장음표시 사용
151쪽
13 6 Quaestis L De Volantario, di In voluntario.
doli suspicionem amoverent , exigebant a Pelagianis , ut laterentur , ignorant lam etiam invincibilem , non quidem esse peccatum sormaliter , sed subiacere peceat O. scilicet originali ,& esse poenam , effectum . & materiam illius . lmd licet aliquando Patres,& ipsa Seriptura Sacra dicant, tam concupiscentiam, quam ignorantiam , etiam in illis , in quibus est invinci bilis , & concupiscentia involuntaria, esse peccatum et nolunt tamen, qudd sint peccatum formaliter , & in se , ac
proprid, & simpliciter , sed solum materialiter . & in causa ; ut supra Ostendimus , cum de concupiscentia ageremus. Unde D. Thomas l. 3. demto a. 7. ait et Ignorantia , ω fomeront materialia in peerato originali .
LIII. Interim audiatur S. Augustiis nus lib. 3. de Lib. arbur. e. r9. dicens: Illud, quod ignorans quisque non rem facit, Θ quod rectὸ volens Deere non potes , ideo freuntur pereata . quia de
pereato illo libeνa voluntatis orginem dueunt : illud enim praeedens meruitisa sequentia. Nam sicut linguam diis
eimur non solum membrum , quod movemus in ore , dum loquimur , sed etiam illud, quod hujus membri motum cou- sequitur , idest , formam , tenorem ut verborum s seeundum quem modum dicitur alia lingua graea , alia latinata Isis non solum pereatum illiad dicimus, quod propriὸ voeatur peceatum , libera enim voluntate, O ab sciente eommittitur a sed etiam illud , quod iam de butur supplicio eonsequatur,necesse es oee. LIV. Objicit tertio Ian senius. Ignorantia Iuris naturalis per culpam primi Parentis in homines invecta est :s enim in statu innocentiae ille peris mansisset , homines nihil ignorassent
eorum , quae ad Ius naturale pertinent ; ergo cum Ad mo peccante omisnes in eo voluntarie peccaverint , &eius culpa fuerit omnibus voluntaria ;omnibus quoque ignorantia talis luris ex ea fluens voluntaria facta est,
LU. Sed hoc argumentum eodem. vitio laborat, ac caetera , ut iam ostendimus. Nam ex culpa Adami nedum fluxit ignorantia Iuris naturalis, sed omnis alia ignorantia tim Iuris politivi, quam facti et fluxerunt quoque motus praevenientes concupiscenistiae, & aliae poenalitates, qu bus humana natura subiacet; ergo de omnes iliae voluntariae hominibus sunt , &eulpabiles , sicut omnibus voluntaria est Adae culpa et quod tamen Ian senius non admittit. Respondeo ergo cum D. Thoma supra citato ex 2.sent. dis. 3 . . I. a. t.
quod alia est culpa naturae , alia est culpa personae. Ad culpam naturae non requiritur, nisi voluntas in natura iI-l1 : at ad culpam personae requiritur voluntas personae . Cum ergo ignorantia in vincibilis Iuris naturalis , est 6 sit voluntaria voluntate naturae , sicut seccatum originale, non tamen si vo-untaria voluntate personae ; non est peccatum sermaliter , sed solum materialiter, ut ex supra dictis patet.
LVI. obiicies quarto D. Thomam
Ωuolibeto 8. art. x3. dicentem et Quod agitur contra legem , semper es malum , nec excusatur per boe, quod es seeundum eo eientiam . Et Quo lib. s. art. I s. Error , quo non ereditur esse peccatum mortale , quod es peceatum mor aleis , conseientiam non exeusat a toto , Iieὸι
forte a tanto, ergo ignorantia minuit quidem sorte culpam , sed a culpae non excusat in toto. Respondetur , S. Thomam loqui de errore , & ignorantia vincibili, quae scilicet relinquit aliquam dubitatio,. nem de oppolito; hanc enim qui e peritur, tenetur tollere, quod si non tollit, peccat; quia sequitur conscien tiam vincibiliter erroneam: non verbloqui de ignorantia , aut errore in vincibili, quo seelusa omni dubitatione, putat non esse contra legem. U de Quolib. S. a. I 3. citat O concludit et aut ex contrarris opinionibus in nullam dubriationem adducitur : ω sis non comis
mittit se discrimini , non perear. f. VII.
152쪽
LVII. TI Actenus defendimus, igno A. ramiam in vincibilem Iuris naturalis a peccato excusare. Ne tamen quis nobis opponat , nos in salso supposito laborasse , cum nulla detur iuris naturalis ignorantia, quaesit invincibilis ; ideo hoc etiam statuendum est . . .
