장음표시 사용
141쪽
116 Quasio I. De Volantario, o Involantario.
bili latentis inimici mitteret sagittam
eo animo, ut se exerceret ad occidendum postea inimicum ; vel optando, illum adesse ibi. vel seram , quasi eius statuam , cogitando ; vel hunc actum eliciendor si scirem , ibi latere inimi- eum , illum occiderem. Et ratio est a
quia animus illius non est occidere sibi, & tunc inimicum , quem abesse putat, sed dumtaxat seram, quasi eis aus statuam ; vel exerceri, ad illui pro alio tempore transfigendum. X. Nec deas. Folitio conditionata sufficit ad denominandum voluntarium
saltem secundum quid ; ergo ab isto actu conditionator si scirem , ibi latere inimicum, illum oceiderem ; illa occiso inimici sub specie serae potest dici uoluntaria secundum suid.
Nam nego consequ. Quia tunc sollim voluntas conditionata s ussicit ad vo-Iuntarium secundum quid , quando aliqualiter influit, & supponit cognitionem, secus autem, quando adest ignorantia et repugnat enim , aliquem voluntarid tendere adhue sub conditione in id, quod actualiter ignorat. Quare cum Venator , dum elicit talem actum conditionatum ignoret, ibi
Iatere inimicum ; occisio illius sub specie serae a volitione illa conditio nata nequit dici voluntaria adhuc secundum quid.
XI. Sed replicabis. Intantum ignorantia tollit voluntarium , inquantum removet scientiam, quae fi ad enset. impediret effectum: sed ignorantia
concomitans non removet scientiam,
quae impediret, imb potius si adesset
talis scientia , libentius produceretur effectus et nam si ignotans sciret, ibi esse inimicum, libentius eum occideret ; ergo ignorantia concomitans nullo modo tollit voluntarium. XII. Respondeo . neg. absoluth mai. Nam solum vera est de ignorantia antecedente , quae eis causa , cur ponatur effectus, qui, si adesset scientia, non poneretur; & ideo causat involuntarium , ut dicemus: non tamen deisnbrantia concomitante, quae nec inducit ad volendum, nec ad n8n vs-lendum, sed per accidens se habet, sive ad actum voluntatis, sue ad opus,suod agitur - Carte tam admi sa maistori , dist. min. Non impediret effectum quantum ad entitatem, & subis
stantiam , co. min. Quantim ad ratio. nem non voluntarii, nego min. Ignorantia concomitans non est causa , cui
fiat effectus quoad substantiam , sed
cur fiat non voluntarie et unde si ad enset scientia, produceretur quidem idem effectus quoad entilarem, nempe eadem emissio sagittae , & occisio hominis : sed ubi modo stante ignorantia producitur non voluntari h occisio hominis, quia ignorata ἱ tunc, quia cognita, voluntari h fieret.
humanum debere esse vel voluntarium, vel in voluntarium. - Nam hoc verum est de actu . eui adeit scientia. Actus autem , cui prorsus deest scientia, non est subiectum aptum nec voluntarii , nec in voluntarii, sed solum non voluntarii. Sicut lapidi, quia non est subiectum aptum ad visum . non convenit esse videntem, vel caecum, sed solum non videntem. . III. De unorantia Consequente. XIV. m Ico secundo . Ignoranti
υ consequens, sive sit affectata, sive non; sive sit Iuris, sive facti, seu malae electionis, causat voluntarium simpliciter , & in voluntarium solum secundum quid . Ita Divus Thomas hoc a. 8. Ubi postquam ignorantiam consequentem distinxit in ignorantiam malae electionis I puta cum aliquis ex passione, vel habitu actum non con Iiderat, quem hac Mnunc considerare potest , & debet: Min ignorantiam Iuris; puta cum aliuis notitiam rerum agendarum , quam ebet habere sive quia laborem resu-git, sive quia illud negligit, quod ne gligere non debet in non curat acquire
142쪽
rantia sit voluntaria aliquo istorum modorum , non potesi causare simplferter in voluntarium : eausat Lamen fecundam quid inDoIuntarium, inquant .m prae dit motum voluntatis ad aliquid age dum . quι non esset scientia praesente .XU. Prior ergo pars. probatur. Il-
Iud est simpliciter voluntariu , quod, omnibus consideratis hac & nunc , potuisset, & debuisset aliqui vitare , &non vitavit: atqui opus, quod eκ una raedictarum ignorantiarum fit, omnius bendi cons deratis poterat, ac debebat vitare, ω non vitavit is , qui
illud tacit; ergo in eis est simpliciter
Confirm. Ignorantia elux, qui potuit, ac debuit eam vitare, & non vitavit, est simpliciter volita; ergo effectus ex illa secutus erit simplicitervolitus.& voluntarius. Cui enim voluntaria est causa alicuius effectus,
voluntarius est et laia ectetus ex e . secutus XUl. Posterior autem pars suadetur. Quod enim aliqualiter fit contra inclin 1llonem voluntatis . est involuntarium secundum quid1 sed effectus roveniens ex ignorantia consequentet contra aliquam inclinationem voviluntatis: qur enim operaur ex tali ignorantia, ita est effectu 1 dum operatur , ut si adesset scientia . non operaretur; unde posio effectu , & adveniente scientia tristatur: ut patet in eo, qui non laeta sufficiente diligentia putanx occidere seram, invenit se occidisse amicum; ergo &c. Quare, benE dieit Arist 3. Et hic. e. r. Eorum , em per inscitiam agunt, is, quem facti pauitet, invitus egisse dieitur. Talis enim ignorantiae aliquomodo praecedit voluntatis motum ad at quid Memdum , qui non esset scientia prasente . ut ait D. Τhom. hic.
