장음표시 사용
211쪽
numerum. Disterentia enim numeri, & non species est, neque videtur Eparticipare differentia genus.Omne enim quod participat genus,aut est species,aut individuum. Differentia autem neque species,neque indiuiduum est. Manifestum igitur,quoniam non participat genus disteren-xia. quare neque impar species,sed differentia erit,quoniam non partici
Hie est locus decimus sextus,quem Arist accepit a disserentia, sed via subiectionis, & dicu. me si disserentiam in genere posuit Jcuius est diuisitua, ut ilius 'eciem, hic peccat, quoniam male aiasgnauit genus illius disterentiae, peccat igitur quatenus assignauit genus illius disserentiae,ut si s imparem quidemJquis dicats numerum,Jhoc est speciem nume hac peccat, deserentia enim numeri,& non 'ecies estympar fiubaudi quando accipitur de per se.nam quando poni, cum numero videtur species nnmeri Impar enim numerus videtur species numeri sed impar de per se est disserentia numeri diuisiuased specifica sipeciei.Secundo idem probat alia ratione,& dicit. nec videtur Liam Fila panicipare genus,omne enim quod parcicipat genus,aut est species aut individuum quonia spe- cies aut individuum Ascipit rationem generis, ct non dinerentia. disserentia autem neque specla neque individuum est. manisestum igitur quoniam non participat genus disserenua.Jtunc concludit propositum, & dicit. Quare neque impar species sed disserentiaJnumeri erit,quoniam non participat genus Jscilicet numerum ipsium.& si vis potes resoluere hunc textii ad artem prioristicam hoc pacto omnis species vel individuum numeri participat numerum, Impar pamcipat numerii, intur impar non est individuum,neque species numeri.Sed occurres,quoniam hoc quod Arist.diti ec Rario est,non enim quoniam non participat iccirco est disserentia sed quoniam est disserentia , ideo non participat genus. nouus enim est impar differentiam esse I non participare numerum exander asserit Aristo.ut concessiim accepisse ipsum impar esse disserentiam numeri, & propterea addit, neque videtur participare differentia genus. quoniam licet impar esse differentiam numeri sit no squam non patricipare numerum,tamen ex hypothesi syllogisinus estEupponitur enim ut cociniim omnem speciem numeri aumerum participare,& impar non participare numerum, his enim vicacessis ab aduersario utitur.
is Amplius, si genus in specie posuit, ut contiguitatem idipsum quod
est continuitatem, aut misturam idipsum quod est temperamentum, aut vi Plato definiuit lationem siectandum locum mutationem. Non
enim necessiarium contiguitatem continuitatem esse,sed econuerso continuitatem coliguitatem. Non enim omne contiguum continuatur, sed quod continuatur contiguum est. Similiter autem & in aliis. Nam n que mistura omnis temperamentum Siccorum enim mistura non est temperamentum, neque secundum locum mutatio omnis latio. --
bulatio enim non videtur latio elle. Pene enim in iis, quae inuolunt He locum ex loco permutant dicitur latio, quemadmodum inanim ritis accidit. Manifestum autem quoniam & de pluribus speciebus dicia
tur genus in assignatis,cum oporteat econtrario fieri.
Hic est locus decimus timus qui semitur a coparatione ad speciem,& dicit. Amplius figenus in specie potadhic subaudi errat.Na quod I minus dicitur,illius genus assignat. quod est in pliu& assignat exemplum,& dicit utJqui contiguitatem idipsum quod est continuitatemId est, acinuitatem genus contiguitatis ponit, hic errat, quoniam continuitas species contiguitatis est. aut 'etiam peccat,qui ponit misturam idipsum, quod temperamentumJ id est qui ponit misturae genus esse temperamentum,hic enim sub specie ponit genus quonia in plus est missura d temperamenta aut etiam peccaqqui vi Plato definiuit lacionem secundum locsi mutationemJ id est peceat, qui ponit lationem genus loci murationis,quoniam in plus est loci mutatio quam latio deinde reddit rationem horum exeptorii,& dicit. Non enim nectainu configuitate c5tinuitate Ueyd est, G enim nec sum est dicere contiguitatem esse cotinuitatis genus, sedeci uerib continvitatemJ d comita
212쪽
atem id est sed econuerso consiliuitatem este genus contiguitatis, cuius rationem subscribit a multando a coniugatis,& dicit,non enim omne contiguuii continuati sed quod confinitatu subaudi otii ne contiguum est.J sic igitur,quia contiguum in plus est quam continuum,fit ut continuitas potius contiguitatis species sit,quam ecouerso. nde transit ad alia exempla,& hoc reponit,& di est. Similiter autem & in aliisJ est ita ut diximus α exponit se,ct dicit, L Nam neque nitam omnis temperamentum si I siccorum enim mistura non est temperamenta.Jquare qui misturae temperamentum genus dicit, ita specie ponit genus .est enim temperamentu species misturae. Deinde exponit tertium exemplum,& dicit,fNeque secundu locum mutatio omnis est latio.J in plus enim est se dum locu mutatio quam latio.counet enim secundu locu mutatio, latione & ambulatione, ut species diuerias fambulatio enim no videtur latio esse, J cuius rationem ais at & dicit, spene enim in iis quae inuoluntarie locu ex loco permutat, dicitur latio, quemadmodii inanimatis accidit.J Quare qui dicit lationem genus esse motus secunda lacu, genus in specie ponit. e Quod veru ad verba attinet, Aristotdixit inuoluntarie graece ec escis, o non voluntarie. inanimata enim ut grauia di leuia permutant locum Ion qtude inuoluntarie jed non voluntarie quae enim inuoluntarie mouentur apta sunt voluntarie moueri,ut ambulantia. B locvs DE cIMUS OCTA vvs.