Observo in Iure naturali tria distinis gui posse genera praeceptorum. Qua dam notissima , & universat maia , quae non tam dicenda sunt praecepta, quam praeceptorum omnium principia , cuiusmodi sunt is a et Bonum est faeiendum. Malum est fugiendum . Quod tibi non vis, alteri ne feeeris. Ad haec reis duci possunt quaedam ex praeceptis Decalogi , quae ex eis nullo negotio a quovis ratione utente cito deducuniatur; ut quod Deus sit colendus: parentes sint honorandi. Alia sunt, qua licti immediath etiam ex iisdem principiis inserantur; non tamen ita faciis IE, & evidenter scut ea, quae modo diximus: cuiusmodi sunt alia Decalogk praecepta; ut non surari, non mentiri. Alia denique sunt in Iureis naturali praecepta non per se not , sed velut conclusiones aliorum , quae diκimus; & quae non nisi dii cursu,&Iabore eκ eis deducuntur. LVIII. D. Thomas r. x. q. 94. a. 6.
ubi quaerit : an lex naturae possit a corde hominis aboleri, sic discurrit:
ad legem naturalem perιinent primo quidem quadam praecepta commvus aia , qua sunt omnibus nota . qua iam au tem secundaria praecepta magis propria ,
qua sunt quasi eoortumnes propinqua
principiis. uuantum ergo ad rila principia eommunia lex naturalis nia Ilomoso potest is eordibus hominum deleri in universali: deletur tamen in particulari operabili , secundum quod ratio impeditur applicare eommune prancipιum Tom. m. ad particulare operabile propter eonevia scentiam , vel aitquam al/am pasonem ,αι supra dictum es quaest. II. art. 2.ὸΩuant .m vero ad alia pracepta Deu daria potes lex naturaIιs dei ri de eordibus bominiam , veι propter malas per Dasiones , eo modo , quo et ιam in De
eulativis errores contingiant eirca com
elusiones necessarias ἔ vel etiam propter praυar eo uetudines , cr habitus eorruispior : sicut apud quosdam non reputa bantur latrocinia pereata , vel etiam vi ria contra naturam , ut etiam aris. d est ad Rom. t. Ita S. Thomas.
LIX. Sed dices . Ex prae satis Divi Τhomae verbis colligitur , ignorantiam legis naturalis semper oriri, vel ex concupiscentia, vel alia passione, vel ex prava consuetudine, & habitu coria rupto et sed ignorantia , quae ex passione , vel habitu oritur , non est inis vincibilis, nec excusat a peccato, ut docet idem S. Doctor T. 2. q. 77. a. Τωad a. ergo non datur is norantia Iuris naturalis, quae sit invincibilis. LX. Respondeo tamen , S. Thomam, vel loqui de ignorantia circa princiis pia, uel clica conclusiones, quae ex eis nece spirio, S evidenter inseruntur: de his enim non datur saltem ad longum tempus ignorantia in vincibilis. Ita seniit Medina dicens: Cir L. pracepta Decalogi , qua facili negotio ex prineiprii per se notis eliciuntur , potessese ignorantia inratne ibilis per bνeve temporis spatium, sed non potest peris
severare. Non enim habilus corruptus
adeo obnubilare potest rationem naturalem , quin tandem possit homo ignorantiam depellere; quod s non iacit, ei imputatur. Non autem loqui de ignorantia quoad conclusiones valde remotas , & quoad illos casu ς dissiciles, de quibus controversa est apud Doctores : an lege naturali sint prohibita, nec ne . Sic lex naturali gpraecipit non in serre damn uiri proximo, nec eum bonis suis spoliare; &hoc nulla i3norantia tegi potest: Iex hoc principio insert, talem, vel lais lem contractum esse illicitum, &conins ira
153쪽
138 Quaesio II. De Volantario libero.
tra ordinem iustitiae a Deo statutum. vincibilem, & culpabilem r quia etsi
Caeterum quia haec illatio non eli cla- non voluntaria voluntate propria , estra , & saeilis, sed dissicilis, & obscu- tamen voluntaria voluntate capitis. ra; ideo multi non solum rudes, sed m& doeti eam in vincibiliter ignorare possunt. Quare praefatus Medina ait et Q U AE S Τ I o II.
Circa a Ita pracepta natu alia, qua elia etiantur ex prseeptis De ator ν per eonfe- De UOIuntario Libero. euentiam non valle e Pidentem , potest
esse ignorantia iuvinei bilis per multum Uia Voluntarium diuiditur in tempus. nec ei sarium, & liberum , <I. Vel etiam diei potest, S. Tho- voluntarium liberum radix et ,
Inam velle, talem ignor Intiam ex pas- ac landamentum moralitatis sone , vel habitu corrupto culpabilem actuum humanorum , praeni illendam
quidem esse , nec a peccato excusare e istimavimus hanc quaestionem; ut eos, qui inchoaverunt . sive fuerunt essentiam , ae naturam libertatis decla- auctores pravarum persuasionum , & remus . antequam de actibus humanis, habituum corruptorum , in eis enim eorumque moralitate se imo iusti tuain ignorantia invincibilis non suit r in tur. aliis tamen, qui eos subsecuti sunt,& stante consuetudine iam induet 1 DUBIUM I. existimaverunt, tales actiones non esse malas, ignorantia potuit esse in vinci- ΑnHomo condi iussu erit eum Libertater bilis, eosque a peccato excusare: im- α an eam amiserit per lapsum xim E si praecepta negativa, puta
non occidere . non furari, non men- ς. I.
