D. Aurelii Augustini ... Omnium operum tomus primus decimus quo Retractationum libri duo, variáque illius opuscula, ... continentur. Omnia vetustorum codicum collatione, ab innumeris mendis repurgata, ac summa fide pristino suo nitori restituta, nunc

601쪽

js D. Aug.de temp. Ser. CLXXXV.

inter haec calefacti dc accensi mero dominicet charitatis exela τοm. g. mant, Non sunt condignet passiones huius teporis ad suturam loriam quae reuelabitur in nobis.Ergo rati Apostoli illo fi- ,ei igne scrutntes, de quo ipse dominus dicit, Igne veni mittere in terra,& quid volo,nili ut accedatur: ab impia multitudine putabantur ebrii & musto pleni. Et dicebant ad inuicem, uia musto pleni sunt isti. At vero nouo vino tepleti erat quia piritu sancto iam suerant in nouati, & apparebat in eis quod

faue. s. ipse dias dixerat, Nouum vinum in vires nouos imittedum est. Istud vero nouum vinii non putemus lotos, tue Apostolos suscepisse. Hoc musto inflamantur, & hoc praclaro poculo quo tidie inebriantur etia corda fi let tu, anim Dconuertentium

Quod frequeter fieri videmus, quado pro desiderio salutis seqparentes.& patria suam fugi ut. Exeunt nullo compellente de terra & de cognatione sua, Ic mortui huic naudo alios spiritaliter animat si inquii ut parentes,& liberi sub iugo veni utar,&pauloante elati atq: sublimes humilia affectant superba fasti diunt,& cupiunt es quod ante despexerat,& odisse incipiunt quod fuerantiPraesentium hospites, futuroria appetitores, ter nam illam patriam contempta temporaliu falsitate suspi rant. Hoc itaq: musto spiritales animae inebriata', c penitus comutatae,abstinentiam deliciis vigilias dulcibus somnis.paupertatem diuitiis antepon uti Arduum contra vitia laborem,iocundissimam computant voluptate, Dulcescunt eis vilia, & que fati. e. prius fuerant preciosa vitelevt. Diligunt ini micos suos,& benefaciunt his qui se oderunt, non conuincutur indignantibus, non irritantur in opprobriis, non frangu tur in iniuriis, prorsus horu nihil sentiunt propter seruore sol ritus sancti,& propter aeterna retributione. Hoc spiritali mero calebant martyres,quado abiicientes de post se iactates omnia seculi blandimenta. ibant ad passiones,obliuiscentes facultates & affectiones patrimonia ac matrimonia sita, & vincentes armata contra se paruulorii pignorum fletibus pietate, vociferantes quidem parentes puluere mittetes in capita sua. & matres facies suas avulsis crinibus dilacerates. Sed illi haec omnia tanquam ebrii non videbant,nec cognoscebat suos,quia infuso p Mordiis suis spiritu sancto ad dolores,ad supplicia,tanqua ad consolationes c ad praemia festinabant. itaq; anniuersarium quidem diem celebramus de aduentu spi ritias sancti, sed nos ita agamus, ut qu2tidie eu ad nos castis operibas & castis pecto-

602쪽

tibus inui remus. Ita enim puri atq; purgati sensibus & cogitationibus esse debemus, ita nos oportet ori & eordi adhibete custodia ut nos dignos eius visitatione& illuminatione faciamus δε videamur liberi esse ab omni immuditia cogitationu, quia ut dixi, Peruers; cogitationes separat a Deo. Studeamus sap. r. libeti esse ab omni obtrectatione omniq; malitia,quia in malevolam anima non ingreditur sapietia, nee habitat in corpo- ILidem. xe subdito peccatis. Per iram ae superbiam, animae negligentium Spiritussancti custodia de protectione nudantur. Non erogo per huiusmodi passiones contristemus Spiritum sanctum, ted potius eum ad sedem cordis nostri per gratia humilitatis,& pacis masuetudine euocemus, ac latificemus eum operibus& profectibus nostris:quia ipse dicit,super que requiesca, nisi Unia se

super humile & quietu, & tremetem sermones meos si ergo promereri cupimus tanti visitatoris ingressum,mudemus priamum do mu animae nostrae ab indign i s carnalis cocupiscentiae passionib',a superbiae domi natione, foetore iactatiae a tep tis horrore: de quo ipse domin dicit, Vtinadnquit,frigidus es- Apoc. .

