장음표시 사용
511쪽
in eadem pagina I 4., ad quam provocat cl. lia Cro te, addit Brunus ris Quaeque iii composito discreto ientibilique conlii bunt δ distractimia dimentio constat , sunt aliud atque aliud minimorum corpus
Heic more otham e loquitur Bri nus: corpora omnia fluere R. infinitis corpusculis constaret, Deu03 monada purissimam, amispi illimam, unam cile. Unde Violenta & contorta quam maxime est cl. υiri explicatio: videlicet in illa luce infinita omnia sunt unum, hiniusque natura & Dei nomine veniunt, cum ab ea una vegetentur. Nequc cnim vel vola Vel veingium huius interpretationis; &ubi tandem naturam L Deum unum cile dixit sensu, quem vultae. vir P ne jam adtuli aliud docent; neque ii a prima monade omnia vegetantur, statim omnia, quae existunt sunt unum; nisi ducas Christianos, cum dicunt in Deo omnia esse, Vivere, moveri,
Spinosisas esse. . Fateor me non capere, quid cl. la Croae sibi
velit, quando dicit, in unoquoque mundorum ex indefinito anim
rum numero animam unam exurgere, OlnneSque mundorum animatorum unitates in unam univerti naturam conspirare , & hanc naturam universit Deum esse BrunL Nescio, an putet, omnes animas totius imi versi fieri ex mente Brunt unam substantiam; nia, Omnes conspirare tantum cum iis, quae naturae animae, silve animae mundi allubescunt. At neutrum docetur a Bruno. Uerum est omnes mundus 'animatos ab eodem credi. Admittit monadem primam ; admittit montem naturae insitam; udmittit rationem in homine, spiritus in aethere: Sed quid tandem hoc ad unam aliquam substantiam facit aut ubi tandem dicula uir omnes mentes Universi partes Dei tanquam monadis primae conspiratio celete ad unius primae monadis nutum non efficit unitatem subsistentiae. Neque loca, quae adducit, miram propositionem confirmant. Ita est, Deus est monadum Monas, nempe entium Entitas, quia ut ipse explicat ut sine monade in numeris nil existit , ita sine monade intellectuali prima nihil existcret. Hinc eadem pag. IT. dicitur 'in D else Deus; dicitur simplicitas ipsa: quomodo autem in nullo esse dici pollet, Si simplex, si tota natura, omnia quae sunt, hoc unum, id
eis, Deum abs bdi erent Z S. Neque magis locus sequens id probata si Est super hanc animam substantialis naturae individua anima, uuae
512쪽
is est in horizonte majore, ut anima telluris in synodo magna, quae se iv,bis secunda mundi species habetur. Superior eli anima synodii, totius . quae est in universo. Suprema est animus animorum is Deus, Spiritus omnia replens, totius ordinator, supra & extrais ordurim omnem &c. quae verba ad ilicem increatam abistracte consideratam sine materia & monade intelliganda putui. Mens cLviri. quantum capio, haec est; totam naturam, mentem supremam nempe& infinitas atomos evicere Deum ; Brunmn autem hic de caetera mole corporea per mentis abstractionem non loqui; sed unice mentis sive animae mentionem facere. At ne sicio, qua ratione haec υiror . in menteni venire potuere. Mentem & omnia corpora juxta
Briinum evicere Deum, est mera suppositio, seu το 6 Τουμενον. Qiiod probandum, non supponendum. Dein vel ipsa inspectio docet, plane de hac re non esse sermonem Brimo, quod ut pateat verba ipsa Bri λ adseram. Pag. 73. art. A Individua solu substantia estis ens. Reliqua vero in entu, circa ens & ex ente accidentia, ad- ,, sistentia atque composita, non aliter, quam numerorum stabitan-- tiam monadem eisu diximus. Atomam naturam dupliciter primose dicimus negative & privative ; negative quidern atoma n2tura se duplex est. accidentalis nempe & substanyialis. Prima ut vox, si sonus & visibilis species. Secunda ut Daeniola seu anima, quaeri tota est in toto corpore, vel etiam in toto vitae telluris horizonte, is cujus vitu Vivimus: tum proprio quo vivimus in horironte seu is semisphaerico. Tum actu quaedam magis proprio quo