장음표시 사용
201쪽
dieatur,& gentis oportet praedicarid per hunc locum monstratur bonum non esse voluptatis genus. E
nam voluptas de immodestorum voluptate praedicatur, bonum autem non. Insuper monstratur quon lim scientia virtutis genus,quoniam virtus vera est de his, quae possunt aliter se habere sei tia vero haud qua nquam non. est autem hic locus,vi Alexander etiam animaduerat,destructilius.
Rursum si nullam specieriim contingit part icipare quod positum
est in genere. Impossibile enim est participare genus,quod nullam sp cierum participat,nisi aliqua secundum primam specierum diuisionem , sit.illae enim genus selum Participant.Si igitur motus genus voluptatis
ponatur. considerandum si neque corruptio, neque alteratio voluptas,
neque ullus caeterorum qui astignari solet motuum. Manifestu enim quoniam nullam speciem participabit,quare neque genus,eo quod ne- scessarium est quod genus participat,& specierum aliquam participare,
non crit igitur species motus Voluptas, neq; indiuiduorum, neque eoru
quicquam quae sub specie motus sunt.etenim indiuidua participat speciem & genus,ut quidam homo,& hominem participat,& animal.
Hic est si inius locus qui accipitur a participatione specierum, quae sunt sub assignato genere. di dicit .LRutium si nullam specierum contingit participare, quod positum est in genere. Jproblema subaudi interimitur,& assignat rationem,& dicit. Impostibile enim est participare genus, quod nullam specierum participat. JSed occurres,quoniam si quicquid participat genus, oponet speciem illius aliquam participare sed primae species ut corporeum & incorporeum, participant genus sciliacet fissistantiam, igitur participabunt aliquam specierum substantiae, & ita oportebit eas participare seipsas. Ad tollendam hane obiectionem dicit, nisi aliqua secundum primam specierum diuisi
nem stallae enimJquae sunt primae generis sipecies, selum genus participant.J de nullam generis spe Griem oportet parucipare,quoniam enim genera diuiduntur ad aliquas species immediatas,& illae rursum species Auae cissi illo genere fiunt,etiam diuiduntur in alias species sunt enim & ipta aliquorum genera.nihil enim prohibet species aliquorum esse aliorum vero genera,vt auis se habet non enim in genera auis diuiditur,sed in species,ut ad coruum,de ad cygnum,& ad alia similiter.Haee autem rum im ad iudiuidua,mantinum quoniam quae sici genere sunt no secundum primam diuisionem sidsib aliqua generis specierumalecesse in aliquam specierum participare recitcreque specieru alicuius rationem,quando quod datur,est sub genere. species enim quae sub genere immediatae ac contisuae sint, tum genere participant,& Blum illius reci ut rationem .Quae vero non sunt sub genere ipsa immediatae sed plus ab eo distantes,necesse ut participent aliquam specierum earum quae sent m-mo sub genere & rationem alicuius earum recipere,si debet illud quod assignatum est earum genus, esse senus.Si igitur aliquid ut genus alicuius dabatur,quaeredum est,s hoe cui genus ast natum est, participat aliquam genreis sipeciem. nam si nec secundum primam diuisionem concessum genus participat nee aliquam specierum ipsus impossibile erit quod pro genere in natum est,esse genas.Des
de quod dixit,per exemplum declarat,& dicit .fSi igitur motus genus voluptatis ponatur,consideradum,si neque corruptio,neque alteratioJsi voluptas,neque ullus motuit e terorum qui assignari s lant.Jhoc est neque generatio, neque auctio, neque diminii . quoniam enim non secundum pG .mam motus diuisionem voluptas, ut silmit pro concessio est motus.nam monis immediate diuiditur in eum', qui est secundum locum, & in eum qui est secundum quantum , & in eum qui estseeundum qualitatem, di in eum qui est secum substantiam, non autem ad voluptatem. opo tet voluptatem,si est sit genere motus,aliquam specierum motus participare, esseque sub mutautae, quae est secundum locum aut secundum quannim,aut secundum quale, aut secundum sit,stantiam. supponarur erum nunc generationem & corruptionem motus esse,quare si voluptas sub nullo hora
fueri nee sub motu erit. Aristo. itur rationem eius reddit quod dixit, ct inquit. Manlisum enim quoniamJvoluptas nullam specimamJmotus participabit. quare neque genusJ scilicet motum seo P necessarium est quod genus participat,& specierum aliquam participare,no erit itur species mo
tus voluptasJI ita neque motus.Supponit autem Aristote.voluptatem nullam speciem motus esse, Alexan.vero probat nam i voluptas nec si diminuti nee augmenrum, perspicuum est. Quod vero nec generatio,nec corruptio,ex eo pate quoniam voluptas non est secundum substantiam muta
tio.neque dici potest voluptatem esse eam generationem,quae dicitur repletio,vel periectio. no eni
202쪽
Λ voluptas repletio,sed in repletione est non enim qui laetatur,repletur.Est enim repletio corporis,voluptas vero animi. Insuro nec voluptas est alteratio. nam alteratio est transimulatio in pallione,aut 'transitus secundum passionem,uoluietas vero non . Est enim pasilo existens atque permanens voluptas. Dissere autem passo secundum transitum,& passo permanens,veluti albedo de albificatio, caliditas de calefactis,uc igitur voluptas non est alteratio.Cum dixisset voluptatem no esset speciem motus, addit, neque eorum quic si quae sub specie motus sunt,Jna sub speciebus motus indiuidua sunt, quae etiam sunt sub motu. Et ait gnat caulam cur voluptas non est aliquod individuum motus, fetenim indiuidua participant sipeciem & genus ut quidam homo, Rui est individuum participass& hominem Jqui species est, ct animaidquod est genus, oportet si voluptas est aliquod indiuiditu specierum motus,ut participet de aliquam motus speciem,& ipsum morum, sed iubaudi ni, voluptas nec participat aliquam speciem motus,nec motum,non enim suscipit ratione alicuius species motus, nec ipsius motus. igitur voluptas non est sub genere motus. Hac ratione monstrabitur nec numerus anim ae senus esse. non enim anima sub prima numeri diuiside est .Est enim prima numeri diuisio in impar,& par.at anima nec est par,nec impar,nec rationem alicuius horii in participat, non enim paris aut imparis rationem suscipit.Simili ratione nec dei genus est animal,s deus nec pedestre,nec volati B te,neque aquatile animal m. In stuper eadem ratione,quantum non est animae genus, cum anima nost punctum,neque nunc ,nec quannim continuum,neq; discretiim, in quae est prima quanti diuisio.
s Amplius, si cla' pluribtas dicitur quam genus, quod in genere postuest . ut opinabile quam ens . nam & ens, & non ens, opinabile . quare non erit opinabile species ciatis. De pluribus enim semper genus quam species Praedicatur.
