장음표시 사용
401쪽
essinxisse, ex cujus adytis arcana haec se hausisse dicere possin
Sed revera hoc figmcntum parum juvasset noli rum , nec poli e serta veteium testimonia conjecturis locus est. Quod si vel maxume dubium esset, ubi locorum Ι'anchaja sita suerit, non sequer tur plane eam confictam esse: discrepantes olim crant veterum de Taprobane sententiae, de qua re vidc cruditiis Doduell. ad Geon:
vet. D ip. min. tom. I. pag. 92. nec tamen utrum ea extiterit alueubi jure dubitari potest. Tripolium simillier fictum falso arguit
Phitm ctas 3 regionem enim Graeciae fuisse inter Elidem & Messeniam ex Strabone , ' Livio & Pausauia discimus, inde Iupiter Triphylius cognominatus: hinc ipse Plutas ctas reprehendcndus, itui Apolῖο-ἀortim, Memerum nostrum apud Strabonem accusantem , temere seis
quitur ; sed satis ex lectione Plutarchi constat, eum ridicula & ii eredibilia multa adtulisse, quod non dissitetur ipse encomiastes ejus Dacieritis in vita Plutarchi ; hinc tantopere expetit, ut sebulas usterum veros miliores lectori proponeret. Ita in vita Thesei juxta versionem Darieris loquitur: Ie sotthaite stilliment, que ce qu'il γ ais fabuliux , se Lissunt manter V purger par nos e iis , prenne Pair de Phistoire, mala s ι'on troitυe que ues endrotis qui refusens opiniatrement de devenir crvabies , qui ne puissent sonfir is moindre melange de vraisemblance, is prie les lectures de les exciser,
ες de recreolr firmorabiement, te qreon petit leur riuuer d'tiue animquitἡ rectilee. Credo equidem Plistarchum inter eos fuisse, qui cum Ocmone erediderint, eos qui dant philosophiae operam, non arbutrari Deos esse. Atheuin eum futile non credi , sed quomodo asserere potuerit superstitione atticismum tolerabiliorem esse, sinini tamen eos, quos Atheos fir ille minime probare potuit, superstitioni autem inimicissimos, omne malorum genus mundo intulisse, consociare nequeo : rectius sane Herodotus lib. II. cap. 3. ait , cujus verba brevitatis causa latine tantum asseram. Unde singuli Deorum/ extiterint, anυe cuncti semper fuissent, aut qua specie , hactenus immoratum fserat, nisi nuper atque heri, ut sic dicam: nam Hesiodus FHomertis, quos quadringentis non amplius annis ante me opinor fuisse, Fuxerunt Graeci Theogoniam, Diis cognominibus datis, divisisque honoribus est artibus inter illos, S descriptis eorran formu. Comme tarii loco in haec Herodoti verba adducam cl. Clerici verba ad H
Fod. pag. 37. Ita ille: ,, Forte ficta dixerit quispiam a Poetis, quae is de
402쪽
is de vitiis & sceleribus moriim canunt: at hoc plane falsum esseis intelligemus, si reputemus quae sit religionis indoles: non patuis tur illa facile res antea inauditas casque turpes de Numine fingi, is & vulgo narrari, cum antea omnia alia de eo homines se M tiunt, nedum ut summo adplausu talia, cum primum finguntur, is excipiat , & turpillimorum mendaciorum inventores maxima se cum admirationc audiat. Quod certe factum esset, si Homerus A & Hesiodus primi finxissent, quae de Diis narrant. Sed carmiari nibus illi descripserunt a Majoribus accepta, quanquam nolo ne-- gare, ab iis foric adaucta novis figmentis filiise, at consentaneis is cum antiquitilina fama. Alioquila nunquam tanto favore fuissentis excepti, ii de Diis sanior Vulgo obtinuisset sententia, aut melioris eorum fama ad posteros pervcnint. Sed cum homines nequam pro-- pter potentiam , quam vi obtinuerant, ab aequalibus, virtutis omnisse ignaris, in Deorum numerum mortui relati essient, eam sequentiis aetate