장음표시 사용
381쪽
A Cum dixisset nee animal, nec carnem, nec os esse copositionem ex pambus, nunc probat mmdquidem syllogismo categorico, de componitur hoc paci omni copositioni contraria in dissolutio, nec carni,nec os Π,nec animali contraria est dis Iolum, ergo nullum horum est cona politio. proponit primo cliciusonem,de dicit, Videtur autem neutrum eorum ρος dicta suntJscilicet neque carnem, neque os,neque animal omnino idem compositioni esse,Jhaec es concluso. dcinde assignat mi rem,& dicit, fnam com positioni omnino Osolutio cotraria est,Jhaec est maior deinde alteri min rem, de dicit,sdictorum autem neutri d est nulli, ullo modoJdulolutio contraria est,quoniam & animal, cte caro,& os substantia est, cui nihil est contrarium. ergo nullum eoru erit copositio partium. Secundo idem probat si illogisino ex suppositione. stupponit enim omne compositu esse compositi nem,aut nullum copositum este compolitionem. β: si diceres utranque harum esse taliam, supponit
hane disiunctivam laquam verisimile, de dicit, Insuper si similiter verisimile est omne compolitum compositionem esse,aut nulluJcopositum compositionem esseState hac hypothesi aut pro vera,autri pro verisimili, dcstruit primam mete disiunctivae,&dicit, fanimalium aute unumquodque cum sit ' compositum non est copositio,Jergo non omne compositam est compositio. tunc destructa prima parte infert constructionem alterius partis, de dicit, nullu prosecto aliorum com positorum,J ut nec caro,nec os,nec aliud ullum compositio erit.JEst ergo syllogismus ex hypothesi di fluctiva a destructione unius partis ad constructionem alterius,ut recte Alexander expositorum omnius doctissimus annotauit,hoc pacto,omne copositum est compositio, aut nullum compositum est compositio, sed non esse compositum est compositio,vi de animali patet,emo nullum compositum erit compositio.
1 Rursum si similiter in aliquo apta sunt csse cotraria, definiuit autem per alterum, manifestum quoniam non definiuit. Si autem non est
ita, plures accidet eiusdem definitiones esse. Quid enim magis qui per hoc,quam qui per alterum definiens dixit Z Quoniam similiter utraque
apta sunt fieri in eode talis autem animae est definitio. siquidem est suta
stantia disciplinae susteptiva. nam similiter & ignorantiae est susteptiva.
Loeum septuagesinum sextum in nat,' dicit, Rursum si similiterq& omnino eadem ratione, sin aliquoJς ilicet toto subiecto, apta sunt este c5traria definiuit autemJ illud tota subiectum per alia
terumJillorum cotrati tum,& non per ea omnia, quae sunt apta in ipse fieri, manlisum quoniam non definiuit.Jnon enim accepit ea omnia quae sunt apta in eo fieri,ci per quae est aptum demostrari.Posset aliquis dicere totiun illud definiri per uminque cotrariorum, non simul,seu per unum seorsiam,de per alterum.obucit Aristo es si autem non est itaJ ut videlicet totum quod est susceptiuum plurium contrariorum, definiatur per omnia illa, plures accidet eiusdemJ totius Idefinitiones esse.
Quid enimJ ut inquit) smagis qui per hocJ vnum contrariorum squam qui per alterum definiens
dixit Jquas dicat nulla ratione nragis per unum quam per alterum definire debet, quoniam similite & aequali rationesviraqueJstilicet contraria apta sunt fieri in eodemJscilicet subiecto toto. nam fmaliter de non masis unius quam alterius susceptiuum est. exponit per exemplum,quod dixit, Ita lis autem inquit animae est definitio fouidem est substantia discintinae susceptiua,4 nisi enim acida-υ turdisciplinae de ignorantiae, interimenda est, namJ anima Ismiliter de ignorantiae est sust inrad Ergo definitio assignata solum per disciplinam,interimenda est. Quodvero ad verba attinet,Aliastoteles dixit animam similiter mentiae de ignorantiae esse susceptiuam. de non dixit animam senilia teresse aptam ad suscipiendum silentiam de ignorantiam. nam anima quo ad aptitudinem,magis apta est seientiam quam ignorantiam suseipere,cum scientia sit animet pisectio ad quam anima est aptissima ovo vero ad susceptionem nima similiter est scientiae de ignoratiae sies tilia in no magis possit suseipere scientiam quam ignorantiam.
i s Oportet autem si non ad totam definitione habeat aliquis argi mentum, eo quod non nota sit tota, ad aliquam partium argumentari,s sit nota,& non bene assignata appareat. Nam parte interepta,& tota desinitio interimitur.
Cum asi nasset Ioca, quibus interimitur vel eonstruitur definitio, nune assignat nonnullus ido rieitates ut utar verbis iuniorsi ouae sent seruandς circa interemptione definitionis.Dicuntur autem idonestates,quonia vlputo per nas redditur interrogas idoneus ad interimedas definitiones, vel respondens idoneus ad defendenda definitione quam assignauit.vsus est aute hoc verbo idoneus atque
idonestas, Aristo.primo Priorsi eo capite, quomodo aute idonei etimus & primo ponit una idonei-
382쪽
ratem ex parte opponentis, interrogatisque, per qua oppones redditur idoneus ad intritionem obscuram sibique ignotam,sicuti est illa,anima est harmonia corporis instri enim definitio obscura est oi ponentique i nota quatenus anima quae sebstantia in t
corrigenti recte dilia ponenti.
tarmaticofiguratis redditur idoneus ad interimenda defi- Eharmonia corporis instrumentarii .Haec enim definitio obscura eii,opponentique ignota,quatenus anima quae subliantia est,per harmoniam definitur dicit ergo soportet autem si non ad totam definitionem habeat aliquis argumentum,J quo possit opponens eam interimem, eo quod nota sitJ sibi tota,ad aliquam partium argumerari sililla par,ssit sibi nota,& non bene assignata appareat,Jut contra illa partem quae dicitur harmonia. haec enim pars nota omnibus est,cum omnibus patra i significare relatione miscibilium. snam parte interem praJut superius dictum est, ct tota definitio interimitur.J Si enim anima non est tam nia,non erit harmonia corporis instrumentarii.& sic interimitur definitio.
i 6 Quscunque aute definitiones obscurς sunt emendanti,& reso manti, ad manifestandu aliquid,& habendum argumentum, sic considerandu . necesse est enim respondenti aut suscipere quod sumptu est ab interrogante,aut eidem declarare, quid temere est in definitione.
