장음표시 사용
181쪽
Α utrunque si eligibile propter viae, tamen magis utile est disputare quod est exercere animum,quini exercere corpus. Eodem modo demostrabitur iustitia sertitudine eligibilior esse nam utraque de propter honestum,& propter delectabile est eligibilis. Sed non similiter iustitiae sertitudo delectationem
nabet,propter vulnera,& occisiones,quas non patitur iustus.
72 Rursum quod gratia melioris, eligibilii quam quod delectationis. us: ut quod virtutis gratia,
tactis praeceptiuus 66. accipitur i comparatione smum,ad quos eligibilia ipsa ordinantur. Pro posuit enim diuisonem eorum,quae eligi intur,& penes naturas,quas habet,& propter fines, ad quos ordinantur.Cum asi nasset loca ex diuisone naturarum runc assignat locu ex coparatione finium,
di dieit, Rursum quod fratia melioris,Jstilicet finis, hoc eligabilius.)Vt disputare mag s est eligibile,
quam exercere..Nam disputamus gratia scientiar,exercemus autem corpus gratia virium. Est autem
hie locus 6 scin antedictis potentia exploratus. Dictu est enim quorum fines elisibiliores,eligibiliora sunt di ipsa.J In hoe ergo loco mesens continetur potentia, Aristoteles autem assignauit exemplum, B cum inquit, vi quod gratia vittirisyligibilius est,squam quod gratia delectatiores. JNam virtus eli sibilior delectatione est.
73 Similiter autem & in fugiendis . nam magis est sugiendum quod magis impedit virtutes, ut aegritudo turpitudine. Voluptatis etenim &eius quod est studiosiim esse prohibentior est aegritudo.
Nunc per eundem locum sq.& ssiae monstrat fugibiliora,& primo Proponit intentione,& dicit, Similiter autem & in fugiendisJ Ioca siubaudi asiiunantur,ut in eligendis. nam & in illis fisibilibus,quod est plurium bonorum impeditiuum,& quod maiorii bonoru est impeditiuum hoc est magis fugiendum,& hoc dicit, ain magis est iugiendum quod magisJid est quod plures impedit vi tutes J id est bona .accepit enim magis eoindo loco explicatum pro verbo plures ut Alexander exponit, f& vimites' pro bonis.& quod ita intellisat exemptu loci demonstrat,cum inquit,fut aegritudoJmagis fugienda est turpi trudine.J cuius rationem assignat,& inquit, Voluptatis etenimJ quods est unum bonum,& eius quod est studiosum esseJquod est alterum bonum, prohibentior est aegritudo.JAt turpitudo Glum voluptatis,simili ratione demonstrabitur amissis dasciplinarum nummorum musione es Ie magis fugienda,nam amissio discillinarum melior est destrii et ilia. Insuper quod propter gloriam est eligibile est masis eligendum quam quod est eligibile propter delectabile, re propter utile.Quare destructiuum gloriae est magis fugiendum, quim quod destruit delectabile & utile.
Amplius, ex innititudine demonstrari potest fugiendu & eligendum, quod propositum est. Minus enim eligendii huiusmodi est, quod aeque& eligeret aliquis & sugeret altero quod eligendum est tantum. Aa sein uice igitur coparationes quemadmodum victii est in faciendum.
Docet nunc Aristoteles locum,quo accipimus aliquid esse minus fugiendum, & minus eligedum per similitudinem ad loca,quibus docuit magis eligeta, & magis ficienda,& primo proponit intentionem,& dicit. A mplius ex similitudineJlocorum,qirat dixit de eligibilioribus & fugabilioribus demonstrari potest quoa repositum est minus si aendu & minus eligendum tacuit verbia sminus,lquoniam dedit intelligere per id quod lubscribit. vel sertasse,quia fugiendum est minus eligedum, Meligendum minus fugiendu.vel ibrian Aristoteles proponit demonstrare propositum esse eligendum M & iugiendum ex similividin quam habet eligendum ad minus fugiendum, quoniam minus fugiendum,& eligendum habent simili rudinem. Similiter minus eligedum videtur fugiendum. habet enim minus eligendum,& fugiendum similitudinem quandam ergosex similitudine demostrari potest fugiendum & eligendum,quod repositum est 4 fugiendum quidem ex minus eligedo. Eligendii vem ex minus fugiendo,proposita intentione,exequitur, & dicit, Minus enim elisendum huiusmodi est, quod aeque eligeret aliquis &fugeret altero, quod eligendum est tantum, J Est enim minus eligibile, quod siniti ratione & eligibile & fligibile est eo quoci est selum eligibile. Nam si circa ciuitatem versari & elietibile & lusibile est. Est enim fligibile od turbationes eligibile vem repter secietatem ciuialem:& philosophari eligibile solum,ergo minus fugiedum erit philo phari. esset etiam nauigare minus eligendum quam agrum colere,ob pericula quae in mari sunt: tui enim nauigat, potest se seruare,& yericlitari. qui vero agrum colit, seruat se tantum. ergo nauigare minus eligendum, quam agrum colere. Tta epiloga ct dicit, D Ad stinuice igitur cisarationesJcirca ipsa eligibilia,& fisibilia, que- admodum dicium est factedum,& per haec loca. propositis enim pluribus eligibilibus, quae ex aequo
182쪽
apparet esse elisibilia his locis cognoscitur quod eorum est magis eligendii. declarantur enim omnes Eeminentiae quibus unum eligibile potest secudum rem alteri eminere Nihil enim aliud est eligibilius, quam quod una vel pluribus eminentiis vi postea dicemus,alteri supereminet.