religionem una cum historia turpissimorum facinorum, quae is admirabantur, transdiderunt; unde Veluti per manus ad Homerum se & Hesiodum tandem pervenit. is Hactenus cl. vir. Ex eodem etiam Hesiodo constat, antiquissimos homines sui se Deos illos, sed nobilitatest opibus caeteros superasse; vide Θισγον. V. 3s. λ. Qtiod si vero Gemmis, nimio studio ubique monumenta Deorum inveniendi abreptus, aliquando pro Iunone nubem, pro Mercurio nescio quem in Saxonia Metallisos rem arripuerit, ferri hoc debet in tanta rorum obscuritate. Vel hodienum fit, ut qui antiquis monumentis& inscriptionibus explicandis insudant, vel levissima similitudine decipiantur. Idem Phasircus iii hoc de Iside & Osiride libello adeo
praejudicio abreptus cst, ut contra testatissim antiquiIatis monumenta Isidem x Osiridem homines fuisse neget , licet vel colorem corporis in iis agnoscere videatur Num quia judicavit hoc prae habilius & speciosus sere, quam quod alibi dixit , & ob Romanorum isairinum ut ut faciat pro Eumeri dogmate putavit dici
oportere praestantiores animas ex hominibus in heroas . ex heroi hus in daemones, ex daemonibus autem, cum perpurgatae fuerint,
in Deos mutari 8 . illud in Osiride observandum ratus , quod doctissimus Varro si ficatum censet de Isue & Serapide, nimirum omnibus fere iit' templis, ubi colebantur, idcirco etiam extitisse simulacrum, quod digito labiis impresse admonere videretur, utSss sss 3 silentium
403쪽
silentium fieret, quo innueretur cavendum esse, ne quis die eret homines eos fuit se, recte & acute ita Plutarchum flagellante Niti Uu. Idem Plutarchus Euripidem atheismi accusat, licet in i upplicibus aperte satis Numinis existentiam proscisus fuerit, quem i)eo sed timide fatis castigat cl. Ba sus ad synhi frumentum, de quo inferius ; ex quibus simul juntiis concludimus accusationes Plataresnvanas esse. V.
sed videamus quid reponendum sit callimacho. I. inrorca imachum invehi in Cretenses, qui sepulcrum Jovis in patria
sua esle dicebant, qui tamen simul asseruit, eum ibi educatum δι tum, qui ejus nativitatem , cunas, cibum, lac nempe caprinum, fascias , verbo cuneta quae hominem produnt, prolixe descripsit. Dum igitur addit συ δ' ἰυ, ἐσσι αιι, responderi illi potest verbis Maximi Drii, difffert. DEOptiis ita insultantis. - Καιδεικνυται, ἀυτοις Ιερον ia πατος , κυνος γαρ πελος
ἀδε-άρχην, teste Sophocle. Quae enim haec contradictio 3 Qtiis color Equidem illustris & in his rebus incomparabilis Domh mius putat Callimachum credidisse, Jovem equidem me , sed non principio caruisse, quo ipso tamen ostenderet Cullimachus , se aut ratione destitutum, aut apertum religionis hostem esse. Juvet
eum hic Platai satis in accusando Geinero collega, γεννητον ήδεις οσιπος ειπειν δὶανοειται Θεον , de Stoici repugu. pag. Ios I. a. J vem Cretae natum, saltem educatum , inibique sepultum magno com
sensu tradunt veteres, neque juvat hic omnia testimonia apud Caulimachi Interpretes & collectorem priorum fragmentorum allata as. serre, cum res sit notitii ma. Testantur id D. Siculus, Clarro, Pausaniaι, Lucianus, Plinius, Mela, ut de Patribus in unive sum nil dicam: testantur nummi apud Danhemium, in admirando opere de pryestantia numismatum S notis ad Callimachum. Apud Havercampium, in notis ad Tertuli Apolog. Patinum in thesauro aliosque, ad quos harum rerum curiosos amandamus. Maero apud Atheminan ita ait De nos: sib. XI. IV. 493.
404쪽
Educabatiir in Creta magnus Iupiter, nec ulli cunitum id
Ipse autem omnibus membris crescebat.
