones. Vere impletus in illis, quod Jeremiae II I3 dictum legitur. . . . Duo maia Iecu ρπulus meust Me derelinquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas, cistemnas dissimias, quae continere non Valent aqua3. . . . Praeclare contra hanc Novatorum sentemtiam ratiocinatur Melchior Canus exemplo a civili
. Scriptura Iudex est mortuus, qui nec litigata. tium utriusque rationes audire, nec sententiam ipse eloqui valet. Quodsi in humana aliqua repu-hbea talis iudiciorum esset sorma descripta, ut nulli essent iudices vivi, sed solis exaratis litteris controversia finiretur; praeterquam quod sorma j dieandi stultissima esset, nullus etiam esset litigan. di finis. α . et paulo post . . . . In humana republica ejusmodi iudicia non permitterentur pri, vatis hominibus, nisi legislatores disquisissent. . . . Et vero non mediocris haec insania esset, legem dieem constituere legis; de sensu legis litigantes
ad legem remittere. i V. ' Demum et illud observandum, hanc senstentiam . nequidem sensum habere certum et deteri
minatum. Quando dieitur , Seripturam sui ipsius
220쪽
optimam esse interpretem; utique supponitur ades Seripturae intelligentiam in illis, qui cam consulunt; quomodo enim decidi ex ea possent quaestiones fidei,c non intelligeretur Nunc autem in idem devo, viarur, quod ab initio quaesitum est: unde habent privati quique homines hanc Scripturae inlauligentiam Τ Αn per spiritum privatum, aut gustum internum 3 An per rationem ' humanam , seu naturales ingenii vires Primum in prima huius propos. parte resutatum est. Secundum est ipsa Sociniarum sententia, de qua nunc agendum. Paos Avua III ' Palla. I' Iudex controversiarum ex Articulo I de tesse a Christo institutus et insallibilis: atqui neutrum rationi humanae convenit. r.' Nulli hi logitur hanc a Christo nobis datam esse fidei magistram. Contrarium asserit Apostolus I ad Cor. I I9. . . Scriptum est: Perdam rvientiam svientium, eι
prudentiam prudentium reprobabo. . . . Rationem vero humanam insallibilem esse, nemo sanus unquam asseruit. Ergo etc. .
II.' Qui rationem philosophieam, Religionis ra-
velatae judicem constituunt, id agunt reluctante a. reclamante ipsamet sana ratione quae dictat mrebus ab una Dei revelantis auctoritate pendentibus auctoritatem audiendam esse, non naturalem ph. losophiam; verbum Dei, doctrinam 'a Deo ipso, qui omnis verilatis sons est, prosectam, nonae ad tribunal vo Hri humanae rationis, sitias a'