장음표시 사용
261쪽
A Zim eomplexum, per quod circunloquimur proprium hominis. Haec de loco quarto.
16 Deinde destruenti quidem, si frequenter dictum est idcin in pro
prio. Saepe enim latent hoc facientes & in propriis, quemadmodum& in terminis. Non erir autem bene positum quod hoc sustinet, proprium . Conturbat enim audientem, quod frequenter dicitur. Obscurum igitur necesse est fieri, & ad haec, nugari videntur. Eueniet autem frequenter idem dicere duobus modis : uno quidem, quando nominauerit frequenter idem , ut si quis proprium assignet ignis, corpus t nuisiimum corporum . Hic enim frequenter dixit corpus. Secundo B autem si quis assumat orationes pro nominibus, ut si quis reddat te rae proprium, substantiam quae maxime corporum secundum naturam sertur in inferiorem locum. Deinde assumat pro corporibus huiusmodi substantias. Vnum cnim & idem est corpus ,& huiusnodi substantia erit ergo hoc modo substantia frequenter dicta. Quare neutrum erit bene positum proprium. Construenti vero, si nullo utitur frequenter nomine eodem. Erit enim secundum hoc bene assignatum proprium. ut quia qui dixit hominis proprium , animal clisciplinae si sceptiuum, non usus est frequenter eodem nomine, erit utique secundum hoc bene assignatum hominis proprium .
C Hie est locus quintus,qui sumitur a repetitione multiplici quae seri solet in circunlocutione proprii. proprium enim aliquanso uno nomine appellatur, ct in noc propriu non cadit talis locus,non enim pluribus vocibus tale proprium circunloquimur. aliquando pluribus nominibus sue quadam oratione, proprium circunloquimur, & de huiusnodi proprio assignat talem locum, di duo facit, quia primo docet de iere, secundo ibi s Construenti vero J docet construere. De prima parte locus constructiuus est talis, si in circunlocutione alicuius proprii quod assignatur de aliqua specie, idem se uenter dicitur, male in natur proprium.circa nunc locum,sic procedit,quia primd ponit laeti,& dicit fDeinde destruenti quidem,s seequenter dictum est idem in pro vi noe est,in circu- Iocutione proprii, subaudi tale proprium erit male asi natum deinde . at signat rationem, di dieit. sSaepe enim latent hoe facientes & in propriis,4 quando circunlocuntur propria. quemadmodii dein terminisJ hoe est in definitionibus.vt enim detinitio est obscura in qua idem stequenter dicitii tala proprii circuloeutione propriti redditur obscurum, re in illa idem sequenter dicitur Sed non eon tentus hae breui ratione, dimisus hanc rationem explicat,& primo proponit quod vult probare, de dicit, s non erit autem bene positum proprium, quod hoe J id est,quod nanc multiplicitatem sitistinetJ id est patitur , ut verba graeca Gnant. deinde propolato eo quod intendit manifestare,statim repetit rationem tactam dimisius, & addit nouam rationem, S dicit. fConturbat enim audientem, D quod fiequenture dicitur,4& quia nullus conturbatur ex auditis, nisi ex obscuritate, tua turbatus nopercipit quae audit. ideo concludit, obscurum igitur necesse est fieriJ eum scilicet qui audit seinueniater dicta.& non solum fit obscurus, aut audit fiequenter dicta,sed s ct ad haee, J siue praetre vel ultraha e svidentur nugariJ subaudi qui illa dicunt. dixit s videntur nugari, J ct non dixi nugantur, quias nugarentur, non sum bonitatem, ted entitatem proprii interimerent. non nugamur autem vere,quia alterum ut alterius pars accipitur,at in nugatione idem S eodem modo repetitur.quid autemst proprie nugati, aliis dicemus: nunc vero nobis satis est dicere huiusnodi proprium non este bene assignatum , tum propter Obscuntatem, tum quia talis multiplicitas videtur accedere ad nu- sationem deinde Obiter exponit, quot modis idem fiequenter dicitur,' inquit. Euenit autemJ sue contingit sfiequenter idem dicere duobus modis, uno quidem J explicite quandoJ explicite s nominauerat fiequenter idem,Jcuius exemplum assignat dicens, ut si quis proprium assignet ignis corpus tenuisiimum corporum date enimJ in proprii assignatione fisequeter dixit corpus J dieens idem voce, licet non dicat idem modo s scandi eodem. Deinde dat secundum modum, di dicit, Se-τn ea epassum.
vltra haec. garrulare multa dicere , exer
262쪽
cundo nitem J implicite, quod cognoscitur siubaudi si aliquis assiimat orationes J id est definitis Enes, sue descriptiones spro nominibus, ut si aliquis reddat terrae proprium, substantiam quae maxime corporum secundum naturam sertur in inseriorem locum. J hic idem frequenter dicit implicite , quod cognoscitur si deinde pro corporibus,J hoc est, loco corporum huiusinodi substantiasJ id est corporeas stibstantias. unum enim de idem est corpus, de huiuimodi substantia J id est,& cor porea substantia, ferit ergo hoc modo substantia stequenter dicta. J nam sic circunloquemur dicen do proprium terrae esse substantiam, quae maxime substantiarum corporearum secundum naturam krtur in inseriorem locum. ideo concludendo dicit. quare neutrum J id est nec proprium,quod circunt itamur per multiplicem eiusdem repeti nem implicitam, nec proprium quod circunloquitamur per multipheem eiusdem repetitionem explicitam ferit bene postum proprium.J nam utroque modo redditur auditor obsicinus,& utroq; modo videtur committi nugatio. deinde docet contaiere ab eodem loco praeceptiuo, de dicit. Construenu vero J sabaudi considerandum, si nullo utitur stequenter nomine eodem J stilicet nec primo nec secundo modo, cuius ravonem assignat, de dicit. Erit enim secundu hocJ id est quo ad hoc,& non simpliciter quo ad omnisibene assignatum proprium.ut quia qui dixit hominis proprium animal disciplinae ccceptiuum,no usus est Dequenter e dem nomine,Jnec primo nec secundo modo, ferit vim; secundum hoc hominis proprium bene asii Fgnatum.Jnon tamen quo ad omnia,sed quod ad hoc solum, quo est no per stequenter dicta circun- 'loqui non autem simpliciter quo ad omnia.