Iasum potis alebant in antro δυino Trisones. Nec finem invenirem, si omnia testimonia huc conferre vellem. 3. Quare Cretenses κατ-mendaces dicantur, disentiunt Interpretes et nec juvat rem per se non magni momenti exactius indagare. lassiciat inde minime sequit Iovem Cretae non sepultum fuisse , nec enim fingunt omnia Cretes. Forte evenit quod nostro tempore in ecclesia romana contigit , postquam enim plebs semes sanctarum reliquiarum amore correpta fuit, & sacrificuli e re sua esse perspexerunt eas multiplitari . innumeris simul locis reliquiae ostentatae sunt, hinc illi qui dudum quaestum fraudibus fecerunt. a recentioribus inventoribus malae fidei accuseti sunt. Idem puto contigisse Cretensibus. Nam postquam Cretensium sacrificuli h Jovis monumento & famam & opes sibi comparassent, ab aliis qui ejusmodi dapibus inhiabant, fraudis accusati sunt; nec conjecturae deest color, Rivisavias enim lib. VIII. pag. ed. ndymi haec refert et Mous ipse lacasus musta qua visentes admirantur habet , hos intra' casera: Area es Deri Jocis, quo hominibus non es aeresus fi quis religione loci contemta introieris, necesse es eum intra annum vita excedere. Hinc Scholiasta interpretationem minus verisiis milem esse credo, quod si enim sepulcro Jovis inscriptum fuit. χευς του κρονου, aut ut apud inritam Alex. lib. x pag. 34a. ed. ,
Spaniam. κυτω μυας Ζαν, ἐν Δια κικλιθουσι, non video qua ratione, casu, aut antiquitate temporis, haec mutari potuerint,
quod subtilissimo Critico T. Fabro in observationibus ad Geianum jam sub aluit; sane qui detestandas flaudes & artes sacrificulorum gentilium rite perspexit, haud iacile crediderit casu hic aliquid λctum fuisse. Praeterea Minos non in Creta, sed in Sicilia mortuus esse dicitur, teste Diod. Siculo , lib. V. t. 78. Pausam libro VII. cap. 4. ubi Diodorus observat, eum cium Iovis diei, auctoremque
405쪽
suisse multarum legum, quas a Jove Patre, ad colloquium ipsus in quandam speluncarn venire solito , se ac pille fingebat, tinde constat longe majorem milie Jovis famam ε, hinc si staus aliqua Cretensium intercessit. Jovis potius, quam Minois sepulcrimi fabricaturos fuisse credo. Probare igitur debui fiet Scholiathes aliquo id neo teste assertum suum; magnus enim est antiquoruni consensus, qui Jovis sepulerum in Creta fuisse asseruerunt, de Minois autem altum est silentium; neque dubito quin multi contra Creteiises haec' allaturi suissent: utrum autem jam ante othagoram fama de huc sepulcro percrebuerit, in tanto antiquissimorum monumentorum desectu, dissicile eth asserere. Interim Antiochus Sophilia apud Philas; at. lib. II. p. 96. edit. Olear. optime Cretensium causam egisse dicitur, hinc recte reprehenditur Callimachus ab Athenagora Apolog. p. I 2I. ed. Dechair. Tu scilicet cait juxta versionem Athenagoras ), Tu Callimache, genitum cum credas Iovem , non aι mittis sepulcrum, imo cum veritatem plises Te ita obrtitumn Q-νantibus, etiam ut mortuum esse non dubie sessipicentur alictores, quumque vides illius antrum Rheae partiun animo recolis, loculam veroeeruens mortem ejus obfiscas , ignorans nisvirum solum aeternivn esse
ingenitum Deum. Interim facile concedo, Philosophos sequentis aevi operam adhibuisse omnem , ut sebulas illas paulatim emollia .rent. Et hinc summa laude, non vituperio dignus erat noster 'Gmmrus , qui noxiam generi humano opinionem de colendis Diis..qui olim homines fuere, penitus convellere voluit. Quicquid interim de sepulcro Iovis statuas, & Scholiasten etiam sequaris, nuhilominus nrma antiquitatis testimonia, quibus Deos hontines olim fuisse demonstrarunt viri eruditi, Vosias, melius, Bochartuy, Ioerietis in notis ad Hesiodum, aliique. Dabunt illi quibus sitim hac in re restinguere possis. In genere hic adscribam judicium d ctissimi Abel, his. orbis antiqui, p.--χamdum mihi si verisimile eos Reges ac Principes, qui primis temporibus in Graecia dominati fuere , post ipsorum mortem V forte multis drinum post seculis in Deorum nume um relatos, variisque paulatim ita deformiatos fuissa fabulis, ut vix agnosci amplius queat eos aliqviando homines fuisse reum Poeta una quasi eademque Mena plures dealbare parietes, imperiique plebi philosophiam fimul naturalem ες moralem , tiua crimhisoria, ira ita dicam, theologia insiliare conarentur, V indosactum
406쪽
famon puto , ut propria Deorum nomina aliam quoque sepe forimam induerint, qriae rebus ph icis melius conυenire υisa , quamvis perruersa Graecorum consuetudo, omnia prisco um heroum nomina eae
sua lingva deriυare Imdentium, multis procul dubio subulosis circumstantiis occasionem praebuerit. Haec doctissimus vir ; cum quo non pugnant rannm seiuentiae, qui cuncta a Phaeniciis repetu VI.