ue Idem autem loci utiles,& ad demonstrandum quod uis eligedum,& stigiendiari. Nam auferre solum eam oportet, quae ad alterum est)praee minentiam. Si enim quod honorabilius, eligibilius, & honorabile cligendum. Similiter autem & in aliis: quaecunque huiusmodi habent
Cum assignasset lisca,quibus possibila est comparationes facere, quae fiant secundum eligibilius id est quibus argumentari poterimus duobus eligibilibus propositis, quod eorum sit eligibilius, ostendit, quod eadem loca valent ad argumentandum propositum esse eli bile, simpliciter,& sine comparatione.Si enim demostrauerimus aliquid esse elisibilius,ut quia utilius, pulchrius,& melius si praeemitanensius, de comparationes quae lunt eorum adinvicem, auferemus, demonstrabimus ipsi simpliciter eligibilia esse,& quidem per eadem loca. Causa autem quia in coparativis intelliguntur positiva. non enim potest aliquid esse eligibilius quin sit elisibile, nee aliquid potest esse honorabilius quin sit honorabile: nee aliquid utilius quin sit vulci nec delectabilius quin sit delectabile. Quare quot locis dem stramus eligibiliora secundum comparationem, demostrabimus eligibilia simpliciter sine comparatione .unde dicit, Idem autem loci utilesJGnt sed demonstradum quodvis eligedum,& fugiendi Isimpliciter de sine coparatione, quibus demostramur eligibilaus de fit ibilius secundu eoparationem.& alsignat causam,& dicit. L Nam auferre cilum eam praeeminentiam oportet Auae ad alterum est,J de relinquitur ex loco ipsum elisibile simpliciter.& hoc exemplo ostendit,& dicit, Si enim quod ii norabilius,elisibilius de honorat ile rit eligendum,J in ipsi enim coparativo positiuum tanqua co- parationis origo intelligitur.Deinde reddens resulam uniuersalem, dicit JSimiliter autem & in ali steligibilioribus quaecunque comparationem huiusnod secundum magis,& minus habent. cur vero addit, quaecunque huiusnaodi habent comparatione,J 1cQueti textu exponet, nunc vero si haec unia uersilis regula,quot locis demonstramus aliqua esse aliis eligabiliora, vel segibiliora, tot de eis leni de- mostrate pateri inus illa eadem esse elisibilia vel sedibilia quoniam ablatis comparationibus, & prae- .eminentiis omne cligibilius est eligibile dixit, Similiter autem de aliis, J quoniam no selum in hon rabili, sed etiam in vidi,& delectabili,& honesto.
6 In aliquibus enim statim secundum eam, quae ad alterum est conparationem, & quoniam eligendum utruque, vel alterum dicimus. Vt quando hoc quidem natura bonum illud autem non natura bonum dicimus. Nam quod naturabonu, manifestum, quoniam eligendum est.
Cum ditisset, stimiliter autem de in aliis,quae cunniae huiusmodi habent comparationem,' nune exponit, oir additum est, squaecunque huiusmodi habent comparationem,J de ait hcie este additum quoniam sunt quaedam eligibilia , de fiagibilia statim. de secundum eam comparationem quae est secundum magis, de minus, utputa quaecunque secundum naturam sunt bona. haec enim statim quia sunt natura bona sunt eligibilia secundum comparationem quod est dicere eligibiliora. nam cliphile secundum comparationem est idem quod cligibilius altero unde dicit, In aliquibus enim statim dicimus de quonia in vininque vel alterum est feligendum secundum eam comparationem,quae est ad alterum J sunt enim aliqua quae sunt eligibilia statim secudum com parationem de exponit qui di dicit, Vt quando hoc quidem natura bonum illud aute non natura bonum dicimus aiam quod natura bonum, manis stum,quoniam elisendum est, Jlecudum comparatione statim hoc est quod sit alte eligibilius idem enim est dicere altero eligibilius, de eligibile, secundu comparationem. sunt aute haec ea in quius bonitas inest per se a natura.Exponit autem hoe Alexanderasterit enim Aristoteles addidiste, quaecunque huiusmodi habent comparatione intelligens per D huiusmodiJmanifestam,qu .niam aliqua habent comparationem manifestam ut terminu ad duo eminentia manifissa est virum Et propterea tria manifesta comparatione sunt plura duobus, aliqua habent eminentiam immanis stam, ut si aliqua magnitudo excederet aliam in quodam paruo insensibili. Demonstramus ergo alia uod esse eligibile secundu comparationem. locis a comparatione n quibus eminena noti est manifesta.Namsin aliquibus Jut inquit, statim, absque locotu argumentationesdicimus de quoniam etiagendum est utrunque vel alterum, Jsecundum eam com diratione, vae est ad alterumta enim in eis statim demonstramus eligibile secundu comparationem sne locis. lege ergo copulatim cum praec
denti textu sic. Similiter autem de in aliis quaecunque habent comparatione huiusmodiJ hoc est a
183쪽
A mmentabilem per Ioea eminentiat,in iis enim semper demostramus ipsim eligibile eaedem locis quibus demonstratum est ipsum eligibilius, dico quaecuque habent comparationem huiusmodi l hoc est
per loca argumentabilem, enim Jnam in aliquibus haum dicimus,quoniam eligedum v nque vel altenim secundum eam, comparasionem,quae est ad alterum,Jnam sinat aliqua quae aliis Gnt eligibiliora statim sine argumentatione per loca,& exponit quae,&dicit,s ut quando hoc quide natura b num illud autem no narura bonum Jest,fnam quod natura bonumJest, manifestum Jstatim est sine locorum algumentatione squoniam eligedum estJ secundia comparationem subau id est quoniam est elisibilius eo,quod est non natura bonum. In rus vero quae sunt bona non natura, ostendimus altera altero eligibilius argumentis per lac ut superius patuit,& has eisdem locis demonstramus ipsum eligibile simplicite quibus demonstrarum est eligibilius. Quid vero Aristoteles intelligat per nanira bonum hic non expositi nec Alexander declarauitadeo dicamus cum Aristotele primo Rhetoricorum bonum bifariam dici, alterum aperte bonit,quod di bonum simpliciter dicitur,vipula,quod expetitur propter se,& non propter aliud,& hoc dicitur bonum ut finis . alterum est bonum no simpli citer propter se expetibile, sed quod experitur propter aliud vel alterius gratia, quatenus aut assicit,aut serua aut antecessit,ut medium, bonum simpliciter, quod est bonii ut finis. Bonum vero simpliciter B ab Aristotele,ibi multifariam describitur. uno modo, ut sit quod sui gratia est expetodum. Alio modo,ut sit cuius gratia alia,quae ad ipsum ducunt, appetimus. Terrio,ut sit quod omnia appenint .dico omnia,vel quae sensum,vel intellectum habent,vel si haberet: illud appeteret, & hoc dicitur bonum, ut finis, ut i licitas,& felicitatis partes: di quoniam finis est duplex, impliciter, & alicui generi accomodarus, ideo bonii simpliciter, est uno modo absolute simpliciter, quod nulli generi accomodatur. Alio modo,quod alicui generi accommodatur,veluti finis particularis, quem prouidentia unicuique ut Themistius inquit tanquam bonum conssiluit dioe modo coseruatio formicae,quae in hyeme fit comestione frumenti,finis in eorum laborum,quibus aestate formica colligit triticum,ct creauo pullorum finis est aut ut nidificet,& captio muscam finis est araneis ut telas struant. Hic enim finis num simpliciter est, scit no ab Liae,sed cuidam generi accommodatum. Ex iis patet quid sit bonum natura, te quo Aristoteles hic loquitur. est enim bonum, ut finis, quod est bonii mani esse, quod est e
num non argumentatione per loca patet. Bonum vero non natura,est bonum in ordine ad finem,
quod esse bonum argumetatione patet. Recte ergo Aristoteles inquit esse quaedam bona,quae stasim esse Eligibiliora aliis,quae sunt bona non natura, patet.Non autem patet in iis cluae simi bona non na- C tura, quid est eligibilius,sed locis deducitur, di quoniam bona secundum naturam si inteligibilia, ideo in illis bonis no oportet locis probare quid sit eligibile.Sunt enim manifeste bona ergo manifeste eliga bilia, in bonis igitur non natura eligibile eisdem locis probatur,quibus & eligibilius probamus.
