Institutiones theologicae auctore fr. Leop. Br. Liebermann ss. theolog. doct. et prof. dioecesis Argentinensis vicario generali. Tomus 1. 5.

71쪽

s. III. De libris detitem-canonicis novi Testamenti. PROPOSITIO

Omnes libri deutero- canonici N. T. diuinae originis sunt. PROB. I. argumento generali. Omnes ii libri et partes librorum continentur in canone a Conc. Trid. promulgato; atqui canon ille legitimus est, et certae atque infallibilis auctoritatis; ut I.' probatum

est. Ergo et .Paoa Arua II. SPECIATI M.

I. ' De misi. ad Hebraeos. Canonicam huius spistolae auctoritatem probat Patrum testimonium, et unanimis Ecclesiae consensus. Ac primum quidem, quod Graecos Patres attinet, et totam orientalem

Ecclesiam, res apud omnes in consesso est. . . .

Iliud dicendum est, ait Hieronymus ad Dardanum, hanc Distolam , quae inscribitur ad Hebraeos non solum ab Ecclesiis orientalibus, sed ab omnibus retro Ecclesiis, et graeci sermonis scistoribus quasi Pauli ostoli susciρL. . . Quod Ecclesiam latinamultinet, non dissitemur, quorundam animos fuisse

72쪽

aliquamdiu suspensos; verum multo plures eam inter divinas Scripturas computarunt, et quidem ex antiquissimis Patribus, ut Clemens Rom. ita epist. ad Corinth. , quam Hasebius lib. III hist. refert; S. Irenaeus cujus testimonium apud eundem Eusebium lib. V legitur. Tertuli. in pluribus locis. quamvis eam videatur Barnabae attribuisse. His a IV et V saeculo adjungendi sunt Hilarius Ambrosius, Augustinus. Illam inspecta propius antiqua Ecclesiae Rom. traditione in canonem retulit Innocentius I et post eum Gelasius. Quinimo in Co ciliis cocumenicis Ephesino, et Chalcedon. approbati sunt Anathematismi S. Cyrilli Alexandri, quorum X haec habet. . . . Pontilicem et Ostolum confer flanis nostrae factum esse Christum, diuina Scriptura

commemorat. . . . Quae verba ex epist. ad Hebraeos

desumpta sunt. Omitto, quod S. Petrus in secunda epistola quam ad Hebraeos direxit, hujus S. Pauli

epistolae mentionem iaciat cap. III. v. IS. . . Sicut et carissimus frater noster mulas secundum datam sibi sapientiam scriριu MObi . . .

II.' De 'istolis Iacobi, Iudae , secunda Petri,

secunda et tertia Ioannis. 'De his epistolis quosdam olim dubitasse, aurevera apostolicae essent, testis est Eusebius I i. III. historiae, eap. ias.), et D. Hieronymus LG. de Miris illustrib. 7. Nobis certum est eas esse BP stolicas et divinas; habent enim in divinae suae originis testimonium non tantum argumentu ea g

73쪽

neralia- quae 3.' 'produximus; sed alia plura, quae vel unam aliamve, vel omnes simul concedicunt. - Vid. Beliamin. de verbo Dei lib. I. caper 8. - Item opus Mai. D. missi. tom. III. pag. 588 etc. origenis i et S. mero mi testimonia mox vi

III. De Apocal si sancti Mammis.

ocal sin inter divinas Scripturas numerant antiquissimi Patres I9stinus, Irenaeus, apud Eusebium , Tertullianus , Origenes , CyPrianus , Clemens Alexand.; et siqui ea de re aliquamdiu dubitarunt, quia regno millenario Christi favere videbatur, oianis tamen brevi cessavit fluctuatio, neque a fine saeculi IV quisquam reperitur dissensus inter Ecclesias. Quamvis veterum Doctorum testimonia' ad comprobandam librorum deutero-canonicorum auctoritatem expressis verbis referre

non patiatur hujus operis compondiaria brevitas; illud tamen Origenis, viri in Scripturarum studio omnium versatissimi praetermittere non possumus, qui libros 'omnes deutero - canonio. N. T. ab Apostolis scriptos, et divinos esse statuit. Huic aliud subjiciemus S. Hieronymi, ex ejus ad Paulinum epistola desumplum. Origenes Homil. VII in Iosue haec habeti ...is Sacerdotali tuba primus in suom Evangelio Matthaeus increpuit. Marcus quoque a. et Lucas tubis suis sacerdotalibus cecinerunt. m Petrus etiam duabus epistolarum suarum Perso nuit tubis. Iacobus quoque et Iudas. Addit ni-