Hic est locus octauus,qui accipitur ab eo qudd est genus presicari de pluribus quam Pr dicetur species,unde ,diciis Amplius, si de pluribus dicitur u genus quod in genere positum estJ lubaudi interimendum est problema. Ex tu huius assignat,& diei fui opinabile uel ens Jposuit eni pythagorasens genus esse au opinabile quod interimitur ex eo quia opinabile in plus est uens, na de ens,& nonens pinabileJest . quare no erit opinabile ut dixit Pythagoras. species entis.Jcuius causa, di qde maximam ponit, re dicit. De pluribus enim semper genus quam species praedicatur.Jhoc loco mostra C tur utique quoniam non potest animal animati genus esse,nam in plus est animatum quam animal, si quidem animatum etiam de plantis dicitur. suae non sunt senstiuae, animal autem non . Videbitur autem locus iste idem cum loco texto ubi dictum est,si de aliquo species data vera est, genus autem non de maxime hic locus illi idem videtur, quoniam eodem exemplo in ambobus usus est. Sed tamen est utique aliqua disserentia in primo enim loco no quoniam in plus dicitur assignata speetesu genus destructu est senus sed quonia in aliquibus in nata species vera est, in quibus no senus veru est Potest aute de pluribus praedicari,quod datii est alicuius,ut genus non tamen de aliqu1usprie dieari de quibus data specie, praedicabitur.verbi causa, continuum de pluribus praedicatur amni
tum non compositum ex habentibus positionem Aontinuum enim praedicatur de quinque,videlicet de linea supernese,corpore,loco,de tempore: quantum vero n5 copositum ex habentibus nostione. solum de tribus,quoniam solum de numero,de tempore,ct Oratione. Et tamen non de quidus praedicatur quantum non compositum ex habentibus positionem,praedicatur continuum . non enim continuum de numero aut oratione praedicatur Ideo impossibile est continuum genus esse quanti non composti ex habentibus postionem .nam quantum non compostum ex habentibus positionem de
aliquabus pricanar de quibuscontinuu non 'lacatur.Oportet enim de quibus species imitatur,& MD nus piueari At locus proras destruit genus eo quonia in plus dicitur species v assignati; genus ut est
animatum de animali Hac ratioe bonum fuit exemplum opinabilis,est enim opinabile in plus u ens, squidem de omnibus entibus de de non entibus praedicatur. de quantum ad hoc seruit loco praesen tiaex eo vero quoniam non omnia entia opinabilia sunt, seruit loco sexto superius in nato. est ij tur usus eodem exemplo alia atque alia rati M. Hac expostionem etiam Alexander secutus est,& est optima. Alberius autem dirit illum locum differre ab hoc loco quoniam ille destruit genus assignaidex eo quia de ahquo species praedicatur,de quo non praedicatur genus .hie vero destruit genus, ex eo
quia de pluribus assignata species praedicatur si assignatum genus quoniam oportet semper ut de pluribus scinias u species praedicetur. verum non exposuit quo modo fieri possit, ut aliquid de pluribus
praedicetur u aliud,& tamen non de quibus praealcatur illud ipsum praedicatur.Hoc enim Alex .exposuit nam continuum praedicatur de quinque quantitatibus discretum vero de tribus, de tamen intinuum non est senus discreti quanti quoniam non de quibus praedicatur discretum,continuum pridicatur. Intellisit autem Alex .per non compositum ex haben us positionem,idem quod discreti de per compostum ex habentibus positionem,continuum.
203쪽
, Rurssim si de aequalibus genus & species dicitur, ut si eorum quae omnia consequuntur,hoc quidem genus, illud autem species ponatur,
quemadmodum ens,& unum . Omne enim ens,& Vnum . quare net
trum neutrius genus est. de aequalibus enim dicuntur. Similiter autem& si primum,& principium,aa scinuicem ponatur. nam & principiti, primum, & primum, principium. Quare aut utraque quae aicta sunt, idem sunt,aut neutrum neutrius Fenus. Et cinctum autem est ad omnia huiusmodi,de pluribus genus quam speciem & differetiam dici. de paucioribus enim etiam dii serentia quam genus dicitur.