. Lo Rursum si disserentia in specie posuit, ut immortale id ipsum quod est deii. Accidit enim de aequalibus, aut pluribus quam specie dici. di seret ia enim semper de aequalibus, aut de pluribus quam fracies dicitur.
Hic est locus decimusOctavus, quem accipit per comparationem disterentiae ad speciem,& dicit, mutilam si disseretiam in specie notuit etiam peccat. nam quemadmodu qui genus in sipecie ponit, peccat ex eo quia quod in plus est, illi supponit quod est in minus, sic peccat qui differetiae dat genus speciem, quoniam quod est in plus, vel in aequo, illi supponit quod est in minus, vel in aequo. Peccatauum hic dupliciter. Primo,quia quod est in plus,vel in aequo, assignat iiib eo quod est in minus vel
differentiam,qua diuiditur genus este vel in plus vel in aequo quam si species, ius est datum genus. Deinde ponit exemptu,& clicit. VtJpeccat subaudi qui dicit simmortale idipsum quod est deuJesse. id est ut peceat qui de immortali praedicat deum. Est enim immortale disserentia, deus aute species, de in plus est immortale si quidem no omne immortale deus. de qui de rationali homine,etiam peceat. Deinde reddit rationem esus quod dixerat, de dici saccidit enim de aequalibus aut pluribus quam speriem dici.Jdixit autem hic, non quo genus aequaliter aliquando cu specie dicatur, sed quoniam Omne quod praedicatur de aliquo vere, aut est aequaliter cum ipso. ut in sus Si igitur aliquis praedicat speciem de differentia, diectet utique aut aeqtialiter aut in plus esse speciem quam disserentia. Est autem non sic nam disserentia aut aequaliter est O specie de qua praedicatur,quando propria re specifiea disserentia species esset se pedester specifiea differentia est pedestris animalis. pedestre enim animal species animalis es cuius differetia aequalis cum ea specie est pedestre aut est in plus,vi homi minis bipes vel rationale. Esset enim aequaliter homini disciplinae susceptiuum, si disciplinae suscepti uum si differentia. Sic igitur argumentum erit omne vere praedicatu dicitur in plus vel in miro cum eo de quo praedicatur, de hanc maiorem Aristoteles posuit, tune dat minorem, ct dicit, Disserentia enim lampet de aequalibus aut de pluribus quina species dicitur.J subaud igitur est vere praedicatum, quare non subiicitur species.Peccat igitur qui ponit differentia si b mecie. Sed dices syllogismus ille est in secunda figura ex vitiique intrinatiuis. Dicendu hoc esse possibile, tuado maior conuertitur in terminis,ut est in casa.nam tacta couersione,syllogismus relinquetur in prima figura Aleiand additU aliam rationem, contra eos qui sub specie ponunt digeretiam . arsumetatur enim s de disseretia species praedicetur & de specie praedicatur genus in eo quod quid est,& de differentia genus praedicabitur in eo quod quid est Ied hoc est impossibile. non enim dissuentia participat genus uirgo aliqua binpositionum,non mino ergo maior,etit impossibilis,quae est qudd disserentia ponatur si specie,vesqudd species praedicetur de disserentia.
ii Insuper si genus in disserentia. ut colorem, quod quidem est cog r
gatiuum, aut numerum, quod quidem impar.
Hic est locus decim onus, quem sumit per comparasionem generis ad disserentiam, & dicit, Insiudr s genusJposuit ut specie in dissimentia siue siub d.fferentia ita ut genus sit species, differentia aute genus, iste sic pones peccat aram quod est in maius ponit sub eo,quod est in minus .Est en differetia in minus quam genus.' eroea,vt dixit loco is, qui ponit differentiam seb genere,etu
213쪽
utJerrat qui colo J positit quod quidem congregativum.Jnam color genus est,cogregativum vero 1fferentia coloris .colorum enim alii congregativi sunt,ut nigrum,sii vero di regativi visus,ut album, autJetiam peccat,qui ponit numerum quod quidem impa id est qui ponit numerum tib impari: nam impar numeri differentia est,cum numerorum alii pares,alii impares tat.
Et si genus ut differentiam dixit. Possibile est enim aliquem & t
lem suscipere positionem .ut temperatiae, misturam,differentiamnut lo
tionis secundum locum mutationem.
Hic est locus vigesimus,quem simit per comparatione generis ad differentiam,& dicit, Et si genus,ut differentiam dixi Jpeccatina quod in plus de aliquo dicitur, & in eo quod quid est, praedic tur,ut diuidens accipit. Deinde secundum Iuniorii expolitione, Aristot.rem et dubitationem. nam F te aliquis haberet pro inoninabili genus poni loco at Terentiae. Respondet, & inquit,s Potabile est enim aliquemJvirum & tale suscipere positionemnuasi dicat,non esse impossibile genus aliquando
sumi pro differentia,cuius causam dicit Albertus,quoniam cu differena sit generalis.cum senere collocanda est. Potest enim volatile disserentia animalis esse di simi pro genere auis, & sic licet non stgenus,pro genere stliqvado poni potest.non tamen respectu eiusdem.nam ad unum potest este disserentia ut ad animal ad altera Vero genus ut ad avem.Pr erea animatu potest esse genus & differentia, est disserentia resipedita corporis genus vero eorum, quae vivunt.Quare possibile est aliquem Phialosophuni & talem positione suscipere respectu diuersori non autem resipectu eiusdem,& quod non respectu eiusdem,per exemplum exponit ut Alexander animadueriit nam peccat, & qui misturam dicit esse differentiam temperanuar. siluidem temperancia species, stura vero,ut dictum esten est.& hoe dicit utJpeccat,qui dicit, teperanuae,misturam disseretiam JSimiliter peccat qui diueretia flationis esse secunda locu mutationeJ dicit, na quod in plus de aliquo dicitur,ct in eo quid quod est,praedicatur,ut diuidens si sum accepit. 4 Q uitret utiq; aliquis in quo diisere ponere genus in specie,& genus ut dii retiam species dare. videntur enim eadem, quoniam Aristoteles ei lem exemplis Gin vimque utitur.haec est quaestio Alexandri,quae meo iudicio non videtur rationalis,quoniam differetia locorum perspicua est omnibus,& nullam quaestione habet.nam qui ponit genus in specie, ponit misturam cile temperantiam,qui vero ponit genus,ut deserentiam, ponit misturam ditarentiam
temperantiae,& utroque modo dicens,peccati
Σ3 Inspiciendum autem omnia quae sunt huiusmodi, per eadem. Comunicant enim loci, de pluribus enim genus quam differentiam opo tet dici,& non participare disterentiam. Sic autem asi ignato, neutru e
tu quae dicta sunt, possibile est accidere. nam & de paucioribus dicetur,& participabit genus differentiam.