ignorantia consequens , quae consequitur voluntatis actum, nunc dicitur motum voluntatis praecedere ρ - Relia pondeo, aliquem motum voluntatis consequi, de alium praecedere. Sequiatur eum, quo quis vel direm , vel indirecth vult ignorare. & hac ratione causat voluntarium simpliciter: prae eedit autem illum, quo ex tali igno rantia voluntas procedit ad aliquid agendum . & qui non esset, si adesset scientia. inrare ignorantia con sequens non praecedit omnem volun talis motum, quemadmodum eum prae cedit ignorantia antecedens; sed eum solum . quo ad agendum progreditur. XVIII. Advertere tamen Oportet. ignorantiam consequentem aliquando conditionem ignorantiae concomitantis admittere ut cuin aliquis, non sacta lassicienti diligentia, dum putat
se occidere seram, occidit hostem suum, quem valde eupiebat occidere, ex quo facto laet tur. Talis ergo ignorantia quasi mixta ex consequente, & concomitante, participat deis utraque t de consequente enim participat facere voluntarium simpliciter ;de concomitante vero non tristari deesse elu , sed laetari; atque adeo nol causare involuntarium secundum quid iaXIX. At contra priorem partem obiici potest se Ignorantia consequens removet scientiain, quae si adessiet, homoe non saceret id, quod modo ex ignorantia facit; ergo talis ignoranistia causat involuntarium simpliciter. Αnt. est D. Thomae sustra laudati. Conis sequ. vero probatur. Non eni in alia raiatione ignorantia antecedens causat in. voluntarium simpIiciter, nisi quia removet scientia in; quae , si adesset. homo non saceret id , quod iacit ex ignorantia; ergo &c. Respondeo, co. ant. ne g. cons. Ad cuius probat nego causalem . Non enim ideo Q luin ignorantia antecedens causat involuntarium simpliciter, qui
privat scientia , quae, si adesset, non fieret id , quod eκ ignorantia fit: sed
voluntaria . c tamen est eausa volevis
di , quod aliὰι non vellet. .sia verbignorantia consequens, esto in hoc
143쪽
118 Quaestio I. De Voluntario, o Involautaris
seeundo conveniat cum ignorantia antecedente , non tamen convenit in
primo et quandoquidem ignorantia tonsequens est voluntaria , vel formaliter, vel virtualiter ; utpote supponens actum voluntatis, quo, cum ponset , ac deberet, ex passione, aut negligentia noluit tollere ignorantiam rhdeo licet exeludat scientiam , quae , si adesset, impediret actum , adhue tamen causat voluntarium simpliciter,& involuntarium solum secundum quid. XX. Contra seeundam partem obiicies. Quod operans ex ignorantia con comitante sit ita affectus, ut etiam praesente scientia libentius operaretur, non sufficit, ut effectus secutus dicatur voluntarius adhuc secundum quid , ut notavimus ; ergo ab opposito, quod operans ex ignorantia conis sequente sit ita affectus , ut, si adesset sciςntia, non ageret, non causat involuntarium secundum quid . Respondeo , neg. conseq. & disparitas ex dictis est. inita ad rationem voluntarii requiritur cognitio; quaecum desit inculpabiliter operanti cum ignorantia purh concomitante, non potest effectus eum tali ignorantia secutus esse voluntarius, etsi operans, ita sit affectus, ut si sciret, libentius ageret. Αt ad rationem involuntarii non est necessie adesse cognitionem ; sed sat est, ut effectus sit contra inclinati nem saltem habitualem , quae persev ret, cum effectus producitur. β. I U.
XXI. H Ieo terti h. Ignorantia pu-LI re antecedens, & vere in vin- ei bilis , sive facti , sive Iuris causat involuntarium simpliciter, fit excusata culpa. Ita S. Tho. hoc ιε. 8. dicens I teredenter autem se habet ad voluntatem ignorantia , quando non est v Itintaria , ω tamen est eausa volandi, eu d aliis; non vellet a sicut cum aliis ura bomo ignorat aliquam es eum am iam actus, quam non tenebatur scire ,
P ex hoe aliquid agit , quod non Dinceret, si seiret . puta eum aliquis dia a.mia adhibita nescient aliquem transire per viam , proficit sagittam , qua
XXII. Contra hane resolutione obstrepit Lutherus in cap. r. Gen , ubi ait: Sebolastisi dictivi, in vineιbialem ignorantiam reddere exeusabiles rTanta eaeitas es in Papa Scholis , crEceIesiis . Lutherum sequuntur omnes ejus gregales, & moderni Acatholici. XXIII. Iansenius vero Iib. t. de Statu natura lapsa eap. a. dicit , generale Scholasticorum pronunciatum, qudd Quidquid ex invineibili ' ignorantia , hoc ipso exlpa vaeat, quam vir humana rationi , qua nititiar , plausibile esse videatur se dissisiti tamen es , il- Iud eum doctrina Augustini conciIiare .