Hie est locus nonus,qui sumitur ab aequalitate praedicarioti, unde dicit. Rurium si de aequalibus genus & spee es dicitur, litabaudi interimedu est problema.& ponit exempla,& dicit, ut si e si,quae FOmnia consequuntur,hoc quidem genus,illud autem species ponatur,J& exponit quae sunt illa, quae omnia con sequuntur, & dicit, squemadmodum ens α unum, J& ut Avicenna addit, res, bonum, re aliquid, quaeque ab eo transcendentia dicuntur. Haee enim praedicantur de omnibus ,& ad mma,ut praedicata consequuntur. Omne enimJquod est, ensJest s& unum,Jres etiam bona &aliquid. Quare ad omnia,ut praedicata colequuntur,& de omnibus dicuntur. Hinc concludit inlatu in exesso & dicit Quare neutrii neutrius genus est.de aequalibus enim dicuntur.J& ad omnia sequi tur. Per hunc locum refellitur positio Platonicorum quorundam qui dixerunt unum esse genus entis.Reselliis enim quoniam ens de aequalibus praedicatur, de quo etiam unum dicitur. deinde ass-gnat secundum exemplum,& dicit. Similiter autem & si primum & principium ad seinuictima alterum ut genus alterum ut species, ponantur,Jerit etiam error, nam & principium primumJ in, f&piiiiiii,si principium. quare aut utraque quς dicta siun Jscilicet principium & primum idem Lin aut neutrum neutrius genus Jest,sic nec animal sensitici genus est.etenim hςe aeqtialiter sunt Deinde ponit elementum talium locorum,& dicit. Elemenuam autem ad omnia huiusmodiJ loca quae dicta sunt ad interimendum senus, est,de pluribus genus quam speciem,& dicturentiam dici θ& quia Raddit genus dici in plus u differentiam, quasi extra propositum, reddit rationem,& dicit. De pauci, ribus enim etiam differentia si genus dicitur.Jnam ut Alexa. inquit , penera a disterentiis secantur, ct ex unaquaq; disterentia species quaeda circunscribitur.ergo dii teretia de paucioribus quam genus dicitur, ideo dixit elementum talium locorum esse,in plus dc re dici genus quam speciem & differentiam, S per elementumJ principium exponit Alexanderast autem Principium maxima propositio,quet in dialecticis vaga ct communis,in seientiis vero propria propositio est.Sed iis,quae darit de
uno & ente, curres,quoniam unum diuidit ens. Ens enim prima sui distisione diu ditur per unum di multa,& nihil conuerumr eum aliquo membro filiae diuisionis,quare ens non conuertitur cu uno. Auermes in commentariis metaphysicis asserit unum trifaria dici, transcendenter, re hoe pacto conuertitur cum ente,& ut Aristo. qtu t. non est genus entis praedicare entaliter.& sic distin itur contra numerum qui fit ex diuisione continui,& sic nec diuidit ens,nec conuertitur cum ente aertio modo accipitur unum quasi mediocriter.ut est ad multitudinem diltimctum, α sic diuidit ensici non conuertitur cum ente. sed haee res meta nostram transcendit.
io Videndum autem & si alicuius corum quae non differunt specie, is non est genus quod dictum est, vel non videatur utique. Construenti autem, si est alicuius. idem enim omnium eorum,quae no differunt specie, genus est.Si igitur unius monstretur, manifestum quoniam omniur&si unius non, manifestum quoniam nullius, ut si quis insecabiles p nens i ineas indiuilibile genus earum dicat esse. Nam linearum habentium diuisionem non est genus, quod dictum est, cum sint indifferetes secundum speciem. Indisterentes enim sibi inuicem secundum speciem
Locum hune decimum aecipit a ratione praedicandi de indiuiduis, quae eiusdem species sint, &dicit.s videnda autem,' si alicuius eorum quae non disserunt specie,non est genus quod dictum estJa
204쪽
A pro genere vel non videatur viique esse genus. R per ea quae non disserui φαὰ intelligit indiuidua eiusdem sipecie quae solo numero differunt.Si igitur quod assignatum est genus alicuius, non si, vel non videatur esse genus alicuius indiuidui eorum,quae sub illa pecie non differunt,nis numero illud quod assignatum est ut genus,illius non erit genus.Secundum vero Alex. 'ocus est, si aliquid quod ac signatum est ut genus alicuius, nec sit, nec videatur esse genus alicuius eorum, quae sunt illi, cuius assignatum est,similaria,& eiusdem speciei,nec illius erit genus, quoniam omnia indisserentia specie adinvicem Bb eodem genere sunt.verbi cauta, si aliquis nigrum aethiopis genus esse laicat, quoniam ind feretes specie sint AEthiopes homines cum Scythis es enim homines elusidem sneciei sunt,n5 praedicamr autem nigru de Scythis ut genus .nec igitur de A Ethiopibus ut genus praedicabinit. Sed videtur hic locus decimus eoincidere cum primo soco, ubi hortabatur inspicere ad cognata ei, cuius Iu natur genus. Fortasse haec disserentia,quoniam in primo loco hortabatur inspicere ad similatia genere,hic autem ad indiuidua,ρος fiunt similaria eiuslem speciei destruenti igitur se est faciendum. Deinde ostendit quid agendsi construenti,& dicit. Construendi autem, si est alicuius' senus, quod pro genere est assignatum videndum est. nam si est genus alicuius eorum quae non disserunt specie, erit etia genus illius,cuius assignatum est genus .cuius causam di it. l Idem enim Omnium eonam, qu B non derunt specie,genus est. Jpropterea recolligit breuibus quod dixerat, & dicit, Si igitul quod assignatum est genus, uniusJeorum monstrenupsse genusImanifestum,quoniam omnium,J&ita illius,cuius allignatum erat genus, & si unius nRJest genus, manuestum quonia nulliusJ eorti quae eiusde speciei sunt,& ita nec eius,cuius erat assinatu genus .Ponit excptu i sectita pie,& dicit ut si sis insecabiles pones lineas salte aliquas, dicat genus eam esse,indiuisibile.Jerrat, quia qd assignatur vernus no est genus. na lineam habetia diuisione ndiuisibile qa dicta est,se genus lineam insecalia, fno est senus J quod proba ta dicitiscii sint indifferentes specie)subaudi omnes lineirma oes lineae cu omniDus lineis eiusdem speciei sunt. Indifferentes enim secudum specie sunt rectar lineae o mne Jimmo no solum rectet,sed ut Alexanquit omnes lineae.Quare si indivisibile non est senus lineirum lecabilium nec erit genus linearum insecabilirin ,omnes cum omnibus eiusdem speciei si cinus posuerunt diuisibile. Aristot.aute ex vi huius loci, obauit indivisibile non este genuctara insecabilia, quonia n5 est genus linea irrectam secabiliv. quod enim n5 est genus unius similaris in specie,nec aliorsi eiusde species genus erit.Sut aut oes lineς tate rectς eiusde species, de qbus PlaC tonici loquebatur. Alex.vero asserit oes lineas esse eiuste speciei,qa inte Il eda est ut quatenus lineo
ii Considerandum autem & si quod aliud genus est assignatet speciei,
quod neque continet assignatum genus, neque sub illo est, ut si quis iustitiae scientiam ponat genus. Est enim virtus genus, & neutrum generii reliquum cotinet. quare no erit scietia genus iustitiae. Videtur enim quado species una sub duobus generibus est, alterii ab altero contineri.
