장음표시 사용
51쪽
3 6 Quas. II. De Beatitud. object. formali homitiis
ut dicitur Deobi a. o. go. nec diligit Deum super omnia. Q U AESTIO II. XLIII. Ad septimum , neg. cons. Quidquid enim sit , an absolute crea- De Beatitudine obiectiva, 6- δεν-turam , propter qua in peccat, dili- mali Hominis. gat plus quam caeteras: hic & nune tamen, dum propter eam deserit De- Uia ultimus finis est isse, ii um, & pluris eam fac i, quam De- quo appetitus quiescit, de subum; eam plus diligit, quam c te- inde eius beatitudci ; idebrasi & ultimum finem , quem in Dςo D. Thom. postquam hie q. x. constituere deberet, in ea interprei - egit de ultimo fine hominis, specεative saltem constituit. liter agere initituit de ejus beati iudi- XLIV. Superest solvere argumen- ne. Quia vero beatitudo duplex est , tum initio hujus u. propositum. Di- una obiectiva altera tormalis: obj stinguo igitur mai. In creatura , ut si- etiva est ipsum obiectum , seu res bea, bi eonvenienti, cin maj. Ut talis est, tificans , per cuius possessionem red-εe seorsim accepta , nego maj. Peccator dimur beati: formalis est actus ipse, inquit Caietanus in hunc art. s. s. quo beatitudinem objectivam , seu ultimo i nee in au Ia , nec in injustitia obieetiim beatificans applehendimus , apparenti bono feorrnm confluit uitia & possidemus: prius de obiectivata , mum sinem ; euius signum es , quod deinde de sormali beatitudine sermo n.utrum Hi fuscit: sed omnia commu- nem eum Angelico nostro Praeceptore tablIta bona, ad qua pereator convertia instituemus tur, referuntur ad unum finem , qui ess IDitis ultimur, scilicet , sibi ipsum- DUBIUM I.
met , quoniam omnia appetit ut eonferentia ad bonum proprium. Ita quia In quo consistat Beatitudo obje- jusmodi bona non appetuntur ut sines et iva Hominis . ultimi smplieiteν , sed ut fines tillimi partiales , ωι scilicet partes boni proprii , . r. quos es simplieito ultimus finis illius ,
is intentum in omni pereato mortali. Pramittuntur aIiqua.
XLV. Ad confirm. dico ex doctrina saeph allata, peccatorem fidelem, I. D Eatitudo definitur 1 Boetior
vel infidelem , dum aliquod bonum Status omnium bonorum aggre- opus moraliter facit, habere quidem ratione peUectus. Similem de duplicem ultimum finem; sed unum snitionem tradit S. August. in Psalm .essicaciter volitum, nempe, creaturam, x. Beatitudo sinquiri ibi est , nbi ex seu bonum proprium; alterum solum bonorum omnium fumma, ω evmulus. inessicaciter, nempe Deum, seu bo- Verum quia istae , & aliae definitiones num honestum . Vel, ut alii dicunt, explieant quidem statum , & male- habere duplicem finem , unum habitu, riam beatitudinis, non autem ratio in alterum actu; seu unum ex parte ope- nem formalem, cur illa plenitudo, Iantis, alterum ex parte operis, quod & cumulus bonorum rationem beati non negamusia tudinis habeat; propterea optimam censeo definitionem , quod beatitudo
sit: Summum bonum appetitur rationa-
ααλαν, tis adaquatὸ satiativum . Haec enim definitio explicat rationem . quare 'aliquod objectum sit beatificans, &consequenter beatitudinem obiectivam, de quλ
52쪽
de qua hic loquimur . Additur quoque appetous rationalis; quia irrationales creaturae incapaces sunt beatitudinis , utpote destinatae ad serviendum, in quo non est felicitas . Patet quoque differentia inter beatitudinem , ω ultimum finem : quia ultimi finis creaturae irrationales sunt capaces , beatitudinis vero solae rationales, &quoad partem intellectivam. Dicitur quoque aiaqua te satiativum ; ui distinguatur beatitudo perfecta , quam habebimus in alia vita, ubi nihil desiderandum supererit, a beatitudine simpersecta praesentis vitae , quae est quaedam via ad persectam II. Beatitudo obiect va duplex est: alia naturalis , alia supernaturalis . Haec est summum bonum viribus supernaturalibus gratiae in se obtentum . tilla vero est idem per vires naturae
obtentum . non tamen in se, dicente Paulo r. Cor. 1 3. v. 11. Videmus nune per speeu Ium in anigmate , tune autem faeie ad faciem .