vivimusis in organiZato corpore. I una demuni actu illo propriillimo juxta is eam conditionem , quae ab Oceano substantiae spiritualis per cordis si postam & ad eundem oceanum per eandem portam ingredimur& egredimur animi. Est hin super hanc substantialis nutiirae in is dividua anima, quae est in sortet jute majore, ut anima tellurisia in synodo magna, quae nobis secunda mundi species habetur. Superior est anima synodi totius quae est in universo. Suprema is est animus animorum Deus, Spiritus, unus omnia replens, totusis ordinator supra & extra omnem ordinem, ideo super Omnia magis nificandus Deorum vocibus, nulli Deorum, mundorum, alii- is morumve nominabilis. is Testor omnium conscientiam, an o
scuriora haec licet firmit idem l .ndem significent, asumnes memta esse uuas, atque una cum mundo unam absolvere
513쪽
substantiam 3 nihil, si quid video, voluit allud, quam plures dari mundos εἷ & in iis singulas substantias quibusdam intellectualibus
gradibus persectionis ornatas cste. Nimirum Platonisi & 'thagoriciat serehant duri scalam aliquam entium intelligentiunt. Moderni omnibuς, etiam minimis iii secus, ibi risualem quandam substantiam tribuunt; ab insectis ascendunt ad caetera animantia & ad hominem , ab homine denique ad angelos , quibus omnibus substantiis intelligentibus excepto Deo aliquod attribuunt. Qiiid ergo mirum, Briinum novam philosophandi viam ingredientem , tales fovise semientias Z 6. Tandem jubet nos oculos convertere vir cl. ad obscurissimam ejus dissertationem contra Pauingenti scriptam, in qua lucem liue corpore pro Deo habeat. Maluissem, si cl. υ, in excutienda gravistima quaestione nos ablegasset ad perspicua verba. At videamus. quo jure ex disputatione obseurissima nobis atheismum Brunt probet. Disputat Brunus inde a pag. I. contra Palingetitum, qui lib. XII. Zodiaci sui probare voluit, summum aetherem rerum terminum non esse, sed extra coelum esse immensam sine corpore lucem. Ita autem loquitur lib. XII. v. Io. Piatae Si ut qui extra caeli in credunt nihil esse putentque AEtheris in si minus dorso consisere Iines
RerI , quos ultra niatura extendere vires
ii queat ipsa Iuas ac debilitate quiescat: uod falsaevi ratione mihi suadente videtur r in s issic finis rerum es ubi desinit aether . Cur nihil ulterius fecit Deus y an quia sciυit Nil facere ulterius propria defectus ab arte. Et paucis interjectis: Atqiιi infinitiem xorpus posse esse negarit
Doctiu Arsoteles, ego in hoc assentior idi. uippe extra cali Mes non ponimus ullam Coeptis: Sed puram immensum V fine corpore lucem, Lticem, qua nostri solis longe minor es lux,
Lucem, 'quam terreni oculi non cernere psssent,
Dιcem, quam ex sese essuAdit Deus insistam, Iu
514쪽
In qita habitant cum Regesto Dii nobiliores, sera tuo ba minor versatur in aethere semper. Denique inserius: uod si corporeis formis lux tanta tributa est. Cur incorporeis . lucem posse esse negamus stPraesertim quum sint purae maris V tenues NParticipes multo uberius pulchrique bonique: Ergo Deum sol nae lucent vehementre s at illa x non es ocritis mortalibus apta videri, o inter Divos quo quisque pomior est UDignior, hoc etiam majori lumine fulget.
Haec est sententia Palingenii, contra quam Brunus pugnat. Imscriptio capitis pag. 64I. talis est: Improbantur actus is M formasve materia nempe luces me corpore, ili alei Palingenius V alii ei tui appingunt. Post haec ita Munus: Mitte infinitum spatio sine dicere lucem - uamque esse Deum, lumem qui accendat in i Sole, jubar tunsuam υarie qui perambulando Perfrias varias pectes , sint unde beatim magis iique minus. . a Ut autem ostendat lucem ejusmodi sine corpore figmentum esse pag. 647. ait: Disinguitur lux in phsicam, fiet e veram V metaphoricam, unde scias stantidam lucis divinae non accendere solem. Post haec pergit dicendo: ' - .