7 7 Sume dum autem quam maxime uniuersales locos de eo, quod est magis,& minus . nam sic siumpti ad plura utiles erunt. Fieri aute potest, ut eorum, qui dicti sunt, quosdam uniuersales magis quis faciat, parum
transmutans secundum appellationem.
Cum dedisset nobis de maiore de minore & seneratim de iis, quae in comparatione fiunt,loca ci parativa in aliquo definito ae determinato accidente,ut in ipse eligibili, omnes enim in hoc fecit cω parationes.nam est locorum tradicio in aliquo determinato accidente facilior.E t quonia non fit comparatio solum in ipso eligibili, ideo mirabiliarie ostedit nobis quomodo eisdem locis generatim ad mnia alia vii poterimus, in quibus secudum magis & minus comparatio fit. Quoniam igitur magis comparativum existens,& maius similiter non talum in bonis, & malis,& eligibilibus, & tutibilibus dicitur,sed etiam in aliis maxime quide in magnitudinibus,& numeris,& grauibus, ct caeteris id ge-1, nus, comparatio quae est secundum magis,vel maius,ficii porest ideo dicit, Sumendum aute quam maxime uniue sales locos de eo quod est masis,& minus, J& per smagisJ intelligit etiam maius.L
ca enim quae accepi fuerunt acceria contrarie, & cum additione,nunc oportet ut uniuerialiora a
cipere,& assignat rationem,& dicit, Nam sic sumpti ad plura utiles erunt,J& non solum ad eligibialia,& fugibilia, ad quae nunc ipsis usi sumus. Deinde cum hoc dixisset, quomodo possibile est piadiacta loca uniuersaliter facere, supponit,& dicit, DFieri autem potest,ut eorum qui uicti sunt, quositam
uniuersales mapis quis ficta parum trasmutans secudum appellationem.J Si enim parum mutamus in expositione ipsorum comunius pro specialiori ponentes,nerent utique loci,quibus in sim us,vniuersales .dixit autem quosdam, quoniam licet omnes seri possintvniue sales,no de omnibus,sed de quibusdam illud exponit,& dixit, si anim transmutans secundum appellationem.Jquoniam ponedo hoc nomen tale pro hoc nomine elii bile,& hoc nomen magis tale pro hoc nomine magis eligibile, redduntur loci,quibus usi semus speciam,vm uetiales & ad plura communes.
78 Vt quod natura tale,co quod non natura tale,magis tale.
184쪽
Et quomodo hoe fieret per exempla in locis messessa & primo quidem in eo loco qui proxime Edictus est. videlicet quod est natura bonu eligibilius eo est, qutal non natura est bonum. Locus enim hie in bonis solum di horum comparatione utilis est Q ua vero non solum quod natura honum eo quod non natura bonum magis bonum de Hidibile est Ad etiam quod natura iugibile eo quod no natura fisibile magis fiagibile.de quod natura album eo,quod nO natura alta nagis album, di in aliis similiter. si itaque dicamus pro eo quod est natura bonu, quod est natura tale dicemus tune quod est natura tale: eo quod non est natura tale, esset magis tale. & hoc pacto uniuersale locu faciemus, quo poterimus ad ea omnia uti, in quibus est natura, de natura,omnia enim cocessa sunt,se loco pos to. unde dicit, s Vt quod natura tale eo,quod no natura tale est,magis tale 'na mutatio facta es ad uniuersales locos parua in nominibus mutatione facta. nam primo locus in terminis specificis, postea transmutatione iacta fra transcendentibus locus relinquitur.
9 Et si hoc quidem facit, illud autem no facit,quod habet tale) cuia
cunque insit, magis tale est, quod interdu facit tale, luam quod no facit.
Nunc assignat secundum exemplum in alio loco cinerius assignato. dictum enim est, si hoc qui dem sui prcsentia bonos facit, non taciente elisibilius est. Fit aute hic locus uniuersalis, si acceperimus Fsie locum in terminis transcendentibus, f& si hoc quidem facit, cuicunque in sit, illud autem non ia- cit quod habet tale,Jid est id cuicunque insit, magis tale est,quod interdia facit tyle,quam quod non facit,4 sic enim locus ad terminos transcendentes conuersus, ad multa valebit, sic enim conuerio p terimus ad multa ipse uti, ut ad calida ad dulcia,ad alba, ad bona, ad magna, de ad caetera omnia, in quibus coungit dicere tale,& quale. Quod vero ad verba attinet, annotatione dignu per bie verba Aristot. duo loca significaue:quorum primus est, Duoru si hoc qiudem sua prς sentia bonos iacit, illud aute non facit,quod iacit bonos,non iaciente eligibilius est. Secudus vero, Duoru si hoe quidem sui ermentia interdum facit bonos,illud autem nunquam quod interdu facit, nunquam faciente eli- ibilius est. His etiam duo loca uniue salia res psident, quorum primus est, Duoru talium, si hoc quiem sui praesentia facit tale, illud autem non facit tale: quod sui praesentia facit tale, non iaciente tale, magis tale est. de hunc locum induit in primis verbis textus. Secundus vero duom talium, si hoc quidem sui praesetitia interdum facit tale, illud vero nunquam facit, quod facit interdum tale, nunquam iaciente magis tale est,& hunc locuin dedit intelligere per verbumsinterdum,Jut peripicuum est.
8o Si autem utrunque facit, quod magis facit tale.
Tertium exemplam in alio loco etiam superius assignato. dicebatur enim,si duo inerunt ali cui de ambo illud,cui insunt, mini facit, quod magis idipsum bonu facit, elisibilius eo est, quod idem munus bonum facietarasitum ergo ad generalissima at signat,& dicit, Si autem utrunque sui presentia facit,se vcet tale, quod magis facit tale,4 subaudi erit magis tale. sie enim unium liore locu fecit,
de ad longe plura vule,quia ad dulcia,ad calida,ad bona, ad magna, & ad ea omnia,in quibus est periri tale de quale.
Si Amplius, si eode aliquo, hoc quide magis: illud autem minus tale.