III. Dividitur insuper beatitudo obiectiva in essentialem ; & haec est ipsum obiectum ex sua essentia beatificans, nempe ipsa divina essentia , & Deus ipse, ut dicemus: & accidentalem; &haec sunt alia obiecta in seriora , ut
Corpus Cliristi in Caelo, creaturae cognitae extra Verbum , gloria corporis beati, & simi lia. HIe ergo de beat i tudine obiectiva supernaturali, persecta , & essentiali creaturae rationalis quaeri inus, in quo sita sit. IV. De hoc tot fuerunt Philosopli
rum placita, ut S. August. I. r'. do Cioit. Dea e. r. reserat et quod Marcus Varro in libro de PhiIosophia tam mulis tam dogmatum varietatem diligenter , ae subtiliter fer utatur advertit ut adducentas octoginta octo fecias , Non qua
iam essent, sed qua esse possent , ara bens quasdam differentias , facillim δperdeniret. His tamen praetermissis
υ ve diὐisiud, sive collective sumto , sed in solo Deo possessio consistere potest vera obiectiva beatitudo hominis. In nullo bono creato sis illatim
sumto consistere veram hominis beatitudinem, ostendit D. Thom. hac q. t. per totam. Septem enim sunt bona ,
quae aliquis cogitare potest , hominis beatitudinem constituere, divitiae , honor , fama , seu gloria , potestas, b na corporis, voluptas, bona animae et sed nullum ex his pol est esse res, quM plene hominem , & finaliter beatumessiciat ; ergo&c. Min. probatur. Non
divitiae; quia ut probat D. Tho. hac
qu. L. a. t. divitiae aliae sunt naturales , quibus, scilicet, homini subvenitur ad desectus naturales tollendos , ut cibus, potus, vestimenta, vehici Ia , habitacula : haec autem serviunt homini, & ad ipsum ordinantur; ergo non sunt finis , ad quem Ordinatur homo. Aliae sunt artificiales, ut pecuniae et de hae ordinantur ad natu. rates comparandas, vel conservandas multo ergo minas ad eas ordinatur homo, ut ad finem - Addo, divitias non quietare, sed anxium reddere eas possidentem . Unde Salomon , qui prae Omnibus eas possedit , ut ipse scribit Ecclesiastae a. v. h. Et supergressui sum opibur omnes , qui ante me fuerunt ira Ierusallam; tantum abest, ut illis beatus suerit , quhd postea v. H. Vidit inquit ) in omnibus vanitatem , idi aseisi monem animi. Quare Christus , non divites , sed pauperes spiritu beatos dixit , Matth. s. v. 3. Beati pauperes spiritu- Nee reseri, qudd divitiae in hominis affectu maxinad dominentur;
Hoc verum est iudicio multorum . , qui erga sola corporalia assiciuntur , quibus abundat Mundus: non iudicio sapien-
53쪽
Sapientum quibus sumi debet iu
UI. Non in honore eonsistere potest
vera beatitudo. Nam, ut probat S. Tho. hoc art. h. honor exhibetur alleui in signum , de testimonium excellentiae, quae in honorato est; ergo non est ipsa excellentia . quae ex beatitudine maxime attenditur ἱ sed excellentiam, &beatitudinem potius sequitur , & supponit . Unde ad a. ait et Qu.d bonον debetuν Deo , ω excellenti mis, in m
exisentir; nam quὸd ipse honor Deiat eos excellantes. Cum vero dicitur, honorem esse praemium virtutis, respondet D. Tho. ibi ad x. Ωuod bonor non es pramium virtutis . propter quod viris euo si operantur . sed aeeiptant honorema, bominibiar Ioeo pramii, quasi a non
habentibus ad dandum maius. Rerum
autem pramium virtutis es ipsa beati. udo, propter quam virtus operantur et si autem propter bonorem operarentur , iam non ιι virtus , sed magis ambiis
VII. Neque etiam in fama , seu .loria. mia , ut probat idem S. Doct. hoe ara. 3. fama est notitia clarata. quae de aliquo habetur cum laude et notitia autem , quae de aliquo habe.tur, & laus , si est vera , supponit, ipsum habere in se excellentiam illi
famae parem, & condignam , non eam tribuit: sola enim eognitio Dei est , quae causat bonum, & excellentiam in re. Si veris falsa , non datur in homine talis excellentia , atque adeo non habet beatitudinem . Eadem raiatione nec in nobilitate beatitudo lo
cari potest. Tum quia nobilitas est quaedam species gloriae , seu claritatis nominis . Tum quia nobilitas 1 noscendo dicta est, quasi is dicatur nobilis, quia dignus sit cognosci ab omnibus : unde & ipsa excellentiam supponit , non dat. VIII. Non in Potestate. Quia nidocet S. Th. citato loco a. 4. Potestas
se ipsa non est persectum bonum , cum multis aliis egeat; imo muIiis malis subiiciatur , solicitudini, sormidini , egeat satellite , militibus &e. ea quoque adepta possunt homini multa necessaria deesse , puta , sapientia , sanitas corporis &c. beatitudine a tem adepta nullum necessarium M.