Primo a rete minus lucem nos dicere posse Praeterquam venientem objecttim sensebus actu. M lux quam ponit sermonis certa Rura Et finitis quadam ratio atque proportio tali Nomine concelebrat cum lucem dicere legem. sitiam, sophiam virtutem, numina suemus pDminam hinc lucem solis lucem exuperantem
515쪽
ci jtis clarescant vestigia corpore solis. Iguveri haud poteris physice sigilare loquendo: At qui Rethoris, Pol 'hasuris atque Propheta
D morem tritato dolianduo bardo cuculla. Uc. Ex his nixu)ifestissimum est, quo sensu Demn lucem esse putat Brutitis; nimirum metapholico; adeo ut cl. vir potius Palingenio, quam timuis debuerit adscribere illam sententiam de luce increata sine corpore, quae Deus ellet. Tandem postquam multa de luce dixiliet in commenturio, ad quem A. vir provocat, ita mentem suam pandit Brumιs. Audi cum: se perit ergo, inquit pag. 6 I. peripateticum illud coelio primum, omnia quae natura constantia principium & finis. Disperit illa infinita insensibilis lux intelligi ,; bilio, immaterialis, infinita, supera therca, accendens stellas favilla, se cujus solem iacit: quasi quicquid dicitur credibile esse possit &- quicquid vates ebrii effutiunt a superioris intelligentiae dictamine
se promanet. Sed eadem lux, Virtus, natura, dominium, potesta se & actus, quo hoc spatium non eli informe, sed tanta exornatumis varietiue & infinitum quod extra ipsum eis cognoscere oportet:
si quando quidem spatii potentiae consimilis mundi susceptrici non si satisfacit natura intelligibilis, lux sine corpore, umbra sine fui is dumento, verba sine significato , vox liii; sensu ; ad adpetitum se quippe spatii expleri perficique potentis corpore nihil lacti su is stantia separata individua, indimentionata, neque huic spatium is quicquam conferre potest, nisi ut eum si utili rerum ordine consi si ilat. Non minus quippe Deus ille, lux illa eo quo lux dicenda A est modo) est in hoc mundo priesens ubique tota quam est sp A tium universi sensibilis illius: quia corporum &specierum harum ,, praesentia non excluditar, sed nobiliori sorte cognoscitur atqueo constat. Quinimo secundum eam qua extra hoc finitum in spa-- tio infinito degit sortem nihilo hujusmodi quod ad spatii actum is proprium spectat producens indigne & invidiose se gereret Ris haberet: quandoquidem sicut nihil vetat, quominus eadem ra-- tione totus ille mundus intelligibilis sit hic nempe nusquam erasi clusus qua est extra, quia privsentia istius mundi a praesentia alius is non abdiorreret: ita etiam quid est, quod prohibet, quo miniri se in spatio illo quod oporteret intelligere infinitum cum tali tant
516쪽
M que luce priesentia similium huic mundorum comprehendatur Z, Hactenus Bruntis. Quamvis nemo neget, clarius loqui debilisse si Birtim, fatis tamen ex hactenus dictis patet, cum proi us abhorrere ab ea sentcntia, quam cc vir illi adfingit. Agnoscit i. non dari ejusmodi lucem incorpoream intelligibilem : esse vocem sines ensu. 2.) Naturam incorpoream non poli e sputium proprie dictum occupare. 3. Deum in toto mundo, non ibium in illis locis sit pra- coelestibus praesentem ei . Contrarium esse virtutibus divinis, lucem ex se emittere in illis sedibus solis, quas Palisleuius fingiti f. Nihil obstare, quo minus Deus in omnibus spatiis totius mundi dicatur praesens. Haec certe facile sine magno ingenio ex hisce Bruni Verbis eruuntur. Via de patet cI. virum s ollicite verba Paliligenti &Brimi non contulisse, atque sententiam adfinxisse Brun0, a qua alienissimus fuit. Unde concludimus nil hactenus allatum a u. υiro,
quod probet Atheum fuisse Brumn
Sed tempus est, ut ad reliqua progrediamur, in quibus tamen expendendis erimus breviores, quod de . Religione Chrii iuncti as Iudaica noli vero de existentia Numinis sermo sit. Secunda accusatio est, quod itatis erit alios ante Adamum homines. Provocat ad libellum de monade, mιmero G figura. Ubi haec extant: Teltaris terna potesas Et ternae genti ternus datus es Putriarchar Eum peperit tellas genitrix animalia primum Eu0c, Leviatham quorum es tertius Adam , Maxima Iudarae ut credebat portio gentis cui erat ex ium tantum generatio sancta.