1 Deinde destruenti quidem, si tale aliquod assignauit in proprio
nomen, quod omnibus inest . inutile enim erit, quod non separat ab aliquibus. Quod autem in propriis dicitur,separare orortet, quemad modum & quae in terminis . non igitur erit bene positum proprium. ut quia qui posuit scientiae proprium opinionem indissolubilem a r tione unum existens, tali aliquo usus est in proprio uno inquam quod in omnibus inest: non erit utique bene positum scientiae proprium. GAstruenti autem, si nullo usus est communi, sed quod ab aliquo sep rat , erit bene positum secundum hoc proprium. ut quia qui dixit animalis proprium animam habere, nullo usus est communi, erit secundum hoc bene positum proprium animalis,animam habere.
Sextus locus simitur a com munitate ae transtendentia nominum, quae accipiuntur in circun
locutione proprii .. e dicit, Deinde destruenti quidemJ considerandum, fsi tale aliquod nomen assignauit in proprio, quod omnibus inest,Jut transcendens. nam si sic,male est asisnatum proprium. deinde probat esse male datum proprium per rationem, de dicit. Inutile enim erit Jquod ponitur in proprio, quod non separat ab aliquibus.oportet autem quod in propriis dicitur,separare, quema modum de quae in terminisJhoc est, definitionibus dicuntur. Nam quemadmodum definitro oportet ut isti deii nito in sit, ita oportet propriti soli subiecto inesse, cuius est proprium, ct separare ipsum ab omnibus disiimilaribus ut si dixero definiendo hominem,quod sit animal rationale mortale, per uanimal separauero hominem ab eis,quae sunt aliorum praedicamentoriam generumque, non autem E substantia. Per rationale vero, a brutis,quae sunt animalia,sed non rationalia. Per mortale denique 1 diis,qui, ut Platonice loquar licet sint animalia rationalia,non ta sunt mortalia Simili modo proprium abignari debet ideo concludendo dicit, Non iginu erit bene postia proprium,nuando an eo nomina transtendentia quς fiunt unu de ens,ponuntur hoc exemplo monstrat,& dicit.fVt quia qui posuit sicientiae proprium opinionem indissol ibilem a ratione unum existens tali aliquoJscilicet nomine transtendenu usus est in proprio, uno inquam J quod est transtendens, quod omnias inest. non erit vim; bene positu scientiae proprium.JCQuod vero ad verba ex li attinet, verbum funa existensJ construi debet cum proximo, ut sit sensus, ut qui positit stientiae proprium unum existens, . Lunam existentem opinione indissolubilem a ratione, ita ut propriu stientiae sit una opinio existens indissolubilis a ratione. Nam licet unum existens si generis neutrius, de opinione si generis taminini,non restri quoniam in verbo unum existens,concipitur tamininum genus, de dixit findissolubilis a ratione,J quoniam opinio dialectica de scientia differunt, opinio enim dialectica quae distinguitur contra scientam, potest ditatui a ratione, at stlantia haudquaquam. Opinio enim dialectica
263쪽
fit ex probabilibus syllogismus,scientia vero ex demonstrativis.Quando vero opinio communiter sumitur, est genus scientiae, di Opinionis dialecticae. Quando vero in specie accipitur pro dialectica opinone differt a scientia,modo quo diximus. Quod vero unum in omnibus sit,declarat Alexader, quoniam aut genere dicuntur unum, ut bos, equus & homo: aut specie unum, ut Socrates & Plato: aut numero,ut unitas,& hoc aliquid individuum aut continentia,ut totus mundus. Quare non bene quantu ad hoc,datum est proprium Mam proprium gratia cognitionis res accipitur,cuius est proprium,& oportet separare speciem cuius est proprium ab aliis speciebus,sicuti & definitio: at unum α ens cum sequantur ad omnia entia,non diuidunt speciem ab aliquibus. deinde docet ab eodem loco construere,& dicit,s Astritenti autem,si nullo usiis est communi ledJ eo D quod ab aliquo separat, erit bene positum secundum hoc proprium,Jdixit quo ad hoc,quia non erit bene politum quo ad Gmnia alia, quae proprio competunt. Deinde exemplo declarat,& dicit, fui quia, qui dixit animalis proprium,animam habere,nullo usus est communi erit secundum hoc bene positum proprium animal s,animam habere,Jcorrigit autem Alexandororem,qui contingit in verbis scriptis in textu,ncierim ignorauit Aristot. non cise proprium animalis animam habere,cum hoc sit commune animalibus & plantis. Propterea dicit iacere in textu debere, animalis proprium senstiuum esse, quoniam sensitiuum soli animali competit,vel sensum habere: m sensem habere solli animali competit.
18 Deinde destruenti quidem, si plura propria assignat eiusdem, non
determinans quoniam plura ponit. Non enim erit bene positum proprium.Nam quemadmodum nec in terminis oportet praeter eam, quae
indicat substantiam, orationem adiungere quippiam plusculum illa nec in propriis praeter eam, quae facit proprium, quod dictum est, oratione quicquam asi ignandum . inutile enim fit eiusmodi, vi quia qui dixit proprium ignis tenuissimum & leuissimum, plura assignauit propria utrunque enim de solo igne verum est dicere) non erit bene positum Proprium ignis, corpus subtilissimum,& leuissimum. Astruenti vero si non plura eiusdem propria asi ignauit, sed unum, erit secundum hoc bene positum proprium .ut quia qui dixit humidi proprium,corpus quod in omnem figuram ducitur, unum assignauit proprium, & non plura, erit secundum hoc bene positum huiuimodi proprium .