ses, aut calidusmuc vero ga tepidus es, incipia te euomere ex ore meo: id est,ex visceribus mei intimi cordis expuere. Praeparemus itaq; hanc domu quotidie ad sacri regis aduentum, eamque diuersis probabilium morussoribus adornemus: Repleamur iucundis pretiosi'; odoribus castitatis, fidei & compunctionis incenso,balsamo beneuoletiar, & thymiamate charitatis ut amputatis vitiis & virtutibus incertis, destructa in nobis habitatione diaboli, mutemur in templum Dei, ut tam beatus hospes nitido delectatus hospitio, stabilem ac perpetuam in nobis faciat mansionem. Propter hoc enim ad nos ille descendit, ut nos ad illum possimus ascendere: cui est gloria cum patre & Spiritu sancto in secula seculorum, Amen.

Eodem die, de adueui. Spiritinsancti, Sermo II.

Odierni diei solennitas Domini Dei magni & ma- sermo

ignae gratiae quae superfusa est super nos: recorda' CL xxxvI. cionem facit. Deo enim solennitas celebratur, ne

quod semel factum est, de memoria deleatur, S

Iennitas enim ab eo quod solet in anno, nomen accepit et quomodo perennitas fluminis dicitur,quia non siccatur istate, sedler totum annuctui nideo perenne,id est, per annum, sic& s enne quod solet in anno celebrari. Celebramus hodie adue tum spiritusiancti. Dominus enim Spiritu anctum de caelo

603쪽

sis D. Aug.de temp. Ser. CLXXX VI.

misit que in terra promisit,& quia sic promi serat de caelo esse

Ie au i K. missuru,N6 pote ille venire,ait,nisi ego abiero,dum autem abiero mitta illum ad vos: Passus est,mortuus est, resurrexit, ascedit, restabat ut impleret quod promisit. Hoc expectantes discipuli eius,animet, ut seriptu est,centuviginti decuplato numero Apostoloru, duodecim enim elegit, de centuviginti spis ritu mitit. Hoc ergo promissum expectates in una domo erat orabat,quia desiderab It iam ipsa fide quod ipsa oratione,ipso spiritali desiderio vires noui erant,vinu nouum de in to expectabatur& venit. Iam enim fuerat magnus botrus ille calca tus&glorificatus. Legimus enim in Euagelio, Spiritus enim I n. 7. nondu erat datus,quia Iesus non tu fuerat glorificatus. Ia quid respodit,audistis, magnu miraculu, Omnes qui aderat,vnam lingua dedicerat. Venit spiritus sanctus impleti sunt coeperis loqui linguis variis omniu gentila, quas non noueiat nec didicerat, sed docebat ille qui venerat,intrauit,impleti sunt fudit. Et tuc hoc erat signum, quicunq; aspiciebat Spirit si sanctum, subito impletus spiritu linguis omni u loquebatur, no illi s Ium centuviginti Docet nos literae ipse,postea crediderut L mines baptizati sunt, acceperunt Spiritum sanctu, linguis omnium gentiu locuti sunt. Expauer ut qui aderat,alis admirantes alii irridetestata ut uiceret,isti ebrii sunt,musto pleni sunt.

Ridebat.& aliquid veru dicebat. Impleti enim erat vires no-.orat. s. uo vino. Audistis cum Euagelium legeretur, Nemo mittit vianum nouu in utres veteres: spiritalia non capit carnalis. Casenalitas vetustas est, gratia nouitas est. Quantocunq; homo in melius fuerit innovatus tanto amplius capit,quod veru sapit.