Item ad locum pag. 622. in qtio ita ait et is Propheticum estri illud & populi cujusdam celobritas, quod omnia hominum ge-
nera ad unum primum genitorem referantur, Nel ad tres ut ex is Hebraeorum monumentis accipimus & firmiter credimus, quois rum quidam solum optimum genus, id est, Judaeorum ad unum ,, protoplasten referunt, & reliquas gentes ad duas priores qui biduo
517쪽
is ante creari sunt. Echinensium religio recens compertorum tres,, alius nominis protoplastes num ei ut ab annis viginti millibus. ,, Ethiopum genus ad illum protoplasten nemo sani judicii reseretiis Porro sicut omnis terra producit omnia animalium genera, ut in si insulis patet inaccessis; neque enim unquam fuit primus lupus. & leo, & bos, a quo sinit omnes leones, lupi & boves geniti Asi ad insulas omnes transmisit, sed quaeque ex parte tellus a primis cipio dedit omnia. Factum porro est, ut quaedam aliis in locisse manserint, quaedam vero assumta sint, ut in Anglia lupi & vuti,, po & ursi propter loci culturam, in quibusdam aliis insulis homuis nes propter vim potentiorum bestiarum vel desectum nutriminis ,, Haec verba ita sunt comparata, ut satis perspicue doceant, Brtinum. non credi lil se ab uno Adamo omnes ei se ; unde sine dubio minus reverenter de narratione Mosis sensit; at Atheum exinde probare velle durinn est. Sunt & fuere, qui putarunt, Americii Ios alium parentem quam Adamum agnoscere; nec tamen de divina origine revelationis dubitarunt , qualis filii Paracelsus, monente cl. Heu- manno. Novitatis amor abripuit saepissime foecundunt Brisvi ing nium, ut parum sibi constiterit. VI. Ρergit et vir ad tertium & quartum accusationis capud. probaturus, Brimum omnium religionum fuisse aspernatorem. Pr vocat primum ad libellum de ejecti Oile triumphantis, quem cum non viderim, nedum legerim, ου qualicunque judicio mihi tempero. 2. Provocat ad illa verba supra excussa, ubi versus et Fabula qua vita rationem evertis usum.
De G Similiter de hoc libello judicat cl. Brit erus pag. 6I.
hist. crit. dicens: De ipso, vero libro, quem non legimus, pr nuntiare nihil audemus ι fatemur autem suspecta; nobis esse nam ratioues scriptoritur, qui ejus mentionem faciunt. Quamvis uni in eo omnes consentiant, supersitionem philosophiae contrariam ;U religionis auctoritate abi tentein valde exagitasse arictorem, alii tamen ad Almu tractationem moralem eum referuui, alii sa-
oram tu Povi cem ensibere pronuntiaut s alii rellionem timueru
518쪽
De qua re, praeter quae supra dixi, addere plura nolo, cum existimem, vel ipsa et item ostensuram, non do religione in genere ibi mentionem l . . Adde cita enIm in eadem epistola pergit A. viri impium Brtini vaticinium, in libro de maximo ς immenso pag. 339. ubi nouam religionem disjectis veteribus fabulis brevi orituram vaticinatur , quae r legata dabit tenebrarum numina in orcum. Atqui jam pridem Ethniacorum numina ejecta sunt. Inspiciamus autem argumentum, de quo agatur, & dispar bit certe error Bruno intentatus. Agit in hoc cap. X. de terrae motu , solis item & astrorum, secundum suam & Copernici opini nem: postquam de hoc argumento disseruisset, ita tandem claudit P. 339. Ergo tibi nee fit caelum nequι mobile primum, Nam subiecta duo hae periero, ut voce propheta Praedictum. verum es nostra hac aetate futurum
quandoquidem accessit favorVsentantia divum Tom. II. Pars ada. Κλλλ λλλ δενια ilari, V chrisianam quoque imposura ardui perhibent. Qua
satis erincunt , aut non accurate inspexisse eos libellam , aut ita obscurum esse, us vera auctoris mens conjecturis tantivn queat
de iris nihil autem certi de vera ejus sententia musare. Quod si libellar Bruturam verum parentem agnoscat, suspicamur, hominent implacabili odio diris persecutionibus cleri Romani a ersissos catus accensum, acerba Dora eum depexum dare voluisse. Ideoque magno conatu V liberrimo calamo in supersitionem Chrisianorum fuisse invectum. Solitum enim fulse id facere. uua alio valedictoria apud Imumbersenses habita luculenter demonstrat. Cum autem Iasiema sibi phdificum V metaphiscum construxisset, quod a placitis iari mae doctrina haud parram dotat.