Hic est locus septimus qui accipitur a pluralitate propriorii,& dicit .fDUnde destrueti quideJconsiderandum ibaudi si plura propria assicinat eluciem non determinansJ nec ostendens, Iquoniam plura ponit,Jquoniam ii sic,male ponit. Nemo enim dubitare debet plura propriaposse este eiusdem te ut dicitur primo Priorum .verum illa no sunt Eiusdem res aeque primo,nec subeunt rationem una quare intelliae sic locum, si plura propria assignat eiusdemJ ret,ac si ex illis fiat una oratio significas unum proprium, & snon determinans quoniam plura, J peccat. non enim erit bene positum propriumJ quoniam alterum GTrfluit pro explicatione alterius.neutrum enim neutrum explicat, ideo D si alterum ponitur,ut explicas alterum,superfluit: si vero dicat quod ignis proprium sit tenuistimum, α quod ignis proprium sit leuissimum, non peccat,quoniam sic praeostendit illa este plura, ct non alterum poni, ut explicatiuum alterius. Igitur non enat inquantum eiusdem res ponit plura propria, modo ostendat illa este plurased inquantum ponit ea in oratione una,& alterum,ut alterius explicatiuum alterum enim pro explicatione alterius seposuit,cum sint diuina propria. vehitti errat,qui ponit disciplinabile explicativum risibilis, sed qui risibile esse proprium hominis,& disciplinabile esse proprium hominis ponit,cum ut sic ponat ea,vt plura,no errat ergo peccatum est ponere plura propria in una oratione significante unum proprium,quando alterum ponimr ut explicatiuum alterius, quoniam alterum superfluit pro explicatione alterius Sunt enim diuersa. hoe autem ostendit per simile in definitionibus, & dicit nam quemadmodum nec in terminisJhoe est definitioninus, oportet praeter ea orationem,quae indicat substantsam,adiungere quippiam plusculum,se nec in propriis praeter eam orationem quae facitJ& explicat proprium,quod dicium est,quicquam assignandum.Jquod videlicet sit superfluum ad explieationem alterius,finutile enim fit huiusmodi.cum enim sit Auersum secundu a primo,vel primum,vel secundum superfluit ad explicationem alterius. Non enim
264쪽
Lipe uit quo ad esse, ambo enim simi propria, sed quo ad explicationem. Ergo in lectus loci est,
si in una oratione ponantur duo propria diuersa, vi explicantia alterum eo ,vel unum tertium pro prium diuerium ab illis,peccatum est.deinde demonstrat hoc per exemplum,& dicit, ut quia qui dixit proprium ignis tenuissimum de leuisiimum ,plura assignauit propria)in una oratione,quorum alterum non explicat alterum,nee ambo explicant icrtium proprium,' utrunque enim de Qto igne verum est dicereJseorsum,de alterum no alterius explicatiuum nec ambo tertii expostiua, non erit bene postum proprium ignis , corpus subtilissimum di leuissimum . J haee nee explicant tertium pro prium,nec alterum alterum,igitur oportet alterum superfluere. paret igitur non esse peccatum ponere plura propria eiuslem, ut Dominis risbile, disciplinabile & bipedem: sed plura propria ponere in
una oratione quae explicent unum tertium proprium aliud ab eis, vel quorum alterum explicet alterum, est peccatum, non quo ad esse, sed quo ad explicationem. Hoc pacto peccat, qui diuit aquam esse corpus humidum in alieno loco bene visibile.nam dedit duo propria iuuetia:alterum,corpus humidum: alterum autem,in alieno loco bene 1 isibile Aqua enim in proprio loco inuisbilis est,in alieno videtur, ut in cyatho,vel alio quodam . Hic enim peccat, quoniam alterum non ponitur ut explicatiuum alterius nee ambo ut explicatura tertii. ergo alterum superfluit. Deinde ponit consderationem constructiliam huic correspondentem,& dicit, Astruenti veroJ subaudi consderandum ssnon plura Jscillaei in una oratione tesusdem propria assignauit,sed unum,Jvel una voce, ves vita oratione in qua nihil stiperqui ponitur.nam si se, erit proprium bene assignatum quo ad hocJno tamequo ad omnia alia, quae proprio competunt, sut quia qui dirit humidi proprium,corpus quod in omnem figuram ducitur unum assignauit proprium,& non plura,Jest enim una oratio, qua circunloquimur unum proprium,in qua ninil superqui ponitur, ferit secundum hoc bene postum huiusmodi proprium.J nam licet plura ponantur in oratione, omnia ponuntur ad explicationem alterius, de nihil superstes eontinet. e Quod vero ad exemplum attinet, attentione dignum humidum esse corpus quod figura continentis fisuratur na s ponitur in aliquo rotundo rotundi specie accipit, & s in quadrangulo quadragesi forma sumit,& similiter si poneretur in aliquo alio e suis figuret existente.
19 Deinde destruenti quidem, si eodem usus est,cuius proprium assignauit, aut aliquo corum quae sunt illius. Non enim erit bcne positum proprium,nam discedi gratia assignatur proprium, idem autem eidem si ii militer ignotum est: id autem quod aliquid eorum est quae sunt eius, posterius est: non igitur est notius. Quare non fit, ut per haec quispiam
magis quippiam discat: ut quia qui dixit animalis proprium, substa
tiam cuius species est homo, aliquo Vsus est eorum, quae sunt animalis, non erit bene positum proprium. Construenti autem si neque eodem, neque eorum quae sunt ipsius, aliquo utitur. Erit enim bene secundum
hoc proprium positum. Vt quia qui posuit animalis proprium, ex anima & corpore compositum esse, neque eodem, neque eorum, quae sunt
ipsius,aliquo utitur,erit utique bene secundum hoc assignatum anim, ulis proprium.
