Raemundi Sebundii, De natura hominis, dialogi. Hi, & Christi, & sui ipsius cognitionem exhibent, nunc demùm aucti, summàque fide recogniti. ..

201쪽

I84 DIALOG s IIII. dulcius,nihil sublimius, nihil prosundi , i

nihil nobilius, nihil pretiosius, nihil poto l

tius, nihil denique salubrius. R AE M.Hiaceertὸ intelligis , mi Dominice, quod Rei verbum longissime excellit omnes creat ras,magisq; ad illum pertinet, qua omnes Zpariter creaturae. mia igitur homo tenς- stur amare Deu supra omnes creaturas, ita detia debet amare Dei Verbu plus omnibus fcreaturis,illudq; coiremiscere, & venera- iri. Hinc sequitur quintu, quod homo de-

bet summopere cauere,ne aliqvado aut ir- rideat,aut abiiciat, aut vituperet, aut blas- phemet Verbum Dei.o o M. Istud proprie iniquoria est, & haereticoru, de infidelium. ι, AE M. Sext6,qubd honao tenetur praepa- rare cor suum ad recipiendu ferbum Dei. Ex quo enim Verbu Dei extra Deum pro- Egreditur, nullum alium locu vult occup - ire, quam pectus hominis, quod debet euereceptaculum sermonu Dei. D o M. Atque ideo qui Tullium libentius meditatur,aut Horatiu,aut Vergiliu,quam Dei Verbum, maximam iniuria Deo faciunt,quia de suo eor de Dei Verba reiiciunt,&illic recipi ut: aliena.R AE MMeiste tu quidem:Vtinam se - cularium librorum amatores. huic nostro sermoni auxes commodent:puxon'ntam libenter vanissimis studiis innaerebuntri

ptimo;

202쪽

DE TIMORE DEI. id sptimo: Ex quo Vectu Dei ipsummet Deureprcsentat,ideo qui in sub pectore Vςrba Dei reeipit, recipit & Deum, gestatq; Deuintra praecordia sua.Nihil ergo sanaeus,nihil melius , nihil suauius qua in corde D ei

Verba portare. Imo etiam & ore proferre, quod tu Dominice quotidie Acis,quia noexpedit fidelem erubescere sermones dei. Quicunque igitur in corde gestat Verbum Dei, multas inde consequitur & praecipuas utilitates. Prima est, quod sicut Verbum Dei est unum,& essico,& penetret sile,&mobile,quia exit de corde Dei : ideo necesse est quod vivificet, & penetret, Amoveat,iucundet,atin laetificet ipsum eorhominis quod possederit. secunda: Sicut Verbum Dei est ealidum,& succεsum igne amoris Dei: Ignita enim eloquium tuum vehementer:ino cor hominis calefacit,&ila inflamat in amorem Dei. Tertia: mia Verbum Dei est verum, rium,&firmum: ideo confirmat cor hominis in vexitate, α solidat, corroboratque. rta : uia verbum Dei lumen est, & lucerna, taeo hominis illuminat,nec sinit illud ignorantiae,aut erroris, aut nequitiae tenebris obduci. Quinta: rbu Dei potentissimu est,& summὸ actiuu ideo cor hominis potet aer immurat,protegit, dirigit, e defendit.

203쪽

Sexta: Quia Verbum Dei altissimum est,ideb rapit cor hominis a terrenis, dc ad coelestia suspendit. Septima: Verba Dei sunt eloquia casta,& septies repurgata, sunt quoque gloriosa,immortalia,& perpetua, verbum enim Domini manet in aeternu)ideo seci ut cor hominis castu,puru,gloriosum,immortale,incorrupti bile, & aeternu. D o M. Ex his manifestEpatet,quam grandem iniuriam iacit Deo,& sibi detrimen tum, qui contemptis Dei Verbis, humana eloquia in suo corde receptat:Qui aspernatur creatoris Verbum,& Verbum amplectitur creaturae: Qui libentius audit Verbum mendacis , s omnis enim homo mendax quam summet veritatis: Vei ba mortalisian- firmi,& fragilis,qua immortalis, & omni, potentis:Veiba nihil firmiter promittentis,quis vitam pollicεtis aeternam: verba serui inutilis, quam altissimi Imperatoris: Verba eius, qui in se habet radicem omnium maloium, quam eius qui est omnium bonorum sontalis origo. Verum tu pro sequere quod coepisti.