tiri aliqua vestiantur, seu cohonestentur circumstantia; ut furari ad dan- Varia Libertatis aeeeptiones, ct variadam eleemosynam , mentiri ad pro- Errorra eirca eam. priam , vel alienam vitam tuendam. ,
occidere eum, qui morti proximus I. Rima , & generalis libertatis est, ne diuti ius agoni et . divisio est in libertatem na-
LXII. Demum si etiam darem , lura . gratiae &glor de . Hane S. Thomam voluisse, in nullo casu tradidit S. Bernardus tib. de Gratia crdari ignorantiam in vincibilem Iuris Itb. arbiιν. e. 3. dicens: Ckm agitur .... naturalis, quod asserere videtur x. x. triplex sit nob/s proposita libertas, d pe
ff. T. a. 7. ad 1. dicens et Ignorantia eato , a miserta , a nere state; hane particularis , qua rotat ter excusat , est ultrmo Ioeo positam eontulit nobis ineonis ignorantia circumstantia , quam quidem ditιοne natura I tu primam rastauramur quis ferre non potes debita diligentia a gritia s m d a nobis reservatur in ad bibit ad sed passo causat ignorantiam Patνι a. Dicatur igitur prima tibertas Iuris in particulari, dum impedit ap- natura, fecunda gratia , tertia vita , plicationem eommunis scientia ad paria vel gloria . Primo Mempe in liberantis ricularem actum, quam quidem piso- το Iuutatem , ae voluntariam Iibertatemnem ratio νepellere potest . Nihilominus conditi fumus nobiIis Deo ereatura et Dis ex hoc nihil pro se lucraretur Ian&- eundo reformamur ρn innotentiam n
nius. Nam sequeretur sol uni. non da- va in Christo creatura: tertio sublimais F, ignorantiam iuris naturalis, quae mur in gloriam perfectι in spiritu erea non esset vincibilis, & voluntaria vo- rura . Prima ergo libarias habet munduntate propria personae ; ubi ipse . tum honoris , fecunda plurimum et ram
154쪽
animantibus . in secunda carnem , per tertiam mortem subsicimui . Ita . & quidem pulchre, Mellifluus Doctor. II. Deinde libertas naturae subdi viditur in libertatem spontanei latis , seu complacent iae, de in libertate indifferentiae, seu contingentiae. Pri. ma dicit solam immunitatem a coactione, seu violentia et de quia, ut vidimus, voluntas a nullo in actibus a se elicitis violentari potest; ideo omnis actus elici ius a voluntate , eistiam si sit necessarius, liber hoc modo , idest spontaneus dici potest . Seis eunda nedum importat immunitatem a coactione, seu violentia, sed etiam a necessitate absoluta, seu determina. tione ad unum per modum naturae;& dieit potentiam, seu facultatem ad opposita , sive contrari Ε, sive contradictorie . Unde dividitur in libertatem contradictionis , seu exercitii; puta ad actum , de cessationem ab actu, ad agere, vel non agere, velle, vel non velle: ερ in libertatem contrarietatis, seu specificationis, ad actus
nempe contrari E Oppositos, ut amorem , Sc Odὲum, prosecutionem, de sugam.
Ill. Cirea libertatem varii fuerunt
errores. Primus Stoicorum. ει Astrologorum voluntatem nostram . eiulque actus Fato subjicientium : nomine autem Fati intelligebant seriem , de ordinem, de influxum causarum nauis ratium, maxime Caelorum , de astrorum ex quorum determinatione omisnia necessi e evenire dicebant. Ut enim ex Arist. I. 3. de anima refert
D. Thomas ν. 6. de Malo art. unico, quorumdam eorum proloquium erat :Talis est voluntas in bomanibus , qua in Ie n indueit Patre Dirorum , Deorumque sides Coeliam , vel Sol. IV. Secundus fuit Minichaeorum, ut libertatem evertentes , hominesicebant ad malum necessitari, noli
ex influxu cyde ruin ut Stoici γ sed
ex natura mala ita secum animam
honam abripiente i ut eam nonnisi ma-
lum .elle sineret. De iis S. August.
lib. a. contra duas Epist. Pelasiam c. 1 Se lib. s. c. s. Non autem linquit λaee piunt , quod veritas dieit, a libo,aνbitrio exordium sumsisse peccatum , ω ex illo esse omne vel angeli , vel h
minis malum et quia mali naturam semis per malam . or coaetervam , nimis a Deo exoνhitantes, eredere maluerunt .
Unde ait Hieronymus in proaemio Dialogi adversus Pelagianos et Manicha
νυmese: bominum dam a re naturam . se liberum a erre arbitrium , car adjuistorium Dei toII re.
v. Tertius est Calvint , sui t. I. Inst. e. rs. f. 8. Esta homini in statu in noeentiae asserat liberum arbitrium; illud tamen peccando perdidisse conis tendit, ae delirare eos, qui in homine perdito arbitrium adhuc quaeis
runt. Libro autem L. e. a. s. s. diis
stinguit triplicem libertatem, unam, necessitate . secundam a peccato, terint iam a miseria r quarum prima sie bo
mini naturaliter inbarea ν , ut nequeat
tillo modo eripi, dua altera per pere tum sint amissa. Sed revera nomine
libertatis 1 necessitate non aliud inistelligit, qu m libertatem a coactione.