num homini deesse debet . Potestate quoque potest homo uti ad bonum,& malum; beatitudo autem non permitistit malum IX. Non in honis corporis. Nam . ut probat S. D. a. s. Bona corporis Ordinantur ad conservationem hominis
in esse et tela autem homo non est sis bimet finis ultimus , eum non sit summum honum, nee suum effer Scideo conservatio in esse non est su beatitudo. Tum etiam . quia scat corpus est propter animam; ita omnia
bona corporis sunt propter bona animae, ei deservientia tanquam organa ad eius bonum ordinata . Addo, bona corporis era instabilia, imo multa pee
ra hominem in eis superare, ut in sortitudine, velocitate, longaevitate&c. quamvis autem esse maximh desideretur; non tamen propter se, sed propter alium ultimum finem. X. Multd minus in voluptate . Quia , ut ostendit D. Th. a. 6. mnis voluptas, seu delectatio generaliter loquendo sequitur beatitudinem , non constituit; cum sequatur ex honoconiumsto, vel sperato. Specialiter autem voluptas corporalis causatur ex bono corpori conveniente ; nullum autem corporale bonum potest esse beatitudo , cum ordinetur ad bonum animae; te ideo omnia bona eorporis inferiora sunt bonis animae, nec sunt
summum bonum. XI. In bonis autem animae beatitudo consistere non potest, ut S. D. a.
. probat. Nam si loquamur de in beatificante, seu adepta , aut fine qu, ut de sacto loquimur non de adeptione beatitudinis, seu fine quo; ipsa anima non est sibi beatitudo, imo perfici debet, ut ad eam perveniat. MuIto mi-
54쪽
id minils potentiae, vel quidquid aisliud est in anima ; cum serviant ais nimae ad beatitudinem comparandam radeptio tamen beatitudinis ad animam pertinet, quia aliquo actu animae adiispi scimur eam
XII. Superest probanda secunda ars conclusionis, quθd nec in omnius bonis creatis collective. & simul sumtis consistere possit vera hominis,& persecti beatitudo. inod ita probo tintelligendo etiam de omnibus creaturis possibilibus, i md excositabilibus ) Non potest aliquid constituere ultimam, & persectam hominis beatitudinem , nisi re ipsa plenE, & adaeis uate saliet appetitum, ut nihil ultraesiderandum ei supersit: sed creaturae omnes excogitabiles , etiam simul , &collective sumtae, non possunt plene , & adaequale satiare appetitum hominis , ita ut . nihil ultra desiderandum
ei supersit; ergo Sic. M a. constat. Min. prob. Si v. g. consideremus hominem ossidentem omnes divitias, omnibusonoribus corona lum , omnibus deliciis affluentem , & fruentem ἱ uno verbo, possidentem omnia bona creata ,& creabilia, & securum de aeterna illorum possessione, nondum tamen ejus
appetitus adaequat E satiabitur: ult rius enim desiderabit possidere , frui summo bono, qui est Deus , & qui Ommum , quae possidet, sicut & ipsius hominis , prima causa , & ultimus finis est; & euius possessionis , ac fruiti uis appetitus hominis est ea pax, imbpositive ad eam ordinatus; ergo crea
Confirmatur. Tota collectio erea tuis rarum possibilium , & excogitabilium ,
sicut sibi ipsi non potest esse primum principium , ita nec sibi ipsi ultimus
finis ; ergo multh minus potest eis ultimus finis . & beatitudo hominis , si cui nee potest esse eius primum principium . XIII. Eκ his insertur tertia pars, nempe, qu bd solus Deus sit ultimus finis, de beatitudo persecta linininis,
qui solus potest adaequale satiare ejus
appetitum. Nam, ut docet D. Tliom.
hac qu. x. a. g. Cum objectum voluntatis, quae est appetitus humanus, sit universale bonum, sicut obiectum intellectus est universale verum ; nihilotest persecte quietare voluntatem ominis, nisi bonum universale .' sed hoc non invenitur in ullo bono creato, etiam collective sumto ; quia omne creatum habet bonitatem participatam , sed in solo Deo ; ergo solus
Deus voluntatem hominis adaequale replere potest . Unde Exodi 33. v. 18.
Moysi petenti a Deo r Ostende mibi
gloriam tuam ; Deus v. rς. respondit et Ego ostendam omne bonum tibi . Et David Psalm. 16. v. xy. Satiabis i inquit eam apparuerit gloria tua . Et Apoc. I. v. 8. & 0. v. t 3. Ego sum Alpha,2 Omega , primur, cis novi mus , principium , O sinis . Hoc testantur uno
ore Patres , inter quos Augustinus pasis in , praecipue Serm. t 36. Olim I 3. d Verb. apostoI. eap. 7. ubi ait : Dieebat Epicureus , mibi frui earne bonum est . Dieebat Stoicus , miba frui mea mente bonum est . Dicebat Apostolus, mihi auistem adharere Deo bonum est. Et Serm.