Haee secunda idonestas etiam ex parie interrogatis est,ut Alexander puta de no ex parte respon- Fdentis,ut iuniores opinantur dicit enim, Ru cunque auteId est quandocunque autem definiti nesJassignatae a respondentes scurae suntJ interrogantisque notae, femendanti,& re mantiJ id est Nonis, qui enititur eas emendare, atque resermare fad ministuandsi aliquid i quod est in eis obsturum, s& ad habendum argumetum J quo possit eas interimere sic cosderandum estJsic etilicet vi dictum est subaudi in trassumptionibus.dictum est enim nassumptione fieri tam totius orationis ad manifestiorem orationem, quam alicuius partis definitionis ad interpretationem illius Eri
p pleuit.& quod talem debeat se est enimJipsi rem dentiJpostquam sargumenta faut suscipereJde concedere, terrogansacta est transsumptio ab opponente ad id,cotra quod habet argumenta, aut suscipere)ed conce re, squod sumptum est ab interrogante,Jin ipsa trasumptione, ci aut eidemJres denti necesse est declarare,quid temereJ hoc est, scure di sine ratione, fati eo mstensumJS assignarum sest in definitione.J accepit enim ostensem pro assignato. Et viroque modo est x . nam si concedit transsumptionem factam ab interrogante, interrogans habebit argumenta contra illam.s non concedet respondens manifestiorem assignabit definitionem.verbi gratia,s de ipsam.nam aut respondens concedet trassumptionem ab eo laciam: ct sic per argumenta quae habet contra eam poteris interimere ipsam.aut si transsumptionem non admittet, erit necesse respondenti manifestare assignatam definitionem. di ita quouis modo utili erit. Hoe pacto hane idoneitate Alexander exposuit,quam nullo pacto iuniores, quoia sacerdos Albertus est,intellexerat.1 Insuper quemadmodum in concionibus solent legem inducere,& si melior sit quae inducitur interim ut anteriorem: sic & in definiti nibus faciendii & definitio alia serenda. Nam si apparet melior,& magis quod definitur, perspicuum, manifestum quoniam interempta eritu quae posita est. quoniam non sunt eiusdem plures definitiones.
Dat tertiam idonei tatem e r r - I I
tempore,cocionatoressinterimunt antcriorem ab antiquo latam, sie de in definitionibus factedum,& definitio alia ferendaJ ab inso opponente alia dico quae eiusdem rei ab aliis assignata est. Γnam si apparet melior, α magis quoci definitur perspicuum, manifestum quoniam interempta erit quae posita estJ ab ipso respondente. nec dicere potes antiquam ct nouam definitionem esse eiusdem. qu num no sunt eiusdem plures definitiones.st sed una unius. hanc idonestatem obseruauit omnium sapientum magister.nam posita definicone Platonis,quod anima sit motus stipsum mouens, assignauit alteram,quod sit actus corporis naturalis. strumentarii, in potentia vita naianus.Ηςc aute cum melior omnibus visa sit,antiqua ad obliuionem venit,cum ciuiae plures definitiones esse nequeant.
1 8 Ad omnes autem definitiones non minimum elementum apud se est,solerter definire propositum, aut apte dictu terminum assiimere.
383쪽
A Necesse est enim veluti ad exemplar considerantem, habere definiti nem, & quod minus est iis quae oportet, & quod appositum est supe sue,inspicere,ut magis argumentis sit abundans. Quae igitur circa definitiones sunt, intantum dictum sit.
Vt iam idonestate ex pane inter antis,qui ut Alexander inquit)vult bene definire,aut bene datas definitiones suscipere,nun e assignat & dicit, Ad omnes autem definiti sJ aut assignadas, aut ab aliis Hugnatas suscipiendas, non minimum eleinetum, Jhoe est ,no minima occaso tapud se estJ ut Alexander exponit,per elementum occasonem intelligit. vel sertasse per elementum locum intelligit,ut si sensus, non panium locum apud nterrogantem esse ad asi nandas desnitiones, vel ad Tagnatas sitscipiendas, lerter,J scilicet per omnia loca, de considerationes superius inductas discurrendo definire propositum,aut apte terminum3 mpositi ab aliis dis umJ atque explicatum sashmereJatque suscipere.& asignat eaulam,quare debemus considerare definitionem rei propositae assignatam ab aliis,& dicit, necesse est enim c5sderantemJatque volentem definires habere don finitionem,Jscilicet quae prius est assignata ab alitisveluti ad exemplarJ aspiciendo, s& quod minus est eis,quae oportet,)id eri,de quod reperatur in ea diminutum, & quodJin ea sapposisi est superflue
inspicere,ut magis argumentis contra illam si abundans.Jnam poterit ostendere illam vel esse diminutam vel este supersuam. Vt s desnitio hominis si animal mortale strationale.nam haec es superflua quatenus inutiliter postii est irrationale.Et est diminuta,quia desint partes,quς sunt meliores.Quare erit necessarium supplere rationale atque scientiae sesceptiuum. I tunc defessio erit, animal mortale rationalescientiae Luceptiuum.& de libro Topicorum sexto hactenus.
UTrum autem idem an diuersum secundum propriissimum eorum modorum,qui de erilem dicti sunt,dicendum.