Unde ν. r. ait: Liberi ergo arbitria hoe modo die etων homo , non quia Itb ram habeat boni aquὸ , ae maIi electis. nem ; sed quia malὸ voIuntate agit, non eoactione . Ad bonum autem saetendum,
totum ita tribuit motioni qua Deus sicut se r equo, ita dominatur humanae voluntati; ut in ea liberam eligendi potestatem . aut dissentiendi nullam relinqua . sed puram spontane iistatem . ac voluntarietatem S eoacti ne immunem . non , necessitate. Cui errori. quem Lu herus etiam profitetur, occurrit Ti identinum Ses. 6. Canone 4. s. ω QVI. Qui rauet error fuit Pelagii , qui liberum hominis arbitrium adeo extulit ; u dixerit. si hi suiseere a hsque gratiae dono ad omnia bona ope a, etiam ad salutem conducentia . Des1uo S. Ait eust. l. de Haeres. c. 87. Inam ver inquir gratiam Dei. Irap
155쪽
, 4o cursio II. De 'Iuntaris libero
qua nihil boni possumur facere , non egedietior nisi in tibero arbitrio , quod nuia Iis Dis praecedentibur meritis aerepit naissura nostra I ad bor tantam a iuvante per suam legem atque doctrinam , -ἀiseamus qua Deere , ω qua sperare debeamur ; non autem ad hoc per donum spiritus sui , ut qua didieerimus Ufe facienda faciamus. Haec S. At Igustinus. qui multis praecla rh editis libris usque ad finem vitae uae haeresim bane invasit, ac prostravit. Qu1 igitur . ut catholicd proced mus . via nobis incedendum sit ; &ra libertate voluntas nostra ornanda sequentibus aperiemus. s. II. Libertas Hominis in statu Innocentia. VII. T. Ico primo. Homo in statu imitas nocentiae perseel 1 gaudebat libertate arbitrii, & indiflarentiae. Convenit in hoc Calvinus citato loco. Probatur primo in illo Genes. r. v.
26. Faetamur hominem ad imaginem ,
O similitusinem nostram : ω praesit pia scibus maris cte. quae referunt Pitres ad libertatem dominii, de indifferentiae , qua homo ad imaginem Dei conditus fuit. Irenaeus lib. 4. c. q. olim'. Homo vero tinquit, rationabilis , is ferundum hoe similis Deo, liber in arishurio factus, ω mae potestatis. Tertullianus i. a. contra Marcionem c. s. Liberum, Θ sui arbitrii, fu e yot
satis invenio hominem a Deo inst triam ; nullam m Vis imaginem , ε' μmilitudine, Dei in illa afrmad Dretens , quam eiusmodi statur formam . Et c. s. Tota reto libeνι as arbitri, iis utramqueps tem eoneelsa est HIi ; ut sui domanus constanter occurreret, or bono Donte θν--αγο, se malo spontδ υιι auri.
Bernardus lib. de Gνaria o lib. arb. e. r. homini in paradiso trinam asserens libertatem . nimirum Aebitrii , mussit , CO, Mitι , seu a metes ste ,
ὰ peceato, . miseria. QAod probat quoque celebre Ecelesiasti ei dicturn
c. I s. V. 14. Deus ab initio eonaisuis
hominem , ω reliqui illum in mania ebomii sui. Super quae D. Tho m. q. 3. de Potentia a. r. ad x x. Drui linquit non dieiιων hominem dereliquisse in ma. nu eoninii fui , quin in voluntate opeωretur. Sed quia voluntati hominis dedia dominium fui actus , ut non esset obliis gata ad alteram partem eontradictionis . Ωtuod quidem dominium natura non deis
eum per suam formam sit determia
IX. Multis rationibus hane verit tem probat S. Thomas variis in locis;
praecipue r. p. q. 83. a. I. q. 12. d Verit. a. s. & q. 13. a. 4. Placet uniacam proserr , quam tradit a. Contragent. e. 48. sub Lac forma . Homo conis ditus est in natura intellectuali; ergo eum libertate inditiarentiae . Conseq. prob. N ilura intelleel ualis habet judicium de agendis non determinatum ad unum , sed indifferens : atqui natura habens iudicium indifferens , est etiam radix inclinationis inditarentis , & non determinatae ad unum ; quia judicium intellectus per sormam apo prehensam movet inclinationem , seu
voluntatem movens autem. & molum oportet et se pro sortionata I ergo v lun as , quae est inclinatio naturae in tellectualis , non erit determinata , natura , nisi ad bonum communeo . Quidquid igitur clertiar sibi sub ratione
boni , poterit volatutas ioci mari in inlud , nulla dete minatione naturali ia eontrarium probibente. Omn a igitur inia tollectualia liberam voluntatem babens ox iudiero irete Iectus Denientem , quod
ore liberum a rh trium babere: quod desinitur . liberum de ratione iudicium .X. Confirmatur eκ eodem S. Th ma ibi : Iudieii libertate earent aliqua, vel propter, bor quos nullum habent i dieium , sicut qua eos nitione carerat . ut lapides, oe planta : vel quia habent
isdicium a natura determ 1 natum ad unum . sicut irrationalia aurina ra I na tura ι enim aestimatioue tiadi at ovis IMia
156쪽
fugit ipsum , similiter autem in aliis.