Et cap. s. postquam dixit, quod ignorantia invincibilis, alia est Iuris, alia facti; & rursus ignorantia Iuris alia est Iuris divini positivi, alia naturalis ; statuit , se non loqui de ignorantia facti, nec de ignorantia Iuris positivi divini, utraque enim , si si in vincibilis, S peccato excusat; sed de ignotantia iuris naturalis : Quod
linquit in natura dicimus, quia intimis conscientia , ω rationis penetralibus , nullo humano maginerio, sed ipsius Dei ereantis benineio infeti pitti e aι propter pereatum, in quo natura naseitur , is quod peccandi eo uetudine postea a Leitur , ω roboratur et ita subinde lumen illud diυμιιtis infixum hebescit, cr obtunditur; ut Ius sud velut altissim quadam oblimone 'bmersum sit. Nec defunι apertissima ara Urni testimonia
Horum quam pluribus adductis , demum in fine Capitis concludit Ianis'
nitis et Hujus igitur tegis naturalis ignotis rantia . . . . e M invineibilis , ut in
iis forsan , qua magi 1 ὰ prine ipiis diis
144쪽
peeeato LIInquenter. Huius doctrinae,
quam ipse vocat areanam, assignare a
contendit radicem Adami peccatum eunde quamvis ipsa proprie peccatum non sit , quia lamen effectus peccati est, quidquid ex illa caecitate perperam fit, une peccato non est. Ita di Leurrit Ian senius.
XX lv. inaniter tamen sibi adulatur an semus de hac doctrina, quasi arcana , & nova. Eam enim ante ipsum tradiderant Lutherus , ut dicebam . Malii ex eodem frege; inter quos Hieronymus Zanchius Luthero - Calvini stalib. I. Tract. Theoιogis. eap. ta. The si prima, ubi post longam de ignorantia Iuris naturalis disputationem, ita con
cludit e Summa amnis ignorant a eorum ,
qua quis seire tenetur , peccatum es squia cum tege , qua iubemur illa eo-gnoscere , pugnat, sise ea eognoscere iam possis , si is non possis . Quod enim sam non possis, pereato Ada , quod tuum es ,
quia omnes in eo peccaverunt , factum est. Quare falluntur SchoIasset , eum talem Unora utram , quam inυineibitim voeant , ideis a peerato excusant , quia in vineibitis est , ut loquuntur . uuam uam evincere possumus, eam non sta,mpliciter invincibilem , edm voluntarium Ada peccaιum sit substetita . His Zanchius Ian senio doctrinam hanc arcanam tradidit ; in hoe tamen diversus, quod vult , omnem ignorant lamesse peccatum , & nullam esse in vinci bilem et ubi I nsenius admittit ignorantiam in vincibilem etiam luris naturalis , & negat, eam esse proprie peceatum t & tamen vult, quod qui ex ea procedit, non excusetur a peccato. s. v.
Prebatur a senio Catholica contra Iansentum .
XXV. o Rimo sie evincitur ad ho-
L minem. Iansemus ideo vult, ignorantiam iuris naturalis non excusare a peccato . quia poena primi peceati , nempe Adami, est; sed liaec ra- Tom. m.
tio etiam in suis prineipiis est salta;
ergo &c. Min. prob. primδ . Motus concupiscentiae praevenientes consenissum voluntatis, imo voluntati repuisgnante, , poena peccati originis sunt, sicut & rebellio appetitus: & tamen iuxta ipsum , nisi Lui heranis, & Cauvinistis misceatur, nec peccata Q. tanec imputantur . Unde Tridentinum Sese. s. cap. s. declarat, concupiscentiam , vel somitem non consentientibus nocere non posse . Et August. lib. 2. contra Iulian. eap. s. loquenε de a concupiscentia, quae adhuc nobis non consentientibus post Baptismum rebellat , dicit et Quamvis non eo modo vinpelletur peceatum , quod Deir reum ἐθd quod sit realia primi bominis Discrum , ω quὸd rebellando nos trahere nititur ad reatum . Sed de hoc plura diximus Tom. s. in I. p. de Vectibus peccati originalis.
XXVI. Secundo. Phraenesis , insania, & caecitas corporalis , aliaeque generis humani miseriae effectus , Scpoenae peccati originalis sunt, ut sa-tetur Ian senius Lib. 3. de Statu natura pura cap. II. I 4. s. sed, ut puto,
non dicit, quidquid mali iaciunt in. sani, aut phraenetici esse peccata ; Mculpabiliter agere caecum a nativitate , qui volens canem abigere, hominem percutiat, si invincibiliter ignoret , eum ibi adesse ; ergo nec ea- . quae fiunt ex ignorantia, seu caecita te mentis, quamvis poena peccati sit, erunt imputabilia , & peccata. XXVII. Tertio . Sicut subtractio cognitionis naturalis poena peccati est , ita subtractio cognitionis supernatura lis , maxime eorum , quae credenda sunt, poena est praecipua peccati oriis ginalis et sed ignorantia invincibilis credendorum secundum Ian senii menistem excusat a peccato infidelitatis tunde admittit, ignorantiam invinetia
bilem Iuris positivi divini a peccato
exclitare eos , qui nihil de Evangelio audierunt , & sunt Infideles solum. negative, secundum illud Christi Ioann.