Vm primo Topicorum problemata definitiva esse tradiderit, explicaueritq; e quae quaesitum habent de eodem &diuerio,cum ibi docuerit, quae secuniadum quid eadem vel diuersa sunt,conuenienter post definium problemata, C de quiasidixit in sexto,connectit in hoc libro septimo, pmblemata de eode, di loca apta,quibus pollunt construi vel destrui. Sunt autem loca de eodem, utilia ad definitiva problemata nam ut Alexander inquit in quibus locis m5stramus quoniam hoc idem est cum hoc, per eadem possumus monstrare, quoniam haee definico eadem est cum definitin Insuper etiam, quibus locis monstramus quoniam hoc alterum est ab hoc, per eadem monstrare poterimus quoniam haec definitio est altera a defini tosta virum loca afirmauuade eodem siunt utilia ad problemata definima,postea Aristot disputa bit nune sitis nobis sit referre,quae Alexander dixit ataque reponit sitam intentione,& dicitiVtruautem idem hoe scilicet huic sit, an diuersemdloquor de eodem no secundum modos, quibus hoc huic idem est secundum quid seu ut dicit, secundum promissimum eorum modorum, qui de eodeD dicti sun Jde hoc modo eodem nunc dicendum.Jergo problemata pertractanda stat de eodem &dmerso, secundum propriissimum modum accipiendi idem,& diuinum.Quis aute sit hie propriis. simus modus, statim in proximo textu exponetur,nunc antem satis sit repositisse intentionem.
L Dicebatur autem propriissime idem, quod numero unum est.
Exponit nsie quis est promissmus modus quo hoe huic idem est, & dicit, Dicebatur aute proprissime id Jhoc est,hoe huic ide, quod una numero est.2dicitur aut hie modus proprissimus,qm ut Alex. inquita caeteri es additione dicuntur, ut eadem genere ut eadem specie. at qui simplicitersne additione est,numeri emiam quς eade numero sint, specie ac genere eadem sint,contra autem nequaquam. Sed dices,idem genere,annexum est problematibus de genere adem proprio probla-
384쪽
mactas de remo. Ergo idem definitione annexum erit problemat abus de definitione. Ergo non Eidem numero,sed idem definitione,annexum est problematibus de definitione . Intellistamus igitur ut Alex in .exponit unum numero dici,non individuum ac singulare.Sunt enim singularia a disciplinis reiecta.quare per eadem numero intelligit quae αque Unum re esscntiaque int,nomine tamediuersa,ceu tunica & vestis.Quare loca quae de eodem numero assignat, sent de eodem definitione. nam idem definitione, est idem numero,& econuerib,numero idem,definitione est idem.
3 Et considerandum ex casibus,& coniugatis,& oppositis. Nam si iustitia idem est fortitudini, & iustus forti,& iuste sortiter.
Primum ergo loeum,qui accipitur a coniugatis,assignat, & dicit, Et cosiderandum ex east cde coniugasis,& oppositis.J de primo prosequinu locum ex coniugatis,qui talis est,unu principale estide cu altero principali,coniugatu unius cu coniugato alterius, de casus unius o casu alterius iae est de assignat exemptu & dicit, nam si iustitianuς principale est ita est fortitudini,Jquae est altersi principale, iustus serti,& iuste sertiterIdem erit.quis uini casus,atque coniugata di negatim etiam,si spi incipale non est idem principali,nec coniugatum cum coiugato, nec casus cum cassi idem erit.
4 Similiter autem & in oppositis. Na si haec eadem,& opposita his eadem secundum quamlibet dictarum oppositionum. Nihil enim dinfert, hoc vel hoc modo oppositum sumere, quoniam idem est.
Secuda locuiqui accipitur ab oppositis assisnat,& dicit,si duo fuerint quae habent opposit si ilIa opposita eadem Herint, haec erunt eade:& si opposita non sunt eade, nec haec erunt eadem .dicit, Similiter autem & in oppostis nam si haec eadem,& orposita his eadem,q& ut inquit,haee consideratio veritatem h ibet in omnibus modis oppositis, & secundum quamlibet dictarum oppositi num. nihil enim di Tert hoz vel illo modo oppositum sumer ad propositum, quoniam Jad propositum nostrum idem est. I sic consideratio est uniuersalis secundum omnes oppositiones. Huius exemplum assignari potest .nam si album & candidum sunt idem,nirum & atrum erunt idem : & cisi illa non fuerint ea de nec haee erunt eade. I nsuper si sertitudo & audacia sunt ide, fimiditas di me tus erunt idem :& si illa non sunt idem,nec haec erunt idem Sunt autem Brutudo ct timiditas,& a dacia di metus contraria.
s Rursum ex assectivis,& corruptiuis, Se uenerationibus, & corruptionibus , & omnino ex iis, quae similiter se habet alterum ad alterii.