Quarumque igitur habent iudierum de agendis non determinatum ad unum a natura , necesse est liberi arbitrii esse . Hui modi autem funt omnia intellectualia . Qui discursus D. Thom. probat. etiam indifferentiam iudicii esse radicem libertatis, ut infra dicemus. . III.
Libertis Hominis in Statu Naturae Lapsae.
D naturae lapsae gaudet homo libertate indifferentiae , seu 1 necelsitate. Haec conclusio est de fide contra Luthera nos . & Calvinistas. De quacum locuti suerimus Tomo 6. in I. p. agentes de effectibus peccati originalis; ideo hae breviores erimu S. XII. Definita prim h suit haec veritas contra Lutherum in Concilio Provinciali Senonensi Pariis co .icto annox si 8. ubi in Decretis fidei eap. x s. &damnans Pelagium , qudd libero arbitrio nimium tribuerit , & mi celeia sum . ac Lutherum . qu bd liberum arbitrium prorsus sustulerint ; afferens . quod hinc nibit reliquum erit ,
ikm diυε nis legibus , tum bumanis , nullus consiliis , aut electioni, nullus preeibus , aut obiurgationi , caterisque
id genus, Deus et nulla denique sustitia sutura . qua quibusdam constituta sint oraemia , quibusdam supplicia ;prosequitur : Prodierat hie error priamum apud Gemiser , fed fiummo omniis iam eonsensu mox expissus est: adeo Iiberum else arbitrium , vel ut evidenti quodam experimento eognitum, omnium
mentibus sese ine taleat. XIII. Inde ad S. Scripturae testimonia sese convertens: Cym igitur inquit i reliquerit Deus bominem is manu consilii sui , apposueritque eoram eo ignem , ω aruam , bonum , ω matum , ut ad quodeumque υοIuerit porrigat maianum suam I nee abs re heatus ille diea. tur , qui potuit iransgredi D non est
transgressur , facere mala , ct non feeit:
quod sub eo sit appetitur Hur , γ δε-
minetur illius et ae denique percurrenti Sacram Seripluram pasm obvium sit , quod Iiberum in utram diis partem hominis arbitrium asseveret s fatis esse visum est saero Provinetali Conellis libertatis huiusmodi virer , ω metar exponere .
Quibus de libertate indifferentia: Coniacilium loqui , perspicuum est . Quae cerid non de primo homine tantum , sed de homine in praesenti statu intelis ligenda esse , absque praeiudicio consideranti apparebit. Nam homo in praesenti statu ea pax est legis divinae, Sehumanae , capax consilii, & electionis . laudis, & objurgationis , capax pr cum , de poenae , ac praemii et quae omisnia locum non haberent, si libero a bitrio , & potestate agendi, vel nor agendi prorsus spoliatus remansitat , de quidquid asit, necessitate ageret .
Rursus in Scriptura sermo est de eo, qui potuit transgredi, Er non est transegressus; quae certe de primo homine intelligi nequeunt, hic enim suit transigremus . Verba item sub te erit an titus tuus, ct tu dominaberis illius, dicta suerunt homini lapso, nempe Cain.
apud Doctores Catholicos poterit Studiosus percurrere ; ut Basilii in PDI. 6 r. comparantis voluntatis indifferentiam librae, se a staterae: Cuilibet nostrum intus satera quadam est a Condia
tore o mutum apparata , per quam rerum naturas possit appendere , bonumque
a malo diseernere. Quam similitudinem olim cogitaverat Tertullianus tib. x. eontra Martionem eap. 6. dum ait, quod de institutione adferipta est illi thomini j quasi libν0ens emancipati a Ddo boni libertas , Ex potestas arbitrii. Ne autem dicatur , hanc amissam fuisse oper peccatum ; loquens de homineis post ruinam , addit cap. 8. Atque a de
eundem hominem . eandem substant νιν anima . euntem Ada satum , eadem aris bitrii Iib/rtas , 6 pol istas , victorem e fit hodie de eodem Diabolo , eum I euuid in obsequium legum ejus adminia stratur .