Is O. Olim tract. de Epicureis, & Stoicis cap. I. Iam linquit constitutis an
eo , Cbrasiano , interrogemus singulor. Die Dieuree : qua res faeis beatum
Respondet, voluptar eo orir. Dre Stoice ;virtus animi. Die Christanea ddinum Dei.
. III. Respondetur obiectis. XIV. Entilium argumentis, quia a nullius ponderis, omissis, obiicitur contra rationes, quibus secundam , & tertiam partem probavi mus, primo. Esto nullus homo beatificari possit per possessionem bono. rum creatorum , sed solum per possensione in Dei, quia de iacto omnis homo creatus est ad Deum possidendum ;non insertur tamen, creari non posse
55쪽
4o Quaes. II. De Beatitud. ob ea. formali hominis
hominem, cuius beatitudo consisteret in pacifica possessione bonorum crea torum, quia soret incapax possidendi bonum divinum . AU. Nego tamen assumtum. Nam se ut implicat creari hominem , qui rationalis non esset; ita implicat creari hominem , qui esset incapa κ possidendi Deum , qui, ut diximus, solus potest esse satiativus appetitus ratio. ualis. Et sicut implicat, Deum esse orimum principium, & non ultimum nem; ita implicat, hominem a Deo creari , & ad Deum ut ultimum finem non ordinari.
XVI. Dices. Si hoe esset, id foret ob rationem D. Tho. quia solus Deus, qui est universale bonum , po est satiare appetitum rationalem, cuius obiectum est bonum universaler sed hoc non convincit; ergo &c. Min. probatur . Aliter est universale bonum ,
quod est obiectum voluntatis , aliter Deus. Nam illud est bonum unive sale in essendo, & praedicando, Deus
autem est bonum uuiversale in ea sando: sed , bono universali in essendo non bene arguitur ad bonum universale in causando, committitur enim fallacia aequivocationis; ergo &c. XUII. Respondeo, neg. min. Adprob. nego similiter min. Benh enim,& absque aequivocatione a bono universali in essenda arguitur ad bonum universale in causando, quando illud in isto eminenter continetur , ut arguit D. Thomas; qui per bonum universale intelligit bonum absolute, si-Ve non contrarium ad hoc, vel illud particulare. Et quia quaecumque bona assignentur , praeter illud , quod ita in universale, ut eminenter contineat omne bonum , omnia habent bonitatem contractam , & participatam ; ideo voluntas hominis non quiescit, donec pertingat ad illud bonum per essentiam , qui est Deus solus , continens omnia appetibilia , & omne bonum
XVIII. Obi ieies secundo . Nullus est Beatorum , qui non sit capax maioris beatitudinis r etenim qui modbest minimus in Coelo , posset, si Deus
vellet, esse omnium maximus, & in beati indine aequare B. Uirginem, aut alium Beatum ; ergo nullus homo est, cuius tora capacitas impleatur, di tamen quilibet vere est Beatus ; ergo non requiritur , ut tota capacitas i, pleatur &cis
Si respondeatur , dist. antecedens. Majoris beatitudinis subjectivae , seu ex parte subiecti, conc. ant. Obiecti. vae, seu ex parte objecti , nego ant. Est 6 igitur nullus sit Beatorum , qui non sit capax maioris beatitudinis su-b: ectivae , scilicet, clarius, & intensiit svidendi Deum ; omnes tamen in beatitudine objectiva , nempe . in possessio. ne objecti si imme boni aequales sunt eomnes enim aequaliter possident totum Deum , quod satis est ad essentiania beatitudinis. XIX. Instabis. Si ad beatitudinem requiritur , qu bd satietur omnis capacitas subjecti , requiretur etiam , qu bd satietur tota capaeitas subiectiva , alias appetitus semper esset inquietus . Respondeo , negando in tantiam . Ad veram enim beatitudinem requiritur quidem, ut satietur tota capacitas positiva . nempe , ut positiva tendentia ad bonum beatificum rota impleatur; alias soret inquieta , si non attingeret terminum , ad quem positive tendit, & saeta est: sicut lapis in statu violento est , si centrum , ad quod tendit, non acquirat. Non requiritur tamen ad persectam satietatem , & beatitudinem , ut satietur etiam capacitas negativa ; id est , quod conferatur cuique beato tantus gradus beatitudinis , qua nus consertur alteri, & qui non repugnat illi a Deo conserri r a Ii,s nullus esset pet secth beatus , nisi haberet omnia privilegia Sanctorum omnium , & tantam gloriam haberet , quantam habet B. Virgo, imb& Anima Clarasti , quia huius etiam negativd in capax. In omnibus ergo Beatis repletur capacitas positiva, &
56쪽
essentialis, ad quam omnes tendunt, quia omnes possident totum Deum ἔnon tamen petitur, ut satietur capa. citas ne8aliva , quae est ad gradus beatitudinis majores , vel minores rquia haec correspondet maioribus, vel
minoribus meritis, quibus subjectum ornatum fuit, dum esset in via r nee ex hoc , quhd qui, tantum gloriae
non habeat, quantum alter , mimis est
substantialiter beatus. Videri pollunt
a nobis dicta T. 1. Tractar. de Visione
tus non videat Omnes creaturas in
particulari , quae se tenent ex parie objecit, non erit perfecte satiata eius capacitas, nec integre beatus ex parte Oblaeli. Nam respondeo, negando sequelam. Quia licet non videat omnes illas formaliter, videt illas omnes eminenter , dum videt Deum in se, qui omnes illas eminenter continete quo fit, ut possideat omne bonum , & sit persecte ex parte objecti beatus. XXI. Obiicies secundo. Ex ratione allat 1 saltem sequeretur, qu bd homo in statu naturae purae non posset esse vere beatus ex parte obiecti ἔquia in tali statu non possiet possidere
Deum , ut auctore in supernaturalem , sed solisi ut auctorem naturalem : &sic nec formaliter, nec eminenter posis de re omne bonum .