Hie est undecimus locus,qui sumitur a cocinetia sub alio genere,unde dicitICosi deradu aut & si qd aliud genus est assignatae sipectacla neq; cotinet assignatu senus, neq; siti illo est,Jna s ita est, destrueta est Phlema,& mostradii quonia no est genus,qd datu erat ut genus. n5 enim possibile est esse duo genera eiusde nisi esset altera eoru sub altero.Idcirco aquilae,& auis & sal genera flant,quonia D auis sub alati est. Deide ponit exeptu & dicit. ut si quis iustitiae Eetia ponat senus, ut Socrates posite J errat subaudi, cuius ratione subsicribit,& dicit, Est enim virtus genusJHuiuς & neutrii seners reliquia cotinet. 'no enim virtus sub scietia est,cu no Ois virtus scientia sit, nec sciensia sub virtute. Geometria enim scietia existes,n5 est virtus, quareJut cocludusnsi erit scietia genus iustitiae. JDeinde as lignat ratione,& maxima,&dicit. Videtur enim quado speciesvna sub duobus genera est,alterum ab altero contineri.Jut quonia aquilae, di auis & animal genera sunt, aliis sub animali est.
1L Habet autem dubitatione in quibusdam hoc tale.Nam videtur quibusdam prudentia,& virtus,& scientia esse:& neutrum genus a neutro huiusmodi contineri. Non tamen ab omnibus conceditur prudentia scientiam es.se. Si igitur quis admittat quod dictum est,uerum esse, attam e sebalterna vel sub eodem ambo fieri, quae eiusdem fiunt genera, necessarium via debitur esse,quemadmodum & in virtute,& in scientia accidit, utraq;
205쪽
enim sub eodem genere sunt nam utrunque eorum habitus & disposi- Etio est. Cosiderandum igitur si neutrum est in assignato genere. si enim neque subalterna sunt genera, neque sub eodem ambo, non erit genus quod assignatum est.
Contra maximam as natam Aristo.nune affert instantiam quoniam videtur prudentia, ad sesem de virtus esse di sic est sub duobus generibus,quae non sunt subalterna unde dicit .s Habet autem dubitationem in quibusdam hoe taleJid est haec talis maxima,quae proxime dacta in f Nam videtur quibusdam lit Socrati, prudelia, de virtus de scientia esse, di neutrum genus a neutro continera. Gliauit Aristoteles primo, & dicit. I Non tamen ab omnius conceditur prudentiam scientiam esse, Jquoniam non a Peripateticis. ii enim prudentia est circa contingentia, de quandoque aliter se habentia, non erit utique prudentia scientia. Deinde respondet in opinione Socratis. de dicit . fSi uiatur quis,Jut Socrates, admittat quod dictum est verum esse,qnam Socrates omnes virtutes ponit esse scientias. tune dat lucionem concella hac opinione, de dicit. Lattamen subalternaJhoe est altera
sub altero, vel sub eodemJcommuni genere fanabo fieri necessarium videbitur esse, Jquas dicat s Fprudentia est scientia de virtus,oportet scientiam de virtutem vel esse genoa sibinertia vel saltem-bas esse sub communi uno genere.& de his duabus disiunctivae pari us declarat secundam di dieitisquemadmodum de in virtute,& in scientia accidit. V traque enim sub eodem genere sumatam utruque eorum habitus de dispostici est.' χε ire si non is generibus si alternis, nec ambo sub uno ali. quo mimmuni genere fiterint m postibile ambo ipsa genera esse propositi ne recolligit locum &dicit, C5sderandum igitur si neutrum Jhoe est neque virtus neque scientia est in Jcommuni assignato senere, Jquia non stant in habitu, ut in communi genere. Per assignatum enim genus, habitum veIdispositionem intellisit,ideo dicit. Considerandum igitur s neutrum es in es nato genere,Jix vel ne. si enim neque subaltema simi genera, neque sub eodemJ communi genere ambo, no erit genus quodJ pro genere fas natum est.)si enim scientia de virtus neque sunt subal ema genera neque
sub communi genere,scientia quae assignatur prudentiae senus, non erit genus. nam prudentia est in genere virtutis Aed occurres,quia unum numero est substantia de quantum. Est quantum, quoniam est numeri quati augmenta um,squidem omne quod augetur,abeo quod sui generis augetur. Est etiam substantia quoniam unu numero est contrariorum quod est proprium substantiae,igmir idem erit sub substantia, de sub quato quae genera sunt nee subalterna nee sub aliquo communi genere con citenta .Soluitur ut Alexaabluit) unum numero dictum non secundum eandem rationem este in s
nere substantiae, de in genere quati, sed secundu aliud, di aliuduioc pacto scientia est in genere qualici
is Considerandum autem & genus assignati generis, & sic semper superius genus, si omnia praedicantur de specie, & si in eo quod quid est
praedicatur. Nam omne superius genus praedicari oportet de specie in
eo quod quid est . si ergo alicubi dissonet, manifestum quoniam non est
Hic est locus duodecimus que sumit ab ordine generii stiperiorii micat tu in quid,& dicit. DCdsiderandu aut & genus assignati generis, ct sic semper superius genus. si ola micantur de speciei cunis genus asi gnatii est, & si in eo quod quid est 'on mia presicam SQ in si no omnia fidieantur, vel si Ga pdicatur sed no in quid olaynterimedu At a lema,& dictau no esse genus,quod i genere est amsignatum.Curiis maximam &causam assignat, & dicit, na omne stiperius genus 1 dicari oportet de specie in eo quod quid est.JTune quasi epilogat,& inquit. Si ergo alicubi dissi,net J ita ut vel non mnia si periora i dicentur, vel si praedicentur omnia non omnia in quia Nicentur, manifestu quonia no est genus,quod assignatum estJpro genere. Oportet enim genus de aliquo,& de his omnibus quae Bb illa specie siue genere sent, in eo quod quid est i dicari genus enim aliis de cibus ' despeciebus stib aui,& de indiui ciuis non solii praedicatur sed in eo quod quid est Nicatur. Per huc locum stratur verecsid no esse genus virtute.Na virtutis genus habitus est ii no Nicatur de verectata,no enim est habitus verecudia,sed passio.Mostratur etiam φ virtus no sit genus abstinentiς quonia optimus habitus non miratur de abstinetia, non enim optimus habitus est qui est in prauis desideriis de omni vero virtute optamus habitus imicatur. no enim solu habitus,est virtus,sed optimus,uitata enim habitus est, sed no optimus.Sed nec de niue adu, non enim qualitas quae est genus albi,de nive pridicatur.nec dulce genus est mellis quoniam nec succus in quid de melle dicitur,qui est genus dulcis. Attentione tamen dignum, quoniam verum est genera assignati generis Oia debere in eo quod quid est
206쪽
Α praedicati de eo, ius est Hagnanim genus,non tamen conuerti non enim si aliquod seperiorum in eo quod quid est de aliquo praedicatur,oportet omnia quae sint sub illo,in eo quod quid est de eodem praedicari.Nam cotraria sub eodem simi genere,& de contrariis in eo quod quid in praedicantur,notamen & contraria,ambo,quorum est genus illud.si enim de de albo color in eo quod quid est prae dicatur,non tamen de nigrum de eodem albo praedicabitur,quantas & de nigro etiam color praedicetur. Est enim genus nihil minus ad illud.Similiter de de iniustitia habitus IHicatur,non tamen virtus, quae est sub habitu.Quare licet genera omnia superiora assignasi generis oporteat de eo cuius assignatur genus,praedicari,non tamen si aliquod superiorum in eo quod quid est de aliquo praedicatur, oportet omnia inferiora ad illud de eodem praedica quam regulam Alexader se exposuit.