Tandem paulo rigidius est Casauboni de Gemere iudicium,
quod si enim historiam ejus sacram haberemus integram , & cum antiquissimorum scriptorum monumentis conserre possemus , tum demum quid de fide ejus judicandum sit , exacte nosse posIemus. Sed nim hoc non sit, durum est aliquem impudentiae S mendi clorurn arguere, praesertim cum fragmenta historiae sacrae , quae apuR E missu invenruntur, cum aliorum scriptorum relationibus conspirent. Nondum igitur probavit cl. vir, ejusdem farinae limminem fuisse Εvemerum cum Francisci, Gisia &c. vitae consarcinatoribus. Fateor hujusmodi vitarum scriptoribus, propter muraculorum fictorum & plus qua anilium fabularum narrationem, omnem fere fidem decedere, neque deicitanda ejusmodi mendacia, quae cum religionis christianae detrimento conjuncta sunt, aliud ostendunt, quam scriptores harum vitarum imputares fuisse, qui plebem decipere voluere. Imo nullo alio argumento Favaticismus ecclesiae romanae magis demonstrari potest, quam inspectiono vitarum principum Sanctorum. Exemplo Disia id praeclare ostendisse reus rendissimum G. Marium, Archiepiscopum Cantuariensem, didici ex es. Clerici bibliotheca universali. Interim quemadmodum nemo inde concludit, nullum unquam Luolam, nullum Francisci extulisse , quod satis sentit & adhuc sentiet orbis christianus ; ita
minime sequitur, Gemerus in multis deceptus; ergo Verum eth eum
stulltra cuncta tantasse, aut merum fuisse deceptorem. in Tom. II. Pari ada. Tit tit VII. Qui
conserantur cum hisce quae a PH rLaLauY3 s o Helvetio, in libello demiraculis Puthagorae, I. Lojolae, Francisci sto. de hoc argumento in medium sunt prolata. Diui jZed by COOste
407쪽
VII. Qui autem semel iure vel injuria malae fidei notam contraxit,
ille semper atrocior a sequacibus depingitur, ut est fama malum velocius nullum. Olim patres multos haereticorum atrocius quam fis erat descripserunt, qui tundem successiti temporis non erraisse, sed delirasse visi sunt. Idem accidit nostro Geme=o: postquam enimis detecta fraude religionis patriae male audiisset, multi mendaciis mendacia texerunt ne perpluerent, & posito pudore eum Atheum omni que religionis hostem proclamarunt, imo cum iis collatus est, qui apud cunctos male imo pessime audirent: quod argumentum theologicum ab invidia petitum, non nostro demum seculo natum , &exemplo Hieronymi eleganter a cl. J. Clerico illustratum, sed jam antiquissimis temporibus a Christianis & Gentilibus, orthodi s Ahcterodoxis usurpatum est. Cicero enim, postquam Epicurum, Pr tagoram & Diagoram resutare conatus esset , ita subdit ad Piem Lib. I. de N. D. cap. 42. Quid Z qt i aut fortes, aut claros, arit potentes viros tra init pos mortem ad Deos pereenisse, eosqiae esse istos , quos rius colere, precari venerarique Aleamus, nonne expertes sunt religionum omnium P vi a ratio niaxime tractata es ab Gemero, . quem noster interpretatus V secutus est Ennius. Ab emero autem V mortes V sepulturae Deorum demonserantur. Utrum igitur hic confirmasse religionem videtur an penitita si stilissest Εjusdem sentet tiae est S. Emoricus adυ. Math. Lib. IX. p. Fabris. ita
Idem pag. 6 I. ut supra jam attuli de eo. Dρον ἄλαων ἀδικα βιβλια, Diagoram etiam, Prodicum, Theodorum cum eo conjungit Tandem TheopIultis Autiochenus Lib. III. p. m. Ia I. M. Francos Eve merum nostrum άΘιωτατον appcllat , eumque asseruisse ait:
Et hi sunt secundi ordinis accusatores, quorum testimonia jam ex minabimus.. ' VIII. Qiiod Diuitia oo by Corale
408쪽
Quod attinet ad Ciceronem, miror eum tam audacter in ει
merum invehi, qui tamen iub persona Cottae nihil aliud egit.