Respondeo , qudd homo in statu purae naturae possideret omne bonum, cujus esset capax capacitate positiva , esto non possideret omne bonum, cuinius esset capax , capacitate etiam negativa : cum enim in eo statu solium positive tenderet, & esset ordinatus
in Deum, ut auctorem naturae, ex
possessione illius in tali ordine capacitas eius positiva expleretur. Quamvis autem haberet etiam capacitatem ad pol sidendum Deum ut auctore uia superna iuralem ; quia tamen ad Deum in tali ordine possidendum, nullam haberet, nec inchoatam, inclinati nem, utpote omni auxilio supernatu- Tom. VII.
rali carens, talis capaeitas esset pure negativa e & proinde quamvis haec non impleretur , haberet beatitudinem illi in eo statu proportionatam.
positiva appetitus humani est ita ita,& limitata , sicut est finita eius subastantia, cuius est proprietas: non eis nim proprietas excedere potest substantiam, cuius est proprietas; ergo na creata , quamvis sint siclita , & limitata possunt appetitum humanum replere, & satiare. Respondeo , appetitum humanum
esse quidem finitum entitati vh, sicut& intellectum, & ipsam humanam substantiam , cuius sunt proprietates puta habent entitatem limitatam, Mnitam: terminative tamen intelle. istum, appetitum , & substantiam ipsam humaua in quamdam habere infinitalem, eo quia habent terminum infinitum, nempe Deum ἔ appetitus, ad Deum prosequendum , intellectus , ad Deum cognoscendum , & substantia hominis ad Deum , ultimum hnem, ordinatur. Unde August. I. r. Consess. c. r. Tu inquit) exeitas, ut laudare
te delectet : quia seeini nos ad te, ω
inquietum es eor nostrum , donee rertiles eat in te. Et D. ThOm. hac q. 2. a. 8. ad 3. ait : qudd bonum creatum non est minus , quam bonum , cuius est homo rapax , ut rei intrinseea , cor i harentis . En tamen minur , quam so
niam , euius es capax , ut obiecti , quod es infinitum .
XXIII. Dices . Euperientia constat, peccatores, & Infideles aliquos esse , contentos sortuna sua, ut nihil aliud desiderent; ergo in bonis creatis comsistere potest beatitudo.
Respondeo , quod in istis mentitu νiniquitas sibi. Si enim aliquid maius bonum sibi proponeretur, illud ter id
desiderarent; unde ab eo desistunt, vel quia non apprehendunt, vel quia desperant, illud obtinere. Ille autem solus est perfecte beatus, ui ita conis tentus est bono, quod possidet; ut etiamsi sacile obtinere posset , maius P honum
57쪽
ΛΣ Quaes. II. De Beatitud. object. di formali hominis.
bonum non appς teret. Ut contingit in Beatis, qui ita Deo, quo Diruntur, sunt contenti; ut esto Deus in manibus eorum constitueret beatitudines aliorum, eas tamen non desiderarent.
