장음표시 사용
271쪽
Α didisse quae comunia sunt promo incomplexo, quod una voce appcllatur: & pro B cI,plexo,quod
complexu vocum explicatur, ut patet consideranti loca.
16 Vtrum vero proprium est omnino quod dictum est, an non pro-ptium,ex his considerandum. Nam simpliciter costruentes proprium, quoniam bene positu est, loci iidem erunt iis,qui proprium omnino fociunt. in illis igitur dicentur.
Cos mentia loca quidem, quoniam proprium quo ad hoc bene asi natum est iam dicta sum, ut non accipere voces aequivocas conuerti as ignatu proprium cum subiecto,assignari per notiora subiecto.simul autem cum his & destritentia loca fiunt assignata, quibus deducitur, quonia propria data non sunt bene assignata quo ad hoc,ut si dantur per aequivocas voces.si non comiertuntur cum subiecto,si non assignantur per notiora subiecto, a: alia omnia quibus probatu est esse aut non vile bene v assignatum proprium,quoad hoc Nunc vero reponit dicere de locis, quibus destruitur aut mutatur proprium quo id esse proprium. Per haec enim loca quae dicturus est, patebit vitu assignatu proprium tit vel non sit proprium,an non, ct dicit, fVtrii vero propriu est omnino, quod dictu est pro prium,an non si proprium,quod assignatu est proprium,fex hisJ quae statim subscribemus considerandum.JG ed occurres,quoniam de proprio triplex disceptatio concingit pruna,vitii proprium sit bene assignatum quo ad hoc an no secunda, utrum proprium sit simpliciter bene astignatu, scili hcet quo ad bene esse simpliciter,an non, tertia vini assignatu protrium sit reprivi, quo ad esse proin priuii ,an non sit propriuA, quod asi natum est 'priu. vidctur igitur Aristot diminutus, quoniami e sint de bene esse proprii quo ad hoc, transit ad dicendum de esse proprii, nihil dices de boni- sinpliciter ipsius propniadeo se excusando atque respondendo dicit, Nam simi Ei ropria quonia bene positu est dia est,quo ad bonitate simpliciter dicta, floci ii den
liciter costrum m erunt iis,qid
promu omnino faciunt id est qui propriu quo ad esse omnino propriit costruunt. Propterea cocludit in illis igitur dicetur.) hoc est in locis igitur dicessis mostrabitur nitas proprii simpliciter dicta.
ideo non oportet tractare de ea seorsim.tunc enim proprium alicuius asi natu est quoniam est Umri iam cilcisci assi naui est Quoniana simvliciter ne de sine peccato assienatu est . Nam scutium-
qui in simpliciter bono peccat, peccat etiam in re. In locis igitur dicendis de eis proprii, simul die tur de sinplicito dicta proprii bonitate.vnus enim locus dabit utrunque.
Primum ergo destruenti quide inspiciendii ad unumquodque eorum,cuius proprium assignauit. Vt si nulli inest,aut si non de hoc veri. ficatur. aut si non est proprium cuiusque eo , secundu illud cuius propriu assignauit. No enim erit proprium,quod positu est esse proprium Ut quia de geometia no vcrificatur indeceptibile esse ab oratione nam P decipitur geometra cii pseudographiam sacit)non erit hoc scientis propriu non decipi ab oratione. Construenti autem,si de omni verificatur,& qua de hoc verificatur. Erit enim propriu,quod positum est esse proprium. ut quia animal disciplinae susceptilium de omni homine veri ficatur,& qua homo, erit hominis propriti animal disciplinae susceptiuit.
Hie est locus inmus,& locus i s. aliter & aliter est enim primus locors, quibus destruitur vel coastruitur proprium esse proprium.Est autem is an ordine ad cpera,quae in precedetibus fiunt enumerata Ami Limar primo assignat loca precept nutria secundo ibi fui si nulli ines assignat loca Π ceptum de pama parte dicit, Primum ergo destruenti quidem in iciemium ad unumquodque e tum alii baudi quae continentur sub eo sibiecto, scuius proprium assisnauit,J hic est locus praeceptiuus, respicere videlicet ad ea quae sub subiecto pmmi continentur. Deinde tradit locu praecepta, quiecti, sub quo cotinentur, non erit promu quod assignatu cit propnu,Vnue vicit, tii nulli Jlumuin nim inest quae sub Libiecto continentur,cuius at signatum est proprium faut siJ inest alicui misi,snon de hoc verificatur, noinest omnibus,quoniam node aliquo velificatur ais si nest omnibus,
272쪽
sno est remum cuiusque eoruJid est,non inest cuilibet eoru, secundu illi relJid est. per ratione atque Ereduplicii ne illius, scuius proprium asisignauit, no enim erit propitii esse quod postsi est propria,Jse enim no competeret soli rei clups datu est propriit, hora aut e selius primi exerὐ pia assere ut Ale xander putat) ollendens per tale exempla non elle proprium eius, cuius i ci
, cuiuβ datum est proprium si nulli missi inest oti subeo tinentur,&dicit ut quia de geometra non velificaturindeceptibilem esse ab oratione Jid est ab aliqua falsa ratiocinatione & paralogismo jam decipitur geometra in pseudopra phandoJ id est a LI'rapho, qui quandoq; demonstrat duas costas triangula maiores una, quando is ut noe. videlicet non decipi a
bus iis,quae sub subiecto continentur, non erit proprium, quod assignatum estproprium, hisus ponit exemptu, ut si aliquis assignaret reprium scimus, indeceptibilem esse a falsa ratiocinanone,peccar, quoniam alicui contento lub sciente no competit in demptibile esse a falsa ratione ut geometrae. nam decipi potest geometra a falsi grapho, ut dictum est. situr indeceptibile esse ab oratione, non est I prium scietis,& haee expositio videtur verior.E xemptu vem tertii est,s aliquis assignauerit proprium hominis, essibile,peccat umiam licet omni quide homini insit, non tame in eo quod sit homo Fquoniam no seli homini copetit. nam ct alia animalia gressibilia sunt. Exemptu vero primi est,si ali-
