장음표시 사용
361쪽
34s Quaestis III. De proprietatibus Virtutum .
here suam prudentiam, qua reguletur , nec pendere a prudentia regu- Iativa alterius. Quare negat min rem et quia prudentia partialis non petit facilitatem ad omnem moralem viris tutem , sed ad eam solam, cujus materiae est regulativa. VIII. Uatquea verb, estδ unicam admittat prudentiam , eam tamen par ticularis virtus, ut sit persecta, non Tequirit, quatenus se extendit ad materiam omnium virtutum; sed quatenus se extendit ad finem, & materiam particularem , & propriam , seu quatenus rectificat electionem circa finem proprium . IX Uerum utraque hare responsio dictis Sanctorum Patrum non cohae Tet, ut superius expendimus; qui facile hisce dili inctionibus uti potuin
sent, maxime Augiistinus, & Gresorius, si eas probassent ; & Catilina debuisset reputari verE sortis; quia habuisset prudentiam regulativam actuum fortitudinis, etsi non haberet eam,
ut regulativam actuum aliarum vir luis tumet nec virtutes invicem cohaerentes , ac concatenatae forent, ut docent
Ambrosius, & Hieronymus, si una
earum posset esse s ne alia. K. De nde. Prudentia est una viristus directiva omnium actionum huis manarum , & praesupponens rectam intentionem finis, non in hac, vel illa materia; sed , ut requiritur , ad recth instituendam humanam vitam in ordine morali: & proinde dicitur mater, & sons omnium moralium virtutum ergo non lassicit, ut rectificet in una particulari materia, nisi rectificet in omni materia; quia tota materia agibilium unitur sub uno ordiis ne ad finem moralem et ita quδd , si-eut ars navigatoria dicitur una, Iieet diversis partibus constet, quae Omnes uniuntur ad finem navigationis;& qui in una parte desceret, non esisset perfectus nautae ita prudentia monastica , quae est directiva propriae gubernationis ad finem humanae vitae, oportet, ut, etsi plures materias concernat, quia tamen Omnes eoncurarunt ad constituendam bonitatem mo ratem humanae vitae, sic omnes recthdirisat; ut delinquendo in una, si minpliciter homo a bonitate deficiat, fleproinde a ver1 prudentia. Non enim stat, qudd prudentia deficiat circa
materiam alicuius virtutis moralis,
quin supponatur desectus 1 recta inistentione finis; quae est principium ,1 quo dependet prudentia , scut sunt principia speculabilia respectu scientiae.
XI. Confirmantur dicta . Dum prudentia imperat actum unius virtutis,
puta, sortitudinis; vel attendit omnia , ex quibus actus potest vitiari ,
nempe, circumstantias; vel aliqua omittit, & nihilominus imperat talem actum. Si primum et cum illae circumis stantiae possint esse diversarum mateis riarum, & virtutum , oportet, ut ad omnes illas se extendat, & non erit prudentia partialis . Si vero secuniadum et tale imperium non erit actus prudentiae, sed imprudens, & inconis sideratum; quia imprudentia est, imo perare ali uem actum , non attentis occurrentibus circumstantiis: quae, si attenderentur , multoties recta ratio dictaret, talem actum non esse impe.
XII. Biiciunt prim d aliqua Patrum
I testimonia. Primum est Hieronymi , qui Dialogo r. a aversus Pelagianos introducit Critobolum , pro Pelagianis , contra Atticum squi Ilieronymi. & Catholicorum personam
gerit in sic loquentem , ut probet, hominem posse omnia peccata Vitare e IEt quomodo legimus. 3ur unam habue rit , omnes videtur babere virtutes Cui cum respondeat Atticus et Parracipa ινο- ne , non proprietate: necesse est enim , singula eκeellant in quibusdam : tamen his , quod legis te dieri . ubi scriptum sis, nescio. Cui iterum Crit O O-
362쪽
lo repetente: Ignarat, base esse Phia osophorum sententiam Atticus ait: Sed non apostolorum I neque enim mihi rura en , quid Aristoteler, sed quid Paulus doeeat. Et post muIta: Dedis itaque t Deus in prMepta diversa , virtuis tesque varias , quas omnes simuI babere
non possumus, Et demum ait, Bapti simum non statim facere iustum, de omni plenum iustitia . Et in c. r. ad Ephes. Nune enim linquit Deut per partes in singulis es et in alto' iustiιia ,
in alio eastitar, in alio temperantia ,
in alio sapientia , in alio fortitudo : c d ieila es etiam in fandi s viris , atque perfectis, omnes tariter esse virtuter. Iteiu S. Αuguctinus Iaudata Epist. nunc I 67. ad Hieroumum , esto in principio admittat, virtutes esse connexas, potius ex sententia philos phorum , quam sua ἔ postmodum ve-rd , nempe, e. 3. subiungit: Non enim ct ista divina sententia est, qua die
