장음표시 사용
441쪽
sentem facit, potesqite audientes commouere, nim tantum uon maguο-pere quaerit an verum sis sed ne id quidem curat, an aliter aliasset locutus. Quod vitium fuit declamatoris, tu utriι inqi e dicere parati, Uvictoriam non veritatemspectatilis. - - Rem non dio etiar Cice, o iis oratione pro Cluentio, cap. L. Insimulatus enim incosiantiae, quod male antea sensisset de Cluenno , deque judicis. quo in vitrictim retim peregerat, quasi pecunia corrupto, esset locutus 3 pereleganter quidem se tuetur, sed ita, ut culpam fateatur, quam tamen consuraudine cris rorum oratorum elevat. Recitavit, isqvit, ex nescio qua Attius ciuem ait accusator oratione, quam meam esse dicebat, cohortationem quam dum judicum ad honeste judicandum, V commemorationem, cum illarum
judiciorum, quae probata non essent, tum lilius ipsius judicii Iuniani quo Cluentius oppresserat vitricum perinde quasi ego non ab initio hujus d fensionis dixerim, invidiosum fuisse illa udicium , aut de infamia judicio in Hyptitarem, potuerim istud, quod tam populare esset, in i
tempore praeterire. Ego vero, s quid ejusnodi dixi, neque cognitum commemoravi, neque pro testimonio dixi, S illa oratio potius temporis mei, quam judicii U auctoritatis fuit. Cum enim accusarem C. Veri νem in L actione) mihi initio proposuissem, ut animos es populi Romani V jndicum commomerem cumque omnes ostiensiones judiciorum, non ex mea opinione, sed ex hominum rumore proferrem , isam rem, quae tam po utariteτ esset agitata, praeterire non potui. Quis hisce lectis inquit cl. clericus uon crederet, fi non antea, at nunc Ciceronem munimo loqui, V falsam invidiam, quemadmodum initio orationis contendit, Cluentis consatam fuissest Attamen cum secundum eum jus dia Puni esset, se tenebras verba sunt Quintiliani de instic orat. lib. II.
p. 17. udisse judicibus, in causa Cluentis gloriatus es. Pergit
vero ipse apertius rem declarare hisce verbis: Sed errat υehementer. fi quis in orationibus nostris, quas in judiciis habuimus , aue oritatesnosras consignatas se habere arbitratur ; omnes enim ilia orationes eausurum S temporum sunt , non hominum ipsorum ac patronorum. Nam si causse ipse pro se loqui possent, nemo adhiberet orato revis utinc adbibemur, ut ea dicamus, Mon quae nosra auctoritate consistiantur; sed quae ex re ipsa, caussaque ducantur. Postea affert exemplum L. Crasis, qui cum simile quid ei objiceretur, in respondendo exposuit utriusque rationem tempori S , ut oratio ex re & caussa habita videreiatur. At si hoc liceat Oratori, non amplius definiendus, ut docem cicer. . Diqitiroo by gle
442쪽
Hactenus Clericus. Cujus sequentia etiam, quae adfert, lectioiIo digna sunt. Non jam dicam, hanc agendi rationem, Virum, qualis fuit Cicerta, quam maxime dedecere: hoc unum Observo, coi suetudinem etiam, vel potius imaginationis Vim, qua exornatus fuit Vir eximius, ultra quam veritatis regulae sustinent, eum rapuitie sepissime; nec enim inalitiae semper, aut soli studio deia
tendendi quod voluerat atribuerim, quod orationibus sepe veritatis limites trahsgressus erat; sed id crediderim, multas varias r tiones illius animo obversantes, aliquando eum ita turbasse, ut quas potissimum adduceret, ignoraverit. Qito ingenio ornatus fueri patet ex eo etiam, quod ad iocos , υerborum lusi s V sules pros rendos fuerit quam maxime inclinatus. Nota est Catonis junioris, audita Ciceronis pro L. Murana bratione, in qua Stoicorum salse risit, vox: O quam ridiculum Consulem habemus t Plutaris
εἰς υ χειροδες ὐφειδει του vino'M. Pluribus hoc ostendit Schoetus indefensione Ciceronis, cap. & s. Quin haec offendant vim imagunationis . animique ad voluptates inclinantis impetus nemo dubit verit. Eodem ex sente repetendum, quod ex lusu verborum ma-Zeta aget 3 gnam Ilue trahi potest , quod habet Autor dialogi de causis eorruptae et
