장음표시 사용
581쪽
4ligiaitatem , nimirum ad Archiepiscopatum Cantuariensem, ob itisignia in religionem & rempublicam merita evectus esset , a variis The togasti is variorum terrorum postulatus est, quod receptam Theologiam tradcndi methodum & artem coiicionandi a scoriis & abusibus purgare & liberare tentasset, apologiam edidit luculentissimam , iuqua solide, egregie, & intrepide , innocentiani suam vindicavit, quod scriptimi eruditissimis & a partium studio alienis ita placuit, ut posthac magnifice de religione ipsius, &. peritia theologica sentiarent. Clamosis vero posthac Doctorculis nil reposuit; sed fascic luna libellorum calumniis contra eum spartis plenum, cui haec verba inscripsit: Pater ignosce illis, nesciuiit enim quid faciant : prq me inte mortem flammis tradi curavit.
XIV. Theologius pacificus fratres in quibusdam a se dissentientes.
penes principes patriae viros atro carbone notare, & eorum virtutibus detrahere non solet. multo minus errores eorum in majus
extollit; sed potius de iis, quantum π:quitas suadet, benigne judueat. & si quae malo animo in linum tantorum virorum delata sunt, ea iis eximere, Virtutesque eorum contra commendare solet. Hoc
nonsolum deposcunt leges humanitatis & disciplinae christianae genius, sed inprimis vinculum staternitatis, quod inter Ministros Evangelii Iesu Christi intercedit, id postulat: novit enim Theol
eus pacificus, nil magis ad sinceram amicitiam confirmandam, remque sacram promovendam facere, quam virorum doctrina &pietate eminentium conscia sum : nihil vero magis tranquillitatis publicie & communis rei sacrae saluti obesie, quam mutuas lites. suspiciones, & contentiones eorum, qui eadem sacra sequuntur.
Idem pacificus Theologus, ortis certaminibus theologicis & phil sophicis, causam non ad principes rerum publicarum & ad imp rantes defert, si alia ratione sibi consulere potest: praeterquam enim . quod principes gravioribus curis districti sint, quam ut subtilioribus quaestionibus theologicis & philosophicis discutiendis vacare possint i siepe ita agendo evenire solet, & accidiste experientia te
staturo in Vide vitam magni viri a Burneis constriptum. 2 primo tomo v luminum sacrorum praemissam. Diuiti so by Corale
582쪽
statur, ut non minus erreri quam veritati patrocinium sit datum.& pro mutatione & opinione imperantium immutabilis veritas indiscrimen laetit adducta. Quid illustri Philosopho Chr. Wolfiuobtigerit ante aliquot annos, tu vulgus notum eae .
Ita Iegi in biographia Misi belli, Theologi praestantissimi του νυν
ἔν eum cum metetemata cl. , dii diligenter legeret, nihilque, quod tam acri censura dignum esset, reperiret, imo pleraque assensu suo digna judicasset, eoque nomine a clamosis quibusdam doctorculis impeteretur, & graviter accusaretur , saepe pro- pterea querelas in sinitim amicorum suorum deposuisse, atque quod innocenti vitam redderent acerbam doluisse. Cum vero amici consilium dedistiat, ut ad regis aures deserrentur acerbae calumniae, eum enim homines illos ita compesciturum esse , ut posthae autissimum sint servaturi silentium, ita respoudisse sertur : huic vestio amici consillio non assurgo; non enim veritas auctoritate, minis & poenis, sed potius amicabili virorum doctorum examine est discutienda, A facile ita fieri possiet, ut, quae est ingeniorum humanorum varietas & mutabilitas, iisdein artibus errores pariter veritates aequalem essent expertura sortenti XU. Patificus Τheologus variorum errorum, sed falso postulatus, calumniisque proscissus, ignoscit tamen demonstrata & detecta sita Innocentia accusatoribus, A ad omnia officia hostibus, quantum in se est , praestanda Gratum se exhibet , imo etiam Deum orat. ut si malitia ipsum offenderunt, ipsis peccata remittat. Ipsemet vero, quantum accusationis natura permittit, sibi persuadet, calumnias contra ipsum sparsas, ignorantiae potius, praecipitantiae &servori, quam vero deliberatae malitiae deberi Ubi vero videt homines, quibustum lis intercessi, inani superbia tumere, vera si pientia destitui , scientiarum verum glistum non habere, incredi bili studio nescio quam insolitam orthodoxiae Maam adsectate, omnes noVas opiniunculas, leves licet A nullius momenti, tan- ruam errores impugnare, & extollere, eos permittit suo genio, . ociisque ejusdem metalli. τώρα II. Pura M.A g g s s s s s Ideni Diuiliam by Cooste