tur e Qui unam virtutem habuerit, omisnes babet , eique nulla inest, eui una defu/rit . Sed hominibus boe visum est , mulaum quidem ingeniosis , sudiosis, sed tamen hominibus. Et instar Unde pudieitia eonjugalis in viris foeminiseque Religiosis , chm prorut dubio virtus
fit, non enim aut nihil, aut vitium ea; non tamen ferum habet omnes Diris tutes . Nam si omnes ibi essent, nuIIum esset vitium, nullum omnino pere
Apostolus item I. Cor. 7. v. 7. eenset, unum habere unam virtutem,
alium aliam: Uni quisque proprium domnum habet ex Deo : alius quidem sie , alius verὸ μ . Et eap. I 3. pluribus indicat, misericordiam, & liberalitatem in pauperes haberi posse sin E caritate. Et Apoc. a. ν. 3. ω 4. Angelo, seu Episcopo Ephesi, dicitur habere virtutem patientiae I Se tamen primam caritatem reliquisse. XIII. Ad haec omnia respondendum est. Et quidem S. Hieronymum n biscum sentire, superius ostensum est. od vero obiicitur ex ι. I. Dialogi
vertatur, contra quem Ait Ieus ibi gerens personam Catholici disputaret. Αgebat enim contra Pelagianos , quoin rum personam gestabat Critobolus. Hi autem tria asserebant. Primum,Saninctos in hac mortali vita habere omisnes virtutes; ita ut promth , ae de lectabiliter possint cunctarum actus O perari, & absque ullo peccato vive te: & hoc negat Hieronymus sub n mine Attici. Alterum , quod hoc habere possint ox propriis viribus, non ex gratia: & hoe similiter negat, dum ait et participatione, non propriet te : sicut, & quod omnes sint aequaliter promti ad actus omnium virtutum , dum addit, necesse es enim , singulieκeeuant in quibusdam . Tertium , hoc Pelagiani probabant auctoritate Phi Iosophorum. Hoc autem Hieronymua non admittit; in disputatione em
de fide , non Philosophorum, sed Scrip
turae auctori tatem quaerendam esse do cet, dum ait et Neque enim mihi e ra est, quid Aristoteles , sed quid Pau- Ius doceat. Cum vero subdit, dedi iase Deum diversa praecepta, & varias virtutes, quas omnes simul habere is non possumus; intellexit, eas habe re non posse solis naturae viribus, Momnes quoad promtitudinem actus. ut Pelagianus contendebat. Eodem etiam modo exponenda sunt, quae dicit in e. r. ad Ephes nimirum, virtutes nunc distribui per partes singulis, non quoad habitus, sed quoad exercitia virtutum i ita ut unus Sanctorum in exercitio unius virtutis emineat, alius in exercitio alterius , quamvis omnes, quoad habitum, in omnibus sint. Hoc eodem modo D. Τh.
in 3. s. 36. q. r. s. a. ad. I. sim iisti testimonio ex Beda respondens et Verbum inquit Beda intelligendum es de virtutibur, quanιum ad usur, ω non quantum ad habitus . Diversi enim Sanis dii diversi modὸ exeedunt se invisem inu us diversarum virιutum , seeundaemquod de quolibet eonfessον dictum ea e
Non est inventus similis illi, qui conservaret legem Excelsi. X x a XIV.
363쪽
348 Qui se' III. De proprietatibus Virtutum.
XIV. Ad testimonia, ex S. August. prolata, dico cum D. Thoma loco nuis per citato a. I. ad 6. quod ideo ab Augustino negatur esse divina sentenis ria quod qui unam habet virtutem , habet omnes quia non es ex Saera Scriptura prolata; ut ei necesse sit consentire. Unde non negat, sententiam illam veram esse, sed potitis eam ibi examinat et maxime quia Stoici ea abutebantur ad docendum , Omnia peccata esse paria. Qiram consequentiam vitiosam esse ibi e . x. ostendit, dicens:
Non es consequens, ut propter hoe omnia pereata sint paria . Nam illud dia inseparabilitate virtutum , etsi forsan fallor, tamen si vertim memini, quod vis memini , omnibus Philosophis pla-euit, qui easdem virtutes agenda vitaneeesarias esse dixerunt. Hoc autem de parilitate peeeatorum soli Staiei a sunt disputare eontra omnem sensum generis Bumani. Et subinde ostendit, nec virtutes esse aequales; eam pum alius aIiam magis , aliam minus habere viris rutem . Sicque caritas in aliis maior, in aliis minor ; nec peccata esse paria, cum unus mas is faciat contra caritatem, alius minus. Cum vero adjungit, unam virtutem non secum habere omnes virtutes: vel de iis loquitur . quantum ad talem persectionem , ut excludant Omne vitium ; vel non habere omnes quantum ad actum. Ait enim ibi c. 4. Ut quisque iuustratione pia earitatis auefectiιι es , in alio actu magis, in alio m tuus , in aliquo nihil: sie potest diei
Babere aliam , cse aliam non habere taliam magir, aliam minas habere virtutem. mibus omnibus collatis cum iis , quae superius diximus, appare-hit , S. Augustinum nobis non esse contrarium .