Cum exposuisset loca queras patet nec genus sib differetia,nee genus loco disserensit accipi ponse,nunc exponit maximas comunes,quibus haec loca patent, di sunt duae maximae. quam prima est, quod genus dicitur in plus quam di crentia .secunda,quod genus non participat disseretiam hoc est quod genus non suscipiat rationem differetiae. Aristagitur primo proponit quae intedit,& dicit, fla- Hspiciei ulum autem omniaJ loca, squae sunt huiusmodi per eadem J hoe est per Oseem maximas Ioca vero huiusmodi sunt,quod genus non ponatur sub cinerentia,quoniam est error:& quod non ponatur vice differenti ,quoniam ,ut diximus,est error dico insipicienda haec esse per easdem maximas, quoniam flocq tales scommunicant) in eisidem maximis.& exponit maximas, per quas oportet inspicere & arguere quae dicta fiunt, & dicit, de pluribus enim genus quim diiserenuam oportet dici, Jhaec est prima, f&Jgenus non pamcipare di fierentiam,J hoc est non suscipere rationem disseren-Eae . haec est secunda. tune per has maximas verificat loca praedicta, & dicit, fSic autem assigna- ωJscilicet genere respectu Liserentiae,quod scilicet si in plus quam deserenua,& qudd non parumpet disserentiam, neutrum eorum qu οῦ dicta sunt, possibile est accidere, uia nec accidere poterit ut genus sit subdisseretia,nec ut vice diiseretiae ponatur, nam Jquodcuque horsi accidet, &Jgenus diacetur de paucioribus,& genus participabit differentia.JSi enim ponatur genus sub dii rentia,nemo dubitat ea accidere. statim enim sequitui si genus ponitur sub disserenua, ' sit illius species, igitur de paucioribus u differensia praedicatur.Sequitur etiam φ illius ratione sit scipia quoniam semper quod ponitur ut species alicuius participatillud,& illius ratione,sub quo ut species ponitur. Sed quaeres,
214쪽
. quo modo si vice disseretiae genus poneretur, sequitur genus de pauci bus dici a disse retiam, di dis latentiam participare. 4 Dicendii hcc sequi, quoniam s genus ponitur vicae di larentiae, i, ponetur ut
diuisitium, veluti qui dicit colorem disserentiam congregativi, hic enim statim dicet genus in minusquam disseretiam,colorem enim in minus quam congrcsatum facit. Amplius s genus nunc est tem perantia, missura vero disserentia eius quoniam temperatia in minus est quam missura,erit in minus hium quado genus ponitur vice disseretiae,quita si in minus. quando enim color poneretur vice dicra ponereturbus enim his patet genus esse in minus.sed quo modo participabit color, Si vice dissereri; poneretur,itiuum,ipsem congregat um,l mistura temperantiam,& motus secundu lo- quod est congregatiuum,manifestu est quoniam est ivlae disserentiae temperanti & motus secundu locuin minus. Similiter tu indo mistu-u vice disserentiae lationis.In omni- eius quod est co 'o Reum lationem non eis clarum potest autem dici quὼd cum color ponitur vice disserentiqui non est vera illius disserentia non enim quod est vice talis est tale vere. Et si ponitur vicetiae,etit species nam species vice differentiet ponitur sub genere,de color erit species congregativi, participabit illud,hoe pacto mihi videtur.quod s tibi aliter appareat,placebit.
r. 'Amplius, si nulla generis differentia praedicatur de assignata specie, nec genus praedicabitur. Vt de anima neque impar, neque par prae
Hic est locus vigesimusprimus em accipit ab inspectione plurium disserentiam quibus diuidiatur genus, d: asserit quando dabitur aliquod genus alicuius Rupenta est quae disserentiam dati generis diuisiuarum praedicantur de eo,quod ponitur ut species. Si enim nulla differetia dati generis praedicaretur de eo quod positu est ut species, quod datum est ut genus,non erit genus runde dicit TAmplius si nulla generis differentia praedicatur de in nata ipecie,nec genus pridicabitur.Jquare datum genus no erit genus. quoniam enim ex genere diuiso secuncti differenuas fit specierit illius generatio,nianifestum quoniam omnis species alicuius senetis habet aliquam differentiam,iccirco & definitioc ex genere de differentiis est, ut est hominis animal genus, & propterea rationale de mortale animalis disterentiae existentes praedicantur de homine.quot enim praedicari disterinae tot ut dixit in praedi- dicamentis 3 de subiecta erunt seneris enim disserentiae in lubiectis seneris omnibus sint, aliae videliacet in aliis, secundu quas specificatur unuquodque eorci quaesitant Lib ipse. Quare recte dicit non esse genus datum genus alicu us,si nulla species de illo Praedicatur, de ponit exemptu, de dicit, fui de aniama neque impar,neque par praedicatur, quare neq, numerus,J ut Plato inquit praedicabitur de anima, mostrabitur enim quonia numerus non est animae genus,nam nulla numeri differetia praedie bitur de anima Disserenuae enim numeri fiunt par de impa Morii neutrum de anima praedicariir.sic monstrabitur quoniam naudus non est animal, nec astroru aliquod, quonia nulla animalis differetia praedicatur de mudo,nec de astrorum aliquo. neque enim Volatile,neque aquatilla,neq; terrestre,quaeliint animalis disserenti , de eis praedicannar,neque de eis praedicatur generabile, vel sensium,quae fiunt aliae disseretiae animalis. Equivoce enim diuina cu istis animalia sim est enim illoria vita alterius rationis, sic monstratur quoniam nec annus est minus,quonia differentiae quide motus fiunt velox de tardum, quς de anno haud quanqua traedicantur,& quonia disteretiae motus nec de voluptate praedicantur it ut motus non sit voluptatis genus .sic monstratur quoniam unitas non est quantu quot discretum de imitate praedicatur. Et licet Aristot.locu hunc destructiuum
' fecerit potest, ut inquit Alexand. constructiuus esse. nam si aliquae differentiae dati generis videtur de stibiecto praedicati. statim sequitur ut illud sebiecta sit species dari generis. quare datum genus erit genus assignatae speciei.Non oportet aute intelligere disserinam praedicari de specie in eo quod quid est quoniam monstrauit superius nullam disse uam praedicari in eo quod quid est de aliquibus existetibus sub genere quando disserentia per se accipitur, nec aliquid existes sub genere aut genus ipsi de ipsa disseremia. Haec licet Alexander dicat,ex iis quae superius diximus, patent.