Locum hunc tertium qui accipitur ex essectivis di corruptiuis, assignat Aristot. ix dici s Russum ex effectivis, ct corruptiuis, de generationibus, de eorruptionibus, ae omnino ex iis,quae umigiate Jscilicet secundum proportionem se habet alterum ad alterum.Jnam si essectiva sunt eadem, de quae generantur etiam sunt eadem.& s generationes sent eaedem,etiam genita sunt eadem. smiliter de corruptiuis de comi motius cotta etia vi s terrigena de ho sunt ea de & eoru genera Ges de eo mones eaedem sunt.Est enim generatio ipsorum ex semine de menstruis, corruptio autem animae separatio a corpore Rutium s ianitas de morbus sunt eadem,essent eorum generationes eaedem edquoniam sanitas de morbus non sunt idem deo nec generationes eorum eaede,modo sanitatis sani es ilhi essectivi. Morbi vero contrarii sunt, de se locus conuertitur, nam si generationes eaedem, de res quarum sunt,eaedem erunt. Quo loco Aristot cluarto methaphyseae vius est, cum probauitens de unum esse eadem quia generatio de eorreptio, eadem. Et de s milibus eadem ratione . nam si unum
smile est allatii smile alterum quod est primo simile,erit smile alteri, quod est smile secundo ver-hi gratia, si album es smile luci, de quia est smile luci est idem luci, nistrum erit smile tenebrae, de qiua est simile tenebrae,int idem tenebrae.sunt autem album id nitrum smilia proportione,& lux de tenebra eodem modo proportione similia .similiter si album est idem candido,lucidum erit He spicuo nam album de lucidum sunt similia, At eandidum de perspicuum similiten potest igitur reatus resolui in plura loca quorum primus est,s effectiva scilicet proxima de ada Rirata sunt eade, de genita etiam sunt eadem Secundus,s corruptiua,scilicet proxima de adaequata sint eadem,corrupta sunt eadem.Tertius,s generationes eaedem genita eadem. Quartus, sic nuptiones eaedem .corrupta eadem. possunt etiam quatuor loca se ieconuerse,& se erunt octo. desilibus autem adiu potest i cras nonus, ut visum est.
385쪽
6 Considerandum autem & quorum alterum maxime dicitur quodvis esse si & alterum eorum ipsorum secundum idem maxime dicitur. Quemadmodum Xenocrates beatam vitam & studiosam assignauit eadem,quoniam omnium vitarum maxime eligenda studiosa & beata Vnum enim maxime eligendum & maxime. Similiter & in aliis hu
L us vero quartus est talis,s fuerint duo, Quorum altem maxime dicitur quod vis esse, ' studiosium vel beatum,ves aliquid tale. si & alterum ipsorum eo J duorum secundumJ illud idem
maxime diciturJscilicet studiosum vel beatum,haec erunt eadem.quoniam quod ter excessum dieitur,vni conuenit,& eidem.& ita si esse maxime beat si conuenit aliquibus portet illa unsi esse di ide.& dicit secundum idemJ nam si altera eorsi fuerit maxime studiosum,lpter esse maxime fine, altev rum autem maxime studiosum protin maxime liberale esse,licet hoc utraque sint maxime aliquid, cum non sint secundum idem maxime illud,haec non sunt eadem.Αssignat exemplum & dicit, que admodum Xenocrates beatam vitam ct shidiosam est nauit eandem esse,Jutens hoc loco,& dic bat, quoniam omnium vitarum maxime eligenda studiosa, &J omnium vitarum maxime eligenda beata,yrgo studiosa vita, de beata vita idem sunt. & as nauit causam,& dixit Sunum enim maxime eligendum,& maxime.Jquod enim per superabundantiam dicitur ,ves & idem conuenit. non enim possunt esse duo cumvidelicet siuerint secundum idem maxime aliquid.& quoniam beata vita,& studiosa vita semodum idem sent maxime eligenda, ergo simi idem.& sicut hic locus est verus in exemplo Xenocratis, similiter & in aliis huiusmodiJexemplis verus est.
γ Oportet autem utrunque unum numero esse, quod dicitur maximum, maximeque eligendum. Si autem non ,non erit ostensum, quoniam idem .non neces Larium enim si sortissimi graecorum sunt Peloponesii & Lacedaemonii, eosdem esse Peneloponesios Lacedaemoniis:
Quoniam non unus numero Peneloponesius, & Lacedaemonius.
Contra Xenocratem dubitatur,nam Xenocrates volebat probate beata vitam, de sudiosam vita esse eandem simpliciter,hoc est eandem definitione.C5tra quonia Peloponesii, de Lacedς moni Sisertissimi de secundum eandem Petiem sertitudinis sertissimi de tamen Peloponesii de Lacedaemonii non sunt iidem definitioe ae limpliciter,imo disserunt scuti enus de species,quoniam omnis Lacedaemonius est Penelo sus,& no omnis Peneloponesus est Lacedaemonius propterea dicit misto.s locus debet concludere ea esse eadem simpliciter, ac definitione, tae addendum et illa,quibus excessu, superlativus secundu idem copetit,sint eadem numero. tergo argumentum sic,beata vita est maxime eligenda propter virtutem, de studiosa vita etiam propter virtutem est maxime eligenda, se beata vita δρ studiosa uita sunt unu demq; numera,ergo beata vit de studiosa vita sunt simpliciter,ae definitione idem modo minor est filia .nam vita beata,& vita studiosa non sunt eaedem numero,sed disserunt scuti genus de species quia omnis vita beata est studiosa, de non omnis vita st diosa es beata. dicit Oportet autem vir queFilicet eo inde quibus est quaestum s snt eade simpliciter ae definitione, unum numero este quod dicitur maximum,maximeque eligedum.Jergo supponcndum est ea esse eadem numero aiam hoe stante, sequetur, ata vita ad studiosa vita sunt maxime et edae ergo sunt eaedem smplieiter ae defini me Et quod ita debeat intelligi probat de dicit, si autem non 'subaudiendum est ea esse eadem numero quae maxime essenda sunt, non erit oste D'um quoniam)beata vita de studiosa vita sntfidemJsmplicite ae definitiones autem non sequatur ea esse simpliciter ac definitione eadem,declarat Signando instantiam,de dieit non enim s sertissimi Graecorum sunt Peloponesi de Lacedaemonii necessanti erit eosdem esse Peloponesos LacedaemoniisJscilicet smpliciterae definitione. quoniam non unus numero Peloponesius de Lacedaemonius.Jna Lacedaemonius est ex eluitate Lacedaemone Peloponesus est ex prouincia,quq cotinet plures ciuitates.& Lacedemona qua de Sparten vocat. Sed oecurres quonia superius diximus idenumero,& definitione idem non disserre.Hie autem ficit disserentiam inter idem numero, de idem definitione. CDicendum,supetitis per numero eadem latellexisse quet unam,eandemque aequam iadicunti Quae enim Me pacto sint eadem numer en Himpliciter, ac definitione eadem. Sed quae sint eadem numero non secundu aequam rem no oportet eade si liciter ae definitione eade esse, hoe pacto aspicui1 P ponesium de Lacedaemonium non esse eosuem numerosecundum aequam
386쪽
rem,cum omnis Lacedaemonius sit Peloponesius,& non conuertitur. Ei, Sed contineri quidem alterum ab altero necessatium, ut Laceda monii a Peloponesiis. Si autem non ,accidet seipsis inuicem esse meliores, si non continentur alteri ab alteris. Necesse enim est Peloponcsos meliores esse quam Lacedaemonios, si non continentur alteri ab alis ris. Nam omnibus reliquis sunt meliores. Similiter autem & Lacedaemonios necesse est meliores esse Peloponesis . nam & isti caeteris o .mnibus sunt meliores. Quare se inuicem meliores fiunt. Manifestum ergo quoniam unum numero esse oportet,quod optimum & maximii dicitur,s debeat quoniam idem sunt,ostenai. propter quod Xenocrates non idem assignauit. Non enim una numero studiosa & beata vita.quapropter non necessarium eandem esse,quoniam ambae maxime eligo- η dae, sed altera sub altera.