X v. Ad id , quod ex Paulo affertur . dico , eum in priori Ioco non velle, quod unus unam habeat virtutem . quam alius , etsi alia virtute sp taeditus, non habeat , ne quidem secundum habitum et sed, quod unus haheat d cnum castitatis virginalis , alius vidualis , alius coniugalis , & non omnes donum castitatis virginalis , aut vidualis. In posteriore autem lo- eo non significat , absque caritat posse en virtutes, nempe, misericordiam , & liberalitatem, christianas , atque persectas: sed tantum opera ex suo genere ad misericordiam , & liberalitatem spectantia , simh caritate nihil proden ad salutem . Unde ait ibi v. 3. . Si disribuero in eibos paupe
rum omnes saeuitater meas .... cari
tatem autem non babuero , nibiI mibi pro est.
XVI. Quod tandem in Anoc. dicitur , non ita accipiendum est . quali iste Episcopus perdidissset caritatem, essetque in statu peccati mortalis: sed qu6d primum caritatis servorem reliquitat , & de pristino evangelizandi ardore nonnihil minuisset : quod in
eo peccatum veniale fuit , non mortale .XVII. objiciunt secundo. Virtutes ideo sunt connexae inter se, quia integrant unum bonum rationis , seu statum perfectum vivendi secundum . rationem: sed in his, quae integrant
unum totum , non Oportet, ut singulae partes sint connexae, ut patet in corpore , quod ex suis partibus integratur et nec tamen oportet, ut omnia
membra sint connexa , quia pote ii corpus eme sine manu , vel sine pede ; ergo etiam totum spirituale. scum orate , potest esse sine aliqua parte ,
seu virtute . Confirmatur prim d. Vitia non sunt connexa inter se, etiamsi homo in peccando habeat unum finem ultimum , nempe, se ipsum I ergo neque virtutes morales inter se necessario connexae sunt, etiamsi ad unum si . nem rationis ordinentur. Confirmatur secund h. Scientiar, &artes non sunt connexae inter se, licet habeant eumdem habitum principiorum , a quo pendent. Confirmatur tertio. Multae virtutes non edi istunt cum aliis, ideoque non sunt connexae. Virginitas enim
364쪽
deest eoniugatis, magnificentia pauperi: & tamen habent alias virtutes:& idem ell, s unus se exerceat In actu alicuius virtutis, alie rius. Item desuerunt Christo fides, spes, & poenitentia. In Angelis non
sunt poenitentia, temperantia , casti.
tas, sortitudo , de aliae virtutes, uuae sunt circa passiones ; ergo non sunt
connexae omnes virtutes ex sua natura.
XUIII. Respondeo, dist. min. Perse , & ex sua ratione formali, negomin. Per accidens , & ex desecta
materiae , c O. min. Virtutes ergo cum se habeant, ut partes componente S unum lotum integrum, & perserium rationis, &in genere morali, eo m do , quo membra corporis se habent, ut partes componentes. totum physicum integrum, & perseelum: quemadmodum membra corporis de se shabent connexionem in ipso composi. to ratione animae, & formae , in Guauniuntur et ita virtutes morales de
se, & ex sua ratione formali, ut totum morale sit persectum , & integrum iu ratione recta , petunt inviiscem connecti ratione prudentiae , quae est quasi anima moralis regulans lialas . Quemadmodum autem Per accidens, & ex desectu materiae , vel dinpositionum . contingere potest , quod aliqua pars corpori desit , nee sit in statu perfecto: Ita per accidens, & in statu imperfecto potest aliqua . virtus deesse . aut etiam non acquiri , vel non exerceri , desectu materiae , non tamen ex desectu sormae id postulantis . Unde sicut totum physicum , ut sit persectum, requirit omnes partes,&, s aliqua desit, mancum, & imperis sectum est: ita totum morale, ut sit
integrum , omnes virtutes requirit ,
S , si aliqua desit, imperfectum est
Et propterea exemplum retorqueri potest in Adversarios LXIX. Ad primam confirmationem, nego, conseq. Et disparitas est inter vitia , & virtutes et qu54 vitia sunt de ectus 1 mensura raetionis , dc consequenter ab unitate a nec tabent
nam rationem , in qua uniantur, sed potius unde in multitudinem dissolvantur. Sicut enim 1 veritate speculativa , quae una est , & in indivisibili consistit, contingit deficere per mulistiplicitatem : ita a veritate practica , quae in unitate regulae moralis consilis uit , ut sit persecta , contingit deficere per dissolutionem unitatis, & multitudinem. Videatur D. Τho. I. L. qua I. a. I. ad 3. & in corpore. Hoc autem magis constat, si consideremus, quod vitia, neque ratione materiae, uinniuntur; alia enim est materia luxuriae , alia injustitiae: neque ratione regulationis , quia vitium a prudentia recedens , sine consilio , & iudicio recto errando ducitur: neque ratione finis , quia finis peccantis , qui est amor proprius , non indiget ad sui consecutionem omni vitio, sed iaquolibet stare potest . Denique contingit, vitia esse contraria, ut prodigalitas, & avaritia et nec in medio sunt., sed in extremis ; ergo in nullo uniuntur. Uno verbo: virtus tacit bonum habentem, non in aliquo genere, sed absoluth ; bonum autem ex integra causa esse debet. Vitium vero iacit malum illud habentem ; malum autem ex quocumque desectu accidit .