αs Amplius, si prius natura species, & simul interimit genus, videtur
. locum tantum,quem accipiti clasJiuerit prius natura datol quata sic data species ad datum
215쪽
.exponit. Allent enim hune lacu perspicuu esse, est etiam mamiel tu genera rspeciebus:genera enim in destruutur,species des utrecotrario vero species no de aut ma. Quareti posita species destruit id,quod visenus datu est,non erit illius species,sic nec misturi terrantia est genus nec latio motus secundu locii, nec cot uitas cotinuitatis. nee ictus strepitus. na destructo motu secundu locu destruitur di latio,sed motus iecundu lacu non destruitur destructa latione. Et dicit Alexad. huc locu potentia eundem esse cu loco i7. Amplius s genus is specie posuit.J desert autem additione illius verbi, di simul interimit gervis quod no ponebat in loco i . Est aute hie locus solum destructilius & nullo pacto costructiuus . non enim si aliquid natura prius aliquo est,etit illius genus, substatia enim caeteris generibus prius natura est,& tamen non est genus illam. Insiper unitas omni numero prior natura est, non tamen est genus numerom. Ad haec vegetatiua anima prior natura est caeteris animabus, non tamen est earum genus. haec in una exposito textus. potest etiam expcini restauedo verba Amstan duos locos, quorum primus est ab ordine generis ad speciem,secudus vero est ab interitu. nam si aliquid assisnatur pro specie alicuius dati generis, considerandum est,utrum ce rupto eo quod assignatur pro specie terimatur de id, cuius assignatur species iam s sie, Ablema est Finterimercium,ponitur aute lacus secutas ibi, & smae interimit.JAlex.tame exponit primo modo.
Σs Insuper si contingit relinquere dictum genus,vel differentiam vi animam moueri, vel opinionem verum & falsum) neutrum erit dictorum genus,vel differetia. Videtur enim genus & differetia sequi, quamdiu fuerit species.
mitione alicuius,ab eo inseparabilia sunt,ideo si dabitur aliquid, ut genus alicuius, vel disseretia, de co- tingit ipsiim ab eo separari, cuius dabatur genus vel disserentia quod dabatur ut genus, no erit genus, nee quod dabatur ut differentia erit differentia,unde dicit, Insuper si dictum genus,velJ data dissea Grentiam contingit relinquereJia,cuius assignatur ut genus, vel vidisserenti subaudi no erit genus, nee diserentia illius. Et ponit exemplum, visubaudi si contingit moueriJ derelinqueresanimam,J tione in motus genus,nee diseretia animae, sicuti putant dicentes animam esse substatim per se mota
nam contingit ipsam esse sine motu,quoniam per accidens mouetur, corpore cuius est anima,moto. sed cum corpus quiescit patet nee animam moueri ponit secundum exemplum,&dici velJs opianionemJderelinquat verum de salsum otion erunt verum de falsum,nec genus nec deseretia opinio nis propterea subdi neutru erit dictorii genus vel differentia, quoniam nec motus animae, nee --xum de falsum opinionis.Videtur aute futurorum opinio talis esse,quoviam opinio futuroru neutrum eorum habet determinate.Sic resse,& neutrum l
tum pro genere vel pro disseretia,necessario non sequetur illud, cuius assignabitur pro se e vel dinstrentia,non erit illari genusinec differentia.
α Inspiciendum autem & si quod in genere positu est. participat alia Vquod contrarita generi, aut contingit participare. idem cnim sinul comtraria participabit, quoniam ipsum genus quidem nunquam relinquit,'participat autem & contrarium, aut contingit participare.