DVo sint nobis manifesta, quae nobis contulit optimus peus,dc per quet ipse

nobis

204쪽

DE TIMORE DEI

nobis plurimu in notescit,scilicet Creaturae quas condidit, & Verba quae dixit. Sed ista duo non sunt aequalia Primo,Verbum Dei est supra hominem & supra omnem .

creaturam:omnis autem creatura subiicitur verbo Dei. Secundo, omnes creaturae

sunt de nihilo , & de se corruptibiles r sed Verbum domini exit de ore Dei,& permanet in aeternum.Tertio Verbum dei habet plenum dominiu super omne creaturam, nec potest illi vita creatura resistere, sed

tem semper immutabile manet sicut deus, a quo procedit.D o M.Quam crebro soleat durissi ma hominu corda permutate,atque emollescere Verbum Dei, saepenumero id ipse expertus sum. R AE M. Et adhuc amplius experieris. Quarto, per Verbum Dei omnis creatura faeta est, & de Nihilo venit ad Esse, virtute verbi diuini: labet enim omnem potestatem eius, a quo procedit. Primo enim quod exit a Deo, est suurn Verbum, & per ipsum omnia alia subsistunt.D o M .Hinc patet,Deum multo plus fuisse liberalem, donando nobis staverba, quam simul cuncta creata.Et licet nos plurimum consoletur per creaturas, multo tamen amplius per suum Verbum. RAE M.

In maximo igitur habendum est pretio

205쪽

Verbum Dei. Quinto,Verbum Dei exit decorde Dei, & ideo qiiocunq; venerit, secuportat cor Dei,& mentem, & voluntatem Dei: sed creaturae quae exeunt de Nihilo, longissime distant a corde Dei. D o M. Et ideo clare lucet,qui non vult recipere Vesebum Dei,non est dignus perfrui creaturis. Qui enim magna contemnit, iniustὰ sibi

usurpat minima. R AE M. Optima assertio tua.Sexto,omnes creaturae sua pulchritudine,bonitate varietate hortamur hominem diligere,& honorare Deum sectorem suum: sed Verbum Dei idipsum praecepiqeompellit. Magnu enim mandatu in lege

est,Diliges dominu Deu tuu ex toto corde tuo, &c. septimo: Omnes creaturae, qu sint sub homine,seruiui humano corpori: indiget enim corpus nostru cibo, & potii, si possit nutriri, augeri,co seruari:sed Ve bu dei anima cibat,& satiat,roborat, augmentat,&in spirituali vita conseruat.Vita enim animae Amor Dei est,gaudiu, spes,re consolatio secundu Deum. Do M. Merito

id quidε: eum enim anima humana facta sit ad imaginem & similitusnem Dei,

inter Deum M animam nihil est medium: ideo nutriri debet diuino cibo,& eo cibo, qui procedit de corde Dei. ergo no recipiunt in cordis palato Des Verbum, sed

206쪽

u DE TIMORE DEI.

poreorum siliquis delectantur, vanis dico fabellis hominii, necesse est fame pereant,& morteperpetua moriantur. RAMOmnia

no ita necesse est.Verbii enim quod de corde,vel ore hominis procedit,cum sit stagiale, caducu,incertum, & plerunq; medaciis plenum,anima hominis n5 nutrit, sed inficit,no vivificat,sed occidit. Verum ut melius noueris , quomodo Dei Verbu anima nutrit, cogita & illa duo, quae sunt in ani- ma,scilicet Voluntatem,& Intellectu. Vita enim animae consistit principaliter in Voluntate, quae quando vivit , tunem anima vivit. Et ideo ut Voluntas veraciter, & Ω-lub riter vivat,necesse est ut dei Verba eam subintrent, eam vegetent, eam sustentent. Et idcirco Verba Dei nunc praecipiut, nunc prohibent,nunc exhortatur, nuc laudant, nune litigant,nunc deprecatur,nunc comminantur,nunc pollicentur: ut hoc modol Voluntas hominis excitetur ad timore,ad amorem,ad spem,ad gaudium,ad cosola- tione.Et quia anima humana,semperquς- rit verboru certitudine,nec ea facile recipit, si videantur aut dubia,aut inania, aut inutilia:vt ergo etia Intellectus in dei verbo pascatur,necesse est,ut eloquia sua deus propria autoritate confirmet,quet tam magni,dc solida est, quod excedit omnes ra-- tiones,

207쪽

iso DIALOG Vs III 3. itiones,probationes, ingenia,& argumen-ra quorumlibet sapientum. Quando ergo Dei verba mouent animam ad Amorem, tune pascitur ipsa Voluntas: quando in- struitur ad veritatem,tunc nutritur ,&sa

ginatur Intellectus. D o Mi. Ex his, quae de verbo Dei luculenter disseruisti, agnosco aliam obligationem maximam , quahomo obligatur Deo creatori suo pro suis Verbis ab eo receptis. Ostendisti enim in secundo Dialogo innumeras obligationes, quibus astringitur homo factori Deo lpro suseeptis creaturarum obsequiis. Verum quia verba dei sunt omnibus creaturis mult6 nobiliora, de homini maximὁ utilia, imo necessaria: qui, creaturae corpus hominis respiciunt, verba autem Dei animam ipsemadeo sine ulla comparatione obligatur plus homo pro verbo dei n- de anima sua, & nutritur, & conseruatur, . iquam pro creaturis , quibus ipsum corpus reficitur,& pascitur.