Hic assignat quartum exemplum,superius enim assignauit sic locum de eligibili. si eodem aliquo hoe quidem maius bonum est, hoc vero minus, quod maius, eligibilius eo est quod minus. Sic enim ut diximus) hona habitudo diuitiis eligibilior est, quoniam demonstrata sanitate, bona habitiuo est sanitate ella bilior diuitii vero sanitate minus eligibiles sunt,ergo bona habitudo diuitiis Eligibilioras.sgnat ergo quartum exemptu, dc docet hune locu couerti ad uniuersale, de dicit, s Amplius si eodem aliquo hoe quidem magisJtale fuerit, fillud autem minus tale,J subaudi magis tale est, quod eode est magis tale.Sie enim locus ad generatusima couersiis erit comunis ad calid ad bona ad alba, ad dulci de ad omnia his simili in quibus aptari possunt,tale,& 'vale.
8, Et si hoc quidem tali magis tale, illud vero no tali tale, manifestu,
Nune assignat quintum exemplum, verum locus contractus ad bona de ei talia uno modo potest intelligi, duorum bonorum si unum est aliquo bono maius bonii, alterum vero illo eode non est maius bonum,quod est maius bonum eo bono,eligibillus est, ut quoniam bona habitudo maris bonum est ianitate, de diuitiae no sunt sanitate magis bonum, na habitudo eligibilior diuitiis est Docet
ergo transmutare hunc locum ad uniuertilem, de dicit, Et si hoc quidem. J scilicet bonii existes tald bono existente fuerit Γ magis tale Iud vero etiam existens bonum nonJ subaudi lucrit frate J scilicet magis,illo tali , quo primu erat magis tale, manisestum,quoniam primu Jest magis tale.J Sic enim
locus communis erit ad bona,ad dulcia,ad calida ,ad alba, ct ad ea omnia, uibus tale de quale apta ri possunt. test autem locus aliter legi,sc,morum bonorii,si unum quide aliquo bono maius esset, alterum vero nullo bono esset maius bonum, eligibilius erit,quod est aliquo bono maius. Si igitur sc
185쪽
Λ intelligitur locus contractus lege verba Aristoti sic. Et si hoc quidem duorum bonorii stati J si ilicet bon magis tale fuerit, fillud veroJbonum existens non taliJid est nullo tali bono stateJscilicet magis fuerita manite stum quoniam primum magis tale terit Sic enim conuertendo locum,per eum p ierimus & callidius aliud alio esse demonstrare,& dulcius,& alia quam plurima his similia .verum,ut Alexander bene animaduertit, si locus iste hoc pacto exponitur, videtur alius ab sic, quae superius dicta sint,non tamen est curandum,quoniam haec ut exempla inducuntur, quae faciunt intelligere regulam Arist si perius assignatam.quare sue snt trasmutationes locorum supradictorum, siue nou Ium,quos nunc in nat,utroque modo intelligunt,qui discimi.
8, Amplius, ex additione, si aliquod eidem additum, totum magis tale facit
Nunc per sextum exemplum docet couertere loca ex additione,& ablatione, quae superius posuit, quorum primus ex additione luit, Si aliquod eidem additum, totii magis facit bonum, elisibilius erit adtero addito illud non faciente, ut quoniam virtus addita sanitati eligibiliorem eam reddit quam diuitiae si eidem adderentur,virtus diuitiis elisib lior erit. Docet i itur hunc locum transmutare ad viii-B uersalem,& dicit, D Amplius ex additione,s aliquod eidem additum, facit totaim magis taleJ hoc ineno faciente, sis tale nam hic terminus magis tale,vestimatior est illo videlicet elas iis,quoniam iste terminus, magis tale,aptari potest ad album,ad malum, ad dulce, & ad alia huiusmodi. eligibilius vero selum ad bona.
84 Aut si ei, quod minus est tale additum totum magis tale facit.
Secudus vero locus ex additione fuit,si alicui quod est minus bonum, adderetur aliquod bonum, quod iaceret sui additione illud magis bonum, hoc eligibilius esset non faciente. verbi causa, si virtus adderetur diuitiis,& robur etiam diuitiis adderetur, cum virtus reddat totum nrasis bono quam redderet robur,virtus robore eligibilior erit. Docet ergo locum hunc transmutare ad uniuersalem, ' dicit, Aut si eqs quid addicii mJfitent, quod minus tale.Jct tot si magis tale facit,J hoc erit masis tale non faciente hic enim terminus ut diximus tale,& magis tale,uniuersalior est termino eligibilius, quoniam ut diximus terminus ille aptari potest ad album,ad malum,ad bonum,ad dulce, di ad alia huiusinodi,eligibilius vero solum ad bonum.
8 s Similiter autem & ex ablatione. nam quo ablato reliquum minus C tale est ipsum magis tale.
Nue assignat exemplum in loco ab ablatione, fuit enim locus dictus in ipso eligibili sie, quo enim
ablato ab aliquo,quod relinquitur minus est eligibilius est eo,quo ablato reliquum no minus erit .vπ-bi gratia, sit unum copositum ex modestia, diuitiis & robore, quoniam ablata modestia quod remanet est minus quam si auseratur robur, igitur modestia robore eligibilior.Est enim diuitiae cum robore minus bonum quam diuitiae cum modestia. hunc ergo locum docet transmutare ad uniuersale, &dicit, Similiter autem & ex ablatione locus cotractus potest reddi communis, nam ut inquit quo ablato reliqua minm tale est altero ablato, ipsiim erit magis taleJ cuius ablatione remanet illud minus si si alterum austratur. Sic enim locus uniuersalior erit nam minus tale,& magis tale comuniora sint minore & maiore bono,quibus ustis est, & propterea loco sic conuerso poteramus ad plura uti.
8s. Et quae cotrariis sunt impermistiora, magis talia, ut albius quidem nigro impermistius.
D Iste locus transsatus fuit ad uniue saliore ab hoc,videlicet bonum quod cum malo impermistum est, elisibilius est eo quod est permistum aeunde etiam dixit, cum ait, doloris expertia eligibiliora sentdolo eis,nunc vero haec loca reddens uniuersaliora,dicit, DEt quae contrariis sunt impermissiora Jhoe est minus permista cum contrariis, haec sunt masis talia,ut albius quidem nigro impermissius,4esbius est,& dulce similiter.potest etiam, cui Alexander inquit hie locus esse translatus ab ultimo loco, videlicet ab hoc. fAmplius ex similitudine monstrari potest fugiendum & eligedum,J sed quouis e loco sit transtatus,exemplum est clarum.
8 Amplius, praeter ea quae dicta sunt prius, quod magis suscipit propositi ratione. Vt si albi est ratio, color adgregativus visus, albior is est
color magis disgregativus visus.