13. v. 21. Si non venissem , ω loeutur
145쪽
t et o Quasio I. De Voluntario, o Involantario.
fuissem eis, peeratum non baberent; suis per quae August. tris. oria in Ioann.hoe pereatum, inquit, incredulitatis asi non omiset utique non haberent et
distinaueris infidelitatem in eam , quae est lecundum puram negationem , &in. eam , quae est secandum contrarie
talem ad fidem , qua scilicet aliquis repugnat auditui ndei , dicit: quin infidelitas si aeeipiaιur feeundum puram negationem , Mut in iIIis , qui nihil audierunt de fido, non babet rationem pereati , sed magis. poena , quia tatis ignorantia divinorum ex peccato rimr parentis eo retita est; ergo Sce.
Quare inter propositiones Baii 1 S. Pio, V. damnatas, ista est num. 68. Inside-ιitar purὸ negativa, in hir, quibusCbν istut nos est prauisatur L peccatum si a XXVIII. Ex his praeclusa manet responsio, nempe ignorantiam iuris politivi ideo excusare a peceato, quia non est in poenam peceati inflicta. Et eis nim hoe est prim h. contra Iansenium ipsum qui t. to. de gratia Christi e. 3. dieit . infidelitatem etiam, negativam a peccato originali esse , & reprobationis effectum cuius causa est riginale peccatum. Et August: Ep.ros. modo is 4. ad Sixtum e. 6. I sa tinquit uno ansia in eis, quν im
eIluere noluevanr. δεῖ dubitatione peccatum es , in eis autem , qui non potuerunt, paena merati.
XXIX. Deinde et quo sundament , negat Ian senius ignorantiam Iuris positivi poenam esse peceat 3 Qua d ctorum auctoritate sulcitur 3 Certh nulla N im infidelitatem negativam pinnam e Ise peccati originis docet Augustinus laudatus, imo Ian senius ipse , ud vidimus . Nulla quoque miseria , . aut aerumna reperitur in homine , quae non sit effectus, & poena peccati, ut
docet ipse I. 3. de Statu natura purae e. LO. ω It . cum ergo ignorantia legis
positivae sit aliqua miseria ergo haec
etiam a peccato primi. Parentis orta
est. Quod si haec a peccato excusat, cur non etiam ignorantia Iuris nat ratis γπXX. Tertib SSia Austustinus, &Hieronymus t ui contra Pelagianos stendant, ignorantiam ex. peccato, &in poenam peccati esse i plurima ign rantiae facti , & Iuris positivi exeminpla proserunt, ut factum Reais Abi. melech accipientis in uxorem Saram Gen. xo. invincibiliter ignorantis , eam esse. uxorem Abrahae et factum. illius , qui fortuito occidi stet hominem . putans esse seram , qui iubebat ar recurrere ad ei vitates resus ii, ibiqueis usque ad mortem summi Sacerdotis manere. Numer. 33. Item qui eκ ignorantia tacti, aut Iuris politivi aliquid immundum , aut sanctificatum tetigerit , tanquam pro peccato sacrificium offerre praecipi tu .. Levit. sia & 11. Et tandem illud Apostoli x. ad Timoth. P. v. 23. M sericordiam Dei eo secutus sum , quia Cnorans Dei in nia
creduIitate, quae de ignorantia legis Evangelicae , non legis naturalis eII intelligenda manifestum est .. Ideoque ex mente SS.. Augustini, & Hieronymi ignorantiam legis positivae divinae, scut & ignorantiam iacti, poenam esse peccati originalis XXXI. Secundo probatur ration principali. Id. , quod prorsus in voluntarie, cle necessiario fit, imputari ad culpam non. potest et sed quod ex ignorantia antecedente, & invincibili etiam Iuris naturalis fit. involuntarie , & necessiario fit; ergo non potest imputari rMa. varie probarur . Primb. Quia inter propositiones Baii 1 S. Pio V., da misnatas 46. ista est: ad ratione-, ω
definitionem peeeati non pertinet volun tarium . Et 67. Homo peccat etiam daminnabilatis in eo , quod necessiario facit.
Secunddia D. Augustinus l. de vera Religione c. r .. Usque adeo inquit
peceatum voluntarium es malum, ut
nulla modo fit preeaιum , s nan M v Iuntarium: ω Me quidem ita inania festam est . ut nul a bine Doctorum paucitas , nωIIa indoctorum turba dissentiat. Quare aut negandum est, pereatum
146쪽
Eommitti, aut fatendum est , voruntate committi . Quarn doctrinam probat Otiam I. de Natura , O gratia contν
Pelagianos e. 67. & I. I. Ruractat. e.
x3. illud exponens, ostendit, omne
XXXI l. Neque valet responso sa- miliaris Iansenti: hoe esse verum ; sed intelligendum esse de voluntario, vel voluntate propria ipsius pectatoris, vel voluntate Capitis , Nempe Adami, in quo Gmnes peccaverunt: & hoc modo voluntariam esse ignorantiam Iuris naturalis, etsi invincibilem. XXXIII. Nam contra est primb. Si ad rationem voluntarii lassicientis ad peccatum satis est, ut si voluntarium sola voluntate Capitis , iam imputabitur homini ad culpam non sola ignorantia legis naturalis. sed ignorantia iacti, & Iuris positivi: in super motus concupiscentiae erat venientes , actus omnes, quos iacit homo in phraenes , vel amentia , dc demum omnes aeriimnae, & miseriae , sue eorporis, sue animae; quia omnia v luniaria sunt voluntate Capitis, de inducta in pinnam illius peccati, quo omnes in Adam voluntarie peccave. runt: sed hoc non audet asseverare Ian senius; ergo Sc.