V nonnulla dogmata inter fabulas refert, quae in cisitate sacra inter summas leges referuntur, quale es de praemiisqpanis pos hane vitam, omnino verisimile es hominem audacem, animique impotentis talia quoque luter supersitiones monachalu retulit se,
U F. in ips- quoque religionem peccavisse.
519쪽
Veri pro specie quam mox jusque sequetur JuJex enim is sancta fundaminyreligionis Speratumque diu seclum succedetoorbe hoe.'
Mam relegata dabit tenebrarum numina in orcum. Erroresque vagos cum pondere uncis iniqua sua lucem mentita diu palantia crudis Per noctem ducibus mortalia corda dedere:
Ergo renitebit sancto de pediore dia Naturae species mundum d usa per amplum .
Immensique operis inderator verus es tinus Noscetur vere magnus, cui numina plauduut Infinita, sua quae tinniensiun luce serenant Totus quot in cunctis vivunt animata numstra. Ex hisce sane eum religionis aspernatorem esse, nulla ratione cognoscere possem. aestu imaginationis abreptus, occasione errorum in Astronomia commistarum, in verba erumpit, quae ad liti ram intelligi non possunt. Meliora simpliciter datum iri vult tempora , caltioremque religionis cultum expediandum. Quamvis vero numina pagana in certis locis sint abolita; eheu tamen in longe m xima mundi parte adhuc dominantur. Pontificiorum numina non melsora antiquis, figurae & species mutatae, non item res ipsa. A
qui Brum s religioni Romanensi nuntium misit, atque ob id potissinium in ignem postea fuit conjeetus; quid ergo mirum, si obscurius de hac re loquatur Z sorte etiam, ut fuit ingenio plane miro, iis in locis, ubi degit, recepta religionis decreta parum placebant. Unde futurum esse auguratur, vel sperat, homines, ut de disciplinis philosophicis, sic de religionis negotio rectius aliquando sensuros. Eandem sta pergit s. vio impietatem do et in libro contemplar. εκ minimo cap. V. pag. 94. tibi fidem , quam coiisuetudinem appetrat , falsis credeudi veram esse caltssam tradit, cur homines in ea insistiti theorematibus geometricis de contactu circuli arit sphera in plani vel Iinea puncto de nomiotis, qua illi falsa putat, facile assentiantur, aliis riimirum absurdioribus primorum annorum insistitione imbi ti. Videamus, quo jure; Inscriptio cap. XV. cnon U. ut male posithima Typographob haec est: conclusio, ut ex virtute consuetiuinis eredendi
520쪽
falsis , sensus etiam ipse perturbatur. Post haec sequitur textiis ita
se minus hie false fidei fundamine sensus
Imbuit insuos primis suetudine ab annis quam sanctus habet illa Dei sub voce prosegus rNon minus hic gesit tanquam pro lumine adepto quam pro se positir gratri vir illa tenebris ,
Hine si quanquam occurrant manifesta per omnem Sensim importune valvar rariovis amico Attactu pulsent natura cor voce reclament, Non sapit idcirco: quando fundamina prima Obsistant, quando internis radicibus haerent ceribus. Tanquam magis alto lumine clara didicit infelix lucemque oculosquo negarδCredere naturam peribus sophiamque se esse. De genere hoc hominum facile quisquam venit ustre
Doctrina indoctae adsipulator credulus . ut cui Natura voees faciant miraela nec ampli Cyeli arcus nunquam ad plana exequanda propinquu que adeo absurdum, quod mens conceperat antε Invalet s sie fus, qui ex toto cessis in aures in manifeste neget queis convineatur EF hises Utatur mediis, quibus ignorantiae totam Natura lucem extinguatis foret Eue omnem Ignem consanti raditu , quem lumine solis Immisit, centum mille hine portema siubortamne admirantur: pecudinea voceque rerum Naturam occultam tollunt culpantque patentem.
In hisce denuo, ut verum dicam, non video erroris periculum. Loquitur de consuetudine sui temporis, ubi in disciplinis philosophicis & theologicis homines sine examine pleraque admittere tenebantur. Unde fit, ut ineptis opinionibus imbuti, manifestissime falsa admittant. consuetudine quibusvis allelitiendi abrepti. Paulum ibi tangi, non adeo apertum est. Intelligi possunt omnes qui in scholis Pontificiorum enuttiti, quasi divina oracula omnes ineptias Kkkk kkk a admi-