장음표시 사용
311쪽
IX. Dicuntur e nostri segnirim saltare. Plurimis in locis saltatio illa
de sacrificulis adhibetur ; ita Hos X. & de Israelitis, Exod. Xy XII. s. dicitur: Et surrexeritiis ad ludendum, Leaachel , quod non ibi uni de commeisatiotaibus, sed tripudiis etiam intelligendum esse contentiime interpretes. Et notum est, in festis praecipue Bacchi miras suisse gesticulationes & saltationes: hinc Lucianus tom. I. p. 794. ed. Gr. vii, vocat institutum Θειον Ita Thyades, atticae mulieres, quotannis ad Bacchi sacra Delphos proficiscentes, per viam solitae erant saltare, maxime ad Panopeum, quam ideo Homerus UO-cavit, Od C. II. ut notat Pausanias in Photicis; atque adeo anti- . quiores Graecos in honor Deorum choreas, maxime celebritatibus publicis,agitare solitos fuisse ex infinitis auctoribus probatur: verba sunt cl. Festnii antiq. Hom. lis. 4. cap. s. hinc Satyri saltabundi finguntur, & ut verbo dicam, tota de Satyris fabula ex antiquissimo των cultu derivata esse videtur, quae paululum conssiderabimus , ct inde conjecturae nostrie robur addemuS.
Equidem I. respectu derivationis non est consensus inter eruditos. Satyrum Hemstis a hebraea voce Satar latere, Peri mus a Chald. Satar latus , Clericus ab arabico Satar violesiam inferre derivat. Alii tamen non minus eruditi Philologi a Samir d rivant , inter quos, ut alios taceam, reserendus est cl. Vita iuga in commentario ad Es . XIII. pag. 4 4. ita dicens : Ne longus sim, certissime interiguntur nori , Gentilibus sic ἀcti, sque nomen Dor vel Doras ipsissimum nomen Hebretortim Sarair vel Sa - ir,lisera i hebraea ain interpinta, V ad pirationem naturalem, qrsa es in litera compem sente, ut adeo necesse non sit comparare vocem cum hebraica mimo recepta Sutera , ut Buxtorsus apud Bochartum; hactenus Vitringa.
a. Constat Bacchi cultum in Mypto ortum habuisse; vide Hesrodot. lib. a. cap. 49. Platarchtim de Iside & Osiride, p. 3ss. 1 est. Se multis Bochartum in Phaleg. & Hier oet. 3. Bacchus apud Euripidem& multis locis aliis describitur:
312쪽
LOCA ESAI. CAP. XIII. et r. ET XXXIV. I . so
Num fera factus, tauri enim speciem geris. Alium locum Bochartus ex Plutarcho adducit, de mulieribus. in Elide hunc hymnum Baccho canentibus: - Ηρο Διονυσε
υρε, Θαυρε. Veni heros Bacche in Horrim fanum maritiamum, ciun Gratiis in templiori bubulo pede ruent , digne Tatio, digne Tatire. q. Satyri erant saltantes & salaces, hircus animal salacissiamum. Hujus Bacchi comites erant Satyri, Sileni, Fauni, hi sine dubio primi illi erant, qui Bacchum rerum gestarum magnitudine celebrem post mortem in Deorum numerum retulerunt, cultumisque ei instituerunt;homines autem fuisse Satyros illos testatur D eianus, op. tom. a. p. 7 Io. Amst. I 687. cujus verba prolixiora latine tantum
dabo : Generosiusimus ille Bacchus semihomo, nec materna irpegraecus , sed mercatoris cujusdam Θrophreicis, nempe Cadmi ex flia nepos . posteaquam immortalitate donatus es, Qvalis quidem ipse sit non dico,
neque mitram, neque ebrietatem, neque lucesum. Videtis enim opia
vom omnes, quam moris fit V est Urinatus natura, semi insanus, smtim a summo mane meru- spirans. Hic sodalitium timυersum nobis ad eiυit V adducto A reo ades, Deosqtae fecit Pana, Ssilenti, Un ros, NB. agreses quo piam V caprarios multos, saltatores homunes , F forma horribiles: quorum hic quidem cornutus, dimidiaque eorporis inferioris parte capram referens , barbaque promissa pa-νuin a hirco disseri Ue. Conser elegantissimam gemmam heteo illustrantem, quam in libello de poesi satyT. attulit, ο - sam bonus , & junge celeberrimi Theodori Hasei dissertationem, tonuis. hi ria critiea Massonii insertam , in 'qua multa erudite congesta observabis. Cum autem constet antiquissimas gentes ejusmodi Sa yros credidisse, originem Vel ex eo quammaxime r petendam esse puto, quod Satyri illi primitus fuerint homines plebi illudentes, ct sacrificiorum oblatione quaestum facientes; nec enim vel hircos solos, vel daemones suisse credi par est. Hinc Lmciantis rem. I. pag. 369. postquam narrasset Sophistas & Sacrificulos narrare,Deos quosdam metu hostium in aegyptum venisse, & inibi quas. dam arietis. quasdam hirci formas induin, ad finem colloquii haeci