bulliebat musto, & multo bulliente linguae gentium profluebant.Nunquid modo fratres non datur Spiritussanctust Qui Dquis hoc putat,no Est dignus accipere.Datur & modo. mare ergo nemo loquitur linguis omni u gentili, sicut loquebatur

qui tunc Spiritu sancto implebatur Quareὶ Quia quod illud significabat impletu est. uio est illud Quado celebrauimus

quadragesima, recolite, quia comendam mus vobis dominum

Iesum Christu Eccletia suam eom me lasse & ascendisse. um s l. r. rebat discipuli,quado erit finis seculi Et ille, No est vestrum scire tepora,vel mometa quς pater posuit in sua potestate.Ashuc promittebat quod hodie ςopleuit, Accipietis virtute Spiritu ssancti superuenientis in vos, & eritis mihi testes in Hierusalem, & in tota Iudaea & Samaria, & usque in siues terrae. Eccl

604쪽

Feria ξ.Pentecostes, Ser. I. I

Ecclesia tunc in una domo erat, aecepit spiritum sanctum,in hominibus paueis erat,in linguis totus orbis erat. Ecce quod praetendebat modo. Nam quod illa ecclesia parua linguis omnium gentium loquebatur: Quid est quod ecclesia ista magna a solis ortu usq; ad ocea sum linguis omniti getium loquitur Modo impletur quod tune promittebatur. Audiuimus, videmus. Audi filia & vide ipsi reginae dictu est, Audi filia de vide. Dur. η Audi promissum,vide copletum, no te fefellit Deus tuus,non te fefellit sposus tuus non te sesellit qui suo sanguine te dotauit, non te fefellit qui de foeda pulchram, de immunda virginem fecit. Tu tibi promissa es, sed promissa in paucis, impi ta in multis. Nemo ergo dicat,accepi spiritusanctum. Quare non loquor linguis omnium gentium' si vultis habere Spiritum sanctu, in tedite fratres mei, spi ritus noster quo vivit omnis homo, anima vocatur, spiritus noster quo uiuit singulus quisque humo, .nima vocatur, de videtis quid faciat anima in sorpore. Omnia membra vegetat,per oculos videt, per aures avdit, per nares olfacit,per lingua loquitur per manus operatur,pex pedes *mbulat,omnibus simul adest membris ut vi-uant,vita dat omnibus officia singulis.Non audit oculus, non videt auris no videt lingua,nec loquitur auris& oculus,sed tame νiuit, ivit auris, vivit lingua, officia diuersa sunt vita comunis. Sie est ecclesia Dei. in aliis sanctis facit miracula .i aliis

sanctis loquitur verit te, in aliis sanctis custodit virginitate, in liis sanctis eustodit pudicitia coiugale, in aliis hoc in aliis illud,singuli jppria operatur,sed pariter uiuut. Quod aute est anima corporis hominis hoc est spiritu ganct eorporis Christi, d est Ecclesia : hoc agit Spiritussanctus in tota Ecclesia,qd

agit ecclesia in cubus meo ris unius corporis.Sed videte qd caueatis,uidete qd observetis videte qd timeatis.Cotingit ut ineorpore humano, imo de corpore aliquod praecidatur mel, tu, manus,digitus, pes,nuquid prςcisum sequitur animaὶ Cum ineorpore esset vivebat,pr ilum amittit vita. si e& homo Christianus eatholicus est du in corpore vivit. praecisus haereticus factus est inebrum amputatum, non sequitur spiritus. Si ergo

vultis vivere de Spiritusancto,tenete charitate, amate veritate, desiderate unitatem ut perueniatis ad aeternitatem, Amen. Item eodem die Homilia, ge eo quod Icriptum est in Evangelio δε- eundum Ioannem, Sic rem duexit mundum, oec.quae semipta Ioan. 3.

.st A expositisne doctoru, Ibidem.