Nee peccarum amem . nec rectὸ factum
imputari euiquam iustὸ potes , qui nihil fecerit propria Dotia utate. Mi igitur O peeearum , eis rectὸ faetiam in libero
voluntatis arbitrio. Et tib. r. Retra a.
e. x3. Citato Ostendit , omnia, quae ver : peccata sunt. voluntate fieri. Nam is ille , qui concupiscente advera kr stiaratum carne non ea, qua vult . Deit ,
concupistis quidem nolent , 9 in eo non facit , quod vult et sed si vane itur, concupiscentia eonsentit voIem , ω in eo non facit. nisi quod vult. Et conis cludit: Non itaque falsum es , quod dixi et usque adeo pereatum voluntarium malum es , ut nuIlo modo sit pereatum , si non sit voluntarium . Ubi certe loquitur
de voluntate propria ipsus peccantis. Clarius autem , & expressius m. 3.
de Lib. arb. e. I9. ubi nedum nostram
sta ruit assertionem , sed etiam praevenit responso nim Iansenti. Ait enim rHὶe oecurrit illa quastro , quam inter se murmuranter homines reaedere consue
verunt, qui quodlibeι aliud in peeean do , quam fe aer are parati sunt, Diaeunt enim: si Adam , cis Heva pereais
verunt , quid nos miseri fecimus p ut eum ignWantra caeitate , cis diu ult tis eνueiatibus nasceremur . ω primerraremut , nescientes, quod nobis esset D. etenium e deinde ubi nobis ineserent aperiri praeepta iustitia , vellemus e facere , o renitente carnalis concupia Dentia neseis qua neeessitate non vale remur ' - Quibus breviter ν pondetur, ut quiescant , cis adversi a Deum murmurare de ant . Rectὸ enim fortasse quererentur , si erroris, eis libidinii nullus bominum victor exseret: e m verὸ
ubique sit prasenr , qui multis modis percreaturam IJι Domino fervientem , a versum voeer, doceat credentem , eons latur sperantem , diligentem adhortetur , conantem adiuvet , exaudiat depraeanistem a non tibi depuratur ad culpam, quod in Ditias ignoras, sed quod negligis qua in rere , quod ignoras; neque illud , quodvuInerata membra non colligis, sed quod volentem sanare cont8mnis : Ista tua propria peccata funt. Ili enim homini ab Iatum es scire uιiIher quarere, squod inutiliter uoratur , ese bumiliter eonfitendam esse imbecilIitatem l ut qua renii , cis eo tenti ille subveniat , qui nee erra I , dum subvenit, nee Iaborat.
XXX v. iniae Augustini verba exinponens D. Tho. q. 3. de Malo a. I. ad 7.
Dieendum linquit quod ignoranti is , qua est omnino in voluntaria , non espeeeatum . Eι hoc est, quod Augustinus dieit : Non tibi imputatur ad culpam,s invitus ignores . Per hoc autem sq-οd addit , sed si scire neglexeris ,
dat intelligere , qu bd ignorantia habeι , quod sit perratam ex negligentia praeeis dente , qua nihil es aliud , quam non applieare animum ad fetendum ea , qua quis debet scire . Cum ergo hi auo R 1 Ss. Do
147쪽
it et cursisI. De Voluntario, o InvoIuntario.
M. Doctores, non obstante Adami peccato , generaliter distinguant ignorantiam , quae ex naturae imbecillitat est . ab ea , quae est ex negligentia ;& priorem dieant non imputari, & quidem generaliter , non restringendo ad solum Ius positivum : non video , quo fundamento possit Ian senius ex doctrina horum Patrum oppositum opinari ; cum S. Thomas I. L. q. 74. a. I. ad x. aperte dicat: Si defehus apprehensiva virtutis nullo modo 'biaeeret voluntati , non esset peeratum nee i L. voluntate , nee in apprehensiva virtute gsicut patet in his , qui habent ignoran-riam in vinetbι Iem .
XXXVI. Sed ut penitus occludatur os Ian senis is , audiendi sunt iterum S S. Augustinus, & Thomas. Ille quidem I. de duabus animabus is cap. xo. ubi contra Manichaeos probat , nullum esse peccatum, nisi propria vo-Iuntate commissum , & quidem libere .
Unde c. ar. definiens peccatum ait rpeeestum est voltinta a retinendi, vel
eonsequendi , quod iustitia vetat, Θ unia de liberum est absinere. Unde Manichaeos dicentes , aliquas animas ex commixtione cum malis saetas e malas, hoe dilemmate convincit. Vel ex tali cum malis commixtione aliis quid propria voluntate secerunt, vel non. Si non; ergo non peccarunt.