Quare inquit D. Th. hac q. is s. a. 2. ad x. Si virtus moralis fecundum p r-fectam rationem virtutis aeeipiatur ,
bonum Deit habentem , 1' per cons querat in malis esse non potest XX. Ad seeundam confirm. disparitatem dat D. Τho hac g. 6 s. a. tia ad 3. Nam virtutes intellectuales versantur circa diversas malerias , quae
ad invicem non sunt ordinatae k quia
una non insertar ex alia: tota autem
connexici in intelligibilibus est pene illationem , & discursum . Sic cum
veritates metaphysicae non inserantur ex veritatibus geometriae, nec Uerltates artis carpentariae inserantur e Lveritatibus artis sutoriae , nulla est inter has scientias , & arte L cmn xio. At virtutes morales omnes colligantur cum regulatione Iecta pru-
365쪽
hso Quaesio III. De proprietatibus Vistutum.
dentiae, & eum recta intentione finis, quae non potest esse recta, si ex aliqua parte deficiat ; eo qubd bonitas moralis consistit in integritate , sicut veritas conclusionum in bona illatio- me . Integritas autem eX quacumque depravatione destruitur . Hanc responsionem illustrat magis
S. Doctor in 3. dis. 36. u. I. a. I. ad x. his verbis: Dicendum, qu)d ex eodem principio procedit prudens eirea omnes maleriat virtutum, scilicet, ex intentione boni rationis . Unde non potest esse , quod prudentia aequiratur secum
dum unam partem materia moraIis vim
contingit in artibus, quantism ad illas materias, eirca quas eodem modo ope rantur ; sicut earpentarius de nuee, crde quercu facit aream e quia ex eodem
rincipio regulatur iactio arcae , sueat ex nuce, sive ex suere u ἔ neque aequiri potest ars faciendi arcam eκ nuce, & non ex quercu. Quia vero objiciebatur , quod sicut prudentia ordinat omnes virtutes morales ; ita sapientia ordinat omnes scientias, quasi eaput earum ἔ & tamen scientiae non sunt connexae; ideo subjungit: Eι per hoe patet etiam solutio ad tertium ; quias ientia alia addunt principia spreta Ita ad principia com nia sapientia r ω ideo una illarum potest sciri, altera ignorata. Sed morales virtutes non adduntaIta principio super prineipia prudentia rimo principia prudentia sunt Deunae mvirtutes morales , qua quidem principia sunt sinet virtutum moraIium. XXI. Ad tertiam confirm. circa
virtutes, in quibus aliquis non seis exercet, vel quarum materia sibi non occurrit , aut impossibilis redditur, ut virginitas corruptae, fides Beato,
poenitentia Christo; dico, quhd connexio virtutum semper intelligitur in eo statu , & modo , quo possibiles sunt. Aliquae enim virtutes sunt absoluth possibiles subiecto, aliquae solum pro aliquo statu, vel ex aliqua suppositione; aliae sunt omnino extraneae ,
et impossibiles subjecto. Nam virtuis
tes supernaturales solum sunt conne xae , supposita elevatione ad ii Ium finem et unde in statu purae naturae non essent. Fides non est debita nisi proflatu vi aer unde non est in Beato. Virginitatis non est capax homo, nisi supposita integritate corporis; &poenitentiae capax non est, nisi supposito peccato, vel capacitate peccandi in persona et neque virtutes moderativae passionum esse possunt, nisi in hominibus, qui habent passiones, non in Angelis.