583쪽
Idem Theologus pacificus. quando videt inter Patres clandestinas lites &studia partium glisccre . non solum omnem operam naVat, ne 'in incendium erumpat latens discociliarum ignis , sed & ut animos dissulentia & clandestinis discordiis distractos componat, litium fontes detegat, & ad sinceram animorum conjunctionem redueat. Quod si vero in nervum erupit latens malum , quantum in se est, efficit, ne illud latius serpat, probe sciens, quantum & quam noxium sit odium theolagicum , Sc qitantum detrimenti ecclesiae adferant statrum infausta certamina , qui dum exemis , plaria viva esse deberent pietatis, concordiae & amoris, sese mutuo sepe lacerant, & ne quidem hominum, nedum Christianorum officiis ita defunguntur. Altissime Theologus pacificus cordi infixum habet illud Soteris: In eo, iura audite quaeso quotquot hic ad stis fratres cognosient omnes , vos meos esse disiapvlos , si mulso vos a more Prosequisnini XUI. Cum fieri noli possit ut Theologus pacificus, in hoc seraci disputationum seculo , absque osoribus vivat, mature constituit non quibuslibet de se sparsis calumniis aures praebere ; sed animum contrae, eas obfirmat, ' in sincero conscientiae testimoni firmissimum praesidium quaerit, praesertim ubi videt, viros se lida eruditione & pietate cminentes, concives & exteros de innocentia sua esse persuasos, idque publicis scriptis contestari. Hoc nisi faceret, vitam hanc per se miseram. sibi redderet acerbissimam , A amitteret illam suavissimam άταραξιαν, quae inter bonae hujus citae.
Theologus in si vier pacificus operam potius: navat, ut Radies magis hi veritatis A pietatis studio crescat. aliosque afi eandem calcandam viam inducat potius , quam ut in omnibus minutis quaestionibus cognostendis & revincetidis tempus confuniat. Novitis illud Apostoli: - Si & hominum loquar & angelorum linguisseri neque caritate sim praeditus, sui I aes re nun3 aut cymbalum tin se niens. Et si tantum divinationis habeam. ut omnia arcana scic ,, tiamqua omnem teneam , si adeo, omni fide sim praeditus, ut vet
584쪽
is si vel meum eorpus comburendum tradam, M. tamen caritate nonis sim praeditus , nihil proficio. Et profecto si quis Theologus
nonsbium praeteritas & praesentes, sed & futuras controVersas quaestiolies in numerato haberet, Dei vero & proximi amore destitu retur , non obstante omni sua cognitione theologiae polemicae , nequidem guttulam verae & salutaris laetitiae in mortis articulo constitutus exinde perciperet. Qtiod si Theologus pacificus, virtutibus hisce, quas exposuimus, ornatus est, ct ad sequissimas illas & vere christianas regulas vitam suam componit, neque tamen impedire potest, quo minus injuriis variis & calumniis obnoxius sit, fatale exitium corde. durato fert, donec sertunam criminis sui pudeat. ipsique ex his litium & contentionum sedibus eductus, ad coel stem illam, ubi alma pax & ardentissimus amor regnat, acad
Ut denique Theologus pacificus in hoc suo madio magis magisque confirmetur, utque ad ea semper quae in theologia praeciapua sunt attendat, & auditoribus suis nonnisi scitu necessaria δι utilissima proponat, saepe sibi in memoriam revocare debet statum 41ominis pii, Theologi inprimis, mox ad plures abiturit, curasque quibus tunc temporis ejusmodi homo vacat. Profecto tum temporis ad paucissima illa redigitur totius ille theologicae scientiae apia paratus, dispalleseunt omnes illae minutae controversiae , de quibus junior & viribus valentior quammaxime solicitus fuerat et hoc unum quaeritur, utrum certam & immotam habeti beatae immortalitatis spem & fiduciam, per infinitum λυτρον Soteris sui obtinendam . non quaerit utrum numerus electorum parvus sit vel magnus ; quis ordo decretorum divinorum utrum pro multis an