Addo: quod in possessione cujuscum isque boni creati semper manet desiderium, & anxietas, qu bd non semper illud possidebit a quod tollit veram
beatitudinem. Hinc D. Aug. lib. de Beata rita disput at . prima diei, ex eo,
quod omnia, quae hic possidentur , a initti possisnt , concludit: Non ergis hae qui amat, cr possidet, potest ullo
XXIV. Objicies quarto. Formalis beatitudo est aliquid creatum, ut dicemus, & tamen quietat hominis appetitum ; ergo &e. Respondeo, formalem beatitudinem
quietare , non quatenus creata est,
sed quatenus adeptio est talis rei, nempe , boni infiniti; seu, quatenus conjungitur eum beatitudine obiectiva. Nec est id, quod iacit beatum, sed quo homo fit beatus: quemadmodum positio lapidis in centro est, quo lapis est in statu naturali, non tamen est id , quod lapidem iacit esse in loco naturali: hoc enim non est ipsa positio, sed centrum.
DUBIUM II. An Deus ut Unus sit sufficiens ad beatificandum ; ita ut, si per impossibile lateret ut Trinus, adhuc subsisteret persecta Beatitudo
fronte videtur inutilis , non modich tamen iuvat ad essentiam objectivae beatitudinis, ad quam destinamur , dignoscendam. Quare , esto in Tractatu de Uisione Dei statuerimus, implicarε, qudd Deus vi in
deatur ut unus, quin videatur ut trinus r ut tamen demus controversiae locum, gratis annuimuS, hoc esse a
possibile . In hac ergo hypothesi , sive possibili, sive i inpossibili, quaerimus et an homo inret persecte beatus. Scaius cum sui Schola, aliquibusue Recentioribus, assirinal; Thomiae vero communiter, aliique negant. II. Dico. Si per impossibile videretur Deus ut unus , & non videreis tur ut trinus, homo non sciret perse me beatus . Prob. prim6. Ut Deus sit suificiens objemim ad nos beatificandum, debet possideri totus, ut formais liter est in se: at si possideretur ut unus, & non ut trinus, non possideretur totus, ut est in se; quia in se est formaliter nedum unus, sed trinus; ergo Sce. Mai. prob. ex illo primae Jo. 3. v. 2. Cam apparuerit , similes ei erimus scilicet, in beatitudineὶ quoniam videbimus eum , scuti es
Ubi illa causalis quoniam significat causam, seu rationem formalem a priori, cur visio nostrast beatifica, esse, quia videmus, & possidemus eum ut in se est . III. Confirm. Ut ait Ioannes, i a. beatitudine similes Deci erimus similitudine quidem participata , sed admodum beatitudinis, qui Deus beatus est: sed si Deus videret seipsiun
ut unum, non ut trinum, non vid
ret seipsum , ut in se est, nee esset persecte beatus; ergo eadem ratione nee qui videret &c. Dixi beatitudinem nostram esse similitudinem participatam visionis,& bea i itudinis Dei ;nequis inserat , qudd , sicut beatitudo, & visio Dei est non solum intuitiva, sed comprehensua non soli im eorum , qtiae formaliter in Deo sunt , sed quae etiam virtualiter et ita quoque nostra se habeat beatitudo: Nam ini- Iitudo beatitudinis, &visionis nostrae cum beatitudine , & visione Dei solum stat in hoc , quod scut totus Deus, ut in se formaliter est . constituit obiectum suae beatitudinis, ita & nostrae , quamvis in modo infinita distantia sit. IV. Probatur secundo. Homo non potest esse persecte beatus, nisi tota
58쪽
ea pacitas positiva ipsius impleatur, ut Dub. praeed. Ostendimus: sed si ho mo videret, & possideret Deum ut
unum, non ut trinum, tota ejus ca
pacitas positiva non impleretur: cum
enim in praesenti vita per fidem , spem,& earitatem homo ad ordinem superis naturalem elevatus per gratiam, cO-gnoscat, speret, & amet Deum non solum ut unum , sed etiam ut trinum , dc ad eum per visionem possidendum non solum ut unum , sed etiam ut trinum positive aspiret, de inclinetur; si solum ut unum , dc non ut trinum videret, tota eius positiva capacitas certe non impleretur ;ergo dcc. q. II.