Tu tertia namra creat qua sine corpora

ΡVlcbrE post sermone habitum de Verisb Pei,de substantiis spiritualibus tra

ctare

208쪽

l elare debemus, quas nos vel spiritus veIAngelos nucupamus .Per hos sicut in tota

Biblia tapissimὸ patet) Dei verbum hominibus reuesatur.Ipsi enim sun e Angeli Dei, potentes virtute, lucientes Verbum illius ad audiεdam vocem sermonii eius. D o M. Clim scala creaturam in principio nostrae disputationis erexeris, nihil illic de natura metὸ spirituali memini te dixisse. R AEIdeo illic no dixi, quia tunc no oporrebat: Nunc autem ista dissertio hoc in loco, Se

pro his quae iam diximus, & pro his quae

post di cturi sumus, opportuna notabitur. In primis igitur ambigere no oportet,alia .

quas esse substatias incorporeas,ne maxi- mu reru omniu conditore impotente, aut

diminutum fuisse cogitemus. Qui qnim siel cogitat, maxime vituperat atq; inhonorae manu omnipotentis dei Vt erso Deu summis honorib prosequamur,cofiteri opo tet, substatias esse aliquas merἡ spirituales. Na si Deus ereavit natura totaliter corporea, ut sunt omnia quς cotinetur in tribu i inferioribus scalae gradibus: si etiam crea- uit natura partim corporea, pauim inco porea,sicut est Homo: sequitur etia, quod creaverit natura penitus incorporea, qu i lis Angelus. D o M I. Optima sequela.

l cum enim Deus totus sit Θitualis substan

209쪽

tantiae,ideo debuit merito no soldm tales substantias eodere, sed multo plures quam ' i a corporales. Si enim natura mere corporea lpotest per se subsistere sine spiritu: multo magis, operante Deo,spiritus subsistet sine corpore: opposita enim aequis rationibus fulciuntur. Hinc patet,Deu spiritualem spirituales substatias, sicut & corporeas, con- :didisse.No solem autε,sed & primo &principaliter eas condidisse,cum unt Deo ma- lgis similes & propinquae. An vero sint in

maximo, aut paruo numero abs te audire ldesidero. R AE M. omnino necesse est credere , in maximo atqi inco prehensibili eas numero constare. In multitudine enim ministroru dignitas regis,& in paucitate plebis ignominia principis: ideoq; milia militi ministrant ei, & deses milies centena milia assistunt ei. Itaq; si in natura corpo - rea sunt innumeret species lapidii, herbaria, arborum,piscium,auium, quadrupedu, Scinnumera indiuidua hominum, erui etiam infiniti species angelorum. At ne putemus hae multitudine colusam esse, ideo opo tet scire, quod inter Angelos est ordo pul- scherrimus, discretissimus, iucundissimus. Videmus enim P in rebus corporeis est brdo mirabilis: sunt enim quaeda superiora,

menta

210쪽

anenta: omnia inahimati sunt infima, ve, ratio media, sensitiua,suprenaa: Superri omnia est Homo omnium sublimissi

mus.Habet tame etia humana natura mul' i tiplicem statu secundusipetius, Scinserius

In hominibus enim iunt Agricolet,Merta i ores,Baryses,Nobiles,Milites, rones, Comite, Duces Reges :&vnus omnium IImperator. Inaatu ecclesiastico sunt Kectores,inaeoni, Archidiaconi,Decani,R posti Abbates, istori Archiepiscopi,Pa triaritiae:& super omites Papa apos licus G Magitur tam dEcorus est ordo in his rerii inserioribus, multo amplius in illis nobi- Iissimisaltissimi ; si,uilibus erit ordo mi

rabilis,artificiosus,iucudus Sunt enim4 -

ter eos tres hierarchic id est,tres sacri priricipatus,& m. qualibet hierarchia sunt infimi sunt medii sintsupremi:&haec ordinarissim cuiustibet hi erarchia: multitudo i ad unum reditor tu rem Delemctis,u videmus ,Ignis ustigyior : in gςneret scium Delphin:in auibus,Aquila:in bestiis Leo:in hominibus In teratorioimaiarendunt ad inscaput Ita quoq; in ang quaestimamium est. Verum ia processus nominaturalis est, nec*ostumus per via naturae

iam sibtiliter loqui de inuit bilibus seqa-1 I ratisquesubmus,sicutMelis, spirit