melle, t de gressibili dictum est.Cum vero dixit, secundum illud,culus proprium assignauit.J inligit si non est repria per se.ut si aliquis dixerit promu hominis esse substatiam animata sentitiualli, peccat,quoniam huiusmodi reprium no habet homo,ut homosed ut animal. Deinde ponit locum constructiuum, d dicit, fConstruenu autemJiubaudiinsipiciendum, si de omni velificatur eo nquae sib simiecto continentur, f& qua de hoc,verificaturiid est inquantu est subiecta quod est idem' ei, quod est soli inesse NamJsi omnibus inest,& solis, ferit pmprium,quod positum est proprium ut quia animal disci pisae sesceptiui de omni homine verifieatur,4 omnis enim homo animal est disti plinae lusceptiuum, α qtra homo,crit hominis proprium,animal disciplint susceptiuum JEx iis quς Alexander dicit in Commetariis, colligitur reduplicationem, quando cadit supra terminu qui sebiicitur in aliqua pmpositione,nihil aliud significare quam praedicatsi ineste soli subiecto.dicit enim Aialexander inquantum cadens serra iubiectum, esse aequale, id est aequivalere ei, quod est Dii in ine Meconuerio, ii ineste ei quod est inquantum cadens supra sit hiectum. Vnde quia aquilinitas inest soli naso ideo inest naso inquantum est nasus:& quia aquilinitas inest naso inquantum est nasii ,ideos ii nasci inest. Non tamen sequitur,quia aquilinitas inest naso inquantum nasus est,ut omni nas , inlit, sed selum quod in sit nasio,& nulli alteri a nato,quod aequivalet ei quod est soli naso inesse. Verum de ptopolitionibus reduplica iis diximus libro priorum, nunc vero satis sit monstrasse locum.
L8 Est autem locus hic destruenti quidem, si non de quo nomen, &oratio verificatur, Et si non de quo oratio, & nomen verificatur. Construenti autem, si de quo nonae,& oratio:& si de quo oratio, & nomen 'praedicatur.
Ldit Quidam, ut Hedenalphus,no locum,sed methodum, siue idonestatem prioris loci,hunc esse tra-lit.Nam cum dixisset proprium oportere ineste omnibus,quς sub subiecto condirentur per naturam sibiecti, ostendit quando reperiri potest sic esse, nos vero appellemus locum decim sextum de licetiria qui semivir a couersone subiecti cum reprio,ves proprii cum subiecto. Vocat autem in prς- senti loco,& etiam in sequeri,subiectum nomen: p rium veri'. rationem. nomen quidem est,h ino:oratio vero, ut animal susceptiuum disciplinae, quae di descrip ,& proprium per circuli citi nem dicitur,unde dicit, Est autem locus hicJsubaudi qui accipitur ab eo quod est conuersim ρος di- eari, destruenti quidem,si non verificatur otia iid est proprium, de quo nonaei praedicamr,velutis aliquis in nauerit promu hominis musicum elle,destruetur.nam de Socrate non velificatur musicum esse cum fiterit Philolsephus de ovo praedicatur homo &yconuerit, si & nomen non veriscatur de quo oratioJpraedicatur. Vt si aliquis proprium hominis in nauerit silinantia animata - siluam oratio quide sicilicet si stantia animara lansitiva, velificatur de boue & equo.At homo de eis no praedicanar.Deinde assignat loca constriactita &dicit, Costruenti aut ei locus est, si de quin, n
menJpraedicatur, α oratio pacatur:& s de quo oratio, di nomeDicatur,Jut si aliquis assignauerit
273쪽
A hominis proprium, stientiae si sceptiuum. Nam de Socrate, de homo Praedicatur,& oratio verificatur, scilicet scientiae susceptiuum,& econuerio.
is Deinde desinienti quidem,si non de quo oratio, & nomen veriὐcatur,& si non de quo nomen, & oratio verificatur. Non enim erit proprium,quod positum est proprium. Vt quia animal quidem disciplinae si sceptiuum, vetificatur de deo, homo autem non praedicatur, non erit hominis proprium, animal distiplinae susceptiuum. Construenti aute, si de quo oratio,& nomen praedicatur, & si de quo nomen, & oratio praedicatur. Erit enim proprium, quod positum est proprium, ut quia de quo animam habere, verificatur animal,& de quo animal, animam B habere erit animam habere animalis proprium.
In codicibus Alexandri,haee verba nec exposita inueni nec legi. Nec iniuria quidem,quoniam hie locus 3 praecedenti non videtur diuersus .sunt qui differentiam ais nant ex eo, quia locus praecedens est sine exemplis nude traditus, locus vero prcsens est Eugnatus per exempla ut si hic locus expositivus prioris,quia in hoc prior latius explicatur. Potest etiam diei praesentem locum a priore dicietres hie locus incipiat a proprio tendatque in nomen si redit in proprium. Prior vero eeonuerso incipit a nomine, tenditque in propriu s redit in nomen, vidiscurrenti patet. in utroque tamen haresensitiva non est hominis proprium.Haec est prima pars deinde dat secundam,& dicit. I Et si oratio non vetiscatur,de quo nomenJpraedicatur destruitur problema.ut quia esse musicu de Socrate Philosopho non veriscatu homo vero de Socrate praedicatur deo esse musicum non mi hominis pro .prium.Aristoteles tamen exemplum Platonicum affert primae partis, & dicit Vt quia animal quidem disciplinae susceptiuum veriscatur de deo.homo autem non praedicam scilicet de deo, O erit C hominis proprium animal disciplinae su eptiuum iExemplum vero secundae partis tacuit, quia clarum est. Deande assignat locum constructiuum,& dicit. Construenti autem Jetit hic locus, si di nomen Paedicatur,de quo oratioJΠςdicatur f& s & oratio praedicatur,de quo nomenJpra catur Osiniitur problema. Erit enim proprium,quodansitum est proprium,ut quia veriseatur animal, de quo aniniam habere praedicatur s&Jeconuerso animam habere. de quo inlieatur animal, erit animam habere, animalis proprium.JDe hoc exemplo superius dictum est Noenim verum est,Aristoteles tamen eo utitur more Democriti, ut omne animatum aserit esse animal, ut plantas,di caetera id genus. In hoc veto exemplo particulam quae in quid praedicatur, suppressat,debuit enim dicere corpus animam habens Odquia facile erat eam intelligere, bona fronte prietermist, expetens suorum dictorum rectam intelligentiam potius quam inanem contentionem. Acceditissuperius eam sibintelligendam este edocuerit,ideo non reseri,s nune praetermisit.