Cum declarasset ς oportet addere esse eadem numero si debet laeus vias esse ad probandum ea esse eadem simpliciter,atque definitione nune declara quid eoneludit locus ille, cum n5 additur ea esse eadem numero. U. licet vita studiosa & vita beata,no sint eaede nite si sunt maxime eligodae sequetur tamε eas esse easdem,vel alteram sub altera contineri Vt si diecte ieet vita beata di ibidiosa sint maxime eligendae,s non fuerint eatilem numero, SedJ pro tamen necessariumJerit alterum quidem ab altero contineriJut continetur homo ab animali.Nam studiosa vita continebit beatam. cum omnis vita beata sit studiosi,& non conuertitur. LVt Lacedaemonii a peloponesiis. Jnam Lacedaemonius est Peloponesius, ct non conuertitur. Si autem nonJsilaudi sequitur eos esse e do simpliciter,nee eosdem,ut superius I inferius sed stat Peloponesos esse sertis mos, & Lacedam nios esse sentissimos di nullo modo esse eosde, accidet seipsis inuice esse meliores,Jvt c, Pelopon si sint Laeedaemoniis meliores,& Laeedaemonii Peloponesis & hoe, ut dictum est , si non conti- nentur alteri sub alteris.JI per meliores, sortiores intelligit. pro deductione vero absurdi, sipponit uuod dicitur secundum superlativum esse caeteris omnibus eiusdem denominationis maius,ut albinsimum omnibus albis albius festissimum omnibus fortibus sertius.Hare supposito maxime vera est in iis superlativis, De postiue sunt talia. ut peloponesii dictbantur sertis mi GReorum quia eperis graecis sertiores erant, de Lacedaemonii similiter. hoe stante dicit, Neeesse est enim Pelopones meliores esseJhoe est Artiores esse quam Lacedaemonios,s non continentur alteri.Jscilicet Lacedet monii sab alteris,J scilicet a Peloponesis InamJ ver communem omnium Graecorum consensim Peloponesi somnibus reliquisJ Graecis sunt meliores. JS sic relinqv tur quod peloponesi sint se times Lacedaemontis,qui sunt graeci. bimiliter autem di Lacedaemonios necesse est meliores esse Peloponesus,Jpropter eandem cansam. Nam ct isti JLacedaemonii per commune omnium e sensum caeteris omnibus sunt meliores, 4 di ita sertiores Peloponenesiis, qui ipsi etiam GKcisum sinsare se inuicem meliores sunt. J si igitur non additur illa particula ,scilicet quM snt eadem numero iis quς sunt maxime eligenda patet sequi ea esse eadem licuti sunt subalterna. At si illa conditio additur repetit quid est illud,quod sequitur,ct dicit, Manifestum ergo quoniam unum numero esse oportet quod optimum de maximum dicitur, si debeat ostendi quoniam idem suntJsimpliciter ac detinitione.tunc redit ad Xenocratena, ct dicit, spropter quod Xenocrates,4 cum dixit beata vita, de Hstudiosam vitam esse eandem,propterea quia sunt maxime eligendet, non HemJ sumphester de definitione assignauit.non enim una numero studiosa de beata vita Jeum differam scuti genus, ct sp Ees. quapropter non necessarium eandemJ . mpliciter sese, quoniam ambet maxime eligendae
sedJnecessarium est ut salteraJO fsub alterna. J inod v--verba attine Achaia regio est,quet continet peloponesum a Pelope olim rege, qui primus eam partem habitauit. In Peloponesis volest ciuitas quς dicitur Spartes qua Spartani di Laced mos qua Laciacmonii dicebatur.de quonia Spartani erant sertissimi Geteorum deo ratione huius ciuitatis,peloponea etiam Drtissimi Picoru
ab omnibus putabantur. Locus nai N Tus
s Rursum considerandum,s cui alterum idem,& alterum. Nam si non sunt ambo eidem eadem, manifestum, quoniam nec sbilause
387쪽
Α Αsgnat quintum lociim,de dicit, Rursum consideramium,si cu Junt & eidem numero falle vini Jduorum rit idem,& alterum, Jnaec si intinuicem eadem. verbi gratia, si homo & ter genassint duo, de homo est idem Socrati cui etiam terrigena est id m, homo I temgena erunt inter se idem.Est enim Socrates unus,&idem numero,cui terrigena. dc homo id emsiunt. Est enim Socrates homo,& est tmigena.dc conuertitur locus.snam si no sunt ambo eidem ead m,manifestum quoniam nec tibiinuicem jscilicet sunt idem.