quentiae : is cicero his ut opinor verbis, quicquid in eloquentia cis is cerit. id se non Rhetorum , sed Academiae spatio consecutum. Cum enim, ut ipse Cicero circa finem libri l l. de divinatione ait, proprium sit Academiae judicium suum nullum interponere, ea probare quae simillima veri videantur, conferre causas, & quid in quamque sententiam diisci possit expromere, nulla adhibita sua auctoritate Judicium audientium relinquere integrum ac liberum haec oratorem ad tractandas causas pio. habiles maxime idoneum formare potuit. '' Ridiculum aliquando magis, quam sacetum filisse Ciceronem agnoscunt multi. Auctor dial: de causis cor. eloq. poliquam iudicium suum de cicet ne Oratore pluribus explicauet, iubjungit: is Fugiat foedam ct insulsam . lavrtilitatem , variet compotivonem, nec omnes clausulas uno S e
443쪽
gngm captaverit ingenii laudem: ex gr. act. UI. in Verrem inter alia dixit, fore ut omnia υerreret, cum diceretur Verres. Herculi quo-mie, quem expilaVerat, moleitiorem ait apro Erymanthio, SDcerdotem ad haec malum cui Verres successerat, qui tum nequam Verrem sacrificasset, quali porcum sacrificare oportuerit. Clim ita eodem Verris judicio testem roganti dixisset Hortensiius, iton intelligo haec aenigmata, at qui debes, inquit Cicero, cum Sphingem domi habeas, acceperat autem illam a Verre aeneam ingentis pretii Sphingoni, ut in Ciceronis vita Plutarchus resert. Haec nimirum multum faciunt ad a cusandum Verremi Patet tertio temperamenti illius sanguinei vis & ei ficacia ex incomta ilia , & levitate in ratiocinando agendo: exempla alteri cap. X. doctiis mus Schottus, pauca ex eo excerpemus. Iuri prudentiam rei ptilitari longe postponit in Muraeniana, cauilla nimirum
subservietis. At in inciis sui immemor, Togam Sago, consulatus sui praedicandi gratia, longe judicat pnestantiorem, tritum illum ver sum adhibens,
Cedaηt arma togae, concedat laurea linguae. Latinam linguam inopem depraedicat Orat. pro Caecina. Lib. III. definibus & I. de Nat. D. Divitem contra, atque adeo graeca locupleti
rem principio libri I. &III. de finibus pronuntiat. Distola quoque
ad Q fratrem Graecis accepta fert omnia. Tuscidana vero altera Gra clam verborum penuria laborare contendit. ΡOetas vituperare libro
I. de N. D. videtur; eos lem in ea quam pro Archia Poeta habuit siο defendit,
se dem modo determinet. Nolo irridere ROTAM FORTUNAE &dus V κ- is Ri NuM , S illud tertio quoque sensu in omnibus pro sententia positumis EssR vi DRATUR , , Elegantissimus & acris judicii vir G. Fr. Mς-3gllus Halensis, in nuper edito libello de salibus & facetiis lectu dignissismo S. s s. ita judicat: Zu die in Κlappervverk in Schereten rechne,, icti alle Zoeideutighelteii, An spieiungen aus Nahmen , versezungen , der Buchsta n &c. und uvie diese Rindereyen alle heissen moegen. se Des Cicero Jus Verrinum ist ein etu ost gepelischter Spasi , ais dasi ichis noethig haette denselben au tadein. Man findet mehr derglei chenia in eben disiem Schri sisteller, insonderheit in seinen Briesen unu in
se den Reden uvidet den verres. Adeo verum est quod ipse Cicero de orat. lib. II. Obseivaverat: ,. Non sunt omnia ridicula faceta. , , Ci-- Ceronem tamen dat opera acriter defendit Fr. VAvAssost de lubulcra
444쪽
..defendit, & laudibus iii coeltim tollit, ut vel Heracleelisein homine in poeticae nomine romana donandum civitate confirmet. ΗOrum fabulas etiam rejicit lib. III. de Nat. D. utitur tamen non raro ornatus gratia fabulo lis narrationibus, ut ii x Verrinis amunibus de Proserpina , item Tusculana tertia fuse narrat, Niobem in lapidem, mcribam Priami in canem ob maledicentiam esse conυersam. Ita Stoicos' mox Di dat, mox turpiter exagitat. Qiiid cum uxore Terentia, Caesare, Pompeis actum sit, norunt eruditi omnes: conseratur libellus, cui
titulus: Histoire des quatre Cicerons, & dissertatio diaris literario cui titulus te Iournal lite auire, inserta. Ad haec quin natura multum contulerit, dubitare non possumus. Denique idem probat nimia ejus mollities Se tri tia, quam in morte Nilia suae, & cum in exilio ellet, demonstravit, cum tamen videri vellet vir constantissimus sortissimusque. In morte filiae omnes amicorum consolationes aspernatus est, neque nilum in dolore adhibuit modum. Sane illi dictum esse de
buisset illud Phaedri Parce oportet gaudere V sensim quaeri,
tam quia vitam miscet dolor Mitdium.