605쪽

D. Aug de temp. Ser.C L X X X VII.

sanctu. Sic enim scriptu est in Euagelio cum diceret, Si quis li-tit, veniat ad me& bibat qui credit in me,ssumina fluet de ve-mi,. q. tre eius aquae tuae. Euagelista secutus exponit & ait,Hoc autem dicebat de spiritu que accepturi erat credetes in eu.Nondum enim erat spiritus datus, quia Iesus nondu suerat glorificatus. Restabat ergo ut clarificato Iesu cum resurrexit a mo tuis,& ascedit ad c los,iam daretur Spi ritussanctus ab eo miselas a quo promissus,sicut & factu est. Quadraginta enim Diis post resurrectione diebus cu discipulis conuersatus, ascedit in caelu,& die quinquagesimo,que hodie celebramus,misit Spiritumsanctu,sicut scriptum est, Factus est subito sonus de caelo,ruasi serretur fiatus vehemes, & visae sunt illis linguae diuisae cut ignis,qui insedit super unumquemq:, & coeperiit linguis omni loqui quomodo spiritus dabat eis pronutiare. Flatus ille a carnali palea corda inudabat,ignis ille scenu veteris concupiscetiae c5sumebat,linguae illae quibus loquebatur a Spiritu sancto impleti per omniugentiu linguas sutura ecclesiad Gen. II. signabat. Sicut enim post diluuiu impietas superba hominum turrim cotra dominii aedificauit excelsam, quado per linguas diuersas diuidi meruit genus humanii, ut unaquaeq; gens lingua propria loqueretur ne ab aliis intelligeretur: sic humilistideliu pietas earu linguaru diuersitate Ecclesiae eotuli t unitatem,ut quod discordia dissipauerat, colligeret charitas,& h mani generis tanqua unius corporis mebra dispersa ad unum caput Christu copaginata redigeret,& in sancti corporis unitatem dilectionis igne coctaret. Ab hoc itaq; dono Spiritusancti

prorsus alieni sunt,qui oderut gratia, qui societatem non retinent unitatis. Licet enim etia ipsi hodie solenniter congregentur,licet istas audiat lectiones quibus spiritussanctus promin sus & missus est, ad iudicium audiunt, non ad praemiu. Quid enim eis prodest percipere auribus quod cordibus respuut, &eius die celebrare cuius lumen oderunt vos aute fratres mei,

membra corporis Christi. germina veritatis. fili j paci s,hune diem agite laeti celebrate securi. Hoc enim in vobis impleturetuod illis diebus quando venit spiritussanctus pr signabatur. icut enim tunc qui Spiritumsanctum percipiebat, etia unus

606쪽

Fcria Dij. Pentecostes, Ser.VII. M

yomo linguis omnibus loquebatur: sic & nune per omnes aentes omnibus linguis ipsa veritas loquitur, in qua constituti Spiritum sanctum habetis, qui Chrastum Ecclesia loquente omnibus linguis a nobis schismate non dissi ictis. Item eodem die Ηιmilia, de eo quod Iripium Ut in F angelio se

cunὲ dum Ioannem , Amen a mendico vobis, qui non intrat per IoMn. Io.

omum c. quae hiabetur in expcsitione doctreis, Ibidem. Et inter sermones de verbis domini, x L I x. Feria quarta Pentecontes le mi fone Spiritus sancti. Sermo I. - Ratres charissimi, hodierna die anniuersalia solen- Sermonitas agitur,qua die diis noster Iesus Christus Spiri- C Lxx tum sanctu paraaletu misit que discipulis ante pro- ποι. misit. Dia erat enim , Non potest ille venire nisi ego Ioan. I abiero.Q dragesimo itaq; die post resurrectionem sua cuius solennitate ante dec ε dies egimus,aseudit in earlu, nec imm

mor pollicitationis suae hodie misit Spira tum sanctu, quo impleti sunt prius cetumviginti, qui simul suerat cogregati,eandemq; diri promissione fideliter expc Oabar. Scriptu est enim, Aso.M. Subi to de caelo son us factus est, quasi ferretur flarus vchemes,

di visae sunt illis linguae diuisae sicut ignis, qui & insedit super

unumquemq: illorii,& cceperunt linguis omnibus loqui qum modo Spiti tu stanct' dabat eis pronutiare. Flatus ille a carnali palea corda inudabat, ignis ille scenii veteris cocupiscetiae consumebat. Ita quippe tuc placuit Spiritusta iacti significari pro

sentiam,vt qiri eum accepissent linguis ominibus loquerentur.