io insuper autem ex iis quae accidunt, & ex iis quibus haec accidunt, considerandum.Nam quaecunque alteri accidunt, & alteri oportet acciderein quibus alterum eorum accidit,& alterum eorum oportet accidere. Si autem aliquid horum dissonet, dilucidum quoniam non sunt
eademis Assignat locum sextum,& primoroponit locum terminum,' dicit, Insuper autem ex iis quae v accidunt,Jid est, ex pridicati, accitatibus, ct ex iisJ subiems, quibus lice accidunt, consideradu.Jde primo exponit,quae subiecta sint eadem,& dicit ea subiecta esse eadem,quae ita se habe quis quaecunque alteri eorum accidii di alteri oporteat accidere.Jhoc pacto,homo de terrigena sunt eadem. Nam quaecunque accidunt terrigenae, accidunt homini. accidunt autem terrigenae gramaticum,album de id genus,eadem de homini accidere oportet ergo terrigena de homo eade sunt.Deinde econuerib exponit quae praedicata sunt eadem,& dicit ea praedicata esse eadem quae ita te habent, ut quibus de alterum eorum accidit, de alterum eorum oportet aecidered hoc pacto, candidum de album sunt eadem de unum prae atum quoniam quibus accidit candidum,eis omnibus accidit album Similiter homo de terrigena sunt eadem,& unum praedicatum,quoniam Socrati, de Platoni caeterisq; particularibus hominibus accidit homo ct eisdem omnibus accidit terrigena. ergo sunt eadem , ocvnum praedicatum.conuertit locum ad nepatiuum di dicit, Si autem aliquid horum dissonet, dilucidum quoniam non sunt eadem 4 Nam si aliquod accidens viii inest'& no alteri, illa non sunt eadem.ut quoniam mortale inest coelo, de no inest homini,ergo homo de coelum non sunt eadem . ex parte praedicati quoniam si alterum inest alieuheta no inest reliquum, illa non sunt eadem . ut quo niam album inest niui,cui non inest nigrum ergo album de nigrum non sunt eadem.
C it Videndum autem & si non in uno genere praedicamenti utraque, sed hoc quidem quale illud autem quantum,vel ad aliquid significet.
Assignat locum septimum de dicit, sVidendum autem de s non in uno genere praedicamenti utraqueJruerint, sed hoc quidem quale illud autem quantum,vel ad aliquid significet.Jnam si noti fuerint in uno genere praemea menti non erunt eadem. Et intellexit Per genus praedicamenti Allixa der,remotum genusAt quoniam scientia est ad aliquid, de vitetus est in quali deo noti sunt eaedem. Insuper quoniam numerus est in quanto scientia autem sisniscat ad aliquid, ideo non sunt eaedem. non tamen locus convertitur ad aTrma um,non enim ti aliqua fuerint in eodem genere praedic
menti, portet esse eadem. xccvs OCTA vvs.
ix Rui sum si genus utriusque non idem, sed hoc quidem bonum, illud autem malum : aut hoc quidem virtus, illud autem scientia.
Octauum locum assigna & dicit, Rursis s genus utriusque non idem sed hoe quidem bonsi, illud autem malum taut hoe quidem virtus illud autem scientia. JNam s senus utriusque non fuerit idem nec ipsa erunt eadem sed dices hunc locum coincidere cum proximo loco Alexander ase-D rit locum praecedentem esse de genere praedicamenti quod est generalisssimum: hunc autem esse de loco proximo.Nam bonum de malum sunt in eodem genere praedicamenti, non autem stantin eodem genere proximo imo ipsa sunt sub qualitate duo proxima genera in quorum vno est liberalitas de in alio est auaritia. de per Rientiam hie intellexit halatum S non relationem,ut in Ioco praecedenti accepit. Aut dici potest in loco praecedenti loquutum esse de genere pridicamenti, hic autem de
3 3 Aut si genus ciuidem idem,differentiae autem non eaedem de vim 3ue praedicatur seu de hoc quidem quoniam cotemplativa scientiae delo autem,quoniam activa.Similiter autem & in aliis.
388쪽
Assignat locum nonum,& dicit, Aut si genus quuis stilicet proximum idem : disserentiae autenon eaedem de utroque praedicanturaed hoc quidem Jωilicet de geometria, quoniam contempla filia scientia de illo autemJscilicet de morali, quoniam activassimiliter autem &in aliis.JNam si difffrentiae non fuerint eaedem,neque ea de quibus praedicantur,erunt eadem.
1 Insuper autem ex magis, si hoc quidem suscipit magis, illud autem non . Aut si ambo suscipiunt quidem, non simul autem. Vt qui magis amat, non magis concupiscit Venerem. quare non idem amor,& cocupiscentia Veneris.