3o Deinde destritenti quidem,si subiectum proprium assignauit etvi D quod in iubiecto esse dicitur. Non enim erit proprium, quod positum est esse propriss .Vt quia qui posuit proprium subtilissimi corporis ignε
subiectum assignauit praedicati proprium, non erit ignis corporis subtilissimi proprium. Propter hoc vero non erit subiectum eius quod in stibiecto este dicitur, proprium, quoniam idem esset plurium & differentium Becie proprium. Eidem enim plura quaedam discrepantia specie insunt de solo uicta, quorum erit omnium proprium quod subiectum
est,si quis hunc in modum ponat proprium. Construenti vero, si quod in sit biecto est assignauit proprium subiecti. Erit enim proprium, quod Dositum est non esse proprium, siquidem de solo praedicatur ut dictu
274쪽
LIBER Vest)proprium .ut quia qui dixit terrae proprium corpus grauissimum, d speciei subiecti assignauit proprium, quoa desola dicitur re, & ut proprium praedicatur,erit terrς proprium recte politum.
Hic est locus decimus octauus,qinlumitura subiecto prouita, & dicit. LDcinde des menti quidem subaudi considerandum est subiectum proprii, fsi GDiscium proprium ait ignauit eius, quod in subiecto esse dicitur,Jnam si se,destruitur problema snon enim erit proprium , Uiod positum est esse proprium.JProprium enim oportet ut alteri insit,non autem ut alterum ipsi. Declarat exemplo de dicit. Vt quia qui posuit proprium subtilissimi corporis ignem,siubiectumJscilicet ignem lassignauit ri dicati,Fcilicet stibuli nimi corporis proprium, Jest enim ignis suapte natura iubaecti subrui ianuana corpus praedicatum, non erit ignis proprium corporis subtilissuau.Jsed non contentus exemplo idem ratione demonstrat,& dicit lPropter hoc vero non erit subiectum enis quod in subiecto esse dicitur proprium,quoniam idem esset plurium de disserenuum specie proprium, deducit consequentiani Ad dicit,fEidem enim,Jscilicet sebiecto plura quaedam discrepantia specieJpropria sin- sint de solo' tali si ibiecto dicta,Jα de nullo alio. Nam de i ne non solum subtilissimum, sed leuit naum,& calidissimum dicuntur,quae specie discrepantia de solo ne praedicantur, quorum eritiam proprium,quod subiectum est,si quis hunc in modu Ponat propriu.Jsi enim aliquis dixerit, ignem eslὸ proprium eorporis sitatilillimi,quare de no leuissimi de calidis umi,& oim smpliciter eon quae ipsi iniunt hune in modum Quare erit plurium de disserentium specie idem proprium,hoc autem abus dum est. 3portet enim deserenitium disseretia esse prora. Deinde conflauctiuum Iocum as nae. de dicit. Construenti vemJsbbaudi considerandum etiam est ad subiectum si a non sibiectum, sed quod in lubiecto est assign auit pmmum sibiecti nam si sie. nstruetur prublema,modo struetur aliae condationes, quae superioribus locis si int comprehensae. Erit enim pmprium quod positum est non esse proprium Jab aduertario,modo addantur aliae conditiones,quas explicat,& dicit, siquidem de soloJ iiDiecto praedicatur,ut dictum est, proprium,Jde aptum est praedicari scilicet conuertim,se
mum recte positumdserit terrae p-
3t Deinde destruenti quidem, s secundum participationem δυgnauit proprium. Non enim erit proprium, quod positum cst esse proprium. Nam quod secundum participationem inest, in quod quid eratcsse conducit. Erit autem huiusmodi differentia quaedam de aliqua specie dicta.Vt quia qui dixit hominis proprium, gressibile bipes. Secum
dum participationem a s lignauit proprium, non erit Utique proprium hominis gressibile bipes. Construenti autem, si non secundum particia pationem assignauit proprium, neque quod quid erat esse indicans conuertim praedicata re. Erit enim proprium, quod postum est esse proprium. Vt quia qui posuit animalis proprium, quod natum est sentire, is neque secundum participationem assignauit proprium, neque quod
quid erat esse indicans, conuersim re praedicata, erit Utique quod sentire natum est,animalis proprium.