Hic est locus octauus, qui sumitur a s ibiecto proprii, qui talis est, si si ibiect u cuius est proprium, vel aliqua pars sebiectiva subiecti cuius est proprium ponitur in assignato p prio, G bene assignatur proprium. ut si hominis proprium animal rationale assignatur, ipsum sibiectum accepit in proprio,& erit ipsium ignotum di quςsitum similiter ut subiectum at proprium non debet esse ignotum, nam gratia cognoscendi subiectum, acceptum est. Similiter di si accipiatur aliquid eorum quae sebiecti uint,vt proprium, etiam male datur,quoniam est posterius hoc est post ipsum subiecitam factu, α posteriora fidem ex primis accipiunt,non autem prima ex posterioribus. Si igitur accipiemus aliquid subiecti posterius ut proprium ipsius non erit notius se proprium, non enim fieret nobis siubiectum notum per tale proprium .unde dicit Deinde destruenti quidem, subaudi considerandum,ssi eodeJscilicet subiectosvsius estJin premi assignatione,vel circunt usione, cuius promu asi nauit, aut aliquo eorum quae sunt illiusJaut sipecies,aut partes siubiectivae, Enin quia si se erit posui, noerit bene positum promu deinde declarat quod dixit,& inqui Una discendi gratia assignatur promu,Jvt.c per ipsium innotescat subiectum idem autem eidemJcomparatums similiterJS aequaliter
tignotum est, J nihil nae se nouus est quare sibiectum non potest poni in asii natione siti proprii,
265쪽
A quod aute nee species, vel pars subiectiva sit biecti,etiam declarat,& dicit, id autem,quod aliquid e rum est,quae sunt eiusJsiue species siue pars subiectiva, Posterius est.non igitur est nouus,3 Postera ra enim per priora innotescut.fQuare,)vi ci cludit no fit ut per haecJposteriora smaps ducat qui Lquam quippiamJsiue subiectum,sive prius. Non enim fiet nobis notu per tale pronii exponit hoc, exempso,& dicit, vi quia qui dixit animalis p rium, substanua, us species est homo.aliquo usus est eoru quae sunt animalis,non erit bene potitu proprium, st enim pars sibiectiva animalis homo, di posterius animali natus,ideo per ipsiam non fit nobis notu animal. Desiade assignat locii constru ctiuum hule correspondentem,& dicit, DCOstruenti aute, Jfiubaudi consideradum sit neque eodemJscillaei siubiecto, cuius est propria, fneque eoru aliquo, quae sunt ipsiusJ aut species, aut partes subiectivae, utitur,erit enimF sie vianar quispiamI bene secundum hoc propriu posituJnon autem simpliciter quo ad omnia quae proprio copetunt, fui quia qux posuit animalis propriit, ex anima & compore copositu esse, neque eodeJscilicet subjecto, neq; eoru aliquo vumr quae sunt ipsiusJscilicet tu ., recti veI species,vel partes siliectivae, ferit utiq; bene secundu hoc assignatu animalis propriu.J non V tamen quoad omnia,quae proprio copetunt. Ieddubitariar,quonia anima & corpus utrunq; aliquid animalis est quare no erit bene dat si Aprua animalis,esse copostsi ex anima & empore. CSoluit hae instantia Alexanasseres quia quantas sint animalis partes corpus & anima,noti sunt tamen nata posterius assi sed vel simul. non enim est possibile intelligere animal no illico cointellictis anima & eorporeinue dicipotest Aristot. per ea quae aliquid es ρntellexisse aut Quae sunt species Fibiecti,aut quae sunt partes subiectivae, modo anima ct corpus sunt partes estentiales.WAmplius potest quaeri & dubitari contra ea,quae dixit,quia licet pars si posterior toto quo ad naturam,est prior quoad nos.ergo notior,& ita poterimus uti ea in assignatione proprii. Dicenda nihil absurdi esse in assignatione proprii vu aliquo,quod est posterius cautilitate.cu enim proprium cautilitate sit stibiecto posterilis,etia ea quae in proprii assignatione pontitur,erunt posteriora causalitate.Sed absurdu est in assignatione proprii uti eo,quod est posterius p dicatione.& factura,vt dixit Alexad.na propriu est praedicatione aequale subiecto, & no praedicatione minus, & iactura posterius, sicuti esset, si in assignatione proprii poneretur species stibiecti,quae est in Taedicatione di factura posterior.
V abo Eodem aute modo, & in aliis cosiderandum est quae non faciunt, vel seciunt notius,destruenti quidem, si aliquo usus est,aut opposito,aut omnino simul natura,aut posteriore aliquo. Non enim erit bene postuproprium. Nahppositu simul natura, quod aute simul natura,& posterius,no essicit notius. Vt quia qui dixit boni proprium, quod malo maxime opponitur,opposito est usus boni, non erit prosectd bene assignotum boni proprium. Costruenti aute, si nullo usus est, neque opposito,
neque omnino simul natura,neque posteriore. Erit enim secticium hoc
bene assignatum proprium. Vt quia qui posuit disciplinae proprium,o-
Dpinionem maxime facientem fidem. nullo usus est neque opposito, neque omnino simul natura neque posteriore,erit secudum hoc bene positum disciplinae proprium.