Decimum locum assignat, de dicit, fInmer autem ex magis. Jhic est locus terminus. Deinde iugnat locum propositionem , & dicit, s s) duo tuerint, quorum s hoc quidem suscipit magis, illud autem non suscipit magis,J haec non sunt eadem . huius exemplum assignat Alexander, nam per hunc locum, modestia de abstinentia non sunt eaedem. squidem abstinere est magis de minus. smodestum vero esse, haud quaquam. Addit Aristoteles quasi alium locum propositionem,& dies s Aut si ambo suscipiunt quidem non s mul autem.)Huius secundi loci assignat exemplum, de dicit,
ut qui magis amat non magis concupiscit Venerem JAmor enim de veneris eoncupiscentia, s scipiunt magis de minus. Possumut enim magis de minus amare: similiter de Venerem concupisse re magis, di minus. Sed quia qui magis amat minus Venerem concupiscit,hac ratione non idem amor elli leoncupiscentia VenerisJQuidam,ut Alberius,aequi eum sequuntur,peram rem,am O rem amicitiae intellexerunt: di per concupiscentiam Veneris , amorem venereum modo stat alique magis amare Socratem amore amicitiae cum quo nullo pacto Venerem concupiscit. Sed haec expositio graeca verba non sapit nam Aristoteles in verbis sitis graecis per amorem, sagitiosum amorem intelligit dicit enim κατα- glaei opeήν, modo eron per ci id est, qui amore flagitioso amat, pera qui amat amore honesto. nam cesia amorem in bonam partem gagitiolum amoremsgnificat.Et quod ita intelligendum sit poeta non ignorauit quicum sua puella esset nupta,duit ogit amare magis sed bene velle minus. Nam ante amatae puellae nuptias eam amore beneuolentiae amabat nihil ci volendo nis quae essent animi bona mer quς maxime bona erant pudicitia, mode- Gnia, continentia,& caetera bona quae puellas sent vere bona. Item volebat ei bona corporis,sanitate robur, di formam.Insuper de bona sertunae,ut diuitias, honores magistratus,ct id genus . haec amaret puellae volebat ante nuptias, I se beneuolebat magis,di minus amabat: qnoniam minus desdera- sat frui se ae amatae pulchritudine. postu vero nupta citet,cum eum rei querat, amabat eam magis amore sagitiose desiderando frui sua pulchritudine magis cum motu .sed minus bene volebat,quia non amplius eam cse pudicam, modestam, continentem desderabat,serta se qilia desiderabat cum sagitiis frui amatae pukhritudine quς fiuitio erat sex pucllς maximum maiora,c si per amore eiusmodi videtur deturpari atq; deserinari pudicitia amatae. Q nare beneuoletia de amor esisset ut apud postam. Ergo Aristo per eum qui magis amat non intelligit eum qui magis amat amore amicitiae cum amor amicitiς semper si in bona partem .ipse vero intelligit eu.qui magis amat amore stigmoso,*Ase ipsi verbii gr, perti.propterea est quaesto non parua quoniam modo aliquis possit amare amatam magis amore flagitioso,& minus cum ea concupiscere Venerem .sed dicendum hoc exem-gim Platonis esse,qui voluit amorem etiam cupidincum,nihil aliud esse, quam desdemum stienae puleii imdinis. Quod quomodo si intelligendum satis in eo I bro quem de Plehro scripsimus declarauimus .modo quis p test magis desiderare stultionem pulchri, di minus Venerem contudisce ure.dissert enim stui de vii. qui enim concupiscit venerem, desderat uti amata ad Venereos actus: qui amat desderat filii amata, non ad Venerem actus sed ad eos actus, in quibus fiuitio conssiit, sunt autem actus in quibus fiuitio consstit,apud Platonem aspectus quo amata fiuimur per viam, di colloquium quo ea fruimur per auditum virum veto per e teros sensus, ex co libro diligenter co- oscitur.Potest igitur aliquis amare deside tonuitionis, qui minus concupiscit Venerem. CNos noe ita esse testamur,nam ardenter Quintiam amamus,cum qua Venerem nee complicimus, nee
desideramus amo si ad Venerem deueniremus, sertasse eam odio haberemus. Venam de iis in libro de pulchro.
is Insuper ex appositione, si eidem utrunque appositum, non fac
Locum undecimum assignat,& primo Deum terminum. dicit, Insii per ex apposition subaudi est alius locus. deinde ponit locum proposi nem,& dicit, si eidem utrunque appositumJ id in
389쪽
A si alicui uni & eidem,apponantur duo, quae & utrunque illorum, snon faciuntJ illud, ees apponuntur, idem .J ea quae apponuntur, non sunt eadem . Hac ratione fortitudo, de libera litas, non sunt eaedem. Nam si virtuti primo addatur fortitudo, Ae postea liberalitas non idem sed duo diuina fiunt quorum primum est virtus & Qrtitudo. secundum autem virtus Ac liberalitas. modo aggregatum ex virtute de liberalitate, de aggregatum ex virtitute de serestudine sint diuersa tota. ergo liberalitas de sertitudo non sunt eaedem .hodem modo si Socrati apponantur grammatica,& musica, cuia non est idem simpliciter Socrates grammaticus,& Socrates musicus, ideo grammatica & mu
16 Aut si eodem ab utroque sublato, quod relinquitur est alterum.
Vt si duplum dimidii, & multiplum dimidii idem dixerit esse. sublato
enim ab utroque dimidio, reliqua idem oporteret indicare. non indi- dicant autem . nam duplum & multiplum non eadem significant.
B Assignat loeum duodecimum, & dicit, Aut si eodem ab utroqueJid est ab ambobus fsublato, quod relinquitur, esi alterumJ id est ea quae relinquuntur,non sent eadem.Nam si ita fuerit,illa quae reliquuntur,non erunt eadem. assi at exemplum,& dicit, fVt si duplum dimidii,& multiplum dimidiiJaliquis diserit idem esse. sublato enim dimidio ipse fab utroque reliqua idem oporteret indicare, sed non indicantJidem . nam duplum & multiplum non eadem significant.J nam multiplum
genus,duplum species est.ergo non sunt eadem,& haec sunt, quae relinquuntur Praeterea dempto Socrate a grammauca & musica grammatica & musica non remanet eaedem,ergo grammatica & musica non sint eaedem. Locus DBC i Mus TERTIus
17 Considerandum autem non solum si iam aliqu id accidit impossibile per positionem sed & si possibile sit ex suppositione existere. que
admodum iis,qui vacuum & plenum aere, idem dicunt esse. Nam munifestum, quoniam si exeat aer,vacuum quidem non minus, sed masis c erit. Plenum autem aere non erit amplius .Quare supposito aliquo, liue vero siue falso nihil enim resert si alterum interimitur,alterum autem non, prosecto non idem sunt.