1 Rursum si genus participat specie, vel ipsum, vel aliquod seperiorum generum. Nam nullum superiorum participat quod in serius est. Destruenti igitur quemadmodum dictum est, utendum. Astruenti austem si confiteatur quidem inesse speciei quod dictu est genus, sed quod
ut genus insit dubitet ur,sussicit ostendere aliquid superiorum generum
in eo quod quid est de specie praedicari. Vno enim in eo quod quid est praedicato,omnia & superiora illius,& inseriora si praedicantur de specie)in eo quod quid est praedicabuntur. Quare & assignatum genus in eo quod quid est praedicabitur.Quod autem in eo quod quid est pridiacato,omnia etiam reliqua si praedicantur in eo quod quid est praedica
buntur, per inductionem sumendum. Si autem simpliciter inesse dubitetur assignatum genus, non sufficit ostendere aliquod sit periorum generum in eo quod quid est de specie praedicari, ut si ambulationis genus quispiam assignauit lationem, non susscit ostedere quod motus sit am-Vbulatio ad ostendendu quod latio sit,eo quod alii motus sunt. Sed osten
dendum quoniam nullum participat ambulatio eorum, quae sunt secudum eandem diuisionem nisi lationem. na necesse in quod genus participat,& specierum aliquam participare secundum primam diuisione. Si enim ambulatio neque augmetationem,neque diminutionem, neq; alios motus participat, manifestum quoniam lationem participabit, quare erit genus latio ambulationis.
est genus: sic aquila no poetiam genera, quae int fiupra,& intra animai,aquila enim participat animai volatile, auem,α animalis genera,quae in recta
linea praedicametati sunt supra animal quare a itura no est genus animalis.Quod vero nec ipsium genus,nec aliquod superiorum generum debeat participare speciem,probat &dicit Nam nullum ruperiorum participat quod interius est,nuoniam nullum imperiorum suscipit rationem sui infimoris tanquam parte suae definitionis. Sed occurres, quoniam videtur Aristoteles hune loeum dixissem quinto loco,dixit enim. Rursum si necesse fuerit,uel si coluerit genus participare quod positum est in genere, J ponitur autem in genere species. quare hic locus continetur in quinto loco. igitur QT filius hie decimustertius videtur. Alexaespondetes, hic locus differt ab illo additi Oe huius quod addit svel ipsum,vel aliquod sit periorum generii, in quinto enim loco dixit destniendum esse problema,si genus participat speciem,cuius genus est ast natum. Hic vero dicit desiniendum este problema si genus vel aliquod superionim ad genus participat sipeciem, cuius est ast natum genus. Aliter dicit Alexanit enim hune locum esse deforis interpositum,& non in textu.Na hic locus pum in quinto,atini in duodecimo c5tinetur.duodecimo enim loco dixit, Cosiderandum autem de genus an
207쪽
ti genetis di sit semper sepelius genusJI reliqua. Quare cum lue locus pro qualibet sui narre in aliis Est contentus,videtur non in textu contineri sed extra quas glossema.Cu igitur loca dixistet, quibus desiniitur problema de genere, e assignat loca quibus consimitur,di primo epiloga & dicit. De si tuenti igitur quemadmodum dictum est utendum.JDeinde docet construere est autem hae e constructio eeonuerso se habens destructioni, quae iacta est loco duodecimo uestructio enim duode cimo loeo facta, fuit si aliquod eorum praedicatonam, quae de dato genere praedicantur in eo quod quid est,non praedicaretur de specie,assignatum genus non erit genus . conitructio vero quae nunc dicitur est,s datum alicuius genus praedicetur quidem de eo cuius est datum penus, dubitetur vem sivi genus, de in eo quod quid est praedicetur. de se constructis unum praenipponit, alterum quaerit. Praesupponit enim assignatum genus de specie praedicati, quaeritur autem ti ut genus, de in quid
praedicetur. Ad videndum si ut genus, di in quid praedicetur, dicit esse quaerendum si aliquid eorum quae sunt superiora ad assignatum genus, in quid praedicetur de specie cuius est assignatum genus id est videndum est si aliquod genus praedicati, quod ut genus assignatur,praedicetur in eo qdod quid est data, in quid unde dicit. Astrueti autem,si J aliqui, c5fiteatur quidem inesse species,J& praedicati de specie, squod dictum est genus,stat, quod ut genus insist de in quid praedicetur, dubitent sussicit ostendere aliquod superiorum generum in eo quod quid est de specie praedieati, Jcuius est assignam genus. dixit si periorum ge nemin)quia non oportet ut quodlibet superius praedicetur in quid nisi sit de si perioribus generibus in recta linea proicamentali. Deinde assismat maximam pro causa erus quod dixerat,& inquit.s Uno enim 'generesin eo quod quid est praedicatoJ de aliqua specie somnia de superiora illius 4 ςdicati, di interiora dico inflariora, s praedicantur de specie,Jcuius est assignatum fenus, in eo quod quid est praedicabuntur, quare de assignatum genus in eo quod quid est praedica
itur J Dixit autem Aristo si inferiora pridieantur de specie quoniam homo interior ad animal non praedicatur de animali.Maxima igitur intelligitur de omnibus generibus ad presicatum superioribus, de de omnibus generibus ad pKaicatum inferioribus,modo haec inferiora ad ἰ praedicatum praedice-
tur de specie, ius praedicatum ait natur genus. Deinde exponit quo modo naee maxima pateat, de
dicit fQuod aut in eo quod quid est or dicato, omnia etia reliqua di superiora de inferiora si interiora praedicabantur,in eoqiuod quid est praedicabuntur,ter inductionem sumendum.J Si enim ut Alea ancinquit ens,aliquid, unum, num,de verum, aut de superioribus genetibus dati gende inserioribus speciebus eiusdem dati generis praedicantur in eo quod quid est necesse est omnia alia se se habere modo praedicentur de eo subiecto, cuius assignatum est genus unde si inductio in omnibus fiat nullo pacto dissonas inuenietur se mostrabitur positio esse genus virtutis. na disposito de virtute predicatur .s aut micetur in eo qa quad est patet ex eo quia qualitas est disposicis genus. aede dispositioe dicatur in eo qd quid est 'licatur etra in eo qa quid est de ipsa virtute se enim virtus qualitas.Sic etiam monstratur auis esse aquile genus ,quonia genus auis.scilicet animal in eo q3 quid est de aquila proicatur. de cum monstratiet si inesse quidem concederetur assignatu genus alicuius, dubitaretur vero,si in eo quod quid est de ipso presicetur,& vere genus, quomodo possibile est monstrare in I in eo quod quid est,& ut vere genus de illo praedicetur. Monstrat nune de si h ipsi quod ait natur ut genus dubitaretur inesse, quomodo poterimus ipsum monstrare inesse , de in eo