omnibus Christus mortuus sit nec ire; ut de multis aliis quaestionibus.iu systematibus tradi solitis nil dicam; sed hoc unum, utrum ipsemet ex eorum numero sit, qui mox sufficienti fiducia inniaxus ad beatorum migrare possit sedes. De his ubi sanus & inc Iumis frequentius cogitat, non potest non eo adduci , ut nonnisi gravia, utilia & momentosissima suis auditoribus proponat, & r secet omnes quaestiones inutiles, ad lites potius serendas quam ad Ssssssa 2 perfi-
585쪽
perficiendam mentem aliquid conserentes, semper memor illius: Hoc age. Atque ita vobis A. O. O. Η. veram & natIVam, quantum quiadem ob brevitatem temporis licuit, Theologi pacifici imaginem d lineavi. . Aut omnia me fullunt, aut talis est hic Icon, qui amo. Tem omnium, quotquot solidum & pulchrum ab inani discernere valent. sibi conciliare possit. Ne lue adeo opus esse puto, ut pluribus ostendum , quantum ejusmodi Theologus ad paFm rerum- publica rurn & ecclesiarum stabiliendam , alendam & confirmandum facere possit. Quis enim non videt, Doctorem publicum his virtutibus ornatum animos auditorum ad veram sapientium inducturum,& a pravis assectibus retracturum Apertum simul est, quantorum malorum auctores sint Theologi contentiosi, per hol enim rixae &eontentiones eXcit .intur, vinculum amicitiae , quod inter utriusque
ordinis eccletialtici & politici viros intercedere deberet, laxatur, imo Depe ob maturam illam diffidentiam optimorum consiliorum eursus sumaminatur, fraterataqtie animorum conjunctio tollitur. Ubi vero sapienter & pacifice rcligionis negotia tractantur , ct imeptus gelus Aest; ubi gravia & momentosa a levibus probe disti guuntur, riteque semper expenditur, quantum error pietatis studio of ere, vel non officere pollit; ubi fratres in quibusdam dissen,
tientes ad mutuam tolerantiam reVOcantur, non solum pazata est respublica, concors ecclesia, summa inter Proceres utriusque ordinis consciasio, & ad eruditionem & pietatem alendam R. prona vendam maxima animorum propenso & conspiratio ; sed & ipsis literae florebund. atque ita in his terxis tenuem aliquam imaginem ei elestis, illius ecclesiae, quin in caelis lacum habebit , cernere d Utu Ad vos igstur venio, Fratres atque Collegae reverendissimi a .que docti 1Γrni; vos Vel me tacente nostis, nihil malis saluti e clesiae & scholic prodet se pol se, quam pria dentem contensionem in iis, quae ad veram felicitatem internam & externam conferre poc
' Adde vitam Buxtoi fit, a cl. merensessio scriptam, in qua eur cI yi proselliuitem thcolouicam recui uit rationenis nimia sui dissideri ia aufert Disiligod by Corale
586쪽
sunt. Ad hanc consensionem obtinendam nonnisi prudentia & a denti pacis studio opus est. Hoc studio si animati estis, nullus imver nos orietur rancor, lites nullae & contentiones locum hab bunt ; sed erit mutua in necessariis unitas, in non necessariis libertas, in omnibus vero charitas. Ad hoc pacis itudium quaereu-dum , intendum & prosequendum non tantum aequitas , prudentia& charitas, sed & religionis christianae genius , exemplum Soteris nostri & Apostolorum, & tot praeclara ab iisdem prolata fraterni umoris encomia, potissimum commovere debent. Vix verborum satis invenerunt Apostolus Paulus & Johannes in hac virtute commendanda. Haec enim fratres in levioribus paululum a se invicem dissentientes glutine quodam ita constringit & jungit , ut non Ol stante qualicunque opinionum diversitate, in sanctae paeis δι amoris oscula ruant. Nulla unquam ecclesia militans, florentistina