Pro natellectu huius loci secundit Alex. consideradsi est ex aliqua posi ne coeessa,aliquando sequi silium impossibile,aliquando filsium possibile exemptu primi Focessos, liberalitas & prodigalitas idem sint,ex hac positione concessa. sequetur vitium & virtutem eadem esse:quod est Lissum impossibile. Exemplum secundi. sito φ Niphus sit Romς, sequitur Niphum non esse Suessae:hoc autem falsum est,nam Niphus clum haee scribit, est Suessae,est tamen possibile,quonia ad mensem erit Romae.ereo ex positione aliquando filium impossibile, aliquando Lisium possibile sequitur.Tunc erit locus si fiterint duo quorum alterum interimitur aliqua concessa stippositione, alterum eorum remanet eadem suppositione etiam concessa,haee duo non sunt eade.dicit, fConsiderandum autem de per exemplum exponit locum.postea ibi quareJ ta nat locum De prima parte dicit. quemadmodum iis)Phil sophis accidit, qui vacuum & plenum aere, idem esse dicunt, jautem vacuum di plenum n5 sine D idem, probat accipiendo hypothesim,& dici DNam manifestum.quoniam si exeat aer, ct omnino V dcstruatur, haec enim est positio tuacuum quidem non minus, sed magis eri Jquare sublato aere, Vacuum manet, plenum autem aere non erit amplius. ergo vacuum, & plenum aere no sunt eade: eo quia concessa ςadem suppositione ait rum manet arterum destruitur.Tune assignat locum,& dieit fQbire supposito aliquo sue vero siue filio J& stibaudi siue possibili siue impothbili, nihil eni
' mosecto rium ex sensit vacuum.
390쪽
is Vniuersaliter autem loquedo,ex iis quae quouis modo de utroque
fridicatur,& de quibus haec ipsa praedicantur,considerandum si alicu
i dissonet. Nam quaecuque de altero praedicantur, & de altero praedia cari oportet: & de quibus alterum praedicatur, & alterum praedicari
Circa locum hile Arist.se procedit, quia primo assismi lacum termissisi. secundo ibi , Conta randumJallagitat locum propositionem .de prima parte dicit, Vniuersaliter autem loquendo ex iisJ scilicet praedicatrisquae quouis modo de utroque .l est,de utrisque,de quibus quaeritur vini sint eadem, an non sint eademspraedicantur, J vi s quaereretur utrum album & lucidum sint eadem. Γαde quibus haec ipsa pdicanmrJid est,de quibus siubiectis albu & lucidu Ddicamur, scosideraduJ quasi dicat,sit quaesitum vim album & lucidum sint eadem .praecipit conliderare ea quae praedicantur de albo & lucido,& ea de quibus praedicantur album,& lucidum, & dicit, sconsiderandumJdico haee Fesse, si alicubi dissenentὶscilicet vel in praedicatis,quae de ipsis praedicantum vel in siubiectis, de quibus ipsia praedicantur.Nam si dissonat alicubi, hoc est in praedicatis vel subiectis, haec non sunt eadem.unde quia album di lucidum disierunt in siliectis,nam lucidum praedicatur de stellis,de qui
non praedicatur album,ideo album & lucidum non sunt eadem. Et quia homo & coelum 'differunt in praedicausinam de coelo praedicatur immortale,de homine autem mortale,ideo coelum, di homo non fiunt eade.tnaJ ut inquit quaecuq;Jscilicet praedicata de altero praedicatur,& de altero fidicari oportet,Jsi fuerint utraque eadem . & de quibus alterum praedicatur, & alterum praedicari oportet. Jpropicr hanc causam, homo & terrigena eadem sent.nam 'u unque de homine praedicantur. etia m de te gena praedicantiar:& de quibus homo pridieatur, de his omnibus pr*dicatur terrigena. CSed dubitat Alexander.nam videtur hic locus coincidere cum loco sexto,qui ab accidentibus ampnatus est. Sed non penitus hic locus idem est cum illo.nam hic est mas uniuersalis, siquidem ille ex solis accidcntibus hic autem ex iis, sitis vir quomodolibet infimi,accipitur.Non enim omne quod alie ui inest accidens est' cum di animal & substantia Socrati insint, quς non sunt accidentia. Hoe ita esse Aristo. significauit cum dixit, funiuersialiter autem loquendoJnam in loco sexto, parti- Gcularitet in accidentibus loquutus est.Hic autem locum accipit ex us,quet quouis modo de utroque pridicantur, siue accidentia, siue substantst sint.
19 Insuper cum multifariam idem dicatur , considerandum si secWndum aliquem alium modum eadem sunt. Nam specie vel genere eade,
non necesse est numero eadem esse. Consideremus itaque virum sic e dem an non sic
Assignat locum decimumquintum, &clicit, Cum multifariam idem dicatur, uoniam eadem Mnere,& eadem sipecie,& eadem numero: propriis e eadem fiunt,quq numero sunt eademaeum inquam multititiam idem dicatur, Leonsderandum , si secundum aliquem alium modum eadem sent.Jut virum numerus & superficies sint solum eadem numero,an etiam genere vel specie eadem. Na specie vel genere eadem, non necesse est numero esse eade. J Numerus enim & silperficies eadesunt genere quansi non tamen numero eadem sunt,cum non sint definitione eadem. ideo cocludit, is Consideremus itaque virum sieJ scilicet numero Deadem Jsint, Dan non fieJ scilicet numero sint eadem. Dictu est enim supra, qu cunque siunt eadem numero, esse eadem specie, & generet: non a
o Insuper si potest alterum sine altero esse, non enim erit idem. Qui igitur ad idem loci, tot dicuntur.
Aissignat locu decimusextu,& dicit, Insuper si potest alteram sine altero esse,Jhςc no e tradet ison enim erit idemJtunc epilogat de duit,f Quia igitur ad idem lociJssint, tot dicuntur.Jra Palam autem ex iis, quae dicta sunt, quoniam omnes qui ad idem sunt destrumui loci, & ad terminum utiles sunt,ut prius dictum est. Nam si non idem indicent & nomen & oratio, manifestum quonianon erit definitio, in gnata oratio.Constructiuorum aut locoru nullus