Hie est lociis vigesimusquintus, quem accipit a comparatione cotrarii eius generis,quod assignatur, cuius locus praeceptus est, si aliquid in netur genus alicuius, inspiciendu est si dati generis species potest participare contrarium dati generis: nam si sic, non erit genus quod positu est pro genuet. Si enim erit genus,idem simul contraria participabit, eo quod 'ecies dati generis nunquam amittet filum genus quare si participabit contrarium illius dati generis, simul participabit contraria quia genus de mirarium dati generis.Aristagitur primo ponit i si praeceptu, de dicit. Inspiciendii autem, Jquando aliquod assignatur genus alicuius, & si quod in genoe lato positusit,Jut species, partici-Pat,aut cotingit participare aliquod cotrarium genem dato, nam si rubiectu datum,ut species potest recipere contrariu dati generis,dat si genus no erit eius subiecti assignati ut species,um sui .ucinde
216쪽
Hi A probat lacum deducendo ad imposime, de dicit, Sisebiectii dati generis potest participare contrarium illius generis. Idem enim simul cotraria partici abit Jdeinde deducit consequentiam sumendo maxima propositione,& dicit, quoniamJspecies sinim genus nunqua relinquitJ donec est species quia semper genus speciem sequitur,donec in speciesamo si datum genus est genus data sipecies semper participabit illud,& nunquam ipsum relinquet, pamcipat autem per tes& contrarium, aut contingit participamJ igitur data species participabit contrari videlicet datum genus, quia tu ponis illud este genus,& cotrarium dati generis, quia tu ponis contrarium dari generis speciem participare quod cum sit impossibile,erit imposiibile datu genus esse genus datae species.Sic monstrabitur neceΩlariunt non esse in ipse possibili,ut in genere quoniam & necessarium participat & impossibile quod
contrarium est possibilialiuod enim est necessarium no esse nipossibile est esse.Sic etiam mostrabitur quoniam generatio non est in gregasione ut in genere, quonia aliqua generatio participat segregatione quae est contraria congregationi, ut mutatio crassoru corporum ad tenuiora est generatio, quae tamen segregatio est.sic etiam monstrabitur quod amor no sit in amare ut in genere, quonia & odio aliquando amantes se habent.Sic etiam monstrabitur quM tyrannis non sit in bono,ut genere,quo niam tyrannis participat malum,ut iniustum,quod in malum.
1 s Insuper si quippia comunicat species, quod impossibile est omnino
inesse iis quae sunt sub genere, Ut si anima vitae communicat, numer rum autem nullum possibile est vivere. non erit species numeri anima.
olii bile estionstrabitur qu6d r
sit genus, siquidem virtus opus participat.virtutes enim Operatiuς simi at scientia nulla operativa est. Sed occurres, quoniam risibila nulla eoru quae fiat, genere animalis fiunt inest, de tamen animal est genus hominis. Haec est dubitauo Alexadri. Dicendii locii hunc hortari ut uniuersaliter inspiciano tur ea quae instant speciei non quae propria sint species. nam quando quae uniuersaliter insint species nulli eorum instat quae sint Bb dato genere,genus datum non est genus.
, 9 Considerandum autem si aequivoca sit species generi, elementis utenti iis quς dicta sunt ad aequivocum .vniuocii enim genus & species.
Hie est locus 17. quem accidit ab aequivocatione Guyneris, ct dicit, fConsiderandii autem, si aequivoca sit species genesid est quado assignatur aliquod ut genus alicuius sebiecti, consideradum s data sipecies sit aequivoca dato generi, sic ut Alexander exponit) aequivoca vi genus no pr dicetur
de data specie univoce secundum eandem rationem,& idem nomen aram si se datur tum genus no erit no huius,uni data fiunt lo-
tur quo color non sit genus vocare in melodia coloris.na color quivoce dicitur de eo,& de aliis co- D loribus. se etiam monstrabitur nigrum colorem non esse genus attramenti,quo scribimus,quoniam de eo & aliis nigris dicitur.Sic instuper mostrabitur ens non esse gehus substatiae.dicitur enim de su stantia,& de caeteris praedicamentis aequivoce.
3o Quoniam autem omnis generis plures species sunt,cosiderandum s non contingit alteram speciem esse dicti generis. nam si non est, manifestum quoniam non erit genus omnino quod dictum est.
Hic est locus 18.qui acci tur ab unitate species, unde dicit, s Quoniam aure omnis generis plares species sunt, Jnam genus est quod de pluribus de differentibus specie in eo quod quid est ρος sicatur Considerandum si dati generis non contingit altera speciem esseJpraeter eam quae assignata est. nam si no estJspecies praeter assignatam in dato genere. manifestu quoniam non erit genus omnino quod dictum estJ esse genus.sic monstrabitur logitudo non esse genustineae, contra eos qui dictit
217쪽
lineam esse linitudinem sine latitudine non enim est alia longitudo praeter lineam. Superficies enim Elonesuidinem quidem habet,non est tamen longitudo,sed est ex longinidine & latitudine. Recte auiatem monet Albernis non esse ira de genere dicendum, ut de specie. nam species esse potest,cuius non est plus quam unum individuum, ut cum illud constat ex tota materia ut de mundo dicit Aristineses cuius nullum aliud individuum est praeter hunc mimdu. ratio autem,quonia definitio species non in ut praedicetur de plumbus,sed ut sit sub senere,& ut de ea genus uni uoce praedicetur. At generis de nitio est,ut praedicetur de pluribus speciebus.
α 'aed. 3i Considerandum etiam est, si quod transsative dictum est, ut genus
xlvi mode asi ignauit,ut temperantiam consonantiam. Nam omne genus propriei de speciebus prcdicatur:consonantia vero de temperantia non proprie, sed transsalitie.Omnis enim consonantia in sonis.