157쪽
141 Quaestio II. De Voluntario libero.
haeretici , 3e maximE Calvinus cita istis locis abutitur. Is enim, ubi Manichaeis ostendit Itb. 3. de Lib. arbit. eap. t. quod si voluntas 1 Deo ad creaturas convertitur motu naturali , non libero , non erit culpanda et neque uIIa eulpa deprehendi potes , ubi natura , neeestasque dominatur . post mulla ait:
Motus autem , quo hue , aut illue νο- Iunias eonvertitur . nisi esset voluntariuι , atque in nostra positus potestate, ineque laudandus , eum ad supera oretis , neque eulpandus bomo esset, eum ad imferiora deιorquet , quasi quemdam earin diuem voluntatis e neque omnino mo nendus ego i, ut istis neglectu, atern oellet adipisei , atque ut mal/ nollet vivere , vellet autem ben/. Ne autem
quis opponat, haec scripsisse Augustinum, antequam haeresis Pelagiana oriretur, qua exorta aliter sensit; adeat ipsit in lib. I. Retras . eap. p. ubi exispendens ea, quae laudato 3. libro do Lib. arbitr. scripserat , ea approbavit dicens: Eere tam longὸ antequam Peistagiana haresis exstitisset sie disputaviamus, v lut iam eontra pilos disputareis mus. Cum enim omnia bona dicerentur
ex Deo, idest , o magna , car media , ω minima r in mediis quisem bonis
indienitue liberum Doluntatis arbitrium,
quia γ mile illo uti possumus; sed tamen tale es , ut sine illo rectὸ vitiere nequeamus : bonus autem usus ejus jam virtus est, qua in magnis reperitur bonis , quibus matὸ ut ι nullus potes . usibus ostendit S. Doct. in parvis . de magnis bonis liberum arbitrium adhuc subiistere; ita tamen, ut sine Deo bene uti nemo poisit . Sanctus item Hieronymus lib. 3. Dialogi adversus Pelagianos respondens Pelagiano : Hoe es t inquit in quod
tibi tu principio drxeram , in nostra esse positum potestate vel peecar , vel non pereare : car vel ad bonum , HI ad malum extendere manum , ut tiberum se
vetur arbitrium e sed hoe pro modo, O tempore , ω conditione fragilitatis hu
post peccatum ostendit S. Bernardus lib. de Gratia. 2 Lib. arbitrio es. S. Cum enim, ut supra diximus, triplicem distinxisset libertatem arbitνii, Con ιii , Se Complaeiti ; vel aliis nominibus a neeessitate , a pereato , a miseria Pamisisse quidem dicit hominem per peccatum libertatem consilii , seu 1 peccato, & libertatem complaciti, seu a miseria ; libertatem tamen arbitrii seu a neces state dicit remansisse et Manet ergo i inquit ὶ etiam post peeratum
liberum arbitrium , etsi miserum . tamen integrum . Et quod se per se homo non suscit eκeutere a peeeato, sive m feria , non liberi arbitrii signat destructionem , sed duarum reliquarum Iibe ratum privationem. Ex quibus se dic. curro. Liberum arbitrium, seu liberistas indisseientiae est proprietas nain-rae intellectualis, quam cum natur accipit homo : sed per peccatum ea , quae naturae sunt propria, homo non amisit ἔ ergo homo per peccatum liberum arbitrium non amisit.
Respondetur CaIvini narum obiectis. XVII. D Lura obiicit Calvinus ex Auis 1 gustino, quibus docere videtur,nos per peccatum Adimi liberum arbitrium perdidisse ; ut illud ex Epist.
lud eκ Enchirid. cap. 3o Libera a bitrio malδ inens homo , ω se perdidit ,
ω ipsum : de illud ex lib. de Pei sectione justitiae hominis cap. q. enim vitio, in quod eeeidiι voluntate,
XVIII. Ad haee , & similia iam
respondimus agentes de effectibus pec ea it originalis. Modo dicimus, D. Augustinum illis verbis solum velle o, hominem per peccatum perdidisse Iibertatem , seu liberum arbitrium a peccato, oca miseria, ut cum S. Ber
158쪽
turdo nuper dicebamus; non vero liberum arbitrium a necessitate , seu naturalem libertatem, ut perperam conintendit Calvinus: quamvis haec ad be-nd amendum manserit ire sera , & indigens ope gratiae . quam peccato Adaismi perdidimus. Unde aliud est , liberum arbitrium ad bonuin ex integro petiisse; aliud est, liberum arbitrium ad honum evasisse languidum , Sc infirmum . Se egere gratia Dei sanante ipsum . Hoc secundum salemur cui L. Augustino. Primum negamus cum ipso
Iib. r. eontra duas Epis. PZlagran. e. I. ubi ait: Quis autem nostrum dieat , quod primi hominit pereato perierit Iibeνum arbitrium de humano genere γ Liabertas quidem periit per peccatum , sed illa , qua in Paradiso fuit babendi plenam eum immortalitate iusitiam : propter quod natura humana divina indiget gratia . Qu i si dicat liberum arbitrium absolute non periit, sed periit illud , qui te fuit in Paradiso . Ubi enim tunc immortalitate ac plena iustitia donatum poterat ad bonum ;nunc peccato sauciatum, ad bonum non potest , nisi a gratia Dei accipiat posse, & restituatur libertati: unde utitur Christi sententia Ioan. S. v. 36.
Si vos Filius liberaverit , tune verὸ ILberi eritis. Ita enim loquebatur Augustinus, non quod existimaret, liberum arbitrium post peccatum nonnisi ad peccandum valere ; sed quΛd ad
bene operandum , ut oportet ad salutem , id est ad credendum , sperandum , diligendum Deum egeret gratia Salvatoris , quam Pelagiani negabant .
Hoc eodem modo exponendus est Sanctus Doctor ιι b. a. contra duas uia. Pelagian. eap. s. ubi eadem repelit.