Praeter comparativa loca quae data sunt, proponit nunc quendam locum, qui ex definitione est, cuius non meminit in locis de eligibili secundum comparationem. est autem locus praeceptus, quod magis recipit definitionem proposi magis tale est.verbi causa, album quidem magis erit,quod ma- sis rationem albi recipit, quod enim color magis visus disgregatatum est, album magis est. Est enim
186쪽
A die tui obposta in omnibus speciebus oppostis praeter quam in oppositis secundum cotradictio nem demostrat eundem locum accommodari posse, similiter unauetiali de particulari problemati, de primo mostrat hoc in contrariis, de dicit, similiter enim probabile est eam imare, si omnis voluptas bonum & tristitiam omnem malum esse,J qui locus est ex contrariis univctialiter. Deinde ponit exemplum in contrariis particularibus,& dicit, Et si aliqua voluptas bonum,& tristitiam aliquam esse malum Esset enim voluptas quς est in bonis operibus, num, de in eisdem operibus tristitia malum.
Si enim quaeratur in problemate uniue sali, virum Omnis tristitia malum vel ne oportet hoc probare ex contrariorum argumentatione, se, si omnis voluptas bonum, de omnis tristitia malum. Si auiatem problema fuerit particulare, utrum tristitia quaedam malum est, an non, probabitur ex contrarii
argumentatione sc,li voluptas quesa est bonum di tristitia quaedam mali & dixit, s similiter enim probabile est ei immared oniam locus iste a contrariis probabilem argumentatione iacit, non autem demostrativam. Deinde idem ossedit in locis oppostis secundu priuatione,de habitu. hoc enim loco vii possumus ad uniuersilia,' particularia problemata,verum solum meminit particularium,&dicisSi aliquis sensis no est potestas ct insensibilitas quaedam non est impinetia,Juint enim secun dum habitum de priuationem opposta sensus, de insensialitas. Quare si voluerimus nisistrare,quod B aliqua insensibilitas non stimpotentia, monstraremus aecipientes quoniam aliquis sensis non est potentia at s nobis propostum fuerit mostrare problema uniuersale, quia videlicet omnis insensibili tas sit impotentia, uniuersaliter utique de oppostum in babitu accipiemus quὼd omnis sensas si potentia et Quod vero ad verba attinet,cum Aristotele dicit quenda sensum no esse potestate, accepit sensiam pro communi quodam ad potentiam naturalem sentiendi, de ad sensitionem ipsam quae est actus sentiendi: modo sic stimendo terminum,haee est vera liquis sensis non est potestas, vi sensitio ipsa haec enim non potestas naturalis sed actus est. Simili ratione insensibilitas accipi potest pro priuatione actus, de pro priuatione potentiae, dc se accipiendo insensbilitatem pro termino communi, haec in vera quaeda insensibilitas non est impotentia, quonia uatio actus ientiendi non est imp
tentia. Privatio enim vision s non est eaecitas. cuius enim sensus habitus accipitur non esse potentia,
esus priuatio non erit impoteria. Quare si monstrare voluerimus quod nulla insenstilitas impoterist portet pro probabili accipere quo nullus sensis si potentia. Deinde assignat exemplum in oppositis relative di dies s Et si quoddam opinaia disciplinatum pinio quoam disci lina, hoc enim . ahq
Cnati eris a aute in uniuetiali problemate quaeratur vini omnis opinio sit disciplina,an non, accipiemus oppos- tum opinionis, scilicet opinatum vniuetialiter hoe pacto, si omne opinatu es disciplinat si, de omnuorinio erit disciplina. no autem meminit oppostora secundum es mationem de negationem, quo niam contradictio non est in particularibus aliquid enim esse,& aliquid non esse,no opponuntur secundu contradictione,sed est in uniuersilibus de particularibus, ct propterea qui mostrauit qudd falsi sit uniue salis assimatio, monstrat ut quoniam vera est particularis nesatio in eode: de qui mostratialiam esse negationem pateticulare, monstrat veram esse uniuersitem affirmatione illi contradictoriam. Simili modo in uniuersali negatione de particulati affirmatione, non tamen qui demostrat veram esse particularem amrmationem, mostrat filiam esse particulare negationem qui enim mostrat veram esse hane aliquis homo est muscus,non monstrat hane Altini esse aliquis homo non est muscus nec eeonuerse. Cum demonstrasset igitur de oppostas, quomodo de uniuersilibus de particularibus possumus in lacis, rursum monstrat quomodo possibile est uti locis ex eastas in uniuersilibus
de particularibus,sunt enim casus iniuste iniustu verum antequam hoc exequatur, repetit exemplum
in intrariis di dicit, Rursum si aliquid iniustorti bonii, de iustoru aliquid malu nam s particulariter D quaeratur utrum aliquod iustum est malum,uel ne,ex contrariis argumetati poterimus, si aliquid iniustorum bonum. de iussorem aliquid malu iterum si quaeritur virum aliquod iniustum est bonu, vel non de Ja easbus argumentari poterimus sc, si es quid eorum quae iniusteJ fiunt est malum,& alia quid eorum,quae iusseJsunt.erit bonum.J Si autem uniuersiliter quaeritur virum iustum bonu,simpliciter utique casus accipiatur,si iniuste male,de iustum bonii. nam smile est ut in particulari particulares in uniuersili uniuersite Deinde locum ex eoiugatis, particularibus problematibus accommodat & dicit, Et s quoddam delectabile fugiendum, di delectatio quesam fugienda secundit hcc autem de s aliquod delectabile utile delectatio quaedam utilis,J sint aute contusata inuice fortitudo fortis,& sertarer,rursum voluptas,voluptuose de voluptuosum, de omnia quae adinvicem sic se habet. At s uniuersiliter quaeraturiae omni delectatione uniue saliter utique accipiendu est, si omnia delectabilia fugienda, omnis delectatio sustenda. ipse vero exemplum asi nauit silum in particularibus p limatibus, quoniam in uniuersilibus ita esse argumentandum patet ex aliis.
so Et in corruptionibus autem,& generationibus de corruptionibus
187쪽
LIBER III. similiter.Nam si aliquid corruptiuum, delectationis, vel distiplinae bo Enum erit, est quaedam delectatio, vel disciplina malorum. Similiter autem & si corruptio quaedam disciplinae bonorum, vel generatio malorum erit quidam di iplina maiorit,ut si obliuisci quae quis turpia egit,
bonorum est, vel reminisci,malorum,erit scire quae quis turpia egit, malorum, similiter autem & in aliis .in omnibus enim similiter probabile.