V. Biicitur pri md eum Scoto , ejusque Schola. Essentia beatitudinis in hoc consistit, qudd sit viso, seu possessio omnis boni, iuxta illud Exodi 33. v. t 9. Ego ostendam omisne bonum tibi: sed visa divina essentia, ostenderetur, de videretur, ae possideretur omne bonum , etiamsi non viderentur Personae : tum quia adhuc videretur omne bonum, cum in probabili sententia relationes persectionem supra essentiam divinam non addant. Tum
quia adhuc esset assecutio boni infiniti ; ergo Acc. Respondeo, dist. mai. Possessio omisnis boni, ut est in se, dc repletiva totius capacitatis positivae humani appetitus, con. mai. Aliter, nego mai. Cum ergo videns Deum unum , Se non trinum , seu essentiam divinam, de non Per nas , non videret Omne bonum, seu bonum infinitum, ut est in se ; neque totam politivam capacitalem expleret, ut diximus , sed adhue desideraret videre ipsum facie ad sa-cie Deum , pro ut illi in aenigmate ollensus fuerat in via per fidem ; non esset perfectu satiatus , nec persecte beatus. Quamvis enim demus, Personas divinas non addere novam persectionem supra essentiam , sunt tamen modi, quibus illa subsistit: una de eam videns , desideraret semper videre modum, quo essentia divina sub sstit . Quemadmodum si Deus esset tantum unus unica subsistentia , de Persona subsistens ; non esset homo persecte satiatus, si videns essentiam, non videret etiam modum illum , quo subsisteret. v I. Obiicitur secundd. Sola esse nistia divina est obieetiim formale visionis beatificat tam motivum , quam terminativum : Personae autem sunt obiectum solum secundarium ; ergo visa essentia visio remaneret beati sica, Quia cum specificatio actus sum a tur ab objecto formali, hoc remanen
Respondeo, vel neg. ant. Nam, ut diximus in Tra 1. de Seientia Dei , Objectum sor male divinae cognitionis, tam motivum , quam terminativum , sunt omnia divina. Uel dato anteced. dij. cons. Visa divina essentia , ut est in se,co. cons. Aliter, nego cons. Ut enim
divina essentia sit beatificans, & plene satiativa, debet videri cum omnibus modis, quibus in se est: Personae autem saltem sunt modi, quibus inse- ipsa est ; sicut quantitas, & figura sunt modi rei coloratae r & si Deus esset Iantum unus, Persona illa absoluta esset modus divinae essentiae; ergo si qui videret colorem, & non viis deret quantitatem, & figuram, non esset persecte videns ; qui videret essentiam divinam , & non Personam illam absolutam, non esset persecte videns, nec satiatus: ita nec qui viderei essentiam , non videns Personas relativas, quae modi eius sunt. VII. Obiicitur tertio . Id per se stonstituit objectum nostrae beatitudinis, quod constituit Deum in se , de ut ultimum finem: sed Personae nec coninstituunt Deum in se, cum non lintconstitutivum Dei , nec de quidditate essentiali eius, ut diximus ; nec eum
59쪽
constituunt in ratione ultimi finis, quia in hac ratione constituitur peresse principium creaturarum, Personat autem ad rationem principii ad extra non spectant; ergo &c. Rei pondetur prime, , retorquendo insani iam in Scotistas. Nam Persoriae saltem pertinent ad constitutivum objecti beatitudinis divinae; si enim Deus
eas non videret, non esset vere beatus e& tamen non sunt constitutivum Dei. nee in ratione ultimi finis, nec in
Seeundo resp. dist. ma. Quod constituit Deum in se constitutione physica, Lo. ma. constitutione metaphysica, negis ma. Esto igitur ad conli tutionem metaphysicam Dei non pertineant relationes, ut suo Ioco dictumin; pertinent tamen ad constitutionem physicam Dei , quae coalescit ex Omnibus praedicatis divinis, & proinde a4 eonstitationem Dei, ut phy sice, &realiter est in se, sub qua ratione est objectum beatificans , & ultimus finis.
VIII. obiicitur quarto. Si pe minpossibile Deus foret tantum unas, &non trinus in Persbilis, adhue homo seret simpliciter Maius per eius visionent; ergo viso beatifica ex natura rei non exigit videre Deum ut
Respondeo, qudd sicut in tali pothesi impossibilh non Qret idem specie Deus, qui modo est: ita nee beatitudo hominis foret ejusclam , sed dive ita speciei ab ea, quae modo est . Ex quo sequitur, qaod sicut ad essentiam veri Dei requiritur , quod in se sta
iis , S trinus : ita ad essentia in beatitulinis verae petit uir , ω videat Deum unum , & trinirin.
X. Objiei sese i quinio. Pater arterinnus pro priori originis intelligitur , & est persecte beatus et & tamen pro illo priori non intelligii r e His visio terminata ad filium, & Spiritum Sanctum , qui nondum producti intelliguntur ; ergo oce. Sed huic argumento iam respondimus in Trauati de Visione με seu, I. Dub. x. . 4. -. 3 . Unde Candidatum meum ad ibi dicta remitto. Pau- eis dico , negandam esse minoremia et quia cum prioritas illa non sit prioritas in quo , sed solum originis , &ὰ φαο, repugnat Patrem divinum e gnoscere seipsum , & non cognoscere
pro illo priori alias Personas, vel in ratione termini, vel saltem in ratione
In quo consistat Beatitudo Formalis: an in aetii creato 1 Beato elicita, an in aliqua increata. . I.
