장음표시 사용
411쪽
nem Sacramentorum, quemadmodum decrevit dare gloriam ad positionem operis meritorii: ergo sacramenta sunt signa gratiari moralia ; subindeque sunt causae moralesgrati ar, sicut merita sunt causae morales augmenti ejusdem, &gloriae, quia sicut operari sequitur elle , ita modus operandi sequitur modum essendi . Prob. 2. Causa physica est illa quae influxu sibi proprio & reali attingit effectum, ut e dictis patet; sed Sacramenta non attingunt gratiam influxu proprio & reali di ergo non sunt ejus causa physica , sed moralis. Maj
rem concedit Gonetus. Miuor vero prob.Nulla causa potest attingere essectum influxu proprio & reali, quin existat. Tum quia actio est actus rei existentis. Tum quia absurduin est
quod aliquid per se & immediatesagat, quin
existat; sed lacramenta non existunt, dumgratia producitur : nam dum secramentum matrimonii per Procuratorem contrahitur, gratia producitur in contrahentibus, quando in ipsis non est amplius materia nec sorma sacramenti: ergo Sacrainenta non sunt causae physicae , sed morales tantum gratiae. Prob minor: Gratia non producitur in anima, donec Sacramen tum sit persectum & completum . Tum quia causa principalis non utitur causa instrumentali imperfecta & incompleta. Tum quia si Sacer dos diceret tantum Hoe est non consecraret, &sic de caeteris; sed tune Sacramenta non existumi
excepto sanctissimo Sacramento altaris in quia consistunt in motu & actione, quae succestiva
sunt: ergo sacramenta non existunt, dum gratia producitur, & consequenter non attingunt ipsam influxu physico S reali. Praeterea, saepe distant loe aliter ab homine, in cujus anima est
causanda gratia, ut patet in Sacramento Poenitentiaeuenam dum Sacerdos pamitentem absolvit, verba non tangunt physico influxu poenitentem: rergo causant, quin exillant, quod est contra re-
412쪽
gulam physieorum , & contra Gonetum hic
n. 70. ubi ait, Exotent/a en/m est eonditio necesse 1aνia ad agendum , quam Deus non sto sispplere: ergo Sacramenta producunt gratiam moraliter
Resp. Gonet. dupliciter. I. n. g. ait argu mentum esse verum, dum instrumentum est artis vel naturae, falsum vero dum instrumentum est divinar virtutis, quale est sacramentum rhoe enim inter instrumenta primi & seeundi generis reperitur discrimen, quod eum in instrumentis naturalibus aut artifieialibus, virtus causae principalis non fit ita distusa, ut per seipsam possit immediate contingere passum , vel subjectum operis naturalis vel artificioli, necesse est, quod mediante instrumento illam deserente, reddatur ipsi praesens, subindeque
quod instrumentum naturae vel aviis conti
gat immediate passum seu subjectum in quo
debet produci ejus estectus : econtra vero eum virtus Dei , ob ejus immensitatem litomnibuη rebus intime praesens, non requiri tur , quod mediante instrumento reddatur praesens subjecto in quo gratia vel alius estectus supernaturalis Producitur, nec per consequens quod instrumenta divinar virtutis tale subjectum immediate contingant ; sed in rem distantem operari possunt. Unde Christus Matth. 8. sola voce sanavit servum Centurionis absem rem, die. AEstimativa licet non sit nisi in eapite, operatur tamen instrumentariter in pede, ipsumque movet locaIiter, ut instrumentum natu, yale animae, quia ipsa animaeul conjungitur,& uuae est causa principalis talis motus, formaliter in pede existit : cur ergo umiliter Sacramenta & alia divinae virtutis instrumenta non poterunt operari in subjectum distans,cum Deus qui est eausa principalia gratiae miraculorum, Omnibus rebus intime praesens sit, & immediate ac intimius quam anima pedi, ipsis
413쪽
conjungatur In ipso exum vivimus, movemur inmus. Act. I . Contra r. Haec responsio non evaeuat argumentum de existentia instrumenti physici, licet satisfacere videatur de proximitate aut i distantia ipsius . Probat enim instrumentum divinae virtutis posse operari in rem distantem, ut patet in voce qua Christus sanavit servum Centurionis absentem ; sed non probat instrumentum d vinae virtutis operavi &non existere : ergo cum sacramenta conserant
gratiam quin existant, quod ad causalitatem physicam requiritur, signum est , quod non sunt instrumenta physite a divinar virtutis, sed