Hic est locus 10 .quem accepit a modo praedicassi secundit metaphoram siue i minatiua prae dicatione,& dicit, Considerandum etiam est si quod transsaliae digii est, ut genus asilanauit, iam Ff esset sic dictum,non esset utique genus: quoniam genus proprie & in eo quod quid est praedicatur. Quod vero reassati te dicitur,nec proprie,nec in eo quod quia est,pr dicatur.Huius exemplum agat,& dicit, ut temperantiam consonantiam,J hoc est vehiti errat, qui cosenantiam genus temperantiae dicit,ut Socrates .Quia vero sic dicens erre exponit de inauit, Nam Omne genus proprie, δα in eo quod quid eride speciebus praedicaturi consenantia vero ue temperantia non propne,J nee in eo quod quid est, sed transsatiue praedicatur. Omnis enim consenantia in sonis est.J temperantiam vero in voluptificis & concuplicentiis. Alexander assignat secundam ratione, quia qui tac, nantiam genus temperantiae dicunt, non ex eadem diuisione atque eodem praedicamelo speciem &genus accipiunt aram temperantia quidem est qualitas,cum si habitus. cons antia vero ad aliquid, est enim aliquorum. QAod vero ad ver ba attinet,verbum temperatiam Graece est θέροσδε υμ- sine etiam modestiam .Est autem temperantia virtus moralis, qua concupiscentias quae pertinent ad tactu,& ad gustii vi Aristoteles inquit moderamur. modestia vero virius est,qua tae omnes actus,
qui deturpant x ita, coercemus. utraque virtus transalitie ponitur consenantia, vere aure haud quaquam. N am colonantia est grauium & acutota phthongoru emodulata voculatio, cuius species sinto diates ron,diapentesiapam,dialapaseo,ut in musicis agnotantur.
31 I nse per si sit contrarium alicui species, considerandum. Est autem multipliciter consideratio,primum quidem si in eodem genere & co
trarium, cum non sit contrarium generi.Oportet enim contraria in e
dem genere esse, si nihil contrarium generi sit.
Hie est locus 3o.& quide destructiuus,quem accipit a contrariis,cuius Iocus praecemus est,si spe cies alicuius dati generis habet contrarium, datum vero genus,non, considerandu s couarium datae speciei sit in eius dato genere .quonia si non fiterit in eius dato genere literimitur problema iam hyela maxima, contraria fiunt quae sunt in eodem genere, quando genus non habet c5rearium, unde dicit, Instiper si s diesJalicuius dati generis sit alicui contrarium,considerandu .est autem multipliciter cosiderasio, l& plures locorum occasones est acciperemam & couarium multiplex est ut postea patebit verbum autemJ ut mihi videtur no adueriauite, sed cauialiter tenetur: quonia Aristolaeddit rie is1 am elae si species sit alicui contrarium, sit opus consideratione. Tunc explicat primum locu de- dem dato genere,in quo est data species. quonia si no fiterit in eode dato genere, problenia interimitatur pro genere non est genus. PQ iod vero ad verba attinet dixi Oportet enim conuaria in e dem genere esse,si nihil contrarium generi sit.Jquoniam comtia aut sunt in eodegenere, aut in contrariis seneribus, aut ipsa genera couariorum: & quia species data,& species contrarium no Cint genera m ria,nec in cotrariis seneribus alioquin generi esset aliquid contrarium,quod non supponiatur. Supponitur enim in maxima quod nihil seneri conmesum staretinlutur igitur couarium datae specialia eodem esse genere,& sic patet maxima. Quare si contraria species datae non erit in eodem
218쪽
A genere quod dabatur pro genere illius species,no erat genus. in quo enim est album in illo de nigrum
est ambo enim in colore sint,cum nihil colori contraim iit.Similiter quoniam impar in numero trarium.& par etiam in numero est,per hoc monstraret aliquas utique amicitiam non esse sub genere sollere sub simili more, ut in genere,quoniam inimicitia contrarium amicitiae non est sub simili more, ut in genere.
33 Cum autem est contrarium generi, considerandum si contrarium in contrario est. necesse est enim contrarium in contrario esse, si sit contrarium quidem generi. Manifestum autem est unumquodque eorumper inductionem.
Cum in naset 3o.locium supponedo speciem datam esse alicui contrarium & generi nihil nune asssignat 3i .locum,supponendo geneti datae speciei esse aliquid cotrarium.Dixit enim superius multiplicem esse costirationem,quado species data est alicui contrarium. ergo cum assignasset primum B modum considerandi qui erat supponendo generi nihil esse contrarium,nunc asi nat secundu mo dum, in quo supponit senis datae speciei esse aliquid cotrarium,immo ut Iuniores dicunt,in hoe secundo modo Aristat. supponit non sola datam speciem esse alicui contrarium, sed datu genus cuius locus praeceptus est,si tam datum genus,quam data species habet clatrarium, considerandii ii cotratarium species si in contrario genere,quia si non interimitur problema unde dicit, fCu autem est contrarium generi,Jle sitiaudi cotrarium acceptae species,ut Alexander sippleuit, sconsiderandu s contrarium Jacceptae speciei sub contrario estJ genere, quo a s non interimendii est problema. Dcinde asi nando rationem, nil maximam,di dicit, Necesse est enim couatium Jdatae specieisin contrario esseJaecepti geners, fs si cotrarium quidemJaliquod ipsi syncri,J ct sebaudi speciei MDortet enim contraria sub eodem genere esse, si nihil generi sit contrarium: sub contrariis vero generibus, siuerit etiam geneti aliquid contrarium Non enim possunt contraria adinvicem sib eodem esse genere, s genera cotrarietatem habuerint. se iustitia in virtute est ut in genere, quoniam ct iniustitia existens ipsi contraria in vitio est, quod est virtuti contrarium: se mostraretur in cotinentia non esse vitium,quoniam eius contrarium continentia scilicet,nec siti vitio est,nec sub contrario vitii scilicet in vimite.non enim est virtus continentia ob turpes concupiscentias quas continens habet sic mostra C retur etia virtus non esse in scientia, quonia nee vitium est in ignorantia.& quia accepit duo di quod contrarium speciei quando genus nihil habet contrarium,st in eode genere: de quod cotrarium 1pecies quando genus habet contrarium,sit in contrario genere, quorum nullum aliter probauerat, ideo subdit. Manifestum aute est unumquodque eorum,J quae sne probatione assumpta iunt, per inductionem, Jsquis enim in omnibus voluerit inducere nueniet ita esse.