va , ad beatitudinem form-- -- lem procedimus, quae, ut diximus, nil aliud est , quam consecutio objecti beatifici , seu qua lar maliter objectivam beatitudinem consequimur. De hac quaerimus , in quo consistat : an in actu a Maro elicito , an in aliquo increato. II. Quidam ex antiquis Theologis censuerunt , beatitudinem sormalem consistere in increata Dei visione ii tellectui beato unita et quam opinionem suo tempore multis placuisse, refert S. Bonaventura in 3. dis. I 4. a. I. Quidam dixerunt , beatitudinem soris malem confistere in i Ilapso quodam speciali Dei in essentiam animat ; enuo manet substantialiter sanctificata , ei fieata , & quasi in Deum transformata , sicut ferrum candens in ignem,& diaphanum in lucem: quae opinio communiter tribui solet Henrico Gamdavensi quolib. 23. q. 11 III. Alii, ut D. Bonaventura in A. dist. 4s. q. r. ad ultimum , asserunt ,
beatitudinem formalem consistere i habitu , & operatione , principalius tamen in habitu . Nominales tandem volunt, beatitudinem formalem in sola ope-
60쪽
la operatibne consistere; sed intellectum Beati ad illam mere passive se habere . recipiendo eam 1 Deci , ut ad aeuuata , & unica caun. Huic opinioni ex parte suffragantur quidam Recentiores, qui etsi negent , Beatum de facto comparari mere passiv E ad propriam beatitudinem ; assirmant tamen, non repugnare , ut per operationem a se non elicitam constituatur homo beatus. Ita Valentia, Vegaia, rigidius, & alii . Tandem D. Thomas hac g. 3. s. r. ω i. quem communiter Theologi fe-quuntur, docet , beatitudinem sorma Iem non esse aliquid increatum, sed
operaticinem ipsam a Beato elicitam , qua persecte conjungitur Deo; & hoc
nedum de tactoi sed etiam de possibili.
M lis in actuali operatione consistit , non in visione Dei unita beato , nec in illapsiu Dei in intellectu in beas i. Tres habet partes hoc affertum . Prior pars Sacrae Scripturae, & Conciliorum auctor ita te munietur ; ubi beatitudo formalis tape , imo semper , nomine visionis Dei exprimitur : ut
Matth. s. v. g. v ari mundo cord is , quoniam ipsi Detim videbunt. I. ad Cor. I 3. v. I 2. Videmus nune per speculum in anumate , tune autem Dere ad faciem . Nune eognoseo ex parte: tunc autem cognoseam , sicut Θ eognitur sum.
eum apparuerit , similes ei erimur, quia
videbimtis eum sistiti est , & alibi saepe . Accedit, quM Benedictus XII. in definitione , qua statuit , animas , quibus nihil restat purMndum , statim uidere divinam essentiam, addit: Quod
tali visione , 2 fruitione eorum anIma, qui iam deste ferunt, sunt vere beata , Ο habent vitam aternam , ct requiem. Et
Concilium Florentinum in litteris uia nisuis definit et animas, quae eduliseorporibus 'nt purgata , in Calum mox reeipi , ω intueri Harὸ ipsum Deum trinum , ω unum , sicuti es . Tunc sic. Sed visio, intuitio, cognitio eli operatio; ergo beatitudo sormalis in operatione consistit. Hoc idem testantur Patres. Naraan Zenus beatitudinem in contemplatione Trinitalis ponens: In qua inquit ego vel fola Regnum
lorum maxima ex paνIe positum esse een
si1ν e. a. ait: Seriptura divina vitam beatam in eunitione posuit divinitatis . Augustinus I. t. de Trinit. eap. 8. ad
illa verba: Per fidem ambulamus alie Contemplatio quippe mercer es Dei , emi mercedi per fidem eorda mundantur , Meus feriptum est : Mundans fide corda
eorum . Probatur autem , quδὰ illi contemplationi eorda mundentur , illa ma
ximὸ sententia : Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. V. Probatur autem ratione D. Thomae hac q. 3. a. a. Beatitudo est ultima hominis persectio in ipso existem e sed persectio ultima est in adu, &Operatione, non in habitu ; quia habitus est in potentia , & ordinatur adactum, ut ad ultimam siti persectionem ; ergo &c. Rursus, ut ait idem S. Doct. loco citato ad i. Beatitudo est vita: sed
non :substantialis , prout dicit esseis substantiale hominis; quia esse hominis non est sua beatitudo , elim hoc solius Dei sit proprium ; ergo est vita accidentalis: sed vita accidentalis est operatio; ergo beatitudo est operat O. Unde Ioann. II. ν 3. ait Christus: Hae est autem vita aterna , ut eunUeant te solum Detim verum
UI. Ex his colligitur, beatitudinem sorinalem non tonsistere in ha hi tu . Nam beatitudo formalis est actualis adeptio summi boni ; non enim est quispiam formaliter beatus , quia est habilis ad habendum sit: mum bonum , sed quia actu habet illud , & possidet: atqui habitus non facit hominem actu habentem summum honum , sed solum habilem ,