Quod si subjectum sit capax, tune
eum D. Thoma hac qu. 63. a. I. ad
x. distinguenduin est. Uel enim sunt virtutes, qus perficiunt hominem quantum ad ea , quae ad communem vitam ,& statum pertinent; & sic oportet, ut homo circa materias omnium exercitetur : unde si circa materias Omnium bend operando exerceatur, acquiret habitus omnium virtutum moralium. Si vero bene exercitetur circa unam , puta , bene habendo se circa iras, non autem circa alias, puta, circa concupiscentias, acquiret quidem habitum ad refraenandas iras, qui ramen non habebit rationem virtutis , propter defectum prudentia , qua circa cen-eviseentias eorrumpitur et Aut etiam naturales inclinationes non babent peris
sectam rationem virtutis , si prudentiadest. Quadam verὸ sunt virtutes mst rales , quα permiunt hominem feeundum eminentem flatum , sicut magnimentis ,σπ magnanimitas : ω quia exereitium
isarum virtutum non Oeeurrit unieuia
que communiter ; potest aliquis habere virtutes morales , δ hoe , qu d habitur aliarum virtutum habeat actu , Io uendo de virtutibus aequisitis : sed tamen , aequisitis aliis virιutibus , babet sarvirtutes in potentia propinquo. Cum
enim aliquis per exercitium adeptus est IiberaIitatem eirea medioeres donationes,
ω sumptus a si superveniat ei abundanistia pecuniarum , modico exereitio aequia νεν magnimentia habitum : sicut Geomeis ter modieo sudio aequirit scientiam aliis acus conclusiοπιν, quam nunquam con
366쪽
sid/νavit. Illud autem babere dicimur , quod in promtu es , ut habeamus, s eundam illud ratissubi in a. P si text. 16. Ωκοι parum des , quasi niabit de se videtur. Haec S. Doctor . XXII. Obiiciunt terti'. Ex nostra sententia sequitur , quod unico actu acquirantur habitus omnium virtutum, seu, qu bd qui habet unicam viris tutem , habeat omnes; ut si aliquis habeat habitum liberalitatis, sit etiam iustus, castus, sortis, religiosus: hoc enim sequitur , si virtutes sunt inviiscem connexae, qndd , una data , detur
altera. Sed hoc salsum esse evincit ex perientia , & etiam ratio : nam singulae virtutes propriam habent honestatem ,& materiam ab alia independentem r& Iicet omnes a prudentia dependo ant ; haec enim solum se habet ut ei Ncumspectans , non ut dirigens . ergo &c. XXIII. Respondeo, neg. mai. Namq Ddquid sit , an si fiat actus valdὶ
intensus, & persectus circa honesta. tem plurium virtutum, illo actu , ut aequivalente pluribus, generari possint
plures virtutes; consuetus tamen, &ordinarius modus est , ut eliciantur actus circa particulares materias; &ex honestate tantum illius materiae generati habitum virtutis imperfectae,& in statu inchoationis r crescente ver d frequentatione circa illam materiam, vel circa alias , assuesit homo, ut amet honestatem virtutis, vel viris tutum; ut pro nullo velit relinquere in ulla materia , & in hac intentione firmetur , sormetque iudicium prudentia Ie , quo statuat in omni materia, se velle eligere honestum. Et tune
in hoe iudicio , & in hac intentione
iam sunt connexae omnes virtutes, salistem sor maliter , quasi in potentia propinqua , ut dicebamus ex D. Thom.
etsi ex non Occurrentia materiae in
omnibus non se exerceat. Quod cum frequenter non contingat, non sequiis
tur , quod qui est eastus , statim sit
justus, liberalis &c. sed in isto callitas , quia non connexa cum iaIlia viris tutibus , non erit vera , & perfecta virtus; quia non faciet illum simpli.
ei ter, & moraliter bonum . Falsum est autem , prudentiam esse solum ei eum spectricem et non enim est virtus
otiosa , sed directrix, & imperativa operationum, etiam illarum, quae ad alias virtutes pertinent. Sed haec saatis
An virtutes Morales sint necessarib
Resolvitur de Virtutibus Infusis. I. I, Ieo prim3. virtutes per se i insuta sunt necessario connexae cum caritate. Probatur primθ ex D. Thom. hac qu. 6 s. a. 2. ubi ait: Seeundism autem , quod i virtutes funt operat iva boni in ordine ad
xltimum finem supernaturalem , A pe faὸ , ω verὸ habent rationem virtu ris , ω non possunt humanis actibus acquiri, fed infunduntυν a Deo r ω huisi modi virtutes morales sinὸ eaνitate esse non possunt. Cuius ratione sic probatur . Virtutes morales insuta suis per naturales non possunt esse sinh prudentia insus a supernaturali, sicut nec virtutes morales acquisitae naturales possunt esse ii ne prudentia aequis tanaturali; quia virtutes morales diriagi debent a prudentia sui ordinis et sed prudentia inissa supernaturalis nequit sinE caritate subsilere ; ergo
nec virtutes morales. Major videtur certa. Minorem vero probat S. Doct.
Prudentia requirit, ut homo benh se habeat circa finem ἔ unde supponit rectam intentionem finis , & maxime
ultimi et Sisut rario recta in oeeulatiis vis maximὸ indiget primo prine ipse inis demonstrabili , quod es : contradictoria nou simul esse vera ρ ergo prudentia supernaturalis insula requirit, ut homo bene se habeat circ. ultimun sivi
367쪽
3 3α Quaestio III. De proprietatibus Virtutum .
iem supernaturalem e sed sine caritate homo non benE se habet circa ut timum finem supernaturalem , elim sit aversus a Deo; ergo sinh caritate &c. II. Si dicas prim b. Ad regulandas virtutes morales insulas non requiri
prudentiam, sed sufficere fidem, quae
est eminenter practica, cum per dilectionem operetur.