74쪽

is hilominus adhuc, et Ioannes tuba canere peris epistolas suas et Apoculypsin, et Lucas Apostos, lorum gesta describens. Novissime autem et illeis veniens, qui dixit: puto autem nos 'Deus novi is simos Apostolis ostendit et in XIV Epistolarum M suarum fulminans tubis, muros Iericho, et oma, nes idololatriae machinas, et Philosophorum do- ω gmata usque ad fundamenta dejecit. v . . S. Hieronoemi verba haec sunt. ...is Iacobus, Pe-M i rus , Ioannes , Iudas septem Epistolas edide-M runt, tam mysticas,' quam succinctas; et hreves is pariter ac longas: breves in verbis, longas in B sententiis, ut rarus sit, qui non in earum le-M ctione 'caeculiat. Apocalypsis Ioannis tot habetis sacramenta, quod verba etc. IV. De partibus librorum deutem. canonicis.

cham illam capitis XVI a versu 9 usquo ad sinem , partem esse 'Evangelii a S. Marco scripti omnes fere manuscripti codices graeei et latini probant; omnes item versiones orientales , Syriaca , Arabica ete. Illam agnoseunt Denaeus , Eusebius, Athanasius, August. aliique ex antiquissimis Patrihus. Accedit usus Ecclesiae, quae jam a multo tempore diebus festis Resurrectionis et Ascensionis ex hoc capite Evangelium Missae legit. Doctiss. D. Millius Anglus partis hujus authentiam solide vindicat ex graecis codicibus.

75쪽

Augeli apparilione, quae Luc.. XXII legitur, quamvis a quibusdam in dubium vocata fuerit, quia in aliquibus . exemplaribus desiderabatur; tamen a praecipuis Patribus tanquarn pars saerae Scripturae agnita: fuit; . atque ut talis semper habita ab Ecclesia Catholica. i 'III.' Initium capitis XIII Joao., quod historiam refert muIieris adulterae, tauquum genuinum S. Mann. Opus, et Scripturam divinam habuerunt Patres antiquissimi, Ammonius, Totianus in Narmonia, Athanarius in Synopsi, Hieroum. , Ambros. , August. , etc. I eperitur An multis codicibus

Graecis antiquissimis, et melioris notae, quos um s allegat. Beza ipse in adnotationibus ait. . . M ET vetustis nostris Codicibus septemdecim, unus dumtaxat illam noli habet. M . . Plura apud interpretes,

et Theologos jam citatos. .

. ARGUMENTA ADVERSARIORUM.

OBIIcIUNT eontra Distolas ad Hebrinos. I.' S. Hie ronymus ambigit, an haec ad Hebraeos Epistola sit ean uica : imo asserit, eam non reeipi a Latinis ; id patet ex ejus commetitariis in Isaiam et Ierem .s ex lib. de

viris illustribus in Caio : ex ejus ad Paulinum Epistola

de S. Scripturae studio . ubi haec habet. . . . Paulus ost. ad septem scri sit Ecclesias r Octaoa enim ad m-ἷrinos a plerisque extra numerum ponitur. . . . u.' Haecepistola patrocinatur erroribus Montanis larum: et Novaintianorum, cap. VI et X. S.' Auctor eiusdem Epistolae adstruit in Arca suisse urnam auream inanna contineniem, virgum Aaroti et tabulas et al lib. III Bego cap.

76쪽

VIII expresse dicitur , in Area nonnisi tabulas suisse.

Brae. AD Lm Etiamsi risero m. dubitasset, ait Melchior Canus De locis theolog. lib. II ea . XIJ,

non Proinde nostram hanc certam, indubitatamque sidem ambiguam essicere posset; sed negamus eum antipitem hoc loco habere sententiam. Nam ut innumera loca silentio praeterea intis, quibus resert Hieronymus ex

hac Epistola nomine Paulli testimonia , ille profecto locus, quem in probatione citavimus ex Epistola ad Dardanum ejus sententiae elarissimus testis est: eui et illud ipsum adjici potest, quod in ea ialogo do vixis illustribus in Paulo ait. Tam parum ibi adversariis lavet, ut PQ

tius nos iram sententiam confirmet.