Si sit; ergo propria voluntate , non autura peccarunt. ia tamen Ians nista dicere potest, omnes homines Adamo peecanti quasi permixtos, pr pria voluntate in illo peccata, pro pria quidem , sed ut in ipso contenta ;XXXVII Audiendus propterea est
etiam D. Thomas in L. dist. 3 . q. t. n. v. ubi quasi praeveniens hane resisponsionem: oporret inquit quod secum ἡam boe , quod aliquid ratianem eulpa habet, secundiam hoc ratio voluntarii in ipso reperiatur e sient autem est quod-ἀam bonum , quoae respieit naturam , ω uoddam , quod respieit personam et itaniam ea quadam eis a natura , or uadam pemona . Unde ad culpam peν- Iona requiritur voluntas persona , sic patet in eulpa actuali, qua per assum
persona eommittitur 3 ad eu0am οροῖ natura non requν ritur, nis voluntas in
natura illa. Esto ergo ad contrahe dam culpam natura . nempe originais lem, sufficiat voluntarium in Adamo, ut principio naturae omnes hominum voluntates continenter ad committe dam tamen culpam propriam personat particularis requiritur voluntas proopria personae. Quemadmodum si Adam in iustitia perstmmet, & eum natura eam transfudisset ; ad contrahendam quidem iustitiam originalem naturae satis suisset voluntas contenta in Adaismo naturae principio I ad meritum t men personale Posterorum, requisita fuisset voluntas propria : adeo ut sinE
ista sui seni quidem originaliter tuiti ,
sed non actualiter. Ergo similiter voluntas hominum in Adam peccalore contenta sussiciet quidem ad denominandos singulos Originaliter peccat res , qui cu in natura ab eo trahunt peccatum naturae; non tamen sum- ciet ad eos denominandos personaliis ter peccantes, nisi adsit voluntas propria. Quamvis ergo ignorantia vitium naturae sit ab Adamo contractum , fitamen directe, vel indirecte non stvoluntaria voluntate propria, nouis constituet personam illa actu peccantem . Haec est doctrina D. Thomae,
qui cum a Ian senio ipso fidelis Augustini interpres , ideoque augustinus
Contractus nuncupetur; fateri tenebitur, eamdem eme Augustini doctrianam. Sed audiamus Iansenium. . UI.
Iansentana Fundamenta evertuntur.
XXXVIII. Bi ieiuntur in favorem Iansenti primo quaedam iacta, de auctoritates Scripturae . Facta quidem. Nam actio Regis Abimelech recipientis in uxorem Sarams Genes. 1o. vocatur peccatum , quum tamen invincibiliter ignoraret, eam esse uxorem Abrahae. Item Numer. 35.
148쪽
qui fortuit b oecidisset hominem putans esse seram , iubebatur in poenam in Civitate refugii manere usque ad mortem Summi Sacerdotis. Auetoritates vero . Nam Hebraeor. s. v. 7. semel in anno solus Ponti sex intrabat in Sancta Sanctorum non sine sanguine, quem offerebat pro 'a , cis putit1 ignorantia . David Psalm. 24. v. 7. sic orabat : Delicta juventutis mea, Θ igno rantiar meas ne meminerit. Item Lucae
11. U. 48. de servo, qui non cognovit voluntatem domini sui, dicitur: Qui autem non estgnovit . Ο feeit digna plagis , vapulabit paueir . Et aliis simili-hus locis apparet, quod transgressiones, esto tactae eκ ignorantia , puniuntur, & consequenter imputantur ianis quam peccata.
XXXIX. Respondeo primδ, Ilaec testimonia nocere Ian senio magis , qui mprodesse. Nam in illis sermo est, vel de ignorantia facti, vel Iuris positivi humani, vel divini; praesertim de ignorantia legis veteris , vel Novae. Unde si probarent, evincerent, nec ignorantiam facti , & Iuris positivi
excusare a peccato: quod tamen Ian- senius, ut supra vidimus, non adinmittet .
XL. Respondeo secundo , ad primum de Abimelech: vel eum in illo actu non peccasse, si ex ignorantia invincibili. quod esset uxor Abrahae: tulit
Saram : unde v. 6. Dixiι ad eum Deus zcis ego feto , quod simplici eονδε feeeris r ideo eustodivi te , ne pereares in me. EI D. August. lib. 3. contra Iulian. c. ry. Sed stiebam, inquit Deus , quia in eo de mundo feeis3 hoe : non omnia , vet quaeumque alia; sed Me , in quo adulteνii eo elemeiam non habebat. vel
si aliquo modo peccavit, eius i8n rantia suit Mincibilis: quia libidine . ardens, statim ac Saram vidit, audivitque, eam esse Abrahae sororem , non athibita ulteriori diligentia , ut oportebat, eam tulit. Ita sentit H go Cardinalis in c. xo. Genes. XL l. Ad alia vero loca, quibus
di euntur oblata Sacrificia, & poenae in Ueteri lege inflictae pro illis, qui
peccaverant ex ignorantia ; dico , se monem ibi esse de ignorantia vineibili ,& aliquo modo voluntaria , de quibus loquitur David Psal. 14. citator Quoia
ra .lias meas ne memineris. Eo vel
maxime , qudd omnis peccans est ignorans ignorantia saltem praetica. Unde S. Thomas in e. p. Hebri lea. 2. dicit, quM Sacerdos veteris legis serimel in anno offerebat pro sua , & p puli ignorantia , idor pro pereatis. Pro
verb. 24. Errant . qui operantur m tum et Ommi enim malus ignorat, ut haberiar 3. Ethie.