III. Contra primδ. Fides in peccatore , & snE caritate non operatur per dilectionem ; ergo est otiosa , &ὶ eculativa , non praetica . Secundd . Fides non est discursiva , clim credat sol sim ob testimonium divinum: prudentia verδ est consiliativa , & inquisitiva , quod in nobis sne discursu nequit continsere; ergo fides non potest gerere vices prudentiae. Tertib . Esto fides dirigat spem , & caritatem ad finem ultimum, relinquit tamen locum directioni aliarum virtutum moralium circa ea, quae hac,&nune agenda sunt, secundum rectam intentionem finium particularium. Ihoc autem ad prudentiam spectat ;ergo &c. IV. Si dicas seeundd. Prudentiam Insulam non requirere unionem cum ultimo fine, qui habetur per caritatem , sed intentionem assequendi il- Ium et & haec fit per spem , quae ii bonum divinum, ut assequibile, tendit, seu intendit. V. Sed contra . Prudentia dirigit ad operandum benE , & juste ex intentione , seu amore finis , ut rectificativit sed finis, ut desideratus per Spem , non est rectificativus, quia . spes respicit finem, non ut in se bonum, sed ut bonum sibi: hoc autem non est eum diligere rem , & ut rectificativum operationum, quae, ut snt rectae , debent fieri propter iesum; ergo ad recte eligendum requiis
xitur di elamen prudentiae. of VI. Uerum objicit P. Vatqueet . Si datur fides , & spes snE caritators sind ea datur pia motio ad credendum e si datur attritionis actus in . peccatore, priusquam justificetur, cum tamen sint supernaturales , & insulae: eur non poterunt dari virtutes mora-Ies insulae, & supernaturales VII. Respondeo, quoad fidem, &spem ex D. ThO. hac g. 6 s. a. 4. ad x. disparitatem esse : Quod virtutes
morales dependent a prudentia . Prudentia autem infusa nee rationem prudentia habere potes absque earitate , iam pote defiente debita habitudine ad priamum primipium , quod en ultimui mnis . Fides autem , Θ spes secunii m
proprias rationes , nec a prudentia , nee
ὰ earitare dependent; ω ideo sinὸ ea vitate esse possunt , Iicet non sint virtutes sinὸ earliate. Nam ad rationem virtutis pertinet, ut non solum secundum ipsam bonum operemur , sed etiam benE, nempe, debito modo velimus, quod per Caritatem est Ad instantiam de pia assertione, & attritione, dico, eas non esse virtutes in enere supernaturali, sed puras dispotiones; & ideo non requirere con nexionem cum aliis virtutibus: sicut nec virtutes acquisitae imperfectae eum aliis acquisitis connexionem requirunt .
vi II Ex dictis sequitur , eum, qui diu saueth vixit, si labatur in peccatum moriale, etsi retineat propensionem ad opera virtutum, quam prius habebat, non sequitur, quod virtutes infusas retineat. Nam propensiones illae remanentes verae virtutes non sunt; quia non iaciunt eum bonum: sicut , e contrario, quando magnus peccator ad Deum convertitur, pravae inclinationes in eo remanentes, si non sint voluntariae, vitia non sunt, nec peccata .
. I I. Resolvitur de Virtutibus Aequisitis. IX. Q Cotus in 3. di R. 36. q. I. do. o tet, non solum veras , sed etiam persectas virtutes s nil caritate acquiri, & conservari posse. Ianse-nius vero secutus Bajuin I. . de Stain
368쪽
a natura Iapo , a Capite r. ω ι. r. de Gratia Christi salvatoria e. s. vult omnia opera Infidelium , quamlum vis speeiosa videantur, nedum virtutes non esse , sed vitia, & peccata pr prid dicta. Attamen cum D. Tho.
X. Dico . virtutes aequisitae sinetaritate, ut sunt in Infideli, & peecatore , non sunt peccata, aut vitia; sed essentiam virtutis habent, esto non persectum virtutis statum. De hoc sermo erit in serius, cum ostendemus, non omnia Infidelium opera esse peccata. Interim sciat Studiosus, oppOstum 1 S. Pio V. damnatum sui se in Baio propo r. as. qui afferebat, quod
omnia opera Insidelium funt pereata , s virtutes Philosophorum 'ut viti is rquae damnatio a Gregorio XIII. & Urbano VIII. confirmata fuit. Duas habet partes hoc assertum. XI. Prior autem traditur expressEa s. Thoma hoc a. x. his verbis: Virtutes morales , prout sunt operativa boni in uiatne ad finem, qui non excedit facuItatem naturalem hominis , possunt per opera humana aequiri: or se a
qui is , sine earitate esse possunt , sicut fuerunt in multis gentibus. Quod e- ni in in sui acquisitione a earitate non pendet, nec ab ea pendet in sui conis servatione: sed virtutes morales ac- ruisitae in sui acquisitione non penisent a caritate: multi enim caritatem , imb & fidem non habentes, nempe Philosophi Gentiles , eas adepti sunt. Unde teste S. August. I. s. do
Civit. Det r. I x. ar I 1. Romanos ob bonos virtutum actus, quibus eorum multi ornabantur , remuneratione
temporali ornavit; ergo &c. Et sane Philosophi ethnici, ut Socrates, Aristoteles, Plato , Seneca , morales viris
tui es agnoverunt, ac de earum natuis
ra multa scripserunt; quid ergo o fuit, ne illas acquirerent Αn quhd gratiam , & caritatem , imo sdem non h1berent At hoc infert quidem , eos non habuisse veras , & christianas virtutes in ordine ad finem in.