moralia. 2. Responsio probat , quod instrumentum divinae virtutis non reddit Deum praesentem subjecto in quo est ectus producitur, ut contingit instrumento naturali & artificioso ,
quia inquit ) Deus ob immensitatem est omnibus rebus intime praesens, de quo nemo dubitat ; sed non probat instrumentum influere& operari quin sit praesens passo aut subjeeto: nam licet Sacramentum non reddat Deum spraesentem passo, ut instrumentum artificio tum reddit artificem presem tem subjecto ;amen non debemus inserve ipsum instrume tum non esis praesens subjecto e nam primo, Deus qui est causa priueipsis, in sententia Thominarurn, non potest agere quin sit praesens passo, ipsumque rangat s ergo a fortiori instrumentum quo utitur , debet esse praesens passo aut subjecto , illudque tangere . Seeundo, si causa prinei palis physica operari nequeat, quin vel per se, veΙ per instrumentum si p sens passo , ut infinuat responfici Goneti: quomodo instrualestem operari eo terit, quin sit praesens pisci & illud eontingat Tum quia instrumentum physicum me in diae inter causam principalem & subjectum. Tum quia virtus cauta principalis attingit pase
414쪽
sum, & in ipso producit effectum mediante
instrumento: ergo cum sacramenta non existant , Nec tangant subjectum , dum gratia producitur, non sunt instrumenta physica , 4ed moralia. Ad illud de Christo, dico, quod intelligi debet de causalitate morali, ut patet ex
Ad exemplum de aestimativa , dico I. quod non probat causam instrumentalem posse agere, quin in se existat, cum ipsa aestimativa exibsat in capite, dum instrumentaliter operatur in pede: ergo non evacuat dissicultatem. Dico et . salsum esse aestimativam operari instrumentaliter physice in pede: nam pes qui operatur & movetur , non movetur immediate Per virtutem a potentia aestimativa ipsi communicatam ; sed per virtutem animae: unde Pes non est instrumentum physicum aestimati-VM, sed animae; nee instrumentaliter in ipso pede agit, cum anima in pede non utatur aestimativa, sed pede: nam pes non potest esse instrume tum animae in capite, licet anima sit in capite tergo lidet Deus sit omnibus rebus praesens, non potest uti sacramentis aut aliis instrumentis physicis, quin ipsum instrumentum sit praesens subjecto & existat. : iResp.ai. Gonet. argumentum esse verum de
contactu virtutis &mus litatis, non autem de contactu suppositi & rei: quamRis inquit implicet. eontradictionem , quod instrumentum physice influat in estectum cauta principalis, nisi causalitate & virtute a causa principali derivata, spiritualiter passum contingat: agere Emmaest virtute activa actu dare esse, & ipsa produnio & actuilis essicientia est virtualis &
Contra I. Haec responsio non evacuat argumentum de existentia, eum non probet instrumentnm physicum non des ere necessario existere, ut agat, licet probet non debere per se
415쪽
subjectum attingere. Contra 2. Illa virtus sacramenti quae attingeret subjectum , deberet es se instrumentum causae principalis, nempe Dei; alias sacramentum nobiliori modo produceret gratiam, dum attingeret subjectum per suain virtutem quam dum attingeret illud per se ,
quod est falsum; sed non potest esse instrumentum Dei, quia Deus decrevit & instituit uti saeramento seu signo sensibili & visibili: ergo si neeesse sit instrumentum physicum attingere subjectum, & virtus quae inrisibilis est, non sic electa in instrumentum seu in signum gratiae ,
Oportet quod sacramentum attingat per se subjectum . Deinde, illa virtus per quam sacramentum attingeret subjectum, estet introducta in subjectum per ipsum sacramentum agens instrumentaliter, alioquin non esset virtus saeramenti: sed non potest produci, nec introduci in subjectum, quin sacramentum attingat illud, vel per se, vel per suam virtutem; non per suam virtutem, quia daretur virtus de virtute rergo per se & immediate: & consequenter de ratione instrumenti physici est, ut subjectum in quo debet recipi eflectus, physice contingat, ut in ipso recipiatur virtus instrumenti; sed sunt
facramenta quae non contingunt subjectum ituquo recipitur gratia, ut latetur Gonet. in argu mento de Poenitentia: ergo non possunt intro
ducere virtutem Operativam in subjectum; ideoque non sunt instrumenta phrsica . Denistae , id quod a sac amentis provenit & nobis com