XIX. Pro mente S. Augustini asse-uenda observandum iudico, vocemiberi arbitrii aliquindo ab eo usurpari pro naturali iacultare eligendi utrumlibet positis omnibus requisitis; aliquando pro eadem iacultate, ut ex is pedita, instructa nempe omnibus ii sidem requisitis, maxime ad agendum bonum, ut Oportet adialutem. Prio-
ri modo liberum arbitrium usurpat, cum agit contra Manichaeos , qui naturalem illam facultatem negabant; hominemque naturali necessitati bonae, vel malae naturae subjiciebant in agenis do benE , vel male. Posteriori verbillud accipit, dum agit contra Pelagianos . Cima enim ipsi dicerent, libet umarbitrium per sua naturalia esse sufficienter instructum ad agendum bonum , etiam ut oportet, nec eger
auxilio gratiae dantis posse ; S. Doctor hoc negat dicens, per peccatum , hoc, id est liberum arbitrium sussicienter expeditum , de instructum, pet cati granditate perdidisse; illud scilicet, quod
in Adamo erat ante peccatum, quod est , perdidisse libertatem non naturae, sed gratiae . neque hanc recuperare posse nisi per Christum . XX. Hinc dum I. de Perses. Distis. c. s. ait o quia peccavit voluntas, secuta est peccatum peccandi dura necessitas ; exponendus est de necessita iste non phy sica , sed morali, de de necesistate quadam vage , & in determinaist E, & pro omni tempore : quia licet homo lapsus possit singula vitare peccata , non tamen omnia collectivd. Unde D. Thom. q. 24. de Ueri t. a. ra. ad 7. Pereat a s inquit in diruntiar ne-esaria , inquantum non possunt Ditari omnia , quamvis possint vitari singuIa et Vel de necessitate ad peccandum allis quomodo , sicut pro aliquo tempore possunt us ie junare, non tamen pro temper: Nee quia ad breve possum, coges me . Mι possim iugiter ; possum se- unare . vigilare, ambulare , legere psaialere , sedere , dormire s numquid in peris petuum y Ita Pelagiano respondebat S. Ilieronymus lib. 3 Dialogi a verissus Pelagianos. Vel de necessitate peccandi , si desit stratia Dei. Quare L de Natura . Θ gratia e . sq. Pelagio dicenti non esse impossibile sine peccato esse, quia omnes vel multi volunt ;respondet Sanctus Augustinus et Sed hoe unde sit pusibile eonfiteatu ν , Θ paven . Ips.s est enim gratia Dei per Imum Christum i qua omnino ore nos orantes a uin
159쪽
, 44 Quaesis II. De Voluntario Ubere .
adjuvari, ut non pereemus , nusquam dicere voluit. Et c. 64. eidem dicenisti : Quia Iibertatem arbitrii sui permisit Deus hominibus , ut purὸ , ω sin peetato viventes similas fiant Deo ; non ait, libertatem arbitrii extinctam suis, se per peccatum, & factam necessitatem : Sed linquit ad ipsum arbitrium
pertinet vorantem audire , ω eredere ,
O ab eo , in quem eredit, non peceandi ad tutorium postulare . XXI. Objiciunt rursus. S. Augustiis num Libris operis impers. Contra Iulianum , & alibi bifrontem indifferentiae potestatem, quam Iulianus, aliique Pelagiani in libertatem invehebant, rejicere, δἰ acerrime explodere , tanquam haeresis Pelagianae basim . sontem , ac refugium ἰ ergo ta-
is libertas statui non potest in homine lapso sine haeresi manifesta , & evidenti cum Pelagianis commercio. XXII. Respondeo primo , S. Augustinum absoluth non negare liberum arbitrium esse suapte natura indifferens , & quasi in medio positum inter bonum. & malum; sed negare ssolum, de facto dari liberum arbitrium ,
quod nec circa bonum . nec circa ma- Ium se exerceat. Ita I. 1 de Peceat. merit. c. I 8. ubi arbitrium vocat,
quod hue , atque illue Iiberum Aectitur rquibus a firmat, naturam liberi arbitrii in indifferentia consistere. Subdit
tamen: Quamquam voluntas mirum si te in medio quodam ita eo pere, ut nee bona , nee mala sit. Aut enim iusti iam diligimus , o bona es .... aut si omnino non diligimus , non bona est. XXIII. Resp. secundi , Augustinum negare, libertatem consistere in indisi serentia ad bonum, & malum: unde
I. r. Oper. imperfem eontra Iulian. e. St.
Iuliano constituenti arbitrium in ponsibilitate boni, & mali respondet: Non ergo liber Deus, de quo dictum est e negare Diphim non poten. XXIV. Respondeo tertio . S. Doctois rem negare arbitrii indifferentiam, non omnem, sed eam, quam Iulianus, & Pelagiam asserebam; lalem
nempe , quae necessitatem divinae gravitiae ad bonum excluderet, & quae in homine lapso foret in persecto aequilibrio, & aeqvd prona ad bonum, ac in malum , sicut erat in statu innocentiae , ut eam volebant Pelagiani: qui
negantes peccatum oris inale, contenis debant , liberum arbitrium Adami peccato non suisse attenuatum . & sa-cium magis pro ensum ad bonum deIectabile contrarium rationi , quar . ad bonum honestum & rationi consonum. Ita enim sensisse etiam Semipeis lagianos testatur Prosper Epist. ad August. ubi errores Massiliensium res rens: Putant linquit ut quia prava rieator ideis dieitur non obedisse , quia noluit, fidelis quoque non dubitetur obhoe devotus fuisse , quia voluit; Θ quantum qui e ad maliam , tantum habeae saeuitatis ad bonum , parique momento animum se veι ad vitia . veι ad viri
Qitarnam Libertas requiratur ad Meritum , & Demeritum . f. I. Resolutio Dubii . I. Um ex dictis Dub. praeceden- te s. i. Libertas alia sit spo tane itatis, seu a coactione, alia indifferentiae, seu a necessitate, priorem lassicere ad veram libertatem existimat Ian senius; & hanc esse meniatem S. Augustini sibi adulatur I 6.