Hic est locus s. qui accipitur ab eo quod no facit subiectu notius, vel ab eo quod iacit subiectum notius,& primo proponit locu praeceptiuum, di dicit, fEodem autem modo & in aliis considerandum est,quae non iaciunt proprium notius suo subiecto vel quae faciuntJproprium notiusJsuo ibiecto.nam quae non ficiunt proprium notius sito subiecto,accipienda sent in assignatione proprii ad destruendum ipsam proprium. Quae vero seciunt proprium notius suo subiecto, accipienda sunt in assignatione proprii ad construenda. Si enim quae accipiutur in proprii assignatione aciunt pr prium notius re,cuvis est proprium κne datu est propriu.sinautem non iaciunt proprium notius re, cuius est proprium, non bene datum est remum. Deinde descendit ad loca praecepta, & primo ad eum, qui accipitur ab opposito, vel ab eo quod est simul natura, vel posterius, & cicit, destiuenti quidemJ sebaudi eonsiderandum, si aliquo vas em in Usignatione proprii, faut opposito, aut omnino simul natura, aut posteriore aliquo.no enim erit bene positu propriuJ si ue assignetur. deinde dat rationem,& dicit, nam oppositumJ cum sito opposito est simul natura quod autem si simia natura &Jetiam quod est sposterius non Mest notiusJ stilicet subiectum eum quo est simul natura, 'el posterius.Deinde assignat exemplum,& dicit, fui quia qui dixit boni proprium, quod malo ma-
266쪽
xime opponitur,opposto boni est ususJ in assignatione proprii,quod bonum est subiectum, sitis erit Eprofecto bene assignatum boni proprium.Joporiebat enim ipsam accipere prius natura & notius in proprii assignatione Simili ratione ii in proprii assignatione acciperetur id, quod subiecto posterius
est, male assignatur proprium.ut si aliquis diceret hominis pro u n. c lentiae susceptiuum ut in se nectute canescere, male assignaret. haec enim posteriora homine sunt,simul aut e natura nam solum opposita sunt secutam oppositione cotrariorum, scd secundu oppolitionem rela orum. In oppo stione vero contradictoria & priuata, prius est unum alterum vero posterius:in cotradictoria qui dem Mimatio negatione, in priuatiua autem habitus priuatione Priores sunt. 4 Sed occurres, quo- .niam in his quae ad aliquid sunt,assignatio definitionis Sc proprii fit peropposita. quoniam esse rela liuorum est ad aliud se habere, de tamen sunt simul natura, quare nihil prohibet assignari proprium& definitionem per ea quae sunt simul natura. 4 Dicendu, locum hunc no esse necetiarium sed probabilem, de solum eum oportet attendere in his, quae se habent ut ea quae diximus. CQuod vero ad verba attinet dixit, aut omnino simul natur J quonia qui in proprii assignatione utitur eo quod est omnino simul natura cum re cuius est proprium, male assisnat proprium. Sisit autem omnino simul natura ea, quae ib eodem genere simul natura contradiuidunciar, ut differentiae, quae ex equo genus ipsum diuidunt.Deinde assignat locu constructiuum huic correspondente,de dicit, sconstruenti au- stemJsubaudi con sideradam, si nullo usus estIn assignatione promisneque opposito,neque omnino i ines natura, neque posteri .erit enim secundu noc bene assignatum proprium. ut quia qui posuit disciplinae propriam spinionem maxime facientem fidem,nullo usus est neque opposito,neque omnino simul natura,neque posteriore, erit secundu hoc bene positu disciplinae propriu Pon tamensmpliciter quo ad omnia alia,quae proprio copetunt. Sed occurres cotra haec,quoniam proprium est posterius subiecto, ergo non erit absurdum semere in proyrii asi natione ea, tuae sunt posteriora sibiecto. Fortasse dicendum propria esse postera ra subiectis eausalitate,n5 autem factura de tem pore,ut Alexander dixit .Et sic non erit absurdu accipere in assignatione proprii ea quae sunt subiecto posteriora causalitate.modo non sint posteriora tempore,de generatione.Vel dicendu proprium esse posterius subiecto causalitate, non autem praedicatione, de e e modo no erit absitau ea accipere in assignatione proprii,quae sunt posteriora subiecto causalitate,modo no sint posteriora praedicatione. -
ri Deinde destruenti quidem, si no quod semper sequitur, proprium
assignauit,sed id quod fit quandoque non proprium. non enim erit bene dictum proprium. Nam neque in quo coprehendimus inesse ipsum,
de hoc & nomen ex necesiitate verificatur, neque in quo compreh&Ltur non inesse de hoc ex necessitate non dicetur nonae. Quare non erit
bene positu proprium. insuper autem ad haec, neque quando quisquam assignauerit proprium erit manifestu si inest, siquidem tale est, ut quod ipsu in relinquere possit. No igitur erit claru esse proprium. Vt quia qui posuit animalis propriti moueri quadoque, & stare, tale assignauit propriam quod est quadoque non propriu, nequaquam erit bene positum uproprium. Astruenti vero, si quod ex necessitate semper est, propriu aD signauit. Erit enim bene positu secundu hoc proprium. Vt quia qui posuit virtutis proprium, quod habetem facit studiosum, quod semper sequitur, proprium assignauit, erit utique secudum hoc bcne assignatum
Hie est locus ioclui sumitur a tempore. H enim declarasset propria nec ex iis esse quae sunt simul, nee ex iis 'uae sivit posteriora nune lora tradit proprii bene assienati vel non bene assignati, quae si- mutis a tepore consequendi di dicit I Dcinde destruenti quide subaudi consderandu. ss non quod semper sequitur proprium assignauit,sed id quod fit quandoque non propria non enim erit bene dictum proprium Js assignat si fuerit proprium quod non semper sequitur rem cuius est propriii,sed id, quod quandoque quide inest quadoque vero no inest. Huiusmodi enim accides est, ct non propritavi aute diceret od aliquado no inest loco huiindixit. qa fit quadoq; no propriuJ na tale nec quado
inest propriu est. Non enim couertitur es eo, cuius datu est propriit. Deinde asiunat rationes, qua
rum primam ponit,& dicit, nam de neque nomenJ rei, cuius datu est proprium, sex necessitate v
267쪽
A fifieatur de hoein quo comprehedimus inesse ipsiumJ siquidem alas inest, neque ex neresistate non dicetur nomenJrei de hoc ii quo comprehenditur non inesse,Jnam cui non inest,cotingit inesse. Aepropria sunt,quae cum praedicantur de aliquo vere, etiam di nomen rei omnino praedicatur de eode, di in quibus non vere inest proprium, nec nomen rei inest cuius est proprium, di quidem iure, siquidem proprium stat ei inest cuius est pmprium Deinde ponit secundam ratione,& dicit, Insii per autem ad haec,neque quando quisquam asis naucrit proprium uerit mani fistii si inestJ tunc ei cuius est dat si siquidem tale est,ut ipsumJ cui assignatur, frelinquere possit Jsi enim tale lucrit propriu ut aliquando quidem inesse, aliquado vero non esse possit rei cuius est ciui pmmii, nec quando assigna-
doque non propriu animalis. Iste aut e locus,vi Alexander inquit non solu demonstrat bene aut non bene accipi proprium,sed si proprium est,an non. Deinde ponit laesi constructiuum huic eorrespo detem di dicit, Astruenti vera)silaudi considerandu si quod ex necessitate semper estJproprium, A non accidens, proprium asiaenauitae in enim bene postum secund5 hoe proprium' non limpii citer potest enim inesse semper, non soli,fri quia qui positit virtutis proprium quod babentem la-cit studiosum quod semper sequitur proprium assignauit, erit utique secundum hoc bene a lanatum virtutis proprium.Jnon autem quo ad omnia. non enim si semper inest soli inest bipes enim nomini semper meu quia vero non soli homini inest,non est proprium hominis simpliciter, sed quo ad hoc, virtutis proprium.Jnon autem l quia vero iquod est semper inesse.