Prius laq; videamus breuiter quare dixit quado eum promisit: no potest ipse venire nisi ego abiero. Neq; enim separabilis est a filioDei spiri tussanctus,aut impotens erat eo pr sentevenire a quo no potest omnino discedet e. Sed quonia discipu- Dami. lis adhuc infirmis forma ferui dominus demonstrabat, in qua verbii caro factum est de habitauit in nobis: causam vero servi , id est, carne domini etiam earnales poterat i ntueri: rma autem 'ei in qua non rapinam arbitratus est ellie se aequalem Ibilip. 1. Deo. no potest nisi a spiritalibus cogitari,propterea dixit, n IouD. Io. 'potest ille venire nisi ego abiero: tanqua diceret, qua liu circa

carne meam occuPatur vester carnalis assectus, tandiu meam

diuinitatem non suscipit spiritalis vester obtutus. Dono enim Spiritustancti promiserat eos introducendos in omnem veritatem , sicut scriptum est, Fide mundans corda eorum. Beati Mao. is

autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Abscessit itaque

607쪽

sso D. Aug. de temp. Ser. CLX XXVIII.

itaq. corporalis forma domini a corporalibus oeulis eorti, viper spiritu sanctu diuinitas domini insinuaretur cordibus eo rum. Nune deinde videamus quare tum hoc erat signu praesentiae spiritus sancti, ut qui eu acceptilent, linguis omniu i queretur. Neq; enim et i a nunc eu datur spi ritus sanctus qui ess GL 2. accipiut,loquuntur linguis omnibus,quo euideli miraculose illo tepore demonstrabat. Hic intelligendu est fratres charin

simi huc esse spiritum sanctu, quo charitas Dei diffunditur in

cordibus nostris,& quo Ecclesia Dei eogregatura fuerat toto orbe terraru & quod tuc etia unus homo poterat . ut spiritum sanctu accipies linguis omniu loqueretur, nunc spiritu sancto congregata ipsa unitas Ecclesiae linguis omnibus loquitur.

Proinde si quisqua dixerit alicui nostru, Accepisti spiritu sanctum,quare non linguis omnibus loqueris Respodere debet, quor omnibus linguis, quia in eo sum Christi corpore,hoc est in ecclesia qui loquitur omnibus linguis. Quid enim tunc aliud significat Deus per spiritu siancti praesentia, nisi ecclesia sua linguis omnibus locuturat Impletu est itaq: quod promiserat dias, Nemo mittit vinu nouu in utres veteres: sed vinum Pilati. s. nouu in vires nouos mittit, & utraq; seruabutun Merito ergo

1. cum audiretur,linguis omnibus loqui, nonnulli dicebant, Himusto pleni sunt.Iam enim facti fuerant vires noui sanctitatis gratia renouati, ut vino nou hoc est Spiritusancto repleti linguis omnibus loquedo serueret, & ecclesia catholica per omnium gentiu linguas futura evidetissimo illo miraculo pra signarent: ac per hoc recte credutur haeretici spiritusianctumno habere qui diuidutur a corpore, quod per omnes getes linguis omnibus meruit personare. Hue itaq: die dilectissimi siecelebrate tanqua membra unitatis corporis Christi,No enim frustra celebratis, si hoe estis quod celebratis, illi ecclesiae e haerentes , qua dias implens spiritu sancto toto mudo crescentem eognoscit sua & agnoscitur a sua,& tanqua sponsus sponsam non perdit propriam, quia nemo supponit aliena. Vobis

enim in omnibus gentibus costitutis, hoc est ecclesiae Christi, bes. . membris corporis Christi,spota Christi, Apostolus dicit Sunserentes inuicd in dilectione, studentes seruare unitate spiritus in vinculo pacis. Videte quia ubi praecepit ut sum neamus inuicem, ibi posuit dilectione: ubi spiritum nominauit unitatis , ibi ostendit vinculum pacis. Haec est domus Dei de viui lapidibus fabricata, in qua talem patremfamilias delectat habitare

608쪽

In sesto sancta Trinitatis, Ser. I I. Ssr

bitare cuiu oculos ruina diuisionis non debet ofendere. D.m eodem Ae Homilia , de eo quodpraptum et E in Evangeliosecundum Ioannem . Nemo potes venire ad me , nisi pater meus Dan. c. qui misit me, traxerat eum, πc. quaesumpta est de expositu ne

doctoris, ibidem. Et exserm mbm de vertis dominι. x LVI Ius to lancta Trinitatis, quia selibratur Aminica in octauu Tmis tecoins, de sancta Trinitate, Semo I.