313쪽
addit ; haec, quae ita a vulgo creduntur , mihi postulare videntur,
XI. Hinc viri docti. qui Segiiirim aut hircos aut daemones esse, putant, nullam veri similem causam reddere possunt, qua ratione laetum sit, ut tot dissitae gentes fabulae de Satyris fidem habu rint: qui enim dicunt, daemones hircorum forma apparuisse, pr dentioribus nunquam satisfacient, nec meliores sunt conjecturae cl. Causauloni & Vitringae. Ille de sa r. pos lib. F. cap. a. originem hujus rei ita pandit: ' Mera sunt delirantium ni tamum, deluae Pict rum Amenta , in quibus niιsta esse potes confaritia; absit enim ut putemns extare usios , aut extitisse unquam in rerum natura Sa ros Silenosque, sed eum era ans aut itidens natura . sicut ait Plinius, Minium aliquando prodi xisset in lucem cum comotis aut alia deforimitate contra consuetas ipsi leges notabilem, paulatim sibi persuasere mortales rerum imperiti, U Oturali quadam inclinatione generis humani ad U rerum mirabilium Uionem justa proni, nasci in Bisis V abruptis montium tale animalium gentis ι quod
comnaentum pari levitate a posteris acceptum V varie concinnatum es, atq/ue a prio ibus fuit excogitatum. Ita Castvbouus. Cl. vero Vitringa putat homines vidisse in sylvis animalia, άιγοπH-οες, simiis caprinae speciei similia, hinc putasse ea esse daemonum silaeciem h .mini illudentem. Sed quis non videt longe petitas & parum verisimiles esse has confecturas: quis enim credat totam antiquitatem& Egyptios sapientissimam gentem, vel ex hoc solo ad cultum Satyrorum motos fuisse, quod aliquando hominem cornutum quis viderit, aut simias in sylvis saltatales 3 Cur non toties totiesque observare potuissent, in locis, ubi magna horum copia erat, animalia tantum esse Z Sanc qui cultum idololatrarum omnium paulo penutius considerabit, maximam partem cuncta ad fraudem composita' misse perspiciet, inibique sacrificuius maximam fabulae mitem egisse
314쪽
LOCA ΕsAJ. CAP. XIII. 2I. ET XXXIV. I XII.
Putamus autem nos , stante hyposiesi nostra, rati nem hujus rei longe probabiliorem, reique naturae convenienti rem dare posse, quod denuo nostrae conjecture pondus aliquod adjicere posseti Ego rem ita concipio. r. Credebant antiquissimi idololatrae duo esse contraria aeterna rerum principia, bouum &b , quod ingenti testimoniorum farragine probare possem , nisi
hie mihi otia secisset eL Christoph. Wolsus, in crudito libello de . Manis imo ante Manichos. a. Credebant malum principium variis sub sormis hominibus illudere , & praecipue in locis tes quis & desertis errare. 3.) Ad augendam & fovendam hanc
superstitionem quammaxime accommodatae erant θlvae & luci. In lucis enim cultui profano consecratis inusitatae proceritatis AVetustatis arbores , profunda silentia , sancta quaedam & nativa ruditas , arborum densitate fugata dies , horrida spectacula , aris borcs Deorum imagines referentes, credulos homines ad superostitionem commoverunt, iisque procul dubio Numinis ibidem latemtis fidem fecerunt, summamque reverentiam incusserunt. Ita Seneca epistola XLI. Si tibi occurris vetulis arboribus V soluam altitudinem egressis frequos lucus,G conspectum caeli densitate ramorrvn alumuM alios protegentis suis vens, ita nuceritas Bisae V admiratio umbrae, tu aperto tam dense V eontinua fidem tibi Numinis facit. Vide eruditum Speucerit in lib. 3. cap. 6. Ut igitur sacerdotes hanc superstitionem confirmarent. & in suos usus converterent, sine dubio fraude & malitia usi sunt, nempe hirsutis vestibus induti, aut hircoriim tergis contecti, prom ista barba, voce