AD II. multi putant, hanc esse causam, cur Epi Stola ad IIehraeos apud nonnullos latinorum , III et IV saeculo in suspicionem venerit: quia Montanistae et No vatiani illis Ioeis ad erroris sui patrocinium abutebantur Sed facilis est responsio: i .Q de baptismo intelligi Pos Funt, quae Apostolus habet in utroque loeo; ita primum interpretatur S. Ambros. lib. II. de Poenitent. secundum S. August. in expos. inchoata Epistolae ad Romanos. Vid. Natal. Alexand. saecul. III disseri. 22. Obj. u.--2.R VOX αδυνατον per ualde dioeile reddi debet; quod et δυσκολον appellatur. Richardus Simon meminit antiquissimico dieis , qui Hieronymi aetatem superat , in quo αδυνα- τον per dissicite redditur. AD III. xu Apostolus seri here potuit urnam et virgam in Arca fuisse, quia juxta arcam erant, vel cum Arca in tabernaculo. Mos iste loquendi Scripturae sacrae inusitatus non est. Rursum dici potest, illa post Salomonis tempora a Sacerdotibus intra Arcam cum tabulis posita suisse, ut in secretiori essent, tutiorique e lodia. S. Paulus hojus rei non erat inscius; nos sumus, qui Hebrae

77쪽

orum traditiones ignoramus. Teophilaetus asserit, ita opinatos esse temporis sui Iudaeos.

ImT. I. t Nisi haec epistola sit S. Pauli . . non potest haberi ut ea nonica; atqui plurimi probant eam S. Pauli

non esse. Ergo eto. RESP. I.' NEG. MAI. Non interest, quis epistolae auctor sit, cum ex trad. et auctoritale Ecclesiae constet eam esse canonicam. Plures sunt Scripturae libri, quorum in incerti sunt auctores. ...is Moleste sero, ait Melehior Canus stoco citato ὶ , quosdam in tam novam , ne dicam levem sententiam incidisse, ut Epistolam ad Hebraeos essa Aposto It Pauli negaverint et sed id multo molestius, ut, si Pauli non sit, Protinus non sit canonica. Nam auctore

incerto poterit Epistola certo esse Cavonica. m . . . RESP. u.φ NEG. MIN. Omnia Pene monumenta antiquii tatis, quae Epistolae canonicam auctoritalem Probant, etiam probant eam esse Paulina in . Sed haec dissusius exisplicare nimis Iongum esset. Conis. Naitast. Aleaeanc Saecul. I.' de lib. Can. N. T. g. 5. tium. I 6. obj. ult. . et Melch. Canus lib. II. de locis Theol. cap. XI. . Issae. II. , x. v Stylus hujus Epistolae ab illo, quo aliae Pauli Epistolae eotiscriptae sunt, longe diversus est. P.RIIaec Epistola Pauli nomen non refert, sicut caeterae ejus Epistolae. S.' cap. XIII loquitur de Timothaei liberatione, ad quem lamen secundam epistolam dederat, paucis ante obitum suum diebus, quin aliquam de ipsius captivitate mentionem faciat. Ergo Elc. Rrae. AD I. Quod stylus hujus Epistolae muIto sit ornatior quam aliarum D. Pauli Epistillarum, rati' est quia Paulus, ut Hebraeus, Hebraeis hebraice scripsit, id est, eloquio suo disertissime. origenes quidem apud Eusebium Putat, Lucam, aut Clementem exceptas a Paulo sententias graeco scripsisse , sicque Epistolam graeco Sermone suisse compositam. Observant item critici, Episto-

78쪽

Iam S. Clementis ad Corinth. cum hac ad Hebraeos et stylo, et sensu valde consentire. Verum haec salis gravia non sunt, ut a communi sententia abeamus , quae hanc Epistolam ait Hebraice scriptam ; et mox a Luca, vel si id magis placet, a S. Clemente graeco idiomate eleganter expressam. Ita Clemens Alexandr., et ipse Eusebius lib. VI historiae opinantur; neque id movere debet, quod textus V. T. secundum versionem LXX Interpretum citentur; nam Clemens , aut alius quisque interpres, qui Graecis graece scripsit, potuit ex graeco exemplari loca illa exscribere, quae Paulus Hebraeis scribens ex hebraeocodice citaverat. AD II. Conclude igitur, eam nullius esse, quia nullum auctoris nomeu praeseri. Causam hujus omissionis HSSiguare nostrum non est; persuasum autem habemus Paulum id absque gravi ratione con egisse. Rationem S. Hieronymus in catalogo scriptorum ecclesiast. in Paulo . hanc asseri . . . . Quia Paulus scribebas ad Hebraeos, Promer inoidiam sui aρud eos nominis, limium in minei is salutationis amputaverat . . . . Verum an non Epistolas ejus initium tam grande et magnificum legentibus statim apparet, Apostolum rerum, quas tractabat,

magnitudine abreptum, omnes exordii, aut tituli am ha-ges transiliisse ΤAD lII. Epistola ad Hebraeos eommuni calculo scripta est ante primam et secundam ad Timoth. Ergo liberalio Timothei a vinculis eontingere debuit, antequam Ap stolus primam ad eum Epistolam dedisset; quod illa

quoque I .m Epist. verba indicare videntur . . . . Certa bonum certamen sidet, a prehende pisam oeternam, in quamcatus es, et confessus bonam eonfessionem conam multis

testibus. a. .