quod quid praedicari,ct dicit. Si autem quod assignatur pro genereJalicuius speciei, sinpliciterin
esse thidubitetur Ita ut sit duplex dubitatio,vt virum iniit,vel ne . de dato quod intit, utrum prae dicet de illo inquit vel ne.Tunc respondet in casu quot requiruntur ad terminadum hoc proble nia, in quo est duplex dubitatio,& primo exponit quid non sufficit, innuens hoc, quod non sufficit esse, num de requisti di dicit. non sufficit ostendere aliquod superiorum generum in eo quod quid est Hpraedicari de specie cuius erat datum senus ast natum .non enim valet consequentia, motus de am latione praedicatur in quid, itur latio est genus ambulationis,& praedicatur in quid de ambulatione. Oportet enim addere ς motus praedicetur in quid de ambulatione,& nulla alia species motus deambulationerraedicetur in quid&.: hoc dicit. vi si ambulationis genus quispiam astignauit latione, non sufficit ouendereriam latio si motus id est ' motus proicetur de ambulatione,licet stre-
qui sitim fad ostendendum quodJambulatio latio sitJ id est ad ostendendum quod latio si genus
ambulationis cuius caiisam assgnat,&dicit, eos, alii motus si intJhoc est,quia sub motu sunt alia senera motus 'er lationedunt enim alteratio motus in quato, & mutatio in substatia de ita posset dubitari an aliqd alium generii quae sub motu sunt, sit genus ambulatiois ct wpterea subscribit O requi Sed osededu.quonia ambulatio nulla motu articipat eoru J moti . Liritur de sufficit.& dicit. Sed osededu,quonia ambulatio nulla motu J participat, eoru J minuit, seorum generia motuumtqui sunt secundu eande diuisonemJqua motus diuiditur in lationem nisi lationem,J quc est motus in loco,genera enim motus, qui sunt secundum eandem diuisionem cum
208쪽
A lationem, siant motus in quali,motus in quanto & motus in substantia. nam haec contradiuiduntur lationi. Motus enim prima diuisione his quamor generibus motus diuiditur.& quia aliquis posset dicere motum praedicari de ambulatione,milla specie motus de ambulatione praedicante, ad refellendum hoe,dicit. Nam necesse quod genus participat,d& de quo genus praedicamr,f& specierum aliquam participare,Jdico species, quae sunt fsecundum primam diuisionem.Jut quoniam ambulatio participat motum oportet etiam ut participet aliquam primarum specierum motus. Est enim dicta superius,de quo enus praedicatur,oportet ut aliqua sipecierum Praedicetur,modo sint de primis spe ciebus,& ipssim de quo praedicatur genus, non sit aliqua prima jecies.tunc quasi recolligens locum totum, dicit, Si enim ambulatio neque augmentationem, neque diminutionem,neque alios motus participa Jita ut nullum aliud genus motus de ambulatione praedicetur in eo quod quid est,& sub
audi participat motum. L mani sestum quoniam lationem, J ut 'prium genus f participabit, I
per haee enim duo simul copulata, patent duo, & quod latio praedicetur de ambulatione,& ς, ρος- dicetur in quid & ut genus. Sequitur enim ambulario, participat motum, & nullum genus motus, de ambulatione praevicatur in quid igitur latio est genus & praedicatum in quid de ambulatione, propterea conludit.fquare erit genus latio ambulationisJ est igitur tota rasio haee,ambulatio est morus. B aut v tur augmentatio, aut diminutio,aut alteratio,aut generatio 'ut corruptio,aut latio. sed non est auctio,nec Giminutio,nec alteratio, nec generatio aec corrupuo, inar est latio.si enim non esset latis,nec motus esse quod enim in aliquo genere est,necesse est aliquam speciem illius participare.Siemonstrabitur iustitia esse virtus,habitus enim Electimus de iustitia praedicatur quod est 1irtutis, & vstii genus. si igitur iustitia non est vitium,erit vimis.Sic etiam monstrabimr tria esse numerum imparem,quoniam tria sunt numerus,& non par girur impar.sic monstrabimr,animam este sermani est enim anima substantia,& non est materia,igitur est sma.Sed occurres primo contra primum locu construendi.nam concesso quoniam homo inest animali, & quoniam aliquod silperius ad homine prae sicatur in quid de animali,non sequitur hominem elle genus animalis.Insuper contra secundum locum construendi,quoniam dubitato virum homo insit viro,non sequitur animal inest vim, & nulla species animalis contra diuisa homini inest viro,igatur homo est genus viri. nec sequitur dubitato
virum homo insit hiophanimal inest Gliis ,& nulla animalis species,quae homini sub animali primo contradiuidi mr,praedicatur de hiope; tur homo est senus phiopis. Ad primam instantiam Hedenolphus dicit hin. per inessse, intellexule praedicari ad modum quo seperius praeditatur de infitiori . hoc enim modo re concesso in primo construendi loco supponit aessignatum senus ineste C speci ed haec expositio petit quod quaeritur in principem,quaerimus enim Vtrum praedicetur, ut genus .si igitur supponitur praedicarias natum genus de sipecie, ut seperius Frit petere in natum genus esse genus. Aliter evo dicendum Aristotelem perinesse, tellexisse praedicari. Supponit enim arsgnarum genus de specie praedicari,hoc est esse unum quatuor praedicatorii, de quibus primo huius dictum est.si tur assignarum genus est unum praedicatorum de specie,&ali quod Euperius genus ad assignatum genus praedicatur in quid de illa specie, ius erat genus assignatum. Igitur genus assignatum erit genus speciei,cuius erat assignarum. quonia si genus illius praedicatur de ea specie oportet visenus assignarum praedicetur in quid:& cum sit praedicatum,& in quid igitur genus. & hce est expolitio Alexandri.Secunda instantia Gluimr. nam si dubitauerimus utrum homo insit viro, vela thiopi,dubitare debemus utrum homo sit praedicarum ut pars de viro,& de aethiope. Modo homo non ut pars, sed ut totum de viro & aethiope praedicatur, & sic non est ad propositum instantia.