At expertus est Cicero aliud esse de virtute loqui, aliud eam exercere. In hac animi Ciceromi, indole exponenda, studio prolixior sibi
Non possum hic silentio praeterire, quae novissime de Ciceronis ingenio
legi dans la Bibliotheque critique, ou . Iemoires pour servir a rhiltoire litteratre ancienne & moderne; qui libellus hoc anno Berotini edi coeptus est, particul. II. P. I . seq. est domniage qu'un homme qui pensole & qui partoit aussi bien que Ciceron, ait eu des Diblesses aussi grandes que l'etoient celles, qui lant temi la gloire de ce cellibre R main. On decouure dans te cours de sa vie in nombre de bassesses indignes d'un grand homme. Il rammit servilement devant Cesar, tors qu'il Moit te mattre, & lui prodiguoit les tollanges les plus flatcuses:& bien loin de conserver dans ses discours la sage retenue dyun Phil sephe, ii tenoit te langage d'un coultisan adulateur. Des que Ceserit
mori, ce meme Ciceron, qui vaniolt si fore son equite , te traita de Tyran, applaudit a ses meuririers , les eleva jus tu'au ciet. ,, Sed ex is plurimis malis. quae La Caesare) Rei p. sunt inusta, hoc tamen boni, , est . quod didicit jam populus romanus, quantum cuique crederet. is quibus se committeret, a quibus caveret. Haec igitur non cocitas , is nee intelligis satis esse viris fortibus dididisse , quam sit re pulcrum .is beneficio gratum, iama gloriosum . Tyrannum occidere. . ,, Oe D'est
445쪽
sui, vel eum in finem , ut eo melius de hominis hujus sententia circa Religionem judicare possimus. Devenimus nunc ad caput cauta , inquisituri, utrum Cicero Atheus, & omnis Religionis hostis atque irrisor fuerit: Cl. Miniam
romain. Un philosophe sera touiours choque apres avoir tu ce passage dela seconde philippique, lor'u'il lettera ses yelix sur te commencinnent de roraison potit te Roi Dejotatus: ., Pcrturbat me, C. Caesar, etium se illud interdum : quod tamen , cum te penitus recognovi, timere desino. ., Re enim iniquum est, sed tua sapientia fit aequissimum. - - - α. , Nemo enim fere est, qui sui Periculi iudex, non sibi se aequiorem. M quam res, praebeat. Sed tua, caesar, praestans singularisque natura
is hunc mihi metum minuit. Il est dissicile de Uetre pas indigne douoir un philosophe, tes que Ciceron, qui se piquoit de la plus austere
qaeil a traitias. Ciceron eloit doue d'une si grande pelietration; il voloies hien te mur & te contre d'un systeme, qu'il ne se determinoit qu'apres avoir bim considere les differens sentimens. Il falsoit gloite de suc nore soli jugement dans les questions qui tui parois solent douteuses; S it crotoit n'apercevoir que de la probabilite dans la plupari de celia
comme probabies: uum est enim, dit-il, meminisse, ct me quiis disseram hominem esse, & qui judicetis, ut si probabilia dicuntur. is nihil ultra requiratis. is Tuscuti quaest. lib. I. ciceron eloit de Iaseine des Academiciens, dans laquelle on avolt accoutume de rapportet malement tout ce qui favori it& detruis it I'opinion, qu'on uouloit et
446쪽
Stroiuiu, tisiberum, Caesaren Unisium, Cossinum. Tolandum. gravissimi criminis reum peragentes nobilissimum virum. Non equidem adducit rationes illorum virorum doctorum omnes , sed 'generales duntaxat. Ad manus nobis sion sunt omnium illorum curatorum auctorii m. libelli, neque inmei silentio praeteribimus accus tiones, quas quidem contra eum allatas esse scimus et antequam autem rationes , quibus ipsum defendimus, in medium adserimus, quaedam praemonenda esse ducimus. Et primo quidem notum est. Ciceronem in scriptis suis non solum plures semper personas loquentes induxisse, ut saepius ignores, cujus potissimum sententiae album adjiciat calculum ; 'd & Ob nimium eloquentiam suam probandi studium, aestu saepe abreptum fuisse adeo, ut plura dixerit, quam sorte ipse cogitaverat; unde difficile est perquam, mentem ipsius ubique intelligere. 2 Diversarum sectarum principia admittebat. Ac demia novae, A veteri, imo Stoicorum etiam & Peripateticorum δε- cretis erat addictus , uni tamen magis quam alteri. Hinc denuo dis-ficile est sententiam ipsius capere. 3) Certum est, libertatem summam philosophandi viris eruditis Romae fuisse concessam. Epicurei non minus libere sententiam suam proferebant in medium, quam alii: unde sequitur, Ciceronem, si quidem in Epicuri castra voluisset digredi, aut opiniones etiam periculosas fovere, sine metu poenae.