Hic est locus decim nonus, qui Emimra panicipatione eius, quod asistratur ut proprium. Nam s aliquis assienabit alleuius proprium, i inest secundum pariicipationem, interimitur pro-hlema.nam tali differentia est quae sibiecto essentialitet inea quaeque ad essentiam atoue definiti nem, 2 subiecti substantiam significat, conducit. Oigare non erit proprium quod he assignatur, sed differentia substantialis quae licti uni seli speetes in sit quia tamen iacit ad essenesaerationem,non
erit differentia proprium Ande diciti ind/ destruenti qaedem stibaudi conseserandum ad Damia riparionem, si as nauit pri muniJalicula, speciei quod es ines secundum participationem laut sin oratione qua circumloquimur proprium Muturaliquid quod participatur a simiecto vidisser tia nam si se,interimedum est problema Non enim erit pmptium,quod positum est eis propriud
275쪽
A sed differentiadeinde probat quod dixerat,&dicit, Nam quod secundum panicipationem ines subiecto,siue specio, in quod quid erat esse coducitdid est in definitionem, quae significat substatia, di quod quid erat esse.Conducit dico,modo quo pars est utilis ton. Erit autem huiusmodi,Jquod definitioni utile est ut pars, da Terenua quaedam de aliqua specie dictaJ& non proprium, quare non debet proprium assignari,quod participatur a specie & subsecto.Potest autem syllogismus reduci ad artem prioristica hoc pacto,omne particillatum ut pars definitionis,est disserentia,promu per aduersarium participatur,ut pars definitionis, igitur proprium est dissuentia species,& non proprium. conesusio est fessa de non propter figuram syllogismi, neque propter maiore igitur propter minore.& sic minor est talia,no igitur proprium participatur a specie cuius alli natur proprium De syllogismo pri
mo tetigit minorem deinde maiorem caetera autem omisit nobis conscierare.Deinde ponit exeptu,
didicit ΓUt quia qui dixit hominis proprium, gressibile bipes, secundum participationem assignauit proprium, quoniam significat substantiam hominis, non erit utique hominis proprium, gressibile bipes4 sed disserentia propria homini.deinde assgnat locum costractivum huic cones dentem, α dicit.ΓConstruenti autemJconsiderandum subaudi, si assignauit proprium,Jquod inest species, non secundum furticipationem aeque quod quid erat ei te indicans vi sit secundum verbii expositio prii mi. Ide enim est inesse secundum participationem,& quod quid erat esse indicare. Nam sic construitur problema modo semetur alia conditio,quam explicat,& diciti scouersim reJscilicet specie 1 dicataJae eo quod propriu asssignatur.nam si aliquid detur ut propriu,& non participanir a specie, & sire dies & propriu secundum praedicationem conuertuntur,problema constructur, LErit enim propnii,
quod positu est esse proprium,Jct ponit exemplum,& dicit, fui quia qui posivit animalis proprium,
qa natum est sentire, neque secundum participationem assignauit proprium, neque quia quid erat esse indicas, Jut sit secundum verbum expostio primi modo seruetur alia conditio dicta in aliis locis, quam exponit & dicit, sconuersim reJ specie de proprios praedicata. erit utique quod sentire natum est,animalis proprium.Jquoniam ab anii ab animali non participaturi de eo praedicas assignatur promun Aristotelem hic loqui in iis,quae conuertuntur cum fiubiecto dati proprii. uando enim aliquid est, quod conuertitur cum subiecto dati proprii, considerandum si pertinet ad essensiam. Si enim perti- . net ad essentiasat si promu non erit propriii .Erit enim differentia essentialis, quae no est propriu. At superius in loco decimoquarto loquitur indisseret siue couertatur,sive non.Si enim aliquid non couertitur cum siubiecto ponitur in circunlocutione proprii ut genus, additis aliis pro differentia, recte in natur proprii circulocum,& sic haec loca non aduersantur.
3L Deinde destruenti quidem,si non contingit simul inesse propriti,
sed vel posterius, vel prius quam nomen cuius est. Non enim erit proprium quod positum est esse proprium,aut nunquam,aut non semper. Vt quoniam contingit alicui prius fore, & posterius ambulare per sorum , quam quod homo, non erit ambulare per forum hominis proprium, aut nunquam, aut non semper. Construenti autem, si simul ex D necessitate semper inest, cum neque terminus, neque differentia sit. Erit enim proprium, quod positum e st forsitan non esse proprium, ut quia animal disciplinae susceptiuum simul ex necesssitate semper est, &id quod est homo,cum neque disserentia sit, nec terminus,erit disciplianae susceptiuum hominis proprium.
Iste est locus vigesimus qui sumitur ab eo quod est simul. no enim est proprie promu quod prius aut posterius est cubiecto, sed quod simul est,& semper inest.Proprium enim nec definitio nec disserentia est.quae sint priora natura subiecto,sed simul est cum re, ius est promu m,& ei semper inestvnde dicit. Deinde desinienti quideJsubaudi cosiderandum si non contingit simul inesse,ppri Jsecundum tempus cum re cuius est proprium sed vel posterius, vel priusJscilicet tempore,vel conseque uas a nomen, ius est Jproprium,interimitur problema. Non enim erit proprium quod positum est esse propriumsidico non erit proprium quia vel nunquam Jerit proprium, auqsi erit nonJ
276쪽
erit proprium semperdita eroprium quandoque.Est enim haec negationum auxesis, quae est conia Esueta in libris λristotel.ac si limplici negatione dicamus,aut nunu erit proprium,aut non semperii' nit exemplum eius dati proprii, quod est posterius tempore re, cuius est datum proprium, & dhit. oniam contingit alicui, Jccilicet homini syrius Ere, & posterius ambulare per torum .id quod i quod est homo. Jquia igitur in hoc casia prius est homo,deinde ambulare per torum, fnon erit ambulare per sorum,hominis proprium,Jdico non erit,quia vel nunquamJ erit hominis proprium, saut Jerit sed non semperJno enim statim cum homo Ahambulat po forum. Potin autem dari exeplum eius dati proprii quod prius est re, ius datum est proprium,ut Alexander fecit, ut si aliquis po
neret hominis proprium esse animatum,quoniam animatum esse competit simul,qui est in utero nodum homo existens,ideo animatum esse no erit proprium hominis, est enim tempore prius homine.
im proprium, quod polatum est tortitanJab aduersario in proprium.Jproprie enim proprium & soli debet inelle cuius est proprium, di semper. deinde exemplum affert,& uicit . f Vt quia animal distiplinae sit sceptiuum, simul ex necessitate semper est, di id quod est homo: cum neque differentia si neque terminus,erit animal disciplinae L eptiuum, homi Fnis proprium.Je Quod vero ad verba attinet, Aristote addidit, cum neque disserentia sit neque terminus.Jquoniam dit serensia & definitio, soli iubiecto insunt, & semper.veluti propria, quae tamen non sunt propria. ut sit sensius, si datum proprium, nec prius est nec posterius subiecto, sed simul est hoc ,&semper ,&nec disserentia in nec definitio, erit utique datum proprium, vere proprium. Potissimum, siquis poneret,ut Alexander addi non esse genus. Quare per haec construetur locus.