tetra & lugubri, gesticulationibus variis per sylvas hinc inde errarunt, inibique plebem credulam & praejudiciis de malo principio captam confirmarunt, dari nempe in sylvis malos daemones hircorum specie apparentes , quantocius igitur sacrificia offerenda , eorumque iram placandam; aras igitur & idola, tetros hos daemones repraesentantia, astuti confecerunt. Nec res haec tum temporis difficulter ita componi potuit. Finge tibi hominem superstitiosum & timore daemonum perculsum noctu per sylvas cui tem e is si viderit Eremicolam quendam, aut lunae lucem arborum kliis & ramis varie reflexam, statim daemonis imaginem sibi praese tem sistet, & credulae turbae domum rediens , magna Vocis tit
315쪽
s a CONJECTURA ni SEGNIRIM AD ILLUSTRANDA
batione, fronte mire ad metum composita, Visum narrabit, quo laeto certe integra familia in opinione confirmabitur. s. Tandem , cum sacrificuli sacrificiorum allatorum copia laute saginare tur & niterent, caeremonias multiplicarunt, mystas instituerunt,& inde fabulam hanc longe lateque propagarunt, prieprimis cum - magnam plebs fidem habuerit semper sacerdotibus. Si quis objiciat multum me conjecturis hic tribuere, non abnuam. Sed nil hic fingo, quod non facillime fieri potuerit. Qui detestabilem fraudem sacerdotum in oraculis procudendis bene perpenderit, is, quam facile haec fieri poterint, videbit. Et bone Deust quot fictas historias & ridenda miracula Romanenses sacrificuli plebi persuaserunt, quae nec hodienum e multorum mentibus eradicuri post sunt. Si quis iam omnia argumenta , quae pro nostra conjectura
attulimus, simul jungat, is, ni testor , fatebitur probabile eis, , nostros Segnirim sacrificulos fuisse.
Sed ut nihil omisisse videar, dissentientium obiectiones audiendae sunt. Prodeat I. H. Vitringa in coninremm . ad Es . T. I. pag. 434. ita, de iis qui hic daemones videre non possunt, dicens: si Qui hoc seculo nostro prae caeteris videri volunt sapere, has & si- is miles sententias adscribunt imbecillitati judicii superstitiosorum is & meticulosorum hominum , & ego illos facile sibi & suis sapereis patior, dum ita persuasus sum , vulgares illas sententias ita ex-- plicari & defendi posse, ut nihil habeant absurdi, sed veri plu-- rimum: media quaedam via esst inter superstitionem & δεκμισο-- φιαν illorum hominum, qui quarum rerum aut φαινομενων cau-- sas non vident, eas ipsi res aut φωνηλινα fidenter negant, quod
is meo ingenio alienum est. Ignorantia nostra & judicii imbecillitasse modum non ponunt divinae providentiae ejus, quae mirabilis estis ad hanc normam exigere. - Hoc cl. Theologi judicium in genere consideratum prudentissimum & modestissimum esse quis neget 8 Inconsulti illi sunt, qui omnes veterum opiniones a nostris hyp thesibus abhorrentes damnant, easque ad nostros conceptus formari volunt; sane bene ageretur cum religione christiana, si illi qui S. Scripturam interpretantur, simplicem ejus sensum sequerentur, nec hypotheses philosophicas incertas saepe pro norma multarum intem
316쪽
LOCA ESAI. CAP. XIta a I. ET XXXIV. 14. 9 3
pretationum haberenti In specie imprudentes sunt, qui ea negant
quorum inadaequatos minimeque perspicuos conceptus habent rhinc nunquam cl. opinonem, ex natura spirituum maxilne de eorum operationibus ratiocinantem, amplecti potui, partim,
quod tota nostia de regno spirituum cognitio obscura & debilis sit, partim , quod si ius contra bon' interpretationis leges S. Scripturam interpretetur. Interim tamen prudens veritatis indagator non postulabit, ut insolita fingamus, ubi nulla sunt, aut, ut veterum opiniones sine examine admittamus quascunque , vel ideo tantum, quod olim multi insolita fieri potuerint. Non hoc quaerutur inter me & dissentientes, utrum existant substantiae quaedam humana potentiores , generique humano inimicae, nec utrum alia quam in haec inferiora potestatem habeant 1 sed utrum in explic tione quorundam locorum S. Scripturae versio liν LXX. nulla a ctoritate subnixa sequenda sit, vel potius sensus hebraico idiomati.& rei naturae consormis quaerendus e nec sequitur, hic vel ille in quibusdam locis daemones non videt; ergo prorsus eos negat. Scimus cl. Theologum F. Iunium per Segnirim scopes intellexae, nec ideo tamen temeritatis aut crimen quisquam ei jure