Nune ostendit loca,quae accipiebantur ex corruptitas,& generativis,& ex generationibus,& co ruptionibus esse maxime Oporiuna & utilia ad mos sandum problemata univcrialia, ct particularia, di primo reponit hoc,& dicit, Et in comis nitis aute, & subaudi in generativis s&senerationibus di corruptionibus similiter,Jvalet ad unaue salia,& particularia problemata veluti valet loca, quae diximus ea oppostis,& casibus,& coiugatis Sunt enim loca communia,& maxime oportuna ad uni uersalia, & particularia problemata. babile enim simile est in uniuerialibus,& particularibus. seusi enim probabile est hoc uniue sale,videlicet, si omne corruptiuu voluptatis est bonu, omnis voluptas sest malum: sie probabile est di hoc particulare, si aliquid corruptiuum voluptatis est bonu,aliqua v
auum dele- uptruum disicit aeJ bonum est erit vel disciplina malam,J ecotrario vero in generativis. nam si aliquid generativum delectati ius bonum,erit quaedam deseciatio bona:& s aliquid senerativum delectationis malu erit quaedam delectatio mala.Deinde aptat lacum qui est ex comptionibus,& dicit, Similiter autem& si comi ptio quaedam disciplinae bonorum,uel generatio malorum, erit quaeda disciplina malor J quoniam quemadmodum in corruptiuis,& seneratais, ita in corruptionibus, ct generationibus est argumentandum,& ponit exemplum & primo in corruptiuis,& dicit. ut si obliuiscdeorum quae quis turpia est bonorum est,uel reminisci malorum,eriisti ea, quae quis turpia egit, lorum. Quod vero ad verba attinet,differt corruptiuum a corruptione.obliuio enim disciplinae & scientiae comaminii ignorantia vero,corti tio est. Sanitas etiam corruptiuum, plenitudo humorii est, morbus voci eor ruptio.& per scire,Jno speculari intelligit,sed praciice intelligere.qui enim ea scit,quς quis turpia egit Gnon scientiam contemplativam, sed practica accipit. vel sertasse per scire intellisit cognoscere. e 'enim communi nomine idem quod cognoscere est in licet haec exempla in problematibus particula ribus sint & in uniuersalibus ea intelligere poterimus,sicuti enim particulare ad piniculare,ita uniuersale ad uniue sale. Exempla vera ex corruptionibus & generationibus uniue saliter quide fiunt haec si eorruptio scientiae bonu,scientia malum est: si vero generatio scietis matu,& scientia malu.Est enim Iocus unus quide ex corruptionibus,cuius cor pu Ona psum est malum,& cuius corruptio mali, ipsim est bonu.Alter vero ex generationibus, aus generatio mala, ipsum est malum: ct cuius generatio na psiam est bonu. Tacuit aute ut diximus exempla uniuerialium problematu,quoniam similis est ratio, loca enim quae viilia fiunt a articularia problemata, &ad uniuersalia simili ratione utilia lunt,& ut diximus exempla quae posuit,sunt in computas.vel dici potest exempla haec esse incorruptiuis & crempticinibus,oDhuaici enim sertasse est corruptio,& corruptiuum scientit, ct cognitionis .vsus est enim comuniter nomine sciet , re cognitione. Similiter reminisci est generatio scitaliae,& generativum etiam quare si reminisci eoru,quae turpiter fiunt,malu est.& scire ea qui turpitersunt malu erit. Addits similliter aut e ct in aliudvno modo exponitur, & in aliis hoc est in uniueis libus problematibus . Similiter enim probabile est in uniue salibus & particularibus problematibus. Alio modo exponitur, f& in aliis,J hoc est in aliis exemplis, quoniam ea quae dicta senti non siluinis his exemplis quae dicta sint vera sunt: sed & in aliis exemplis arsumentamur verum:nam sequitur, si alicuius comptiuu est eligeta psum est fugiendu quasi dicat non solii in scienG, sed etiam in aliis loca a generatione & comptione, di a coma prim di generativo simi viaia.vel tertio exponinusct in aliis,Jquia in effectivis usibus,acceptionibus.t In omnibus enim similiter probabile, erat enim positum, ius effectivum bonum ipsium est bonum,& cuius usus,& acceptio bona ipsum est eligi c α bonum vel intelligit, f& aliis,J hoe est locis econtrario factis. nam cuius corruptio ves corruptiuum malum psum bonum. In omnius enimJistis similiter probabileJ & in uniuetialibiis,& particularibus problematibuS.
si Amplius ex eo, quod est magis,& minus, &similiter. Si cnim magis quidem eorum quae sunt ex alio genere aliquid tale. illorum autem
nihil est, nec quod dictu est, erit tale. Vt s magis quide disciplina qua dam bonum quam voluptas, nulla autem disciplina bonum, nec volu-
188쪽
Aptas bonum erit. Et ex eo quod est smiliter quide,& minus, eode modo. nam erit & interimere, & construere. Veruntamen ex co quod est similiter, utraque:ex minus autem,c5struere solum,destruere aut e non.
Si enim similiter potestas quςdam bonum,& disciplina .cst autem quς-dam potestas bonum,& disciplina. Si autem nulla potestas bonum, nec distiplina Si autem minus quςdam potestas bonum qua in disciplina.est autem quaedam potestas bonum,& distiplina. At vero si nulla potestas bonum,no necesse est & distiplinam nullam esse bonum. Manifestum
igitur quoniam construere solum ex eo quod minus est.
Nune ostendit loca quae accipiebatur ex magis, & minus, ct a simili, esse maxime opportuna den utilia 1d monstradum problemata uniuercilia,& particularia: & primo proponit intentione,& dicit, Ampli Jad problemata omnia sunt opportuna re utilia loca, quae stimutur & sex eo quod est magis,&Jex eo quod estfminus,&Jex eo.quod est similiterqHec enim loca,quae a maiore,& a minore,& a simili sunt data, sunt opportuna,& utilia ad omnia oblemata & uniuersalia,' particulam Et tu intellige modo sumatur in comunibus atq; transcendetibus terminis ut sipra dictu est, & quod ita sit, primo declarat hoc, in loco a maiore.& quonia haec loca possimi accipi in eis quae sunt diuessoru genera, & in eis quae sunt elusile generis,ideo primo declarat haec loca in his quae sunt diuersis genetii, deinde in his quae sitiit eiusdem generis. de prima parte dicit, Si enim magis quidem eorum quae sunt ex alio genere aliquid taleJest, Illorum autem nihil est,nec quod dictum est,erit tale.J Erat enim locus propositus a maiore,si cui masis videtur inesse,n5 inest, nec cui minus videtur inesse n- erit.& assignat exemplum,& dicit, sVt si magis quidem disciplina quaedaJvidetur esses nil quam voluptas, nulla autem disciplina bonum, nec voluptas bonum erit.J Est enim hoc exemplum in rebus aluetiorum generum I in uniuerialibus probleniatibus.nam si nulla disciplina est bonum, nulla
etiam voluptas erit bonum.Tacuit autem exemptu in problematibus particularibus quoniam no est
aliter destruere particularia assirmativa, quim vel Per indefinite posita cum simpliciter definiuntur, C vel per uniuersale negativum,ut Aristoteles demostrauit. Deinde declarat illud idem in locis a simili& a minore. asiunat autem primo differentia locoru,ex eo quoniam locus qui est ex maiore sella destructiuus est. si enim magis aliquid existens no est, neque utiq; minus erit. Qui vero est ex minore, constructium, si enim minus aliquid existes,est, ct maius viique erit. Qui denique i simili locus est, ad utraque utilis, quia ad construendum & destritendum. si enim quod similiter alicui existens est illud, & hoe similiter existes illi erit utique: & si quod est similiter alicui non est, nec quod est similiter ei eriti primo igitur proponit illud idem esse de loco a minore & ὶ simili,quod est de loco a maiore &dicit, Et ex eo quoa est similiter quide,&Jstipple ex eo, quod est minus eodem modo'subaudi est dicendumat dictum est in laco a maiore. Nam erit Jter licc loca ct interimere,& construereJ&vniuersalia,& particularia problemata, veluti dictu est ac loco a maiore, quoniam per eum est destruere tantum. Astimat tamen disseretiam inter locum a simili,& locum a minore,& dicit, D Veruntamen ex eo quod est similiter, utraqueJ est iacere,quia & interimere, & construere. sex minus autem con
struere solum,destruere aute non.Jex maiore aut ut diximus,erit solum destruere,cos ruere vero no.