pernaturalem: at non infert, eos non habuisse veras virtutes civiles, & naturales ex amore boni honesti , &naturalis ; non enim qui in peccato est, semper math , & ex amore pravi finis operatur.
virtus acquisita habens verum , M persectum statum virtutis debet sacere eam habentem simpliciter , & abis soluth bonum , & ab eo auferre laciis litatem ad peccandum sed virtus moralis sin E caritate, ut in peccature , vel Infideli , non facit eam habentem simpliciter , & absolii te bonum moraliter, ut docet D. Tho. hoc . a. ad I. nec tollit ab eo iacilitatem ad peccandum et quia es 5 sit ex frequentatione actuum dissicilis ad a- eius contrarios illi virtuti , pronus tamen est ad peccandum in aliis materiis. Nam, ut ait Gregorius Homil. xx. in Ezechiel. Peccatum , si titiis σpaenitendo non tergitur , iusto iusteio
omnipotens Deus obligatam peerantist mentem etiam in culpam alteram peris
mittit eadere e & peceatum , quod mox per paenitentiam non deletur , suo pondere trahit ad aliud ; ergo &e.
Addo , quod qui est in statu peeis
eati mortalis, est male dispositus cir- ea finem rationis; cstm si conversus ad aliquid alicui virtuti prorsus conistrarium: & consequenter neque benddispositus ad eligendum medium in materia euiusque virtutis. Ilae autem mala dispositione stante , prudentia in illo valde eorrupta est; quia stante illa non potest esse ermum, & rectum iudicium de agendis in omni eventu et quod ad persectam rationem prudentiae requireretur, ob connexionem , quam virtutes morales habent inter se, & cum prudentia, ut vidi.
369쪽
334 Quaestio m. De proprietatibus Virtutum.
Sofvuntur Argumenta eontra hane
feeundam assertionem. XIII. U ontra priorem partem congerit Ian senius multas P P. auctoritates afferentium, peccatores ,& Infideles nullam veram virtutem
habere; praesertim Augustini variis in
locis , maximE l. 4. eontra DI an. e. 3. ubi docet , non esse Ueras virtutes ,
nisi ubi est vera sapientia , & caritas Dei : de ideo non essie inter Romanos , & Graecos, qui essent ueri δε- Pientes . studio lique censendi . Quod& docet Alictor I. I. de ineatione e. 7.& subscribit Bernardus Serm. H. ivi Cantie. aliique plure S. LIV. Ad haec , pro nunc, respondeo, Augustiniim , aliosque S S Patres nomine vera virititis intelligere virtutem persectam , quae hominem promoveat ad vitam aeternam . Unde ibidem
concludit : Si ergo ad eo equendam veram beatitudinem , quam nobis im--ονι alem fides , qua in Christo est . vera promistis; nihil profunι homini viris ruter, nasilo modo vera possunt et e viris tutes. Contendebat enim Iulianus, si-nh gratia Dei per Christum posse aliqua bona opera fieri , quae ad salutem conducerent ; & utebatur exem- plo Ethnicorum , qui . teste Apostolo , Naturaliter, qua tegis funi, Deiunt. Cui, ut se se opponeret, negat August. virtutes Ethni eorum esse veras virtutes, in sensu nimirum , quo eaS Ueras Umlebal Iulianus , nempe ad salutem conducentes. Virtutes ergo ab Ethni- eis non auserebat. sed ea illis utiles esse negabat : Nun enim absurdὸ t inquit virtus definita est ab eiν , qui dixerune : viνtus es animi babitus , natura mo O , atque rationi consentaneus .