Udiost xx ,quod quidam inter se disputant,quo. Sermo

modo pater & filius S spiritus sanctus, tres iunt, ccxxx lx c unum sunt. Ut letis ex qucstione quam periculo ita sit disputatio. Lutu & vas figuli de creatore dinput ir,& at naturae suae rationem non potest peruenire ,& curiose quaerit scire de mysterio Trinitatis,quod angeli in caelo scire non possunt. Quid enim dicunt angeli in caeso, Quis est Ual. ,. iste rexi loriae dominus virtutum ipse est rex gloriae. Simili- ter in E ia dicitur,Quis est iste qui ascendit de Edom, adida Esu. ε i. vestimenta eius Vide quid dicunt,pulchritudinem pr dicant, μ& de natura tacent. Ergo & nos simpliciter dicamus. Vis scire naturam Dei, hoc scito quod nescias, nee in hoc contristeris quia nescias quia Ie angeli nescierui, S sima liter omnes creaturae. Sed dicit aliquis, Quomodo ergo credo quod nescio Quomodo Christianus sum, qui nescio quomodo sum Christianus: Dicam simpliciter, antequa aliqua de scripturis proferam 3 o Christiane, qui tibi videris nihil scire, si scias hoc ipsum quod nescias,nbnne magis plus videris a cateris scire Gentilis homo videt lapidem,& Deum putat : Philosophi vident caelum, & Deum putant. Ali j vident solem, & Deum putant. Tu vero vide quantam super istos habeas scientiam, qui dicis,Deus lapis esse non potest. Sol Deus esse non potest, quia alterius imperio currit. Vides-in eo qd dicis nihil te scire, magis nosti. Gentiles aute in eo quod se dicunt seire, nesci ut, qui a falsa sunt quae nouerunt . simulque considera quod voceris fidelis non rationalis. Denique accepto baptismo hoc dicimus, Fidelis factus est, siue factus sum, eredo quod nostio, &propterea scio, quia me scio nescire quod nescio. Sed dieit aliquis. Hoc non est exponere, sed expolitionem fugere. Et nos sciebamus scire quod nesciebamus, tu nos dicebas scire quod ignoramus.Nonne meum est piς ignor ntiam costeri, quam temere mihi scientiam xendieare In die iudieii non damnor, quia dicam nesciui naturam creatoris mei: si autem aliquid

609쪽

s62 D. Aug. de temp. Ser. CLXXXIX.

temere dixero, temeritas poenam habet, ignorantia veniam promeretur. Dicamus aliquid de scripturis rationem non sequentes,sed autoritatem domini saluatoris. Christus enim dicit ascensurus in caelum ad Apostolos loquens, quibus praedicat ut magister & dominus. Nemo enim nouit sic de natura

sua dicere quomodo ipse qui Deus est: nobis aute lassiciat scire de Trinitate, quod dominus exponere dignatus est. Q dergo dicit ad Apostolos, Ite & baptizate omnes gentes in nomine patris & filii & spiritus sancit:tria nomina audio,& unudicitur nomen.Non enim dixit,in nominibus:sed ,in nomine. Tria nomina dicit, quomodo unum ponit In nomine patris& fili, & spiritus sancti unum est,sed Trinitas est nomen quod dicitur, in nomine patris Dei, in nomine fili j Dei, in nomine spiritus sancti Dei,pater & filius & spiritus sanctus unumno.