Deinde destruenti quidem, si quod est nunc propriu asiignas, non
determinauerit quoniam nunc proprium Uignat, non enim erit benes positum proprium. Primum quidem,quia quod prςter consiletudinem fit omne, semper determinatione indiget. Solet autem ut plurimum omnes,quod se inper sequitur, proprium asi ignare. Secundo autem, quia immanifestus est qui non determinauerit, si quod nunc est propriti v luerit ponere. Non igitur dada est increpationis occasio. Vt quia qui posuit alicuius hominis proprium,sedere cum aliquo homine, quod nunc proprium est, posuit, non bene proprium asi ignabit, si non determinas dixerit.quoniam nunc. Construenti autem si nunc proprium Uignas, determinando posuit,quoniam nunc proprium posuerit. Erit enim b Diae positum secudum hoc proprium. Vt quia qui dixit cuiusdam hominis proprium ambulare nunc alicubi, distinguens posuit hoc, bene erit
Hie est locus H.qui simitur adiminutione,vel additione particulae quae signisca vi nune,& dia uiditur in duo, quorum primus destructiuus talis est, s aliquis quod ut nune proprium est assignans, non determinauerit per aliquid in circunt utione postum,quonia ut nunc,' non simpliciter proprium assignauit,no bene assignauit tale propriu.vnde dicit, sDeinde destruenti quideJ subaudi considerand5 si quod est ut nse propessi assignans,J ct non quod est semper, sicuti Merat Gedere non sena per est proprium,sed nsie quando sedet, non determinauerit, quoniam nune propriu assignat,3 id est non ueterminauerit in circunlocutione proprii per aliqua particula vel dictione in circunlocutione posita, quonia nsie proprisi assignat non enim θει serit bene posia pmpM.' deinde per duas rationes laesi demonstrat prima est quonia s dictione nune non positisset in chesilocutione proprii ut nue,sed absilute protulisset promu esse Socrati sedere videretur opinari, sedere semper proprium esse Socratis. nam assumimus,cum absolute propria proficiuntur, intelligere quae semper insent propria, e enim est potius pmprii senificatu. Si igitur dicedo sedere propriu esse Socratis, no addide fit nile quado sedet oporteret intelligere semper reprium.quare si sedere est proprisi vi nse oportet adderein circsilocutione dictione i nunc,ut manifestum faciat quale promum assignauit,unde du
268쪽
cit, sprimum quidem, quia omne quod praeter consuetudinem fit, semper determinatione sed e J E
qua intelligatur illud non esse accipiendum e consuetum est acci π.Si enim det emunatione no ii mitetur, semper intelligitur in consilieto sgnificato. Solet autem,ut plurimum, omnesJ cum absolu-
te proprium proserat,tproprium assignare,quod semper sequitur.J Quare nisi determinatione limi tetur,cum dicitur sedere esse proprium Socratis,de eo proprio intelligitur quod semper proprium est. Secundam rationem ponit, A dicit, Secundo autem quia immaniffstus es qui non determinauerit,sJdicedo sedere esse Socratis proprium quod nunc est proprium voluerit ponere,J an quod est proprium semper. Et ideo iste dedit occasonem ipsi opponenti increpandi respondentem,ct: ideo concludit, non igitiis danda est increpationis occasio, J qualis daretur opponeti, nisi addatur in circunia locutione proprii aliqua dictio quae contrahat promu ad ipsum iroprium vi,nunc.Tunc dat exemia plum & dicit, fui quia qui posuit alicuius hominis proprium edere cum aliquo homine, quod nunc proprium est, positit,J non addendo in circunlocutione diistionem nune, sed simpliciter dicendo sedere esse proprium alicuius hominis, non bene proprium assignabit, si non determinans dixeritJ in circunlocutionesquoniam nuncJest proprium.Deinde asi nat locu constructiuum,& dicit, Construenti autemJsubaudi considerandum is nune proprium assignans,determinado poluat,quoniam nunc proprium posuerit sedere cum aliquo homine,Socratis esse. Erit enim bene postum secudum Fh Jid est quo ad hoc tale proprium. Vt quia qui dixit cuiusdam hominis proprium ambulare nunc ali cini,distinguensJ& determinas positit hocJ id est hanc dictionem nune, Dene erit positum proprium.Jno enim est dictum ambulare esse proprium hominis cuiusdam, sed esse proprium nunc nominis cuiusdam .Quare quo ad hoc,erit bene assignatum proprium.
L3 Deinde destruenti quidem, si tale assignauit proprium, quod ma
nisestum non est aliter inesse quam sensu. Non enim erit bene positum proprium. Nam omne sensibile extra sensum factum, immanifestu fit.