XLII. Ignorantia similiter illius servi , qui apud Lucam vapulabit paucis , fuit vincibilis, & culpabilis ex neis
gligentia, non advertendo ad voluntatem Domini. Ita D. Thomas in Cais tena aurea in Lucam , ubi haec verba Theodoreti refert: H e obseeiunt aliqui rmerito punitur, quι sciens voluntatem domini, non persequitur . Sed eum punia ιur ignorans Quia eatm ipse potuiser, noluit s sed pigritans ipse fuit ignora tia faea causa. mare D. Bernardus Epist olim. . nunc Tractatu de Bainptismo ad Hugonem e. r. Multa profectos inquit fcienda nesciuntur . aut sciendi in ria , aua diseendi dosidia, aut verecundia inquirendi. Et quidem hujusmodi ignarantia non haber excusa.
XLIII. obiiciet secundo Iansenius S. Augustinum, quem iactat suae sententiae Patronum. Primo ex tia. de Grais ιia ω libero arbitν. e. 3. ubi haec habet et Sed illa ignorantia, qua noues eorum , qui stire nolunt , sed eorum , qui tanquam sempitriteν nesciunt , ne minem sic eκeusat, ut sempiterno Une non ardeat , si propterea non eredidiι ;quia non audivit omnino quid creteret, fel fortasse , ut mitias ardea 3 . Non eis nim sinὸ eausa dictum est : Effunde i-
νam tuam in gentes , quae te non no
verum . Cum ergo S. Doctor non Io- quatur de ignorantia emum , qui Di-νe nolunt, sed qui simpliciter nesciunt ;clarum est, eum loqui de simplici nesciem
149쪽
134 ursio I. De Voluntario, I Involuntario.
scientia , seu invincibili . QuM si hi
quoque sempiterno igne propter eam, lichi fortasse mitius, ardebunt; sentit, etiam ignorantiam simplicein , & invincibilem peccatum esse. XLIV. Secundd. Ex Epist. et s. m -dd ro . ad Sixtum e. 6. ubi de se excusantibus, quhd non crediderunt ,
quia non audierunt, alta Hane eos excusationem non habere asserit , qua pusint dieere , non aurivimur , ideo non credidimus . Humana quippe superbia tanquam prasumens de viribus liberi a bitrii exe a tam se putat, quando uno rantia , non voluntatis , videtur es quod peerat.
XLV. Tert id , & quidem sortilis .
Ut Augustinus resert tib. de Gestis Pe- Iagit in nodo Di politana , postquam eap. 28. ex libris Coelestii haeretici quaedam propositiones recitatae suerunt , quarum sep Iima erat: Oblivi
nem , cse ignorantiam non subiaeere per eato , quoniam non secundωm voIuntalem eveniunt , sed secundum neeessitatem; finita recitatione Synodus cap.ry. dixit : Quid ad bae , qua Iecta sunt , eapitula dieiι prasens Pelagitis Monais ebur Hoe enim reprobat Sancta Dnο-dui , ω Sancta Dei Catholica Eeelesia. Quae de facto ibi etiam Pelagius Te- probavit. Ex his, format hoc argumenis tum Ian senius . Ignorantia, qua QVenit secundum necelsitatem , procul duis
bio est ignorantia invincibilis r sed secundum doctrinam Catholicam dicenis dum est , et alem ignorantiam subiacere peccato . ergo falsum est, quod a
XLVI. Respondeo primd, praelata te strinonia Augustini , si contra nos urgent, urgere quoque contra Ian&nium. Nam, ut vidimus, ipse admittit , ignorantiam in vinci hilem Iuris
divini excusare a peccato et cum ergo de hac pratata testimonia loquantur, nempe de ignorantia legis Evangelieae, de qua cum Pelagio erat conce talio , & hanc dicant , non excusare ;sequitur contra Ian senium , neque
ignorantiam Iuris positivi divini a pec
XLVII. Respondeo ergo ad singula . Ad primum explico verba Augustini : illi, qui simpliciter nesciunt. sempiterno igne ardebunt , proeter ignorantiam, nego: propter originale , & alia peccata , suibus impedi. mentum posuerunt auditioni Euanse-lii, concedo . hanc esse S. Avpustini mentem. Infideles ergo , qui Deum adhuc simpliciter nescierunt , seu invincibiliter ignoraverunt, mitius punientur; sed tamen punientur, non ob infidelitatis negativae culpam . qu in illis nulla est , sed solum ob originale , & alia peccata contra rali nem naturalem ab ipsis commissa. Ethate est doctrina S. Thomae x. 1. q. IO. a. r. sic loquentis et Infidelitar dupliciter aeeipi potes . Uno modo ferundum p ram negationem , ut die attiν infidelis ex hoe solo , quὸd non habeι fidem . alio modo potes intelisai infidelitas secundum comparietatem ad fidem . qua sciliceraliquis repugnat auditui Dei , vel etiam eontemnit ipsam , secundiam illud Isaia
33. Quis credidit auditui nostro Et in hoe propriὸ persiritur ratio infidelitatis ; ω secundiam hoc in Hiras est perincatum . Si autem aeripiatur feeundum
negarionem puram , sicut in illis , quia biI audierunt de se , non babet rationem peι cati , sed magir pana ἡ quia
talis ignorantia divinorum ex .peetato primi Parentis consecuta est . utii autem
sie funι infideles , damnantur quidem propter alia peceata , qua sine fide re
mitta non possunt g nou autem damnan
Our propter insideIuatis tereatum . Unde Dominus dicit D. x s. Si non veni siem , S locutus eis non fuissem , peccatum non haberent. Quod exponens Augu-ninus straei. Sy. in Ioann. dicit, quos loquitur de illo peeeato , quo non cresiderunt in Chrisum.