de Gratia Salvatoris . Unde c. 6. post coacervatas multas S. Augustini aucto ritates, ait: Ex quibus aperte eo caa
neum es, omnem omnino voluntatem quantumcumque ad unum determinais
tam , nulla tali neeessitate , qua dieiturneeesse esse ut velit, desinere esse liberam , quia non desinit e se voluntas. Quare Ian senio omnis actus si a voluntate procedat, etsi determinata ad
unum smodo non coaeta in non solum
160쪽
voluntarius, sed liber est; ita ut sola necessitas eoactionis adimat libertatem:& hoe lassicere ad meritum , & demeritum. Contrarium tamen tenent om
nes Doctores Catholici. iniare II. Dico . Ut actus nostri sint boni , vel mali moraliter , seu laudabiles , aut vituperabiles, meritorii, vel demeritorii , non sussicit libertas spontaneitatis, seu libertas a eoactione; sed requiritur libertas indifferentiae , seu libertas , necessitate. Haec asseristio habenda est tanquam de fide: opposita namque proscripta fuit inter propositiones Baii a S. Pio v. Grego. rio XIII. & Urbano VIII. quarum 39. erata Quod voluntariὸ M, etiamsinoeestate Dι , liberὸ tamen sit. 66.
erat : SoIa violentia repugnat Iibretari hominis naturali: Ac 67. erat et Homo peceat etiam damnabiliter in eo, quod
nersario Deit. III. Nec valet responderi pro Ian- senio, eas condemnari in sensu Baii, qui volebat, omnes actus voluntatis,
etiamsi primo primos. Se indeliberatos eme nihilominus liberos; non ilia sensa Ian senii, qui vult non esse liberos . nisi sint deliberati . Nam, ut apparet ex propositione s. in Baio damnata, motus concupi lcentiae, qui sunt sine consensu, licet sint transgressio legis, transgressio legis non imputatur ad peccatum ἱ ergo
dum ait Baius et Homo precat etiam damnabiliter in eo , qtiod neeefariis agit ι
non loquitur de actu indeliberato, qui
iuxta Baiuin pecearum non impuratur ,
sed de actu deliberato - Deinde Inia nocentius X. inter quinque famosas propositiones , suis ex Ian senio excerptas damnavit, illam posuit: ad
merendum vel demerendiam in flasu natuνa Iapsa , non requiritur an homine
libertas a nerestate , sed suscit immunitas a eoactione. Dico ergo sic e Innocentius hane propositionem sum tam
ex Ian senio damnavit in eo sensu, quo a Ian senio prolata fuerat: sed , Iansenio prolata suit de actu voluntatis deliberato; ergo damnavit eam ,
intellectam de actu neeessario deliberato, quem solum Ian senius vult sufficere ad meritum , vel demeritum . IU. Hanc veritatem prius docuerat , de oppositum haereticum declaraverat D. Thomas l. s. de Malo a. uniea his verbis: Quidam pomerunt,
qtiod voIuntas hominιs ex nee tale movetur ad aliqaia eligendum ἰ nee tamen ponebant , quod voluntas eueretur . Nomenim omne nee artum est violentum ,
tra et unde motus naturales inventanis
tur aliqui necessarii , non tamen violanisti ; violentum enim repugnae naturaIi ,
fletit cur voluntario : quia utriusque prinineipium est intra , violenti autem prinis eipium en extra. Nonne haec est opinio Iansenti ad vivum expressa Auis diant modo Iansentani S. Doctoris cenissuram et Hae autem s inquit opinio est
haνetiea . tollit enim rationem meriti τω demeriti in humanis actibus. Non enim videtur esse meritorium , vel deme ritorium , quod aliquis sie ex neeestata agis , quod vitare non post. v etiam annummeranda intre extraneas Philosopbia opiniones; quia non solum contra
riatur fidei , sed subvertit omnia priae eipia philosophia moralis . Si enim novim liberum aiiquid in nobis , sed ex ne-eestate movemur ad volendum ; ιοIIliatur deliberatio , exhortatio , praceptum , '
ω punitio , iis laus , O vituperium , eirea qua moralit Philosophia tonsistit . V. Nec valeret cum Iansentanis retapondere, S. Thomam loqui contra opiis nionem squae sorte suo tempore invaluerat asserentem , actus nostros etiam indeliberatos, dummodo voluntarios, de liberos a coactione , etsi neeessarios,pora eta meritorios, vel demerit rios; non vero contra opinionem Ianissenii , qui de solis actibus eum ad vertentia , Ee deliberatione factis, etsi necessiariis , hoc dicit. VI. Non , inquam valeret. Nam primo S. Thomas haereticam damnat opinionem illam dicentem , qu bd --