OBIIcIcNT eontra Distolas Iacobi et Iudin. I.' Eusebius Iib. II hist. de Iacobi et Iudae Epistolis ait. . . .

79쪽

Sciendum est, quod a nonnullis non neci antur. . . .

videtur de numero Apostolorum suisse; nam Apostolum se non nominui, et contra aliorum Apostolorum morem salutatione utitur mere profana. . . . Iacobus. Dei et D. N. I. C. semus, duodecim tribubus, qui sunt in diversione salutem. . . . S.' Auctor Epistolae eo maxime spectasse videtur , ut ea quae Paulus ad Boman. III et ali hi de fidei excellentia docuerat, consularet. Ergo etc. RE P. AD I. Eusebius ibid. subjicit. . . . Nos tamen scimus, etiam istas eum coeteris ab Omnibus pene Ecele.ssis rec*i. AD 2.in Neque Paulus in Epistolis ad Thessalonicen. ses, Philippenses et Philemonem se Apostolum nominal; Deque Ioannes in suis Epistolis. Necesse igitur non est, tres admittere Iacobos; scilicet Iacobum Zebedasti, fratrem S. Ioannis , qui major appellatur et cujus mors narratur Actor. XII. u.' Iacobum Alyhmi, qui et minor dieitur: et S.' Iaeobum fratrem Domini, Ierosolymorum Episcopum cognomine iustum, qui auctor esset Epistolos Catholicae. Quamvis haec sententia de tribus Iacobis canonicam Epistolae auctoritatem non tolleret, merito la meu , ut minus bene fundala rejicitur. Vide Gol agenio m. III pag. 4 8.

AD S. Epistolae seopus nullatenus est, contra Apostoli doctrinam pugnare, sed salsis interpretationibus ocis Currere , eosque consulare, qui ea quae Paulus de operibus legis dixerat, ad opera bona. et pietatis ac charitalis exercitia extendebant. Item sibi in Epistolis suis Proposuisse videntur SS. Petrus , Ioannes , et Iudas. OBIICIUNT contra Epist. II. Petri. i.R Secundam Petri Epistolam dubiae auctoritatis habuerunt Origenes apud

Eusebium lib. VI hist. ; et Eusebius ipse lib. III cap.

5. ubi alti . . . Quae Pero secunda amellatur, eam quia

80쪽

dem inter saeros N. T. libros censitam non esse a majoribus accepimus. . . . u.' Stylus ab illo I. Epistolae multum dissert. Ergo etc. Brap. AD I. Origenes ibid. ait. . . . Unam Epistolam

re liquit s S. Petrus de qua nemo dubitae; sed et Meundam recipito. . . . Quibus verbis Sententiam suam clare et impera live exprimit. Vide quae in prob. citata sunt. Eusebius ea quae refert, nullo argumento probat. Caet rum ipse sententiam suam satis clare exponit Ith. III cap.

IS.; Ulinguit enim, ut jam observatum est, inter libros universim receptos , et illos , quibus contradieitur , et quos ideo antilegomenos vocat; et demum spurius. Dosecunda Petri Epistola ait, eam ad Spurios nota Pertin re, sed ad antilegomen , id est eos, quibus divina auctoritas competit, licet ad tempus a quibusdam suerit dubitatum. AD II. Argumentum hoc valde infirmum est. An tanta sit, ut quibusdam placet , Styli disserentia , non dum ita consesso est, nec leviter credendum levissimis eruditorum eonjectiouibus. Caelerum nihil impedit, quominus illud concedamus adversariis quod volunt, duas scilicet Epistolas stylo inter se, et charactere discreparer

verum , au non eundem auctorem saepe contingit , nota

aliam modo, sed eandem quoque sententiam Stylo scriberedisserenti Aut an non cum S. Hieronymo i Catia. de Seriptorib. Eceles. in Iuda concludere Possumus, RPetrum pro necessitate rerum diversis usum interpretibus OBIIcITUR eontra S. Iudi Dist. Epistola Iudin te stimonium refert ex libro Henoeti apocrypho; ilem luctam Michaelis Archangeli eum Diabolo de Moysis corpore , quod ex alio libro spireto desumptum est. Ergo non Potest esse a Deo inspirata. SP. NEGO cONSEQ. Fatemur haue Epistolam, quam clemens Alexand., Origanes, Tertiast aliique vetustissimi