Verum dixerunt : sed quid fit eo enta
neum liberanda . ae bea standa natu
gat abs.lute, in Ethnicis suisse facta,
qua feeundirm svsitia regulam non Dis Iam vituperare non possumus , veris etiam meratὸ , recteque laudamus , quis in eis non omnino deletum est , quod ibi per imaginem Dei . eum er are
tur , impressum es Sed negat solii r eo fine, ac intentione patrata esse ν . quo fieri debuissent , nimirum propter aeternam vitam . In hoc lenis quoque Epist. et 3 o. modo r44. laudat Polemonem, dispulatione Xenocrates ,
de luxurioso factum continentem ; &sollini dolet , qu Ad Deum huius donidatorem non agnoverit: si enim novi siet , ei non tantiam ad praesentis vita bonefatem , veram fir ad ratura imis mortalitatem valeret. In hoc eodem sensu loquuntur Auctor Isb. de ineat. gent. & D. Bernardus citatis locis. XV. Secundo objicitur. Caritas est forma virtutum , ut docet D. Thom. 1. 2. q. 23. a. 8. ergo tam impossibile est virtutibus quibusvis esse sine caritate , quam homini es e absque
anima rationali. XVI. Respondeo , dist. mai. Forma extrinieta , & quasi effictiva , conc. mai. Exemplaris, seu essent alis, ne go mai. Responso est D. Τhomae I Lo citato ad x. his verbis e Caritat
dieitαν esse 'orma aliarum viritutum - , non quidem exempIariter , aut essentiariter , sed magis σι sive e isqvantum fellieet omnibus formam imponit , per hoc, qudd ipsa ordinat actus aliarum virtutum ad ultimum finem. Sed quia arguens me provocavit ad D. Tho-rnam . adeat ipsum art. pracedente , in quo quaerit et an fine caritate possit esse aliqua vera virtus; & in S. Doctore nostram resolutionem repeiari et . Unde in responsone ad i. pulis eliram dat do et rinam . qua etiam mi isrh illustra ut mens S. Augustini in hac materia . Dicit ergo: Oiι4s a patieuius. caruate earentis . potest sie duplex . Unus quidem 'eun am Me , qu.s raritate raret , utpote eram Deit aliquid in ordine ad id . per quod raret eari
370쪽
lian. eap. 3. quo i uantum es infidelis, semper es peceatum , etiamsi nudum operiat, vel quicquid aliud buiusmodi faciat , ordinans ad sinom sua insidelitatis. Alrus autem
potes es actus caritate carentis , no L. feeun km id, quod caritate caret, sed seeundam quod habet aIiud donum Dei , veι si/em , vel spem , vel etiam natu. ra Fonum , quod non isum per pecca tum tolIitur .... ω feeundism boo ὸ earitate potes quidem esse aliquiι actus bonus ex suo genere , non tamen perfectὸ bonus a quia deea debita ordinatio ad ultimum suem . .XvII. Tertio obiiciunt. Sicut scientiae dependent a principiis , ita virtutes morales a finibus : sed impossibile est dari scientisin, intellectu errante circa principia , aut ea ignorante ; ergo impossibile est , veras reperiri virtutes, si appetitus non habeat rectum affectum circa finem . Cum autem sui earitate caret, sit pravE aDiectus circa Deum , ut finem ultimum, tam naturalem , quam supernatura lem ; sequitur , in eo veras virtutes non e Ge. XVIII. Respondeo, hoc argumento probari quidem , in non habente
caritatem , virtutes veras , id est , persectas non esse; quia de eli eis, ex parte Operantis , . debita ordinatio ad θnem ultimum et non tamen in eo non esse virtutes veras, quoad essentiam virtutis , si operetur ob finem particularem honestum illius virtutis, vel alium finem revera in se bonum : ut sidet eleemosynam, ut subveniat indigeatiae pauperis; vel fortiter agat,
ut conservet Civitatem. Ita D. Tho. 2. v. g. 23. a. 7. citato: Si cinquit γaeeipiatur virtus seeundam quod es in ordine ad aliquem finem particularem , sic potest aliqua virtus diei sinὸ caritate ἱ ira quantum ordinatur ad ali uidpaνticulare bonum . Et in serius: Si vero illud bonum particulare sit veνtim bonum , puta , conservatro Civitatis , veIaliquid huiusmodi , erit quidem vera viri ur, sed imperfecta ; nisi referatur
actus Infidelis im ad sina Ie , tis perfectum bonum et Θ f
eundiam hoc Iimpliciter vera virtus sinὸ caritate esse non potest. Et eodem modo respondetur ad exemplum de scientia. Esto enim non possit vera, id est, persecta scientia esse in eo, qui errat, vel ignorat prima principia indemonstrabilia r ut tamen habeat veram .
scientiam absolute de aliquo objecto , suffeit , ut sit benE dispositus circa principia particularia , & propria illius scientiae; quamvis sit math dispositus circa principia prima, & eo in inmunissima. Sicut tamen scientia illa habebit potius statum dispositionis, quam habitus: ita & virtus sine caritate
Quod confirmo opposito exemplo vitii i quod estb unico actu contritionis , vel caritatis destruatur quantum ad statum, & habitum vitii, per virtutem temperantiae insula ; remanet tamen per modum dispositionis, & in via corruptionis , ut docet D. Tho.
q. un. de Viri. a. Io. ad r6. ita etiam
virtus moralis acquisita in eo , qui non habet caritatem , manere pol est , non
uidem quantum ad statum, & perectionem virtutis; sed per modum dispositionis. Et ratio utriusque est equia per actum unum smplicem habitus acquisitus totaliter non destruitur. Et propterea infra g. Ti. a. q. docet S. Tho. quod actus peccati non destrui t habitum virtutis acquisitae sed solum insuis . XIX. iniae res et an caritas sine viris tutibus moralibus esse possit Respondeo cum D. Tho. hae q. 6s. a. 3. caritatem non posse esse findvirtutibus moralibus infusis . Quia Deus non minus persecth operatur in operibus gratiae , quam in operibus naturae : sed in operibus naturae viis demus, quod non invenitur in aliquare principium movens , & imperans aliquem actu in , quin per naturari tribuantur inedia , quae ad ea opera perficienda sunt nec cilaria; unde ad videndum tribuitur organum visus ,