lucet, in omnibus minutis opinionibus conspirabat, neque quo munus id fiat per rerum naturam fieri potest. Si quis AIajorum nostro rima, virorum excellentissimorum, Zminglii, Calaisti, Buzugeri, Pellicani, Biblii misi, Oecolini passii , & his similium scripta evolvit. deprehendet, eos in variis argumentis, v. gr. de Origine punctorum hebraicorum, de auctoritate Io. viralis versonis, de limitibus providentiae divinae circa salutem hominum , de horum vel illorum S. Scripturae locorum interpretatione, non omnes ideram sensisse, & tamen, teste M. Hottingero patre , tanta erat tum te poris ecclesiae ligurinae doctorum animorum consensio ct fraterna Charitas, quanta in ecclesia militante obtineri potest. Quidni δε nostio a praestemus, Fratres in cirristo colendissimi r ab ecclesia r mana discessimus, imo discedere debuimus, non ob leves specu.-lationes, ob subtiles opiniones & aecessbrias qtiasdam controve sias, de quibus jam inter Protestantes quaedam dissentio eth; sed ob errores cxitiales, superstitionem anilem, idololatriam detestandam, ob sublatam libertatem couscientiae, & liuolerandam tyrannidem romanorum pontificum. Aequi jam tu libertatem afferti sumus. Omniaque scitu necessaria religionis capita unanimi consensu protatemur & tuemur. Cur ergo tam infelices essemus, ut propter i vem aliquem diiseii suin, fraterni umoris ' pacis vinculum i iimp xemus Z Quod si rei ipsius aequitus atque necessitas. Christi &Apo stolorum praecesta& excmpla, quos dum ad pacis studium adducere Ssss s Ss 3 non Diuitigoo by Coo e
587쪽
non valeiit; eos vel solius prudentiae leges commovere deberent. Nostis enim eos, citii ordini sacro male cupiunt . in sinu ridere.& singulari voluptate periundi, quoties vident Sacrorum Ministros in partes scit sos, litibus utque contentionibus distineri; tum enim se obtinuisse putant, quod optarunt. Florum ne in gratiam studium pacis & fraternae charitatis abjiciemus 8 Et licet educatioue, ing nio, institutione , lectione & eruditione discrepemus , sussicit,' quod in iis omnibus. quae ad salutarem fidem S pietatem re lutiruntur, conveniamus. Quod sit qui sint , qui incredibili disputa di lubi line ardent , singularique etelo pro veritatibus quibusvis, etiam minimi momenti, tuendis animati sunt, & singulari sese timstructos prae eriteris eruditione esse putant, en habent illi hostes apertos & audaces, quos adoriri possunt. Damur enim in coetibus Protestantium elieul tales, qui restigionem albis dentibus rident; sunt profani, qui nullo vel exiguo religionis tacti sunt amore; sunt quibus perinde cit, quamcunque
tueantur religionem ; sunt qui religionis revelatae sundamenta concutiant ; sunt qui in omnium scelerum pravitate versentur; sunt denique hypocritarum & degeneriim Christianorum ingentia agmina. Hos adoriantur viri illi ad disputandum nati; scilicet : hic ingenii de eruditionis suae excellentiam monstrent; hic zelum suum cxerceant; hic peritiam theologiae suae pol emicae ostendant; advorsu fratres vero, communi religionis vinculo devinctos, parata non tollant cornua , illisque acerbam reddant vitam ; sed spiritu pacis& amoris animati, quicquid ad salutarem concordiam servandam& alendam facere aliquid potest, potius conferant. Hoc si sic rint, florebit eruditio, caput tollet veri nominis pietas , & pacata erit ecclesia. Tandem ad vos sese convertit oratio mea, suavissimi optim rum litterarum studiosi. Nostis vos omnes, me publice & privatim id agere, ut sanctissima religionis capita rite proponam & pr hem , errorum sontes detegam, eosque pro viribus impugnem. Nostis me non solum cratas & pietati inimicos errores, sed & impietatem & scelera adoriri, omnique animi contentione id agere, ut vera eruditio & mascula pietas animos vestros totos occupent, icitia.
588쪽
me singulari hora gravissima Pastorum ossicia explicare A insinuare.