Latens enim est, si adhuc inest .eo quia sensu solum cognoscitur. Erit autem verum hoc in iis,quae non ex necestitate semper consequuntur. Vt
ruta qui posuit Solis proprium, astrum, quod fertur super terram lucisissimum tali usus est in proprio seper terram inquam serri quod se
se cognoscit in non erit utique bene solis assignatum proprium. Immanifestum enim crit,cum occidet sol, si adhuc feratur stuper terra:eo quia nos tuc deseruimus sensim .Costruenti vero si tale assignauit proprium quod non sensu est man instu, aut cum sit sensibile ex necesi itate inesse manifestum est. Erit enim secundu hoc bene positu proprium. Vt quia
ut posuit superficiei propriu, quod primu coloratum est, sensibili quiem aliquo usius est coloratum esse inquam tali quidem,quod manis stum est inesse semper, erit secundum hoc bene assignatum superficiei u
Hie est locus i 1.qui a sensitiva inspectione accipitur, unde dici Deinde destrueti quidemJsu audi considerandum, siJaliquis tale assignauit proprium,quod manisi stsi non est aliter inesse:LM audi lubiecto, quim sensuJquia videlicet nec imaginatione nec intellectit, sed solo exteriore sense rivisit, vel aliquo alio huiusimodi. non enimJ ut inqui s hoc pacto assignetur pruimu erit bene asilia gnarum proprium.J cuius rationem substrabit,& dicit, Nam omne sinsibile extra sensum factsi, - lcum fit absens a sensbus, silensibilibus a sensu,tmmanue solo sensu cognostitur,J quia
aeci mus cognitionem a sensibus,: manifestora uint eis quibus instat.1ie igitur maior in syllogismo accipatur, omne sensibile quod non aliter est aptum cognosci nisi solo sensu extra sensum factu immani sestum fit.Exponit aute Aristotin quibus haec maior habet lacri&ognosceretur initiatiue,posset intellectu eranosci,& notius esse sitosubiecto periective,etiam subiecto de proprio a nostris sensibus. Multorum enim aeci mus cognitionem a sensibus, Zorum cognitio remanet in intellectu,qua postea illa patent, de mani stiora uint eis quibus insunt. dicit, erit aute veru hocJaaerit aute vera haec maior in iisJsiue remis siue accidetibus, quae n5 ex necinitate semper cosequuntur,4 qualia sent propria ut nunc,quae sunt accidetis,seperius dicta Π
269쪽
A ma quandoque.si enim dum sentiuntur,solu propria sunt,non erunt propria,nisi ut nune dum lenia timus,& se erant accidentia Huic maiori sic expositet de intellectet ad do hane mitiorem,sed aliquod proprium est sensbile quod non aliter est aptum cognosci nisi solo sensu, ut aduersarius asserit igitur aliquod est proprium, quod extra sin sum iactu immanifestum sit. Cocluso salia est, de noti propter inguram syllogismi,ergo propter propositiones, de non propter maiorem. est enim maior exposita de declarata igitur propter minorem. igitur nullum erit proprium sensibile quod non aliter est apisi e gnosci nisi solo tenui. De syllogistio autem Aristot. solam maiorem accepit,& declarauit caetera mittens nobis cosiderare. Deinde ponit exemplum,ut mam sius fiat quod accepit,& dicit fui quia qui posuit solis proprium,astrum quod fertur super terram lucidissimum, tali aliquo fusus est in pro imo Jid est in proprii assignatione, tu per terra nquam, stri,quodJ solo sensu,J de no aliter cogno staturJ ut saltem supponamus pro exempla,quia virum vera sit,potest disputati s erit uti ue benestiis proprium assignatum .immani seu enim erit, ni oecidet 1bi,s adhueJ id est utrum adhue se - ratur super terra,Jsi selo sensu de nullo alio modo cognoscatur seo quia nos tuncJoccidente sdie de- seruimus sensum.Jais esset proprii quod semper inest rei cuius est proprium, de sista sensu notu esset quoniam est proprium, non edet manifestum si semper inest rei, sue non quod absurda est. Si enini esset notum ipsum sensibile sequi rem ex necessitate, assignatu non destrueretur etiam abeunte a seniasibus.Deinde ponit locum constractivum hula correspondentem,&dicit, I Costruenti vero subaudi cons deradum, s si tale assignauit proprium quod non sense Jsed intellectu,vel non sensu solo festmani stum ut disciplinae sulceptiuum,vel risibile hominis, non sunt sensibilia ed intellectu notiora re,cuius simi propria. nam quo ad hoc bene assignatum est proprium. addit faut subaudi considerandum, cum sit sensibile,ri necessitate ineste manifestum est enim Jnam s est sensibile δ: neces satio inesse manifestum est,Jetit secundum hoc bene postum proprium. Jnon enim erit solum pro prium dum tartitur ineste,sed semper,quia necestatio inest,& dat exemplum.& dicit, ut quia qui posuit sit perseisi propriu quod primum J de immediate coloratu est,J in tali proprii assignatione, duo hiis neeessariis ad rationem proprii usus est,sen sibili quidem aliquo,coloratum esse inquam J eoi ratii enim esse vitii patet,ct hoe est viati necessariumulat secundu necessisu, de dici tal quide,quod manifestum est inesse semperJdi non ut nunc, erit secundum hoc) vel quo ad hoc bene assignatum . superscies proprium.)quoniam tale promum est sensibile,& manifestum semper intile rei, cuius est - proprium .non tamen est simpliciter quo ad omnia bene assignatum,quia non quo ad ea omnia quae proprio competunt. et Quod vero exemplum attinet, attentione dignu in omni coloratione primum quod coloratum est,este superficiem, quoniam superficies quae in omni cortore est, primo aecipitur sensis,& per sit perficie dieitur corpus videri. 3 propterea dicitur in libro ue sensu de sensbili,
colorem esse extremitatem superficiei in corpore terminato de nilo. Locus D E cIMvs TERTIvs.
L4 Deinde destruenti quidem, si terminum ut proprium asi ignauit 'Non enim erit bene positu proprium . nam non oportet indicare quod
quid est esse propriu. Vt quia qui dixit hominis proprium, animal gres sibile bipes, quod quid est esse significans, assignauit hominis propriur
o non utique erit hoc hominis proprium bene ais ignatum. Construenti autem, si q.iod couersim quidem praedicatur, assignauit proprium, non autem quod quid est esse indicans. Et it enim secundum hoc bene assignat si proprium ut quia qui posuit hoc proprium, animal mansuetu natura, quod conuersim quidem praedicatur assignauit propriti, non quod quid est esse quidem indicans,erit secundum hoc bene assignatum proprium hominis.