D Deinde assignat Gepla horum quae dixit,&dicit, Si enim similiter potestas quaeda bonum,&disciplina est autem quaedam potestas bonu,& disciplinaJibbaudi quaedam erit bonum,& hoe pacto exemplum est in particulari problemate. vel ,est aute omnis potestas boni emo omnis disciplina est bonum, & erit exemplum in uniue sali. Deinde ostendit in negativis, & dicat, ISi autem nulla potestas bonum, nec disciplina.J hoc est exemplum in uniueriali nega tuo, tacuit aute in particulari negasilio, quoniam ut dixi paniculare negativum destruinar ex uniueriali negativo,vel ex indefinito ne Euo. haee igitur sunt exempla locorum i simili.Deinde exempla assignat in loco a minore,& dicit, Si autem minus quaedam potestasJvidetur bonuJcsse, squam disciplina, est autem quaedam potestas bonum,& disciplinaJ igitur erit bonii, hoc exemplum potest intelligi & uniuersaliter, & particulariter, quoniam indefinitum est utrunque.Deinde ostendit hunc locum non esse ad destruendum, & dicit, At vero si nulla potestas bonii non necesse est & disiciplinam nullam esse bonum J Potest enim nulla potestas esse bonum. & tame aliqua disciplina esse bonum ideo concludit. Manifestu igitur quoniam construere selum' est ex eo, quod minus estJ& non destruere,haec in rebus diu orii generum exempla stat. Et licet Aristot.haec dixisset, non tamen meminit horum locorum disserentiae, quam saperius cum de eis dixisset asii auit.dixit enim haec loca vera esse, cum unum de duobus dicitur, ct cum duo de uno,& cum duo ae duobus. Hic enim uno de duobus tantum utitur. nam bonum de
189쪽
quia sunt exposita bona fronte praetermisimus.
9L No solum autem ex alio genere est destruere, verum & ex eodem
dum sumit quis,quod maxime tale est, ut si positum est disciplina quaedam bonum ,osteditur autem quoniam prudentia non bonum, nec alia vlla erit, quia nec quae maxime videtur.
Nunc declarat quomodo loco a maiore destructitio non tu utipossumus in rebus diuersoru genem, sed etiam in rebus eiusde generis. & primo proponit intentione, & dicit, Non solu aute ex alio genereJ loco, videlicet 1 maiore fest destruere, verum & ex eodeJ Deinde exponit quomodo per extum est disciplina quaedam bonam J ita ut sit prcssitur aute quonia prudentia non in bonuJquς maxime videtur bonu: hoc enim ostense & aemonia Fstrato, ostedetur quoniam nec alia ulla crit Jα sic nec disciplina, quia necJpmdella, qitae maxime videtur st bonum.Insuper si quaereretur utrum virtutes fiant scient ,an non terminabitur hoc problema hoc pacto,prudelia quae maxime videtur scientia, non est scientia, ergo nulla virtus erit scientia .Erit enim locus, siquid maxime tale videtur esse,& non est tale nec aliquid aliud alii eo ii quae sub eodem genere Lin tale erit. CAd hcc,si qu ratur vim nulla voluptas est optimum,an nocterminabitur hoe modo,voluptas animi, quae maxime videtur optimum,non est optimum,ergo nulla voluptas optimu.Et licet Aristoteles ostendat loco a maiore nos posse uti destructiue in rebus etiam eiusdem generis, tamen ut Alexander docet etiam loco a simili, de loco i minore vi poterimus etiam in rebus eiusdem senetis,tamen ut Alexander docet etiam loco a simili, de loco a minore uti poterimus etiam in rebus eiusde generis, loco quidem 1 simili tonstructiue de destructiue loco vero a mi nore construmue tantum. Et tu intellige tam in uniuersalibus, quam in particularibus problematibus. In omnibus enim his sit pradictis locis uti possumus in rebViuersiau,& eiusde generis .e Quod vero ad exemplum textus amnet,attentione dignu Aristat .supposuisse prudeliam de disciplinam esse eiusdem generis,& quod prudentia videtatur maxime bonum inter ea omnia, quae fiunt in genere habitus intellectualis. E x iis sequitur,sed prudentia non est bonu, igitur nec disciplina. Vtrum aut e -- Grum fit quod sumit, quod scilicet prudentia non sit bonum,non refert ad exemplum. Ponimus enim exempla,ut sensiant qui distunt primo Priorum.