Centies me audivistis ingeminantem. U. D. Miniitrum , quantacumque litterarum cognitione instructtina, sine pietate tamen merum histrioneis esse, & non tantum sibi aeternum exitium attrahere, sed & gregem curae siste concreditum exemplo suo ad impietatem devocare. Haec omnia non ignoratis charissimi auditores. At Ahoc vobis perspectum est, me animos vestros a φ-, quae se eundissima rixarum & contentioirum mater est , quantum pollum, revocare, A contra ad concordiam & ad fraternum amorem inflammare, eumque in finem probe vobis inculcare , quid in religionis negotio ponderosum, grave, & ad ingenerandam masculam pietatem ticiens quid contra leve & purum profuturum fit. Ex historia ecclesiastica subinde exemplorum inductione ostendo vobis, uuantum malorum ecclesiis intulerint superba & disputacia ingenia. Haec omnia cum sciatis, quid restat O MEI, quam ut generoso i petu incitati, ad studia sacra rite tractanda animos adjiciatis, Sonon tantum eruditione , sed & pietate , modestia θ pacis thidio eluceatis. Praesunt vobis duo Theologi, ut de et . aliarum discia plinarum profectribus nil dican concordes non luna inter se Expacla itudiosi, sed & tales, qui ut hanc virtutem animis vestris insinuent, omnem curam adhibent. Ostendite tandem haec nostra monita vim in animόs vestros hubuisse : ego certe satis me vixisse arbitrubor & ossicio Theologi defunctum, si aliquot duntaxat nactus fuero discipulos, non tantum eruditionis. sed & pietatis & concordiae studio incensos. Hi enim suo tempore propugnaculi loco esse pol sunt adversus superbos & ridiculos disputatores & zelotas, qui ex pustulis ulcera facere, & in media pace classicum canere volunt. His auxiliis & defensoribus veritatis opus est, ubi inter fiatres lites oriri si lent. Faxit vero Deus, propter cruentum uaugeniti sui Filii sacrificium, ut non modo ea . quae de pacifico Theologo dixi, ore profitear, sed & moribus exprimam, praesertim in iis, quae ad mansuetudinem & patientiam christianum pertinent. Omnes simul boni viri, pacisque ac veritatis amantes toto animo. Deum precemicr, iat gregi Denu
589쪽
ORATIO DE IMAGINE THEOLOGI PACIFICL
Det non loquentes sua reperta Doctores.' Dei non sonantes semper omnium linguas: Aut corda saltem: Orapotente vi flammetallisos ιs litium fuget sordes. Ut spiret unum tota civitas Chriyli, Vitamque rerris adprobet; Iidem cui L
590쪽
EMAGINEM THEOLOGI CONTENTIOSLagmprimum perorandi vices ad me devolutas esse ex Um
nerabili nostro Alitillite percepi, morem ipii , ut par est, gesturus , sine ulteriore anxia deliberatione cogu- tare occepi , quodnam potiiIimum argumentum, dignum tanta nobilistianorum & erit litusinorum virorum corona , meoque conveniens muneri pertractandiim mihi sumerem. Memor autem probo eram , nec incerti, indiciis peistia ius , plero
que auditores , cum ultima vice oratoris publici officio defungerer . atque imaginem Theologi pacifici animis auditorum repraesentassem. benevole mea dicta excepisse , & vel invitos in amorem Theologorum pacificorum raptos fuisse. Dandam igitur mihi operam esse existimavi, ut hac oratione probarem, eos non sine ratione ita judia calIe , & album calculum meae sententiae adjecisse. Existimavi a tem me non melius scopum, quem intendo, ubtenturum, quam si canonem logicorum, nposita Iuxta se posita magis elucesciιηι sequens, vobis ob oculos ponerem foedam imaginem Theologoriiiii contentiosorum, illicitarumque artium & studiorum, quibus ad alios . denigrandos , ecclesiam Sc rempublicam turbandam , innumeraque mala in societate eivili excitanda utuntur, detegerem. Neque ego dubito. quin auditores mei, si non omnes, saltem plerique, non soluuivacivas aures mihi praebituri; sed & pravos mores & nocitura' miciliorum hominum impiobaturi, .imo detestaturi sint. Atque hunc adfectum in animis velfris et, confidentius excitatum iri credo, quando ad animos vestros revocatis, quae hodienum in tanta litterarum luce in ipsa Gallia , excellentilii morum ingeniorum necunda matre , iit n. II. Pors aiae T t it d. - ae Diuiligod by Cooste