quam ut receptam de Diis sciatetitiam onuitum risui exponeret. eamque nonnisi caeca traditione antecesibrum innixam esse ostenil
ret. Quis jam tulerit Gracchos de seditione quaerentes In libro de dicinationibus omnia prodigia & portenta ridet. Libro enim II. cap. 33. ait: Tamen credo Romulum, qrii urbem auspicato condidit, habuisse opinionem, esse in providendis rebus augurandi scientiam.
Errabat enim in multis antiquitas, quam vel usu iam, vel vetustate immutatam videmus: retinetur autem ad opinionem vulgi V ad magnas titilitates reipublicae mos, religio, disciplina, jus augurum,co est auctoritas. Et cap. 38. Audicter contemne cotem Actii N.
viii nihil debet esse in philUophia commentitiis fabulis loci. Ille ipse
censor Cicero de immortalitate mentis adeo diibie loquitur, ut quid crediderit difficulter nosci possit. Non equidem eum de Numinis existentia persuasum non suisse dicam, sed hominem plane affectibus suis velificantem, inconitantem , laudis propriae avidit limum, religioni receptae, quam in corde ridebat, externa specie patrocinantem secure pronuntio. Et certe, quod Masenum in epistolis olim de se dixisse memini, se nempe animum & temperamentum martyrio pc serendo minus aptum habere, optime de Cicerone dici potest. Uide praeterea Lib. III. de Nat. D. cap. 4. Sed mittamus haec, quaer mus ex Cicer oue, quid per religionem intelligat, cum omnem p nitus sustulisse Gemerum pronuntiat. Si cultum Deorum apud Romanos receptum, tum ipse Cicero Atheus erit, & sapientissimus quisque inter Graecos & Romanos. Quod si per religionem intelligat recturi de Deo sensum & cultum, probandum ei fuerat. Demerum hunc animis hominum evellere voluisse. Sed id non praestat magnus Orator , in alios ergo invehitur injuria male audientes , ut eo magis religioni patriae addictus esse videatur. Caet rum ei tamen praeserendum esse judico vel minimum idiotam inter Christianos primitivae ecclesiae, qui religionis ethnicae absurditatem videns intrepide veritatem tuebatur , nec affectuum blandimentis, nec tormentorum aestu a Veritate tuenda abripiebatur. Aliud est in
villa iliter mille hujus mundi delicias eleganter philosophari, aliud Tit tit et in
409쪽
in mediis periculis inter tot fortunae lenocinia loqui ut scillimust,
Qtiam perplacet illud Θpriavi: Nos PhilUophi non verbis sed factis
sumus, non vestitit sapientiam se. veritate praeferianus, virtutum conscientiam magis, quam jactantiarn novimus, n0n loquimΠr magna ded tiυivitis. Recti illime igitur christianus ille Cicero, Lactantius eum reprehendit, Lib. II. p. 169. ed. Walchii, cuius verba oppido
elegantia juvat afferre: is Intelligebat Sicero, Bisa esse quae homi-
nes adorarent: nam quum multa dixisset, quae ad eversionem is religionum valerent, ait tamen, non esse illa vulgo disputanda.