3, Deinde destruenti quidem, si eorundem, qua eadem sunt, non est idem proprium . Non enim erit proprium, quod positum est esse proprium. Vt quia non est proprium prosequendi, apparere quibusdam bonum, neque eligeia di erit utique proprium, asparere quibus
dam bonum . idem enim est, prosequendum & eligendum. Constri. Renti autem si eiusdem, quatenus idem est, idem est proprium . Erit enim proprium, quod positum est non esse proprium. Vt quoniam ho
minis, qua homo est, dicitur proprium tripartitam animam habere.& viri, quatenus vir est : erit utique proprium hominis tripartitam animam liabere. Vtilis autem locus hic & in accidente est. nam iiDdem, in eo quod eadem sunt, eadem oportet inesse, vcl non inesse.
Hie est locus vigesim primus,qui accipitur ab eisdem .dicuntur enim eadem, aut genere, ut ho mo & equus:aut specie ut Socrates de Plato:aut numero, ut prosequendum de eligendum,' ut homo & vir: aut secundum analogiam,ut octo de sexdecim,nam eadem proportione fiunt octo ad quam ,& sexdecim ad octo vel ut decem praedicamenta. est igitur maxima, si alicui generi assignetur aliquod proprium necesse est ipsiim earum specierum omnium esse, quae sub illo genere sunt. si autespeciei alic omnium indiuiduom,quq sunt sub eade specieSi alicui indiuiduo,oim eoru quς sunt nu Hmero eadem illi.Arist.tamen ponit locum,ut mihi videtur,inspiciedo ad eadem,quae numero eadem sunt,& diciti Deinde destnienti qu demJconsiderandums si eorundemJ scilicet numero, ea rationesqua eadem 4numero sunt, non est idem proprium.JSi enim non est idem proprium, desimitur problema. Non enim erit proprium,quod positum est esse proprium.Jintelligit autem per eadem, quae numero eadem sunt isto nomine discrepanita,ut tunica de vestis,homo de vi cemina de mulier, Masteri exemplum,& dicit. Vt quia non est proprium prosequiat,apparere quibusdam bonum.J N5 enim apparens bonum non existens bonum , est prosequendi im, Ineque eligendi erit utique proprium apparere quibusdam bonum. idem enim est prosequendum , ct eligendum J numero & re, sed sero nomine disserunt. No enim quod aliquibus bonum videtur.eligibile est Ad quod suapte natura bonum est.Deinde assianat locum constructiuum huic com ondentem,& escit . Construenti intJconsiderandu, si eiusde.Jscilicet re & numero, quatenus ide estJre,& numero fide estnmu. erit.n .promu qa posὶtu estJab aduersario non esse propriu. Deinde affert exeptu,& dicit. Vt qm hominis, tua homo est, dicitiir propriu animam tripartita habere,& viri,quatenus vir est erit utique Proprium hominis tripartitam animam habere.JDicitur autem hominis anima tripartitani tres ap
277쪽
Α petendi vires habeat, iras ibilam, concupiscibilem,S: rationalem raut ς, tres gradus vitalem sens ii, ct intellectivum. QAdd vema verba attinet, vir graece est βροτος, latine est nomen synonymuhomini apud enim graecos I στος de εν μαω, synonymassint,ut apud nos vir & homo, licet vir apud graecos alio nomine ec tae dicam & hoos proprie pro mortali,& terrigena homine accipia
tur,placuit tamen mihi pro viro transterre,quoniam exemplo melius conuenit.& quonia utitur exe-
plo in iis,quae num sunt eadem & solo nomine differensia, ideo locus ab iis, quae numem cademum acccipitur.Addit autem Aristo.utilitatem huius loci, de dicit, Vulis autem de locus hic in accidente est,Jcuius causam assignat, & dicit, nam iisdem in eo quod eade sunt, eadem accidetia oportet inesse vel non inesse.Jquare si uni eorum inest de alteri quod est idem numero illi oportet ineste, di si alteri non inest, nee alteri inerit quod ab eo solo nomine differt.