3 Rursum si omnino in nullo genere, quod speciei est cotrarium, sed ipsum genus,ut bonu . nam si hoc non in genere, nec contrarium huius in genere erit, sed ipsum genus, quemadmodum in bono,& malo accidit. Neutrum enim horum in genere, sed Vtrunque eorum genus.
Cum dixisset multiplicem esse cosiderationem, quando species data est alicui contrarium, de accepisset duas considerationes,nuc assignat tertiam quae talis est, si contrarium asignatae species non
sit in genere,sed ipsum sit genus nec species proposita in genere erit sed magis erit genus Ruod si assi D signata species non fuerit in genere, nec illius datu genus erit genus,& sic interimitur problema,unde dicitJ Rursem x consideratione si est aliquid contrarium datae speciei tertius locus est, s si omnino in nullo genere es' quodJ datae speciei est contrarium, sed est ipsum genus,4 nec stibaudi ipsium datum ut species,in aliquo genere erit,sed ipsem erit genus etiam. Quonim enim ut Alexadcrsiuppleuit alterum contrarium sub nullo est genere, neccile est de alterii fiab nullo esse genere, quoniam c5traria aut in eodegenere sunt, aut in contrariis generibus, aut ipsa genera sent. vi in praesenti dictum est. Et exemptu aster δ: inquit, fui bona.Jdeinde asi nat maximam pro ratione loci,& dicit, L nam si h Jscilicet alteram cotrariorum non in tenereJest,sed ipsum fuerit genus, nec cotrarium huiusJ scilicet alterum contranors sin genere erit ed ipsum genus, quemadmodsi in bono de malo accidit, neutrum enim horii in genere, scit ut iique eorum est genus,J ergo proposita species,non sipecies erit assignati generis,sed genus erit. Et sic assisnatum genus non erit stentis,quoniam assignata illius species, non erit species. e Quod ad exempla attinet, num non est in genere aliquo,sed ipsum est genus,& propterea ut inquit Alexader nec mal si erit in aliquo genere, sed erit ipsum genus. e Sed dices quod mos sit boni de mali genus. CDicendum ut Alexander recte inquit more aequi uoce dici
219쪽
de bono de malo,ut in Ibtis Ethicorum monstrauit Aristoteles.s quis aute vult in nare eremptum Eeorum contrariora quae sunt genera, poterit nam facere de pati sint genera de contraria: siquide nee stib eodem nee sub cotrariis generibus sunt,nec omnino est aliquod eorum sub genere, sed ipsa genera sunt inter prima decem praedicamenta. Hinc quispiam sertasse dicere potent quod priuatio no sit sermae contrarium nam Lirma in substatia est,priuatio autem in nullo genere est riuod enim sinpliciter nihil est,imposilite est in aliquo genere me. Praeterea priuatio no est se et contra tu,quoniam abstantia nullum habet contrariti,sub qua serma est.sent qui dicunt cum Aristulixisset honu de ma tum este genera non de logico genere intellexisse iam de bonu de malu in qualitate sunt,quod est genus logicum, sed de genere primo in consderatione. ut Albertus exponit.omnis enim scientia habet quaedam summa de prima constarata, quς primo cosiderat: ut dialectica definitionem,luisonem, de argumentationem: musca, consenantiam de incosinantiam: se moralis philo phia prima eon siderata habet bonum de malit,sub quibus quaecunque consderat, continentur. Quare in hune m dum genetra erunt,hoc enim pro exemplo satis est Aristotest.
3ς Deinde si contrarium alicui & genus,& species est. Et horum quidem est aliquod medium, illorum autem non . Si enim generum est at L quod medium, & specierum: & si specierum,& generum . ut in virtute& vitio & iustitia de iniustitia. Vtroriique enim est aliquod medium.
Hic est locus 33.quem accepit ab eo,quod est messium inter contrarias species de contraria genera.Oportet enim quaerere, si s liter de species de genera adinvicem contraria sunt. dico autem si s- militer,ut si ambo sunt cotraria mediata aut ambo cotraria immediata.Nam s hora quidem est aliquod medium horum vero nullu,non videbuntur datae species sub datis generibus esse. videtur enim
probabilis maxima esle,similiter in ambobus se habere. Am itur primo ponit locu &dicit indeJsubaudi consderandum est si contrarium alicui de genus de species est: di horum quide) scilicet
generusin aliquod medium,illorii aute non .Jhoc est specierum autem non ,vel econuerib specierum quidem est medium generum vero non .nam si se non erunt senera assignata speciem datam gen ra,nec datae species datoria generum erunt species. Deinde in nat maximam im ratione loci, si diacit, s enim generumJeontrariora est aliquod medium,& specierumJ comitatum quae fissi eis sint, GOportet medium esse, &Jecontrario s specierumJest aliquod medium, di generuJoportet medium
elle,sab quibus species datae sunt. Hae maxima per exemptu monstrat y dicit, ut in virtute de vitio, de iustitia de iniustitia,virorumque enim est aliquod medium.J inter virtute enim de vitium medium est,quod neque virtus est,neque vitium. smiliter inter iustitiam de iniustitiam medium est,quod ne que est iustitia .neque iniustitia. Alexander hie probauit maxima,quam Aristot.accepit in probatione ioci dicit enim si genem couariorum erit aliquod mediii,speciem veru,quae sunt sub eis,nullo pacto, illud medium generum de quibus praedicabitur. Oportet enim ipsum medium,cum si genus de aliquibus praedicari. non enim praedicabitur de sp elaus cum sint trariae sine medio vi ponit adue rarius.Si vero ecotrario concedatur,scilicet 'uod speciem si aliquod medium, generii autem quae de eis praedicantur,non,oportet vitale speciem contrariarum medium, sub aliquo genere siti non enim esse potest sub aliquo generum conariorum sine medio, nam contrariae species Liit sub his. ergo erit tale medium in rerum natura,& sub nullo genere collocavi. Quare oportet s genera sit medium, de specierum: de s specierim de generum,quae fuit m ima.