I Amplius, ex suppositione similiter probates, si uni,& omnibus imu E pio esse, vel no inesse: ut si hominis anima immortalis, & alias. Si aut e liore
dignat tς non, nec alias. Exposuit Aristo. i loca utilia fiunt ad Ablemataparticularia,& primo declarauit qui per qΜ loca
uniuersalia demostratur,p haec de pucularia demostrari poterutiquia plicularia sub uniuersalsi sunt. Secundo expositit, qm simile probabile habet loca in uniuersalibus de particularibus problematibus. Cli igitur mostrasset a locis dictis similiter nos posse ad uniuersalia de particularia argumetari, nunc transit ad eu locu qui est ex suppositione,& declarat quo modo est utilis ad uniuersalia ad particularia Φblemata. Et primo exponit qui locus ex supposivone est, de asserit locu ex suppositione esse,qua pro dignita tale iupponitur,s uni inest omnibus inesse similiter. Est enim hic locus constructitius, de destructiuus : constructiuus quide, qn supponitur si uni inest oibus inesse similiter. destructilius ured fi supponitur si uni no inest,nulli inesse similiter. Est enim hypothesis assirmativi,si uni inest,iabus t
inest megativa aute, si uni non inest,nulli inest. Si enim quaesitu fuerit vim omnis anima est immo talis an non :hoc enim problema uniuersale est.ad terminandu igitur problema uniuersale utemur loco ex suppositione, putantes si una monstratur immortalis,de omnes sc se habere. mostrantes enim quonia nominis anima est immortalis,demonstrabimus per suppositione omnes esse immortales Si aute destruemus,accipientes quoniam una non est immortalis,cocludemus destructiue,quonia nulla est immortalis. Monstrantes enim quanda non esse immortalem vel quae est hominis, vel quae est alterius animalis,uniuersaliter demonstrabimus quonia nulla. Patet situr quomodo via s est ad unia uersalia problemata hic locus, ut ex stippositione est. At si quaesitu est vim aliqua anima est immortalis an no, pblema est parriculare. Demostrabimus aute hoc particulare similiter vietes loco ex se positione,& accipietes,si est immortalis,& essala est immortalis: hcc enim est se positio mostrates aute aliqua esse immortale per hoc ipsum & omnem immortale esse demonstratu accipiemus Acciarietes vero demostratu omne esse immortale,& aliqua immortale esse,erit demostraturia erat ibi ema Epositu.Insuper qm aliqua no est immortalis mostrantes,& qui nulla, haberemus viii. Ex quo
190쪽
A deducemus, quoniam aliqua no est immortalis,de qua fuit problema.Patet ergo ex his locu qui est ex Lippositione utile esse ad uniuersalia & particularia problemata, non tame eode modo.est enim vulis ad uniuersale problema,quando suppositio est, si uni inest, sinulater natius inest,& positu sit uni inesse,sequitur enim omnibus inesse. In destructione vero cu ident suppositio, si uni no inest,nulli inest,& positu sit sed uni non inest. ery nulli. Ad particulare vero utilis est hic locus, quado ex suppositione acceperimus quod & omni insit, sequitur enim quω alicui insit, vel acceperimus quod nulli inii nam sequitur alicui non inesse. Quare per hunc lacu nasistramus uniueriale,quado ex hypothesi sempta ponimus particulare . quando vero deducimus uniuersale de illud ponimus,mostramus particulare dicit, Amplius ex suppositioneJlocus eri quado erimus similitera bantes, si uni,& omnibus inesse,vel non inesse,J hoc est nulli ineste. Ergo locus ex suppositione eu, quado suppositio tueriesi uni inest, similiter omnibus inest, vel quado luppositio fuerit fit vn si laudi no mest nulli limiliter inest. Et assignat exemptu,& dicit, ut si hominis anima immortalisJ est,supponamus similiter fallas a polituaest enim suppositio,sB minis non immortalis,similiter nulla. politia vero est accides stippo si conis cum ponitur,videlicet sed hola ala est immortalis,na ex hoc Dosito, de cocello sequitur, ergo omnis ala immortalis. Amplius si ponitur,sed hominis anima non est immortalis,sequitur, ergo nulla anima est immorulis.
9 Si igitur inesse alicui politum est ostendendii quoniam alicui non inest, nam cosequetur per hypothesim nulli inesse. Si autem alicui non inesse positum est, ostendendum quoniam inest alicui. Nam & sic consequetur omnibus inesse. Manifestum igitur est quoniam qui hypothesi utitur, facit problema uniuersale particulariter positum. Nam partis
culariter confitentem, uniuersaliter probabit confiteri, quoniam Ii uni,& omni similiter probabit inesse.
V Alexander exponit, Atistoe.ostedit quo modo uniuersale problema per i si ex hypothesi terminatur, & primo quo modo terminat uniuersale negaffusi.& per positu ,Jintelligit problema quς C situm lege igitur. Si igitur inesse alicuiJpro problemate spositu est J vi vitii alicui inest,aut nulla, noeenim est problema positu. Tune docet quo modo problema istud uniuersale sit terminandum,& diis est ostendendaJpria terminatione huius negatiui uniuersalis problematis, squoniam alicis no inest. nam consequeriir per hypothesim, quae est,ii alicui non inest,nulla inest, nulliJsubiecto inesse.Jaecidens praedicatu,& hoc pacto problema uniue sale nefatiust terminabitur. Deinde demostrat, quomodo problema uniue sale es mattuu terminatur,& δcit Isi aute alicui inest pro pblemate positu estJut orsi alicui non inest vel omni inest,ad terminandu uniuersale affirmativum hoc problema,sostendenda, quoniam inest alicui,nam de sic cosequetur omnibus inae per hypothesm,quae est si alicui inest, nibus inest .Ex iis Aristoteles infert,quale problema facit qui ad resumentandsi visur hypothesi. Et asserit eum, qiu hypothesi utinar, se are problema quod terminabitur uniue saliter,
sin sernia particulari Quaerit enim virum alicui inest,an non. Haec enim quaerendi forma particu Iaris est verum terminatur uniue saliter.quoniam si alicui inest omni inest, si alicui no inest,nulli inest per hypothesim unde dicit, fManifest si igitur est,quoniam qui hypothesi viii Iad terminadum D pro leniata uniuertita, facit problema uniuersaleJin conclusione sparticulariter postum . quando
quaerimr,atq; proponitur. Nam proponitur particulariter,terminatur vero uniuerialiter. DNam paristiculariter c5fitentem, Jqui hypothesi vultir, sprobabit uniuersaliter cofiteri,J quia sequitur, alicui in- est,ergo omni inest,& etiam sequitur alicui no inest,ergo nulli inest, quoniam si uni nest, Dde omni similiter probabit inesse.Jquare qui utitur hypothesi,problema quod particulariter ponitur,uniueris saliter terminat. Sed occurres,quonia videtur circulus si verba exponuntur,ut Alexad asseri quoniam Alexad. vult Aristot .hic docere quo modo locus ex hypothesi utilis sit a roblema uniuersaliaci particularia.qiuod utilis sit ad uniue salia omnes expositores sentiu quonia si hypothesis vera est. quia si uni insit, vel no insi omnis similiter,uel ouili inesse oporteat.de si sit cocessum uni inesse vel uni non inesse secundu omnes sequitur vel omnibus, vel nulli inesse, S: sie secunda omnes patet, lini elle hoc locu ad uniuersalia.Sed q, no sit utilis ad paricidaria pate quonia esset circulus,vel petitio principit. Assii merens enim alicui inesse vel alicui non inesse, di interretur euam alicui inesse, vesalicui non inesse, de sic idem per idem. Et per hanc rationem expositores latini asserunt hunc locum silum ut issem este ad uniuersalia problemata. Sed expositio Alexandri est vera,quoniam ad probandum alicui ineste vel alicui non inesse,non accipinu recocem alicui inesse, vel alicui non inesse sed
accipitur in singulari, huic non inest, vel huic inest. nam hypothesis erat, si uni inest, omnibus inest,n ii