is Rursem de quibus species quae posita est, ut genus praedicatur, c siderandum si & assignatum genus in eo quod quid est de ipsis eisdem
praedicatur quemadmodum &species. Similiter aute & si omnia. quae supra genus sunt. Nam si alicubi dissonat, manifestu quonia no est genus,quod asssignatum est. Si enim esset genus omnia superiora & illius,& ipsu, in eo quod quid est presicaretur de iis, de quibus & species in eo quod quid est praedicatur. Destrueti igitur utile,s no praedicetur genus in eo quod qd est de Dus & species pridicatur.Astructi vero, si presicetur in eo quod qd est, utile. accidet enim genus, & specie de eoac in eo
quod quid est praedicari. Quare & ide sub duobus generibus sit, necesse
209쪽
igitur subalterna genera esse. Si igitur ostendatur quod volumus genus Eastruere, non esse sub specie: manifestum quoniam species sub hoc crit.
Quare ostensium erit quoniam genus hoc.
Hie est locus decimusquartus,quem accipit a subalternatione generum per coparatione ad sis ciem,& ad contenta sub specie,& primo quide destruendo secundo autem ibi astruenti vero.' con struendo. Alex .aut aliter continuare videtur,dicit enim Aristamc Vsq; per data genera ut genus, textu monstrasse quomodo destruere& construcre poterimus genus esse propositi, quod vi genus 'datuest.Nune eeouerse,ab eo quod ut species datum est,ioca tradit per quae construere & desiniere poterimus datum ipsum genus.Secundum igitur Alexan. hic locus accipitur a data specis cuius assignatur genus. Nam si species,quae in aliquo genere ponitur, ipsa esset genus aliquorum, oportet astucere
si quorum haec genus est,de eis etiam eius datum genus in eo quod quid est presicetur,& omnia quς sipra genus sunt,& hoc dicit. Rursum de quibus species,quae posita est ut genus, Nicatur, consideradum si&assignatum genus in eo quod quid est de ipsis eisdem praedicetur quemadmodum &specieqstili cet in quid. Dirit 'uae posita est ut genusJquia oportet ut ipsa sit genus aliquorum,& spe- Fcies dati generis,& non colu considerandu si assignariam genus praedicetur in quid,ut sapiens praedi- catur, cuius genus est assignatum .fSed similiter & si omnia quae supra genusFatum sentJ subaudi in eo quod quid est, aedicantur,ut species,quae erat 'ecies,& genus praedicabatur. L Nam si alicubi dissonat, Jhoc est,uel quia assenatu genus de ei de no micatur,de quib'assignata species.vel si Nicatur,no Dicatur in eo qd quid est,uel siuperiora genera dati generis no pdicatur de quibus species pdicabaturi vel si praedicantur,non in eo quod quid est, praedicantur mamissium quonia non est genus,quod assignatum est ,Jut genus illius speciei.deinde ai nat causam,& ponit maximam, in qua Ermatur eoo ,& dicit, Si enim esset genus JGbiecti,quod ponitur species omnia di mperioraJscilicet genera illiusdati generis & ipsumiscilicet datum genus, in eo quod quid est praedicarentur de iis, de quibus α species in eo quod quid est,pridicatur JNamve libro Porphosi dictum est omnia generalissima deviumis,& in eo quod quid est praedicantur.Tunc epilogat,& diicit, destruenti igitur utile, si non praedicetur genus lassignasi in eo qd quid estJ de subie Ais,quae seb data specie sint, de quibus & species
praedicatur, Jdico si non praeda cetur senus,aut ipsium aut aliquod generum superiorum ad ipsum Sic monstratur ficientia non esse genus virtutis,quoniam non praedicatur de speciebus quae sunt sub vi tute quoniam non praedicatur in eo qd sid est ammo nullo modo praedicatur de sertitudine, neque de Gmodestia,neque de alia virtute ear quae siub virtute ut species habentur deinde docet construere, &primo proponit in tetsi,& dicit, sAstructi vero,sJgenus datus dicetur in eo quod quid est utila de iis,quae sunt sub subiecta iecie, ct 91 utile sit ad construedum hoc quod dictum est, probat, & dicit. saecidet enimJ dubaudi ii positum ut species de suis subie diis in eo quod quid est praedicaretur,& qadatur ut genus illius species, etiam si de citaem in eo quod quid praedicaretur, genus ct specie de e demJvel de eisdem presicari. JTunc vlterius inseri, square & idem seb duobus generibus fit,i idem dico, de quo datum genus & data species in eo quod quid est, praedicaturaunc vlterius inseri necesse igiturJ ea ambo quae de eode in eo quod quid est ydicantur, silalterna genera esseJita ut alterum sub altero sit quia quando aliquid fuerit in pluribus generibus ita ut illa sint illius genera oportet siub