3 Deinde destruenti quidem , si eorum quae sunt eadem specie, non idem semper specie proprium est . Neque enim eius quod aictum est, B erit proprium, quoa positum est esse proprium. Vt quia idem est specie nomo, & equus . Non semper autem equi est proprium stare a se: nec hominis erit proprium moueri a se. Idem enim est specie, moueri& stare a se, quatenus utrique eorum, ut animal est, accidit. Constr
enti vero, si eorum, quae sunt eadem specie, idem semeer specie sit proprium. Erit enim proprium, quod positum cst non esse proprium. vi
quia hominis est proprium esse gressibile bipes, & auis erit proprium
esse volatile bipes. Vtrunque enim horum est idem specie,quatenus illa quidem sub eodem sunt genere species, cum sint subanimali,.haec autem,Vt generis differentiae animalis,
C Hic est locus vigesim secundus, qui accipitur ab eis, quae genere sunt eadem. Est autem locus hic ut Alexander inquit obsi e traditus & aliqua ex parte falsus, ut ipse dicet . ubi speciem prodem genere. quae secundum se mutuo dissemn dc in communi genere conueniunt si contra diuisae speciei contradiuisum mprium est ,& contradi uisae contradicissim pmmum erit, quare si non illud nec istud undedi est. tDeinde dest enti quidemJ considerandum ea que genere eadem fiunt,
specie vem mutuo disserunt. nam si eorum quae sunt eadem specie J hoc est genere non idem semper specie d est genere proprium est,Jhoc est, si contradivisae species contradiuisum proprium non est proprium subaudi nee contradiuisum p rium erit proprium contradivisae speciei, de hoc sitscribi δὶ dicitii Neque enim eius, quod dictum est d est eius contradiuinae speciei, ferit propriti, quod positum est esse proprium id est erit proprium contradiuisium proprium. ubi Arist.sub eoelem genere supponit duas contradi visas species,vel plures,ut homine de equum.& ait si equi homini e tradiuisi non est proprium stare,neque hominis equo coiradivisi erit proprium moueri quod ipsi sta
D re contradiuiditur nam ut species seb eode genere contradivisae eadem fiunt, ita stare de moueri con
tradiuisa eadem genere sunt, de hoc dicit, fui quia idem est 'ed Jid est genere homo, de equus,J
sint enim species sub animali contradivisae, non semper autem equi est reprium stare a se,Jn .n. stare a se est proprie proprium equi, nec hominis erit proprium moueri a se.JDeinde exponit moueri δ: stare propria esse eontradiuina sub animali,ut sunt homo de equus species contradivisae, de dicit. Idem enim in specie d est gener moueri do stare a se, lint enim moueri de stare a se contradiuisa praedicata de homine & equo,quae sunt species contradivisae sub animali, quatenus utrique miti Jscilicet homini de equos It animas est,J utraq; eorum scilicet stare a se δ: moueri a se accidit.Jequus enim,quatenus animal stata se: de homo,quatenus animal mouetur a se Nam senstiuum est principium motus de status.Quare si stare a se non est reme proprium equi nee moueri a se erit pmprie proprium hominis . hoc pacto Alex.exponit hunc locum, do ut mihi videtur est optima expositio, non autem qualis Iuniorum declaratio quae nullo pacto verbis Aristo.conuenit. Deinde ponit lota constructiuum qui huic correspondet,dc dicit, fConstruenti vero consderandum stibaudi etiam ad
eadem genere, fsi eorum quae sunt eadem specieJhoc est genere, fidem semper specieJ id est, generessit proprium,J hoe est contradi sae speciei contradivisim proprium, di contratiustam contra-
278쪽
Jui Nam si sies Q pmblema construendum. Erit enim p rium,quod postum est no esse pro- EpriumJab aduersatio. vi quia hominisJspeciei contradivisae aures proprium esse gressibile bipes4 istraautitim volatili bipedi f& auisJspecici homini contradivisae erit proprium esse uolatile bipes4. traditiisum vestibili bipedi. Nam contradiviserum specierum sub eodem genere contentarum, contradiatia debent esse propria sub eodem genere contenta . ct quoniam accepit speciem pm genere nunc dilucidationis gratia hoc exponit,α dicitisVtrunque enim horum4 scilicet homo es auis, sestidem specieJsumendo subaudi meciem pro genere, quatenus illa quidem)scilicet limo di auis si intspecies sub eodem genere cum sint fissi animali,J & uc sunt species contradivise sub eodem senere. thaee autemJ scilicet gressibile bipes, & volatile bipes, sunt ut disserentiae generis animalis,J noe est propria contradiuiti sub animali, quς quia sunt contradiuisa sit, animata videntur ut differentiae animalis, licet non sint proprie iusserenti .Quare specie progenere intelligendunt est,& per species sub eodem genere,contradivisas species: di per propria, quae sunt vidisserentiae,contradiuisa propria sub
eodem genere.Nam maxima est,ut contradiuilarum specierum sub eodem genere contentarum, couadiuta sint propria sub eodem genere contenta INsTANTIA, F
3s Hic autem locus falsus est,quando alterum quidem eorum quae dicuntur, uni alicui soli speciei inest,alterum vero inest pluribus, quemadmodum gressibile quadrupes.
Hie affert contra locum instantiam, quia non videtur locus hie in omnibus constarendus.Naquando unum quidem dictorum propriorum vniseli species laeti vi grestibile bipes soli homini alterum vero es contradiuisum,pluribus,ri gressibile quadrupes, eeus non potest construi. Nam licet gresibile bipes,& gressibile sib animali, L homo de equus etiam me rus contraduus h sub animali quia tamen gressiae bipes uni species scilicet homini seli inest,gres ite vero quadrupes,pluribus, non sequitur gressibile quadru-α caeteris id genus, i
egibile quadrupes Iant propria contradiuisa pes cile nro e proprium equo, ut grestibile baris eli proprie proprium domina. no agitur laeus semper construitur.vnae dicit, Hic autem locus falsus estJii baudi aliqua ex parte,quia non in omnibus est construendus,quia non quando alterum quidem eorum quae iucunturJ propria sub eodem ge-
nere contradivisa, uni alicui soli species iness,Jscilicet homini,vi gressiale bipes,hoc enim soli homi- . ni competit auis enim est bipes,non autem gressibilis sed volatilis, maxime s pygmo non repetiuntur falteram vero inest pluribus,J quod est gressibili bipedi contrairadiuisum, quemadmodum gres.sibile quadrupes. J quod inest equo, boui, di alios. Nam quando alteram eorum uni speciei soliolterum vero pluribus inest ocus non construitur.quia non sequitur,sressibile bipes est proprie propria homini ipti gressibile quadrupes proprie proprium equo N am licet species snt sub eodem genere
contraditu ,α propria etiam quia tamen alteram eorum propriorum pluribus inest u alterum, locus non est construendus.Erit igitur locus utilis ut Alexander inquit)quando alteram propriorum sub eodem genere contentorum non pluribus speciebus eiusdem generis inest,ualterum.
36 Quoniam autem idem & diuersum multipliciter dicitur, labor est sophistice assumenti unius assignare & solius alicuius proprium. Nam quod inest alicui cui accidit aliquid, & accidenti inerit sumpto cum eo cui accidit. Ut quod inest homini,& albo homini inerit, si fuerit alii bus homo,& quod albo homini inest,inerit & homini.