Τranseo ergo ad aliae Amicus, cui hanc meam conjecturam eommunicavi, quaedam contra eam monebat: ait ille, Levit. XvII. 7. expresse dici AEgyptios sacrificasse τοιο Segnirim, jam autem sacrificia non offerri sacerdotibus, sed Diis, imo 2. Chronic. XI. aperte sacerdotes a τοις Segnirim distingui. Sed haec cum sententia mea pugnare non Videntur; non nego duobus citatis locis de idolis agi.& sacrificulos ab iis distingui, sed cum consentientibus omnibus, diversa, voce Sagnis, significentur , ego argumentis adductus prumariam vocis originem. qua hirsutum denotat, servavi, ideo quia Iesaiae locis quammaxime convenire videtur. Dubium non cst, quin sacrificuli illi plebi persuaserint, varias illas figuras & ειδωλα, hirsutorum animalium specie . repraesentata, inconspicuarum qu rundam sed malignarum & generi humano inimicarum substanti rum formas designare. Unde Scriptor Sacer dicere potuit, mis
317쪽
ros homines τοις Se irvn sacrificasse. Pergit ille, Egyptii multa
animalia , feles , bovem . eanem M. coluerunt , jam cultu hircorum similem originem habet , ergo sacerdotes esse non possunt, cum idem respectu aliorum animalium dici deberet, quod absonum. Sed si vel maxime rationem reddere non possem, qua ratione omnis hic Egyptiorum cultus superstitiosus ortus sit, non inde sequeretur, ergo cultus Seguirinι non ea, qua dixi, ratio- , ne sciri potuit. In genere a Paulo discimus, quod δοξαν του θεου .
πιτραποδών , ἐρ--ν: hoc nobis sussicit; rationes autem singui res omnium hujus rei circumstantiarum nos latent; interim cum f audes sacerdotum gentilium perspectae sint, nihilque absurdi in i mea sententia inveniatur, ferenda est, usque dum certiora hic haheamus. Contra loca Esaj. XIII. & XXXIV. excipit ille. Cur si oerdotes horrendis bestiis in sylvis degentibus jungantur Sed hanc ipsam objectionem jam contra eos, qui daemones esse statuunt, retorsi: ut autem directe respondeam, dico hic ad scopum solummodo Prophetae respiciendum esse, qui id tantum dicere vult, loca haec fore summe de lata , hominibusque incussura horrorem, quod ipse cl. Vin inga agnoscit; nec ultra igitur extendenda verba. Clim autem aliunia constet, sacrificillos solitos sylvis inerrare, inibique varia idololatriae instrumenta fuisse, mirum non .est, si
hic cum bestiis in sylvis degentibus jungantur. 3
Postquam haec jam in elianam conjeci, video es. Clerici an solistb. selecta tom. 3. quaedam contra explicationem locorum Le- - vidit XVII. & a. Chron. XI. monuisse. In explicatione locorum Jes . XIII. & XXXIV. mecum consentit, nullos hic daemones in- 'telligi debere. Eu esset . ait ille, Sagnis signife proprement vela, U se prend communemem potir uti bove. O n'es qu'm suiυant les 'Lues des Padiens, qici crastolent, qtis dans les deseris, it 3 avest des Pans V des Sa res, que les Interpretes irres out traduis ici des dea drnom s en quoi ueanvroius iis ont ete Dietis de pluseura alures Inter pretes. Os inemes Mees gre t es leur ovi fait trotiυεr la des S rmes NdGOnoce utιmves. qui sora des anima fabuhim. Ad locum ', autem di
318쪽
LOCA ESAI CAP. XIII. et I. ET XXXIV, I . 97
autem a. Chron. XI.' quem nos cum van Dalen de idolis hire rum fiγrmam habentibus explicuimus, objicit cl. vir , quod cultus vitulorum expresse in S. Scriptura nominetur, de statua autem hirci a Jeroboamo posita altum esse silentium ; jam autem minus probabile esse, Deum hircorum-cultum Ieroboamo non exprobraturum fuisse, cum id secerit respectu vitulorum. Sed praeterquam .