3 Instantia huius, quonia fanitatis & aegritudinis nihil est medium. Amali vero & boni aliquid medium.
Contra locum 3 3 affert instantiam,' dicit, fInstantia huius est, quoniam sanitatis de aegritudianis nihil est medium quae sunt species contrariae .l mali vero de boni,J quae sint genera cotraria, sibquibus est finitas de aegritudo, saliquid medium est.J hanc instantiam non soluit,quia vi Alexander
inquit Aristoteles indutit illam ut ostedat locu esse probabile ac peti siuum solii, no autem verum. Aliter etia Alexader innuit solutione. Dicit enim, oportet aute intelligere honii de malum corporalia quae dicuntur de sano de aegro. At bonum de malum inter quae est mediu, aequivoce dicuti cu bono de malo corporalibus,vel tertio nesat honii de malum esse senera sani de aegri. Verum si regula superius assi rata a nobis est vera, potiumus dicere Aristotele in his non diluere instantiam quoniam in talibus Acus patitur exceptionem. Fuit enim regula,quando Aristoteles non diluit instantias intellingendum est instantias exceptiones esse a loco quam regulam Alexander etiam superius probauit.
33 Insuper si est quide aliquid utrisque medium & speciebus, de ge
220쪽
A neribus, non similiter autem, sed horum quidem secundu negatione, illo ru vero, ut subiectu. probabile enim similiter & ir virisque ut in virtute & vitio iustitia & iniustitia. Vtrisq; enim se neu negatione mediu.
Hic est locus 1 4.quem sumit ab unisermi ratione accipiendi medium,& dicit, Insiiper si est quidem aliquid utrisque medium, dico utrisque fac speciebus,d: generibus.no similiter aute, sed horum quidem secundu negationemJ ilicet extremorusilloru vero,ut sebiectu hoe est se dii affirmati nem,ut exponit Alex. vel siccundu extremoru participatione,quod fere idem est. nam id quod extrema participat,subiicitur illis extremis tanqua principiis commentibus ipsum.si itaq; no similiter me dium virorumq; fuerit, erat altera sub alteris, ut in generibus. deinde ponit maxima pro co&-tione loci δ: dicit, probabile enimJfiubaudi videtur,fumiliterJHesde in utrisquea hoc est similiter in utrisque se habere media. de asi nat exemptu, do dicit, ut in virtute,d: vitionuς sunt genera, iustitia ct iniustitia,J quae sint illarii species. Vtraque enim contraria extremam negationum,media habent minisesta Agit autem sprobabile enim similiter de in utrisque, J quia locus no est in omnium neces.sarius habet enim instantiam, quoniam mediocriter videre, medium est inter obtuse videre de acute M videre,quod tamen afirmatione manifestatur. boni autem de mali siub quibus haec ut species sunt, pernegationem. Ptaeterea gloriae de ingloriae siue honoris do vituperationis medium,assimiatione oste ditur . est enim mediii inter haee,velle in ciuitate mediocriter esse ni autem de mali, sit quibus Me
vi species sunt,per negationem monstratur. Locus TU GECIMvs QE I N T v s.
3 9 Praeterea quando non est contrarium generi,considerandum non solum si contrarium in eodem genere, sed & medium. In quo enim extrema, & medium, ut in albo & nigro . Est enim color genus & hora,
Hic est locus trigesimvsiquintus, quem stimit a medio per comparationem ad comiam speciem, de dicit, Praeterea quando non est contrarium senemJ specierum subaudi de cotrarium, de medium,feosiderandii non solum si contrarium in eode genere est, sed de medium,' de per hanc pariculam C de medium, litat presens locus a loco trigesimoprimo. nam ibi inspexit sotu ad contrarium species,
hie autem inspicit ad contrarium de medium. Nam si medium extremorum non fuerit in eodem genere cum extremis,problema est interimendum.Deinde probat hunc lacum assignando maxima
de dicit. In quo enim extremJsunt,ut in genere, de mediumJ oportet esse,quoniam si species fuerit aliquid contrarium & medium, seneri vero non, non Blum contraria oporiet Ab eodem genere es sed de medium,si eorum fuerit aliquid medium.sIn quo enim enere extrema d est contraria sime, in eo de medium orum eri si ipsorum datur medium,ut Alexander recte stippleuit. Exponit hanc maximam exemplo,& dicit,fut in albo de nigroJpatet maxima. LEst enim color genus d: horum,de mediorum colorum omnium.J similiter sapor genus existens contrariorum dulcis de amari, de e rum quae sunt in medio genus est.
o Instantia, q'ioniam defectus quidem & superabundatia in eodem D genere, in malo enim ambo mediocre autem cum sit medium horii non in malo,sed in bono est.
Contra hune locum affert instantiam, de dicit, Instanta4 subaudi est contra locum praesentem,squoniamJin moralibus vimitibus defectus quide, de superabundantiaJ siue excessus, contrarii exialientes adinvicem, in eode genereJsunt, in malo enim noc est in vitio sim Jiunt. ΓMediocre autem,cum sit medium horum,non in malo,sed in bonoJnoc est,in virtute ut in genere est.Aristoteles non soluit instantiam,vel quia vult in talibus locum rati exceptionem vel ut Alexander inquit quia
in loco Aristoteles accepit medium secundum permistione extremorum, tale enim necesse est in emdem genere esse cum extremis.at virius non est sic malorum medium,dicitur enim medium Mutuo
ce,dicitur enim de in circulo medium crinam, dc in syllogismo dicitur medium, quod inter terminos est medium. PrpereaAt Alexader inquit n praesenti loco suppositum fuit quando nihil seneri contrarium fuerit. modo vitio siue mala,quod est genus desectus di excessis, uarium est vultu siue bonum,quare instantia non est ad propositum.
a Considerandum etiam, si genus quide cottarium est alicui, species P