ne lusceptas publice religiones disputatio salis exstinguat. Quid se ei facies, qui quum errare se lentiat, ultro ipse in lapides imis pingat, ut populus omnis offendat Ipse sibi oculos eruat, ut is omnes caeci sint Qui nec de aliis bene mereatur , quos patituris errare, nec de se ipso, qui alienis accedit erroribus: nec utituris .andem sapientiae suae bono, ut factis impleat quod mente peris cepit, sed prudens A sciens pedem laqueo inserit, ut simul cum is caeteris, quos liberare ut prudentior debuit, & ipse capiatur Quin potius, si quid tibi Cicero virtutis est , experire populum facere
se sapientem: digna res est, ubi omnes eloquentiae tuae vires exseras. A Non enim verendum est, me te in tam bona causa deficiat ora-M tio , qui saepe etiam malas copiose ac sortiter defendisti. Sed ni is nurum Socratis carcerem times, ideoque patrocinium veritatisse suscipere non audes. se Antequam dimittamus Olamonein, locu&quidam corruptus, lib. I. de δυiuat. cap. 9. tentandus elL Ue
ba vulgo sic habent: Sed ines in rivis V musculis natura quadam ignificans aliquid, per se ipsa satis certa, cortitioni autem hominum obscurior. Nemo non videt haud bene rivos & ranas hic conjuisi, hinc maxime variant eruditorum conjecturae, nec riris scripsisse Ciceronem recte ohservat Daυsus; nihil enim huc fiaciunt rivi, planeque ridiculus suisset Cicero, si naturam significantem aliquid rivis inesse dixerit, quod eam ranis aquas u lurimum incolentibus competere statueret. Hinc quidam codices habent in reuis aut mire. P. Victorius legit in GFrinis, quod nomen gra cum ranuncularum , . Vosius Geriuis , quod itidem superfluum.
Davisi conjectura haud displiceret, nisi a ductu literarum paulo longius abiret. - Legendum igitur puto, ines in rubetis V ranunem ibi Uta Rupera enim species rauuncularum, ct jam antiquis te
410쪽
poribus nescio quid divinare putabantur. Plinius lib. XVIII eap. 344. ita ait: Archibitis ad Antiochum briae Egem seripsit, s fictili
novo obruat rubetas, in media segete non esse noxias tempsales. Ex usdem lib. XXXII. cap. 377. putet, plebem rubetam ad superstitionem ustirpasse, hinc & apud rusticos nostros multus sermo est de setarum potentia, certo tempore inventarum. Ipse quin etiam literarum ductus facillime ita corrumpi potuit. Sed conjectura esto, , praeterea niliae
Redeamus in viam: Sextus Em risus, Gemeri opinionem repetens & rejiciens, nihil tamen aliud de eo assirmat, quam quoaceleberrimi antiquitatis viri professi sunt; nempe viros quosdam eallidos & rebus gestis celebres , praestantioris & divinioris indolis homines se apud plebem proscisos, tandem post mortem in Deorum numerum relatos, & accedentibus Poetarum fabulis, augurumque & sacrificulorum fraude, cultu religioso pro talibus habitos . quod in tanta rerum divinarum ignorantia facile fieri potuit. Scilicet, Expedis esse Deor, F us expedit esse putemus. Dentrιr in antiquos thura memnque focos. Legatur solummodo historia m rudi & Numa apud Limium, & nuhil hictum invenies, quod non inde satis confirmari possit. Ρω- clarum est Pol bii testimonium , lib. VI. eap. quod brevitatis causia latine tantum dabo. Is ita casilide loquitur: si Sed nulla ,, re aeque praestare caeteris populis Romanos arbitror, ac opinioneis illa, quam de Diis habent, atque adeo quae ros apud caeterosis mortales vitio vertitur, ea ipsa rempublicam continere mihi vi- ,, detur ; superititionem dico; nam quod merito multi mirentur, is usque eo apud nos superstitio in majus est exaggerata , & cum in is privatam hominum vitam , tum in publica consilia est inducta ,, ut non queat magis, quod equidem multitudinis causa factum ab si illis esse existimo. Enim vero, si ex solis sapientibus constituiri posivi respublica, esset sortasse totum illud genus non necellarium ;