alterna esse ut libro praedicamentorum satis patet.Tunc vlterius in sertTSi imauc,stedati Ra volumus genus astruere,non esse siub sipecie Jcuius erat dariam genus, mani sestum quoniam species Fatas sub li Jdato genereserit.quam ostensum erit quonia genus hoc,Jscilicet quod est datum, sit genus datae taciei,& ita habetur intelia.Est intur hic ide locus utilis ad construedu, sed p plures illationes. ad destiuedii vero, n5 per tot illati s. hoc Alixa.oepto declarat .na si quaeratur utra volatile sal sit senum auis,cu auis sit genus aquilae,corus & aliorum, quiet his cotradiuidumq& de his in eo quod od Hest volatile animal pdicatur quemadmodii & auis, itur volatile animal genus est auis. probatur foepluribus illationibus uoniam csiauis &volatile animal eiusdem sint genera, oportet ut subaltem a sui genera, & alterii seb altero esse,non est autem volatile animal sim aut, quonia volatile animal in plus est quam auis relinquitur igitur,ut auis sit sub volatili animali tanquam sub genere,& sic pluribus illationibus patet constructi Sed dubitatur,quonia videtur praesens locus destructium coincidere cum primo loco, ubi hortabatur aspicere ad omnia quae cognata sunt ei quae ut species alicuius generis ponitur,si de aliquo ipsorum datum senus non praedicetur et o super est. Dicendum ut recte Alexanquit, hunc locu dissem ab illo quaa hoc additur,esse aspicitati ad genus datu,& ad genera superiora generis dati,non selum si praedican rur,sed si praedicatur in eo quod quid est de iis omnibus, de quibus sipecies data praedicatur,hoc pacto ut Alexan annuit dissert hie destnictvius locus a primo. per hunc locum monstratur numerus non esse animae genus, quoniam nulli animae, genus numeri competit,videlicet multitudo,anima vero competit omnibus speciebus animae. Alterationis vero mostratur genus esse motus,quonia motus Nicatur in eo quod quid est de omnibus speciebus alte
210쪽
ciebus alterationis: itur monas est genus alterationis. Locus DECIM vs Qv INTV s.
16 Considerandum autem & rationes generum si aptantur & ad asii- gnatam speciem,& ad participantia speciem. Necesse est enim generit rationes praedicari de specie,& de iis quae participant speciem. Si igitur in aliquo dissonet,dilucidii quoniam non est genus quod assignatu est.
Hic est locus decimus quinciis,qui accipitur a ratioe generis.cum enim docuisset ex eo quod est praedicari,aut non praedicari,construe ,Vel destruere penus. quoniam genera de speciebus non solii in eo quod quid est praedicanrur, sed uni ce,hoc est secundum eandem rationem deo dicit. Considerandum autem & rationes generumJscilicet tam dari generis, quam rationes eorum generum, quae secundum rectam lineam sunt senera dati generis, fit aptentur & ad ast natam speciem.& ad participantia speciemJquae sunt sub specie,cuius est datum genus.Tunc ponit maximam, quς
B est causa coiisderationis,&dicit. Ν -- L--o caeterorum Omnium,quae genera siciem. nam ut Alexander inquit
debet sed uni ce.Tune colligit locum, & dicit .ibi igitur in aliquo dissonin quia vel rasio dati generis no praedicetur de specie, vel de conicus sit specie,aut ratio alicuius generis dare generis non praedicetur de eisdem, dilucidum quoniam non est genus quod assignauim estJ pro genere, x si in nullo dissonatos lignatum pro genere erit genus. ut si ratio auis praedicetur de aquila,& de contentis sub aquila,& ratio animalis volatilis de aquila & de contentis sub aquila, & ratio animalis similiter, esset monstratum auem esse genus aquilae, & animal volatile genus aiat si ratio animalis volatilis, vesrafio animalis non consonat aquilae,non erit aula genus aquilae,vel non erit animal volatile genus a--.Sic etiam monstratur numerus non esse genus animae ,quia nulli animae ratio numeri competit, nulla enim anima multitudo est ex unitatibus composita,animae vero racio quaecunque tuerit vesciuque animae competit. sic etiam monstratur motus genus esse altera nis. ratio enim motus iis omnibus competit, quae sub alteratione comprehenduntur.Nam de ipsa albificatione & denigratione, ratio motus praedicatur,atque de caeteris alterationibus. Sed occurres, quoniam secundum haec nultelligit
1 Rursum si disserentiam,vi genus assignauit, ut si immortale genus dei. Differentia enim est animalis immortale:quoniam animalium alia mortalia alia immortalia. Manifestum igitur quoniam peccant. nullius enim differentia est genus. Quod aut hoc veru, manifestu. Nulla enim
differetia significat quid est, sed magis quale quid, ut gressibile & bipes.
Hie est locus decimusquintus,que accipit a Gillaretia via praedicasionis,& dicit. LRursum si disse D retia, scilicet specifica alicuiustas naui ut genu syllius cuius est specifica disserentia,subaudi re- eauit m si natione.deinde ponit exempla in doctrina Platonis,& dicit, ut si immortale genus dei sebaudi assignatat hie peccauit cuius rationem assignat,& dicit, Differensia enim est animalis Jsei licet diuisiva immortale, sipecifica vero dei.& u, immortale sit disserentia specifica dei,& diuisua a ni malis,exponit,& dicit.squoniam animalium alia mortalia, alia immortalia. Jergo immortale dis serensia diuisua est animalis. Tunc concludit locum destructiuum & dicit. Manisestum igitur quo 'dit aut e ma Petr se Ea,licet sit sub miriit quale. sic nec hominis mortale ais, ain genus, nec impar trivitatis aram impar trinita is mortale vero hominis differentia est specifica.
Et si differentiam in genere posuit,ut speciem, ut impare quidem Ei ''