eas tueri R defendere potuisse. Accedit quod superstitiosas opiniones publice receptas quod omnium minime facii fictili pati possunt acerbiis me & liberrime taxaverit atque perstrinxeriti viae
certe et sciunt, ut credamus, eum locutum esse, ut sensit; neque omnem religionem proscripsit se. Hisce in antecessum notatis, proia '
babimus Ciceronem Deum, mentem praestantissimam admisisset a. Ejus providam curam in dubium non vocasse: 3. leges
Ea As Mus in praefat. ad Tuscul. Ciceronis: se Ubi nunc agat anima ,, Ciceronis, fortasse non est humani judicii pronunciare. Ne certe nonis admυdum adversum habituri sunt inferendis calculis, qui sperant eum is apud superos quietam ct tranquillam vitam agere. Nulli dubium esse R., potest, quin crediderit aliquod esse Numen, quo nihil esset neque is majur, neque melius. Porro quid senserit de animorum immortali- is tale, quid de diversa sorte praemiisque .vitae suturae, tum quanta sumis rit sincerae conscientiae fiducia; si non sitis declarant tot ejus libri,M certe vel una illa epistola satis arguit, quam ad Octavium scribit. iam, ut apparet, destinata morte. DcJlligod by orale
447쪽
quasdam naturales a Deo moris: us concessas agnovisse et &
tandem opinionem de . immortalitate mentis inter ea retulisse, quaeri laxinie probabilia, & rationi quam maxime consentanea esse vide
tur. Et ad primum quidem quod attinet, ita incipit Cicero primum suum librum de natura Deorum: Cum musta res inquit in1 hilosophia nequaqitim satis 'adhiic explicatae sunt, tum perdi cilis Brute quod tu minime ignoras V perobsciιra quoio de natura Deorum, que V od agnitiovem amnii pii hemina es, V ad modor audam religionem ueces tria. Videtur hic Cicero non obscure ii nuere, quid de Deo, ejusque natura sentiat. Doctissimus moisitis recte mea opinione monet, hanc fuisse sententiam Ciceronis : cum multi philosophi mentem divinam esse censuerint, hanc disputati nem animo cognoscendo lare utilem , quod indagata Deorum n tura simul elucesceret mentis humanae ratio. Illustris Bot hier in Davisi sententiam concedit, &postquam sententiam ipsius Ciceronis de mente 'rii mana explicui iliet, addit: se Quae vel ideo adjicimus, ,. quod aliqualiter mentem Ciceronis de natura Dei pandant.