Hic locus obscurus est,ut diu rstas exponentium demonstrat, Iuniores dicunt Aristotelam primo proponere P nullum proprium assignari possit solius subiecti, quin secundum sephistas assisnetur alterius stilicet accidenus,quod es accidit,& dicit, Ouoniam autem idem di divitium multipliciter dicitur' nam & genere, di specie, denumero, & analogia, flabor est hoc est, arduum ac dissicile est. Aphistice Mimenti unius assignare proprii isti licet subiecti s& solius alicuius' quia no potest assignari proprium cibiecti,ita ut sit illius tantum,& nullius alterius,& et, sit dissicileas lignari propria 'solius stibi em,quod nullius alterius est proprium probat per locum sistiusticum,quem assigna cum dicit. Nam quod inest alicui cui accidit aliquid,& aecidenti inerit sumpto cum eo cui accidit.J Est enim ς,phisticus locus, quod inest alicui si hiecto ab lute sumpto est eidem sempto cum sito accidente,& econuerse. Vt quod inest homini,& albo homini inerit, sit morierit albus,J& si fuerit robeus,inerit rubeo homini &J ecouer , quod albo homini inest,erit & homini,Jhoc pacto exposio
279쪽
A rum I lares,aecepersit enI laborem pro dissessi. Αlex.vem asserit Aristotele hie assignare primo locum laphisticum,postea instantiam.Locus autem sephisticus secundum Alexis est talis,omne ass- gnatum alicuius proprium solidi inest, i as natu est proprium .probatur ma eadem & diuersa multipliciter dicuntur& genere,& specie, & numero,& analogia. Et quae dicuntur eadem numero, dupliciter dicunmr, aut sabiecto & ratione,ut tunica & vestissunt enim subiecto eadem ac ratione,s la voce discrepantia aut labiecto, non autem ratione, veluti ascensus di descensus. nam scala quidem eadem sunt,eli enim stata virum idemque subiectum eorumdatione vero disserunt,quoniam definitio astens altera est a definitione destensius.Cum igitur ita sit, omne assinatum alicui proprium soli ei videtur inesse, quoniam si inest alteri,illud aliqua ratioe videtur Idem ei,cuius assignatur prum quare videtur soli illi inesse,cum non detur alterum,quin sit aliqua ratione idem. Et tune iuxta nane expositionem,uerbum labor, pro officio legendum est,nam graecum verbum εργον est etiam latine tum opus,tum ossicium, tum munus. lege igitur. Quoniam autem idem, S diuersum multipliciter
diciturJstilicet genere,specie.numero & analogia, labor est Jhoe est munus est isphistice assumeti id est sophistae conueniensJunius assignare proprium,& Blius alicuiusJ id est & solius illius, quonianihil potest dari diuersum ab eo cuius assignatur proprium,quin aliqua ratione sit illi ide quod os B nit,& dicit.ΓNam quod inest alicui,cui accidit aliquid, ct accidenti seeundum sophistassinerit sumso cum eo,cui accidit Jergo si inest proprium alicui, oportet visos illi insit,cum non detur aliquid uerium ab e secundum sophistas. Aliter ut mihi videtur Alex.exponit, & magis ad mentem Aristo sumit enim laborem pro dissiciti,ut sit sensus, quoniam idem & diuersum multifariam dicuntur, dissicile videtur assgnare proprium,quod sit proprie proprium apud sophistas.dico proprie proprisi, ita vi soli illi insit,& nulli alteri, nam secundum 1bphistas si proprium inest sabiecto inest accidenti, modo accidens est diuersum quid a subiecto scilicet specie vel ratione,er non potest assignari proprium iubiecto Gli secundum hanc ergo expositionem,primo proponit dissicultatem,& Iocii sephisticum,postea ibi. sCaltanniabitur autem,Jponit instantias contra locum unde dicit. Quoniam autem idem & diuersium multipliciter dicitur.labor est d est dissicile est sephistice assumenti id est ei, Zivtitur locosephistico, si nare alicuius unius proprium&ibli J id est,&dicerem solius illius talainde as nat rasionem,& ponit locum sisphisticum, & dicit. ΓNam quod inest alicui, i accidit aliquid,& aecidenti inerit silmpto eum eo, cui accidit.J inare non potest assisnari aliquod proprium alicui,quod sit soli illi competens,& ita non potest assignari pmprium alicui,quod sit illius proprie proprium.quod dixerat de loco Dphistico exemplo monstrat,& ex dictis patet. Ex iis patet quis G sit locus sephisticu, ex quo dissicile est assignare aliquod esse proprie X u alicuius. Est enim locus sophisticus,quod inest alicui nest omni ei quod accidit illi Ex hoc sequitur nullu posse esse propriualicui sillaeto,quin insit et,quod sillecto accidit.