quod ex silentio Scripturae hic non satis certo argumentari possimus, haec objectio ipsum ferit cl. Cis icum: si enim Ieroboamus
daemones quosdam malos aeque lab serma hircorum ac vitulorum coluit, quae ratio esset, ut Deus unum exprobraret, de altero sileret 8 Deinde haud improbabile est, vel ideo cultum vituli toties Ierobo mo objectum fuisse, quod Deus tingulari quadam ratione crimen Israelitarum olim commissum & iram contra intentatam in mem riam ei revocare voluerit. Instat tamen cl. vir, dicendo: Zabios
sub forma hircorum inconspicuas quasdam naturas coluisse , hine Judaeos recte dicere posse. cos daemonibus malis sacrificasset sed
vellem I. ut cl. vir cxpressum locum ex antiquitate petitum a
tulisset, quo constaret, iugyptios fili, imagine hirci inconspicuas quasdam naturas coluisse; nec enim testimonia Matinnuidis de Z hiis allata ipse cl. vir amplectitur, quod ex indice philologico ad Stanisse historiam philosophiae orientalis patet. a. Si vel maxime ii conspicuas quasdam naturas coluit sent Zabii, non inde tamen s queretur, eos earn de iis ideam hululisse, ac nos de spiritibus malis , quod ipse alicubi in arte critica monet: hinc cum ipse supra moneat opinionem LXX. Interpretum de daemonibus malis Satyr rum instar in sylvis degentibus confictam esse ad opiniones Graecorum . nescio qua ratione Es ae hanc mentem tribuere possit, pra sertim cum, quid Iudaei itim temporis de daemonibus malis sens rint , non adeo apertum sit. Tandem quemadmodum vox Gneget semper aut vitulum aut idolum hujus formae, non inconspicuamqtiandam naturam notat, ita simili ego ratione puto, vocem Sagnis hac in parte praeter hircum hirsutum, vel idolum hirci, nil significare. Certe hic exacte ratiocinari non licet. dum multa nobis incognita sint. Interim quicquid sit, haec non impediunt, quo minus conjecturis hic locus sit. Nec tamen cum quoquam hac de re litia gare velim. In omnibus modeste dissentientes ferre polium. Contentiosos , quique omnem noVam opinionem eamque innocuam deia
319쪽
testantur, & iiividioso consequentiatum urgere solent, Indignos puto, quibuscum colueratur. Non agitur hic de articulis relietionis cum salute connexis, scit de vocabuli hebraici siqui fic tione. Per me crgo perinde cit uti una per Seguistin hircos, da mones, scopos aut aliud quid intelligas, modo mihi permittas iii citatis Esi ze. locis Zabios facrificulos intelligere, utque dum me Aeceptum suille videam.
320쪽
S. I. incola V s opus auctoris. g. II. Status quaesionis p='nponitur. g. III. P data pr.emittuntur. g. IV. Probamr Stoicos veriatatem de exisentia Numisiis pro juris omnisque felicitatis princia pio habuisse, Deumque summa interigendi vi praeditisu a seruisse. v. tiium Deum a Mi via HVtinxerisui, Detimque rebus onauiabus pro picere saluerimi. f. VI. Hanc promidam Dei mramia omnia extendunt, mentes V corpora, singulari aruem ratione Deum homini pro pexisse, atque quammaxime benefici in esse prostis, quam ipsam beneficentiam laudibus extolgendam esse dixe--3 unt, unde simul patet eos necesitatem non βatuisse, dum Deum in hisce omnibus sapientioni an suem habuisse asterrerit. 3. VII. Probatur eos vectissitatem futatem νιυn satuminasse, ex doctrinis eortim de libertate. Consensus cum Pharisaeis. g. VIII. Probattir Stoicos aisseruiisse omnem rerum inciendurtim nextim in praescietitia Dei jundari, mala moralia a Deo non esse, Deumque Jcripsi sse fata. f. IX. Probatur porro, eos assertiisse , Deum veste, titomnes homines felices sui, atque adeo in sapienti fima ejus υυ-hιntate prasidium quaerendiam, mala phisica in bovum Inem a Deo permissa, omnesque ad virtutem amandam hortatos fuisse. g. X. Doctrina de fato Stoicortim examinatur : prop0uriniura cultates Iacobi Thomasi, V diluuntur. g. XI. ConmigusChrvppi cum 1ententia iitasv. Leibvietii osenditur. g. XII. P. Ba sit objectisue; contra Chrysippum examinantur. 3. XIII. R