Hic est locus i 3.quem accepit per inspectione definitionis, de dicit, Deinde destruenti quidemJsibalidi considerandύ definitionem quae dicitur terminus, s terminum,ut proprium asi nauit MonenimJ assignatu proprium hoc pacto, ferit bene positu proptium,J de se desinietur huiusmodi proprium ut no bene assignatum,cuius ratione sitbscribit,di dicit, L nam non oportet indicare quod quid est esse proprium Jseu stipersubstantiale.qui enim assignat proprium ideae esse causam operationum, de eoru quae sunt in motu de qui assignat promu scientiae, esse ignoratiae expulsione,errat, quonia in iis omnibus destruetur assignatu propriu,quonia Q propria sed definitiones sunt l, e .spse tame assignat exeptau de dicit, ut quia qui dixit liciis promit animal gressibile bipes quod quid est esse signfricas assignauitd ut gratia exempli supponamus, licet seriasse aliter st,assignauit dico stitas pro tu, stil
270쪽
non utique erit hoc hominis proprium bene assignatum.J quoniam significat quod quid est esse ho- Eminis ut nunc supponimus. Deinde dat locum costructiuum huic cor spondentem,& dicit, bon struenti autemJsubaudi considerandum si quod couersim quidem pridicatur,assignauit proprium, non autem quod quid est esse indicans. erit enim proprium) hoc pacto datum Γsecundum hoc bene inignatum,Jnon tamen quo ad omnia,quia potest esse proprium D dicatum conuersim non essentiale,& quo ad omnia tio esse bene datum,quia esse potest ut non iit tuo subiecto notius, & ponit ex emplum.& dicit, ut quia qui positit hominis proprium,animal mansuetum natura,quod conuersim quidem praedicatur,alaignauit proprium non quod quid est esse quidem indicans, erit sectindu hoel id est quo ad hoc bene aisignatum proprium hominis.J simpliciter aute quo ad omnia,quae proprio competunt non bene. Potest enim,ut dixi, aliquod conuersim de re praedicari, non indieando illius quia quid est, quod tamen non mi notius re, ius est proprium. Et sic non erit simpliciter quo ad
omnia proprium. xo Cus DECIM vs QUAR Tvs.
Lue Deinde destruenti quidem, si no in quod quid est ponens,in nauit proprium. oportet enim in propriis,quemadmodii in terminis,pria Fuao asi ignari genus, deinde sic iam addere reliqua, & separare. Quare quod non hoc modo positum est proprium, non erit bene assignatum
Vt quia qui dixit animalis propriu, animam habere, n5 posuit in quod
quia est animal, non erit bene positum animalis proprium. Cosmensi vero,siquis in quod quid est ponens eius,cuius proprium asi ignauit, reliqua adiungit. Erit enim seclidum hoc bene assignatum proprium. Vt
quia qui posuit hominis propriti, animal disciplinc susceptibile, in quod quid est ponens assignauit proprium, erit secundum hoc bene positum G
proprium hominis . Utru igitur bene an no bene asi ignetur proprium, per naec inspiciendum.
Hic est locus i . Qui accipitur a genere si ibiecti, ius Propria datur.& quoniam omnia loca fere quae assignauit, sunt ge proprio ini nato per circun locutionem,quod est proprium complexu quasi Libiecti descriptio,ideo in hoc vlumo loco docet insipicere genus rei, cuius est proprium asis agnatum, ct dicit, Deinde destruenti quidemJcosiderandum subaudi quod quid es scilicet genus sui uecti,cuius datur proprium, si non in quod quid est ponensJ id est in genere subiecti, quod est quod quid est
subrecti,fassignauit proprium Jin toto enim hoc textu per quod quid est,ut Alexader exposivi; ntes- laxit, nus in quo ponitur lubiectum proprii.nam si in descriptione proprii no ponitur genus sitietacti cuius est proprium, male asi natur proprium, quod videlicet circumlocutione dicitur proprium. secus est de proprio quod una voce dicitur,ut risibile. non enim de hoc loquutus est,& dat rationem, didicit, soportet enim in propriisJquae circunlocutione describunmr, quemadmodum in terminis, primo assignari genusJ scilicet subiecti cuius est promu deinde sic iam addere reliqua, & separaret subiectum cuius est proprium,ab aliis,a quibus dissere. Debemus enim in proprio ea accipere O geia Hnere subiecti,quae pollunt separare subiectum ab omnibus aliis.tunc concludit locum,& dicit, square quod non hoc modo positum est proprium,In quo videlicet,non acceptu est sebiecti genus, non erit bene assignatum di hoc exemplo demonstrans,dicit, sut quia qui dixit animalis proprium, animam habere.no posuit animalJquod est genus proprii in quod quid est animali id est in genere animalis non erit bene positum animalis proprium.Jhic enim debuit dicere si ibstatim animata aptam nasci.deinde ponit i si costructiuum,& dicit, Costmenti vero consideranda, siquis in quod quid inlata genere pones cius,cuius proprii assignauit,relio Jut differetras adaugitaerit enim seci dum hoc bene assignatum propriumJquod exemplo demonstrat,& dicit sui quia qui posuit hominis proprii animal disciplim; susceptibi de n quo quid estJam genere subsecti pones,asin auit propria, erit lacundu hoc bene positia proprium hominis.Jno tame simpliciter quo ad omnia. Demii epilogat, &dicit, Vtrum igitur bene,an n5 bene assigneriar Irtim per haec quae dicta fiunt, sinspiciendum.J in quibus perspicuum est. n iis locis Aristo Mutu esse de proprio coplexo quod iuuiores appellat proprium per circun locutionem. Alii vero proprium de quo loquutus est Aristoteles, dicunt esse descriptionem subiecti, quia asserit tale proprium non esse bene asi natum, nisi ponatur genus, cuius esta roprium ut Alexander exponit,& reliqua,quae separant sublatium ab aliis. Hoc autem complexum non est nisi descirem qua describit subiectum proprii .Est tamen verum Aristot. nonullat a tra.