men est diuinitatis. Sed requiris a me quomodo uno nomine

tres appellantur Nescio & libere me nescire profiteor, quod Christus voluit indicare,hoc solum scio,quia in hoc Christianus sum,quia unum Deum in Trinitate cofiteor. Si autem dixero unam personam esse patris & fili j & spiritus sancti, Sabellianus appellor,& incipio non esse Christianus, sed Iudius: quia & Iudaeus unum Deum dicit, & quia patrem nescit & filium& spiritum sanctum,propterea m7steriumno nouit trinitatis .Ergo si sic dicimus unum Deum ut patrem & filium de spiritum ranctu excludamus a mysterio Trinitatis,Iudaei es, ei mur. Ergo libere dico non ex me,sed ex sententia saluatoris, - seandalii esse quod in animo nascitur auditoris,quomodo tres unum sint, quomodo pater & filius & spiritus sanctus no diui- dantur in diuinitate sed in personaru qualitate. Quandocunq; personas appello, rogo vos ne me putetis personas hominum dicere,ego personas in patre S filio & spiritu sancto non dico quasi personas hominum, persona patris dico, quia pater est,& fili j.quia filius est,&spiritus sancti,quia spiritus sanctus est. Non Ust pater filius, nec filius pater, nec spiritus sanctus pater

aut filius. Druiduntur enim proprietatibus, sed natura sociantur. Videte hoc ipsum scandalum. Philippus quondam Apo-I u. I . stolus sustinebat,quando dixit ad ipsum δominum i Domine, ostende nobis patrem. Cui respondens dominus ait: Philippe,

tanto tempore vobiscum sum,& non cognouistis me.Qui videt me, videt & patrem. Quidi ipse pater est ipse filius 3 Hoe impium est dicere,sed hoc dicit,in eo quod filium vides,intel-

610쪽

In sesto sanctie Trinitatis, Ser. II. 663

Iige patrem.Non enim potest appellari filius, nisi habuerit patrem. Quando dicitur pater,non dicitur, nisi habuerit filium. Multa sunt quae dici post uni. sed sufficiat fidelibus pauca de

mysterio Trinitatis auditie. Rogo vos, hoc maius inter nos certamen fit quomodo aduersarium superemus, quomodo ieiunemus quomodo peccata nostra plangamus, quomodo pro tanto scelet elatisfaciamus,quominio eleemosynis insistamus, quomodo cogitatio nostra non nos captiuos in libidinem trahat,quomo lo contra Omnem iniuriam pati etiam habeamus, quomodo fratri iniuri .ini facienti non resistamus, set inc mu eum in humilitate, tuam a Christo didicimus,qui Lupa- r. Tet. Lteretur no comminabatur. Quando venerit cogitatio, & proposuerit quid est Deus,&quae est ratio Trinitatis, nobis uissiciat credere quia est:& non temere rationem quςrere Tri net

iis, sed timere & orare dominum semper debemus,& sibi soli scientiam nostra in hae parte exhibeamus, ut diebuq ei ac noctibus laudes canamus,cui sit gloria in seculorum,Amen. Iu eodem ferto , de eo qued striptum es , Splendor αε enιm luci, Sapisu.

Postoli lectionem mecum pariter audistis dilecti L sermo M: a iiiiii. Ait enim de domino Iesu Christo: Spledor est exe.vumn enim lucis aeternae, & imago inuisibilis Dei, eo P Sapien. . te imago solis lux sua sit, quae de eo sole procedit.

Quippe cum constet, lumen istud diuinitatis a stimari, com- colisit. prehendi & definiri non posse, ideo pra moneo, ut tantum de Bebr. i. unitate substantiae spiritaliter credatis,& filium verum de vero patre cognoscatis. De qualitate autem rei quaerere non debetis, quia Deus credi se voluit, nec examinari, quia quantus sit sciri non potest.Hoc enim Propheta: ,hoc A postoli pretdicauerunt. Deniq; pro captu, pro vii ibus. pro fide nostra intueamur, Deus quid fit, & videamus an aliquid possit ei copalari. Devi quid Certe hoe est Deus, quod & cum dicitur, non potest dici: cum si3 aestimatur non potest a lunari: cum comparatur, non potest Uaiae oeomparati: cum desinitur ipsa definitione crescit: quia canum

manu sua cooperit, pugno omnem mundi ambitum claudit, . . quem totum omnia nesciunt, & metuendo sciunt. Cuius nomini de virtuti famulatur hic orbis, S ipsa sibi elementorum succedentium momentanea vicissitudo sei utendum testatur. Videte ergo, si aliquid esse possit, cui pater & filius possit comparari: quia talis est filius, qualis S pater. Non enim Iecn.is. N L