municatur, est gratia, quia instituta sunt ad productionem solius gratiae exceptis illis quae imprimunt characterem ergo in subjecto non potest recipi virtus sacramenti quae sit in
strumentaliter productiva gratiae, & consequenter oportet, quod Physice contingat sub
Prob. 3. Haec verba consecrationis , me est corpus meum , vel saltem species conseci a
416쪽
tae panis & vini, quae sunt sacramentum Eucharistiae, non causant physice instrumentaliter corpus Christi ibi , ut advertit Doctor in
a. dist. I. quaest. s. g. contra astam opiniamem rergo caetera verba Sacramentalia non causant
physice eflectum quem significant, seu gratiam quam recipimus. Consequentia patet, si antecedens sit verum. Tum quia corpus Ch6si, seu gratia subsistens, est primus estectus S primum significatum in Eueharistiae Saer mento, sicut gratia accidentalis aut augmentumosusdem, est in aliis Meramentis. Tum quia sacramentum Eucharistiae non requirit applicationem aut receptionem, ut sit persectu in& eompletum, quia si a nemine susciperetur , a hue esset persectum & completum Sacrameneum signifieans invisibile corpus Christi. Tum quia haec verba , me est eo us meum, sunt
productiva & significativa alicujus rei invisibilis, sicut ista, Ego rebaperis i subindeque si ista physice operentur, etiam Illa;& si illa oporentur
tantum moraliter, etiam ista. Ρωb. igitur a t edens,nempe ista verba, me est eomm meum a
non habete causalitatem physicamr Corpus Christi non potest esse sub speciebus panis sine transubstantiatione panis in corpus 3 sed sola vi tas infinita eransubstantiat actione physica, ait Doctoer ergo haec verba, me est oονοπι -- , noti producunt instrumentaliter physiee id quod sigaifieant; ideoque nec ista, Ego sebois sProb. a eueaeus: Transubstantiatio est actici eo exfiva substantiae panis in substantiam codiporis Christi: sed conversio unius substantiae in aliam, est actio arguens potentiam infinitam , sicut creatici di anathitatior ergo nulla creatura potest ad illana physice concurrere, sed tantum
417쪽
ait D. Thom. illis significatur, per Sacramenta novae legis causari gratiam instrumentaliter, &per virtutem Spiritus sancti principaliter: ergo sicut Spiritus sanctus principaliter physice causat gratiam, ita & Sacramenta novae legis instrumentaliter physicet instrumentum enim cause physicae principalis, etiam physieum esse debet, & physice causare. Confirm. ex variis loquendi modis quibus
Scriptura utitur ad causalitatem nostrorum sacramentorum significandam: nam Ioan . . diis cuntur hnmines renasci ex aqua; ad Tit.et. salvari per lavaerum regenerationis 3 ad Ephes. s. mundari lavaeror sed hi modi loquendi, eausalitatem physicam indieante ergo , Sc. Minor Prob. Nam particula Ex communiter indicae causam physicam vel materialem uxta quod dicitur annulus fieri ex auro, vel essicientem &instrumentalem, sevi animal dicitur gigni ex semine: constat autem homines renasci spiritualiter ex aqua baptismali, non tamquam ex causa mat alit ergo ut ex instrumentali physica, & tamquam ex spirituali semine. Idem indicant particula Pεν, & ablativus easus ἔ eum enim in communi modo loquendi, causam phy-Mam instrumentalem seriptionis voIumus indieare, dicere solemus , quod hoc seriptum est
calamo, veI per caIamum: ergo similiter eum dicimur mundavi Iavacro, aut Per lavacrum seonvenientius id intelιigitur ut per instrumentum physicum, quam ut Per instrumentum s
Resp. r.Gonetum teneri etiam ad Iutionem hujus argumenti: nam hic art. 3. 2. n. 7s. ubi
respondet ad istud argumentum, BVtimus qui
418쪽
is hiae agere nequeat r ergo solum morallicr , &relictis variis nomistarum solutionibus quas ipse adducit , ait n. 8 I. Verior tamen ac probab. ιὰν est solutio O doctrina aliorum Thom=starum
sice, sed solism moraliter . Unde euili argumentum Goneti specialiter agat de Baptismo , militat contra ipsum: ergo ut salvetur responsio , dicendum est,quod Seriptura intelligenda est de eausal itate morali. Resi . a. haec omnia recte explicari posse per causalitatem moralem: dicitur enim, Christias lavit nos ἀ peceatis mstris in sanguine suo: αpostea Fer mortem Chr/sii μιν, facti sumus divulgori dicitur aliquid essici litteris , praeceptis ,
Sc i quae tamen constat morales tantum causas este i.