XL UlII. Responderi etiam potest, S. Au ullinum non loqui de ignorantia omnino in vineibili legis Evangelicae, sed aliquomodo vincibili . & voluntaria , vel ex desidia , aut negligentia . Unde S. Doctor non dicit , illam ignorantiam esse eorum, qui simplici-
150쪽
pliciter nefetiant. Quae particula ramis
tiam satis inclicat, eum non loqui de ignorantia prorsus invincibili , sed quam sibi ad alantur eme invincibilem ;cum . si vellent, pollent eam vincere . adjutorio tamen gratiae Dei, nisi ei obicem adiis peccatis ponerent. Ita exponit Augustinum Magister sementiarum in x. dii xx. in fine , ubi triplicem ignorantiam distinguit i Et eorum , qui seire nolunt cym possint, qua non exe at, quia. εω ipsa peccatum est ; is eorum , qui volunt, sed non possunt , qua excusat , ct est poena pareati , ω non peccatum ; Θ eorum . qui quasi simplieiter nesciunt , non reinuentes , veι proponenter stire , qua neminem plenδ
XLIX. Ad secundum testimonium ex Augustino Epist. ad Sixtum, comis munis responsio est et ibi S. Doctorem intendere , Pelagianos arg re , qui a deo de viribus liberi arbitrii praesumebant; ut existi in rent. grvi iam inisternam non esse necessariam , sed sunseere sibi revelationem extrinsecam
Μνlteriorum fidei; & propterea hanc
excusationem prael erent, non audivimus . idest non. ered/dimus. Et insu
er cum negarent peccatum originae, negabant etiam . ignorantiam esse peccatum , seu vitium a natura in poenam contractum . Hoc igitur in eis. reprehendens Augustinus . ibi docet, vanam eme eorum excusationem ; quia qubd. non audierunt, poena peccati est.
Eius verba. sunt: ac per hoe inexeuia fabilir est omni r pereator, vel reatu oriis ginis vi vel addis amento etiam propria
qui intestigere noluerunι. dubatat, ne pereatum est . ia eis autem , qui non potuerunt , poena peccati .. Ergo in vivifi
ue non es iusta eκeufatis , sed justa Iam natio. Proeter scilicet peccata actualia , vel saltem propter originale, cujus poena est ignosacitia .
L. Ad tertium testimonium dico pr mo , illud retorqueri posse in Ians
nium , qui, ut supra observavimus , solam ignorantiam Iuris naturalis , etsi invincibilem , vult non excusare, precato. Mim concertatio inter Pa. tres Palaestinos , & Caelestium . ae Pelagium , non erat de sola ignorantia laris naturalis; sed imo praeci euh, de ignorantia iuris positivi divini . M patet ex ratione , quam suae condemnationi subiungit Synodus , dicens : Cam in lege Sacrificia pro uno is ranιia , sicut pro peccato clerantur . Ex
Levitico, autem eap. s. ω xx. aliisque locis patet, offerri in lege debuisse , Sacrificia pro ignorantia facti , cie Iuris positivi .. Ergo si Patres Palaestini de omni ignorantia dixerunt, subjaee. re peccato , etsi necessit He eveniat; hoe dixerunt etiam de ignorantia facti, de
Iuris positi vi 2 quod tamen Iansenius.
LI. Omissa quorumdam responsi ne , nimirum , ibi , Patribus Palaestinis sermonem esse de ignorantia vincibili adducunt enim in exemplum Davidis
Hi ; quod certe de ignorantiis vinci bilibus , & voluntariis David dixisse
par est credere; quae etiam ex necensitate , non ex voluntate evenire dici
possunt, si non sint affectatae & dia recth volitae, sed solum indirecth: quia
scilicet ad eam depellendam voluntas non adhibet omnem diligentiam, quam potest , ac debet .. Verum hac omiisa LII. Respondeo , observando , Palaestinos Patres non obiecisse Pela io eiurandam hanc propositionem : Oblivionem , ω ignoranti im non ese pereatum . sed istain : oblivionem , 2 ignorantiam non sublatere meraso . Cum enim haeretici Pelagiani negarent peceatum originale& ideo ignorantiam dicerent non evenire propter peccatum naturali origine contractum , sed secundum nec ellitatem , id est naturae nu- de sumtae conditionem; unde se in Adamo, etsi non peccassiet, etiam fuisisset et propterea Patres , ut omnem