Locis illis , inquit ili. Boi hier, polss addere de Somu. Scip. cap. VIII. ubi sub persona Scipionis Africani ita disserit: is Tu vero enia is tere, & sic habeto, te non esse mortalem, sed corpus hoc: necis enim tu is es, quem forma iita declarat; sed mens cujusque, is ,, est quisque : non ea figura, quae digito demonstrari potest. se Deum te igitur scito este , siquidem Deus eis, qui viget, quiis sentit, qui meminit, qui providet, qui tam regit, & moder
se tur, R movet id corpus, cui praepositus est, quam hunc munia dum ille princeps Deus et & ut mundum ex quadum parte . ., mortalem ipse Deus aeternus , sic fragile corpus animus sem-
., piteriausmoVet. Nam quod semper movetur, aeternum est, &C. , ,
Et illud e fragmento Tinnei, pag. m. Animum igitur cum in proci rator mundi Deus ex sua mente V ἀυinitate genuisset. Te tium illud e libro I. de divinat. cap. 49. quod videtur ad illius explicationem esse scriptum. Λ natura Deorum , ut domusiuis si sientissimisque placuit, M. Et lib. V. Trisc. cap. LM. Humanus
autem animus decopius ex mente δυina Uc. Haec loca satis perspicue videntur docere , nonsolum quid de mentis humanae natura senserit Cicero s sed & e dem instituta cum mentis humanae natura comparatione professiim, Deum existere, naturam ejus esse intellectualem Civiligod by Corale
448쪽
Iroslam, ese vigentem , sentientem, V on ibus prospicientem. Hoc ID so libro, I. seel. ait: Maxime probabile esse , mos esse , V eo nos
omnes duce natura vehi. Seet. IV. graviis main m a. quae cum sententia eorum , qui Deos negant, conjunita sunt, profert, i citurus uti vi letur, aut mitius locuturus, ii ipsemsit Atheus plane& religionis hostis fuisset. Atque haud scio ait ) σου pietate aῶversiιs Deos sublata , files etiam , V societas humani generis, Uuua
excelletillisma virtus jusilia tollatur. In libris de divinatione, ut notum est, deceptrices illas & divinatorias artes sustulit, salse eriplosit; at ita tumen, ut simul religionem non omnem subverteret. Explodatur inquit lib. II. seel. I 48. haec quoquesomnio lini di inatio pariter cum cateris : nam ut υere loquamur, supersitio fusa per gentes, oppressit omnium fere animos, atque hominum imbecillitatem o cupavit. Qiιod in iis libris dictum es, qui simi de natura Deorum:
F hac disputatione id maxime egimus. Mutram enim N nobismetipsis V nostris profuturi videbamur, si eam funditus susulissemus. Nec
enim vero id enim diligniter intelligi volo si persitione tollenda religio tollitur. Nam V Majorum insituta tueri sacris caerimonii qua retinendis, sapientis est: V esse praesantem aliquam aeternamque natim ram, Ueam suspiciendam, admirandamque hominum generi, pulchritudo mundi, ordoque rerum Gessium cogit confieri: quιvnobremunt reviligio propaganda es, qua es Dum mm euuitione naturae; sic supersitionis sirpes omnes elidenda sunt. In genere notum est, quod Cicero systema 'lauri plane repudiaverit, atque cum primis, quemadmodum ex lib. I. seci. I 8. de Mibus, & aliis locis constato ob id quammax irrie taxaverit, quod de materia quidem identidem locutus fuerit Epicurus, vim autem & causam efficiendi reliquerit. . qui certe Ciceroni alias parunt lavet lib. I. de Blsa relig. g. 2 . Quem - sc. Platonem) Cicero secutus est, atque imitatus in plurimis, s Deum frequenter confitetur , ac supremum vocat in iis libris., , quos de legibus scripsit; ab eoque regi mundum argumentatur. is cum disputat hoc modo. Nihil est praestantius Deo: ab eo igituris regi mundum necesse est: nulli igitur naturie est obediens aut sub-is jectus Deus , omnem ergo regit ipse naturam. Qti id autem sita Deus, in Consolatione defuit: nee vero Deus ipse, qui intelligusi tur a nobis, alio modo intelligi potest, nisi mens soluta qua is dam & libera, & segs ata ab 'mni secretione mortali , omnia Raaa aaa a sentiens Disiligoo by Corale
449쪽
., sent ens & movens. In oratione pro Sext. Roscio Amerino sere 'I I. ita loquitur: is Etenim si Jupiter optimus maximus, cujus is nutu & arbitrio coelum, terra, mariaque reguntur, saepe Venis iis vehementioribus, aut immoderatis tempestatibus, aut nimio calore, aut intolerabili trigore, hominibus nocuit, urbes d si levit, fruges perdidit, quorum nihil perniciei causa, divino comis silio, sed vi ipsa & magnitudine rerum factum putamus 3 at comis tra, commoda quibus utimur, lucemque qua fruimur, spiritum- is que quem ducimus, ab eo nobis dari & impertiri videmus. - . Supra jam audivimus, Deum ex sententia Ciceronis purissimam mentem esse. Extat praeterea praeclarus locus Tusc. Q s. lib. I. sect. 66. ,, Animorum scis quit nulla in terris origo inveniri potest: nihil se enim est in animis mixtum atque concretum, aut quod ex terra se natum, atque fictum esse videatur: nihil ne aut humidum quia is dem, aut flabile, aut igneum. His enim in naturis nihil ine', se quod vim haemoriae, mentis, cogitationis habeat, quod & pira se terita teneat, & futura praevideat, & complecti possit praesentia. A quae sola divina sunt. Nec invenietur unquam, unde ad homi- nem venire possint, nisi a Deo. Singularis est ergo quaedam natura atque vis animi, seiuncta ab his usitatis notisque naturis.