Resp. Gonetan. 34. licet hoe verum sit, qt n-do constat de morali tantum causalitate semisonem esse, ut in his exemplis contingit, quia: manifestum est ea non posse aliter intelligi x inire tamen adeo dubia, qualis est ea in qua versamur, de qua non apparet, quod non ponsit nisi mox liter exponi, quis sibh persuadeae Spiritum sanctum ejusmodi voces quibus vim sacramentorum nostrorum significare voluit , semper minus proprie, ac praeter solitum usum, ad moralem dum*axat & metaphoricam causalitatem significandam usurpasse , & tametanuspiam explicuisse se in illo sensu esse loe
tum p. Contra: nam haec res de qua loquimur, nota est dubia, lieet in Seriptura homines dicantu renasci &1alvari per sacramenta, quia pluribus in locis, homines diculur etiam generari Ped Passionem & crucem Christi, tamen certum est, quod crux est eausa moralis. Apostolus di
cit, Per Euan ilium ego v r renita , quod noct
potest intelligi Phylice, sed moraliter: ergo
419쪽
idem dicendum est de locis in argumento a ductis. Deindo, si res dubia sit, ut fatetur Gonet. & evidenter constet de causalitate morali , quae sulficiens est, ut c&ncedit supra de Sacra mento eum fictione recaepto, frustra igitur recurrit ad eausalitatem p nysicam quae est diis-cilior intellectu, & maximas involvit dissicultates solvendas. Donique, si non liceat nostram sequi sentemiam , quia Spiritus sanctus non explieuit se locutum suisse de causalitate morali , ut ait Gonet. neque licebit ipsi ea, dem ratione docere sententiam de eausalitate physica , quia Spiritus sanctus in loci citatis non explicuit se in illo sensu locutum
bet sub anathematis poena credere Sacramenta novae legis continere gratiam quam significant, quod etiam asserit Florentinum in Decreto unionis; at hoc 'erificari nequit de continen tia loeali & materiali, quomodo aqua v. g. continetur in vase, medicina in pixide, vel pecu nia in bursa: gratia enim eum sit qualitas spiria
tualis , non occupat locum , ut ait D. Bon venta in A. dist. I. t. I. quaest. 3. Non potest
etiam hoe intelligi de continentia sexmali pedinhaesionein, eo modo quo accidens dicitur contineri in subjecto cui inest ; gratia enim cum sit aecidens spirituale , completum & Perm
nens , non inhaeret Saeramentis quae sunt reseorporeae; sed residet in essentia animae quae spia ritualis est . ergo neeessario hoc debet intelligide continentia rirtuali, quae propria est caus. efficientis principalis, vel instrumentalis, quo, pacto illuminatio & ealefactio in sole & igne eontinentur, & planta in semine, & eflectus artis in instrumento artificis. Ex quo facile intelliges inquit quo sensu Sacramenta no at legis a SS. Patribus & Theologis vasa gratiae in-herduini JPPellantur a quia scilicςt eam qui e
420쪽
liter continent, ut ejus causae instrumentales; sicut arma vocantur in Scriptura, Vasa anter. sectoris , Vasa mortis : & instrumenta musicae, Vasa eant'ν, eo quod praedictos effectus, velut cauta instrumentses, virtualiter conti
Resp. Conei Ita loqui contra illos qui negant gratiam dari per Sacramenta , non vero contra modum et unde cum causalitas auteontinentia moralis, salvet quod dicunt Con-eilia S Patres de causalitate sacramentorum, nostra conclusio non Pugnat contra Concilia . Quod verum esse sic evineo r Concilia, Patres & saera Seriptura dicunt , quod S cramenta causant simplieiter gratiam : sed hoc salvatur per moralem causalitatem, quia quod aliquem estectum moraliter causat, e
iam si in illum physice non influat , dicitur nihilominiis eausare illum simplieiter ς alias
eausa finalis ae causa exemplaris , quae non influunt physice in estectum , ut dicunt omnes , non essent cauta simpliciter , quod est contra phisosophum 3 Meritum dicitur ca sa augmenti gratiae , quin ea et illud physice: ergo causalitas moralis salvat .eontinentiam & eausalit em faeramentorum respectu gratiae, in sensu Conciliorum , Seripturae &Patrum t hine est, quod brevitatis gratia omittendae sunt plures Authoritates Patrum, quibus Gonetus probat Sacramentum causi re gratiam physice ; eua1 omnes habeant eumdem sensam, & fiat praecise de causali. rate , non autem de modo : nam dum loquuntur de sacramentis respectu gratiae , sicut de instrumeniti physicis , stitieet ut de aqua respectu piseium de semine re ectis hominis , de igne respectu calefactionis aquae , re de Hiis similibus quae causalitatem physieam habent , non intendunt insinuarefacramenta se habere respectu productionis