37 Calumniabitur autem aliquis multa propria, subiectum aliud quidem per se faciens,aliud autem cum accidente. Vt aliud quidem ho λςςήλω,
minem esse dicens,aliud vero album hominem . Insuper etiam diuersum faciens habitum, & quod secundum habitum dicitur. Nam quod alioquio. habitui inest. & ei quod secundnm habitum dicitur, inerit. Et quod ei quod secundum habitum dicitur inest, & habitui in erit. Vt quoniam sciens secundum scientiam dicitur assci, non erit scientiae pro D prium indissolubile a ratione, nam & sciens erit in dissolubilis a ratioe,
Quia sophistae dicunt idem esse proprium subiecti di accidentis, ut hominis & hominis albi, ideo Artacontra hunc sephisticum locum duas seri instantias. Quarum prima talis est, si idem est proprium siubiecti,& aecidentis.ut hominis I albi hominis,luc diuersorum erit idem proprium Ia autem absurdum est,nam si diuersorum erit idem proprium neutri eorum competeret sta,& sie neutrius erit proprie proprium.Consequentia vero deducitur quoniam licet sebiectum, & accidens sint idem subiecto numero,tamen disserunt ratione & esse,& sic sunt diuersa. Quare si Bbiecti & accidentis idem fuerit pmmum diuersorum idem erit proprium,quod erat absurdum. unde dicit, Calumniabitur autem aliquis multa promi si quod sophisbe dicunt sit verum videlicet quod idem sit proprium subiecti,& accidentis,quod ei accidit. calumniabitur inquam faciens subiectum quidem aliud per seJssumptum, aliud autem cum accident ut aliud quidem hominem esse dicens, aliud vero album hominem, Jquare sequetur ad locum sophisticum idem mprium esse diuersiorum subiecti videlicet & accidentis,quae lum diuersa hare est prima instantia.Deinde affert secundam instantiam
di dicit. Insiler etiamJ contraid. quod sophistae dicunt, vitalicet fidem proprium si subie-
280쪽
cti, & aee identis oblicis faciens diuersum habitum : &J id: quod secundum habitum dieia Etur, J occurret ei quod sophistae dicunt, per hoc qudd habitus & habens habitum sunt divitia, de tamen habinis est accidens,& habens habitum stibiectum habitus. Deinde exponit illud, in quo curret contra sephistam, de dicit framJ sequetur secundum sophistas, v id quod habitui inest, de ei quod secundum habitum dicitur,inerit, &Jeconuerib quod ei, quod secundum habitiam dicitur, inest,& habimi inerit.JEst enim habitus accidens,& habens habitu est subiectu,ut sit instantia, si ideproprium est subiecti di accidentis quod subiecto accidi tunc idem erit proprium habitus,& habetis habitum.Hoe autem absiurdum eit,quoniam habitiis & habes habitam sint diuina,vi mposuit.& hoe esse absurdum exemplo monstrat,& dicit, ut quoniam stiens secundum mentiam dicitur affici, Jest enim sit biectum Gentiae,& illius proprium per adue sarium etaindissuasibile a ratione, Jkiεtia vero assicit ipsam scientem,ut subiectum,& ira distat a stient cum igitur scientia diiserat astienteFnon erit scientiae proprium indi' sibile a ratione, nam & stiensJsecundum aduetiarium erit in diu sibilis a ratione.J ut sit ratio exemplaris,sciens disti a stientia, ct scientis pmprium est indis. suasibile a ratione, Jergo non stientiae alioqui diuersorum erit idem reprium. Quod vem ad exemplum attine Socrates,& veteres Academici senserunt virtutes esse scientias quas sim, studiosos vero sesentes,quip ter virtutes a recta ratione sent indissitasibiles Jex quorum verbis id insertur stia Flis proprium esse indissuasibile esse a rationeJ, & cum stientia disserat a stiente, non erit proprium scientiae indissuasibile a ratione,Jalioquin diuerserum idem erit ymmum. Haec mihi videtur exposita,nam Alexan. sic videtur intelligere icet calamum retinuerit.
38 Construenti autem dicendum quoniam non est diuersum simpliciter id cui accidit, & accidens cum eo cui accidit sumptum. Sed aliud dicitur, eo quod diuersum sit ipsis esse. Non enim est idem homini, &esse homini,& albo homini,& esse albo homini. Praeterea autem considerandum est ad casus dicenti quoniam neque sciens est indissuasibilea ratione, sed indissuasibilis a ratione, neque scientia indissuasibile, sed indissuasibilis a ratione. Nam ei qui omnino instat, omnino est adue R
Nunestauit instantus,&primo soluit eas simul. secundo vero ibis praeterea autemJ dat quod iadocumentum aduersiis sophistas,quam cautelam appellant,& sertasse dat solutionem ad secundam instantiam quo ad verba. Respondet igitur ad primam& ad secundam simul quo ad rem,& tenet idem esse mmu subiecti Et accidentis tanpti eum sit biecto,ut hominis,& hominis albi,& habentis & habitus cum habente sempti.& cum opponebatur,v tunc diumbrum esset ide propriit. Respodet & dicit, fConstruensi autem dicendum, quoniam non est diuersum simpliciter id cui ae id id est subiectum sue habes habitu, f& accides sumptu csi eoJsiubiecto, cui accidit, J vel habitus eum habente sumptus.Sunt enim idem in substantia ut Alexanquit nam homo,& albus homo ide me scistantia. Sed aliud dicitur, eo st diuersum sit ipss esse,Jhoe est,sed disserunt ration atque definitione,quod declarat,& dicit Non enim est idem homini & esse homini,Jnam homo fissistantia est, esse hominis ratio atque definitio hominis,quae disserunt.similiter disserunt albus homo, di esse albo homini nam & esbo homini, & este albo hominiJ diuersum est, ut definitum, & definitio. Qis ods ita est, homo & homo albus etiam disserunt ratione.nam ut Alexan. exponit homo est animal raritionale mortale scientiae sineptiuum.Homo autem albus lite habet & plus quoniam est cistem scolaris,qui disgregat visam,ut sit hominis albi haec definitis,animal ratiose mortale distiplinae ficteptiuum,& eoloris disgregantis vicum,quae d.iserunt.per quae innuit,ll, eo modo,quo sit biectum & aecidens eum siliecto silmptum simi idem,idem habent proprium:eo vero modo quo sunt diuersa, diuersem habent proprium.Simili ratione 1cendum de habitu,& habente habitum. Haec est eommunis Glutio ad utranque instantiam. deinde speciatim respondet ad secundam quo ad verba, quia sophistice opponenti est phistice respondendum,& hoc modo exponit Alexader,& placet.Pmpte ea Arist.ad secundam dici Up nee eadem definitio est sesentiae,& stimus secundum castis,quoniam stientia est,quae non potest aliter credi,taens asi qui no aliter crediti mo hae definitioes desersit salae secundum castis,unde dicitIPraeterea autem cosi)erandum est ad castis d est ad finales dictionum terminationes, quoniamJsi idem sit proprium scientiae & scientis, neque sciens est indissuasibile aratione sed indissuasibilis a rationed quia sic denominatur scientia, fiaeque silentia indissuasibile. sed indissuasibilis a ratione,J & se non e ueniunt in casibus . nam sciens est indissuasibile, sesentia indiffusibilis,quae meum terminatione differunt. At si idem esset remum, oporteret, ut Mesens