Ita quicquid est illud quod sentit, quod sapit, quod vult, quod
,, viget, coeleste & divinum est, ob eamque rem aeternum sit ne- cesse est: nec vero Deus ipse, qui ii telligitur a nobis, alio m - dodntelligi potest, nisi mens soluta quaedam & libera , segre- gata ab omni concretione mortali, omnia sentiens & movens, ipsaque is praedita motu sempiterno. Hisce recitatis, sectione 67. 68. & 69. progreditur ad vim, potentiamque Dei, eiusdemque sapientiam in mundi adspectabilis regimine elucentem. ce lebrandam. Quo ficto sest o. ita pergit: δε Haec igitur, & alia innumerabilia cum ce nimus, possumusne dubitare, quin his praesit aliquis vel effector, si si haec nata sunt, ut Platoni videtur : vel si semper fuerint, ut se Aristoteli placet, moderator tanti operis & muneris 3 Sic me
se tem hominis, quamvis eam non Videas, ut Deum ' non vides se tamen ut Deum agnosces ex operibus ejus, sic ex memoria rerum. δ:,, inventione, & celeritate motus, Omnique pulchritudine virtutis inmis divinam calii legunt divinae, quod rectius esse videtur mentis is agnoscito. In quo igitur loco cit credo diuidem in capite, &
450쪽
II 67eiir credam, asserre possum: sed alias. Nunc ubi ubi sit aniis mus, certe quidem in te est. Qitae est ei natura Z propria puto , & sua. Sed fac igneam, fac spirabilem: nihil ad id, de quo agi- se mus. Illud modo videto, ut Deum noris, etsi ejus ignores &locum & faciem ; sic animum tibi tuum notum esse oportere, si etiam si ejus ignores & locum & formam. In animi autem codi,, nitione dubitare non possumus, nisi plane in physicis plumbeiia sumus, quin nihil sit animis admixtum, nihil coiκretum, se nihil copulatum , nihil coagmentatum , nihil duplex. Quod cuin ita sit, certe nec secerni, nec dividi, nec discerpi, nec si distrahi potest, nec interire igitur. Eit enim interitus qua-- si discessiis ac secretio ac direptus earum partium , quae anteis interitum junctione aliqua tenebantur. Ex his locis patet,
Ciceronem non tum aeternam aliquam praestantissimamque n turam admisisse; sed & eandem ab omni . plane re concreta , a que in oculos incurrente solicite accurateque separasse. Uerum est. Ciceronem in eo Platonem aliosque secutum, quod nempe m
teriae aeternum tribuerit subsistentiam e testis est Lactantius, lib. IL cap. 8. ,, Nam Cicero inquit de natura Deorum dispitiis tans o sic ait: Primum igitur non est probabile, eam materiam re- rum, unde orta sunt omnia, esse divina providentia effectam.
- sed & habere & habuisse vim & naturam suam. Ut igitur fa- ,, ber, quum quid aedificaturus est, non ipse facit materiam , sed ,, ea utitur, quae sit parata, fictorque item cera; sic isti providen-- tiae divinae materiam praest6 esse oportuerit, non quam ipse s ,, ceret, sed quam haberet paratam. Quod si non est a Deo m ,, teria laeta, ne terra quidem & aqua, & aer & ignis a Deo fa- ,, ctus est. O quam multa sunt vitia in his decem 'ersibus t Ρri- ,, mum quod is, qui in aliis disputationibus & libris sere omni se bus, providentiae fuerit affertor, & qui acerrimis.rgumentis is impugnaVerit eos, qui providentiam non esse dixeri iit; idem
is nunc quasi proditor aliquis, aut transfuga providentiam con se tus est tollere. M At male ratiocinatur Lactantius, si ex his ver- his Ciceronis concludit, omnem providam Dei curam ab eo promsus fuisse negatam, quod materiae aeternam tribueris existentiam. Omnes enim veteres Philosophi creationem ex nihilo inficiabantur, saltem concipere non poterant, qua ratione ἐ-a Deo pr