장음표시 사용
81쪽
66 Quas. II. De Beatitud. objea. O formali hominis.
eas immutabilis redditur , quod totaliter impletur , ita quod non babet , qua di Dertat ab eo , in quo es firmata ; ut
docet D. Tho. 4. Contra gente cap. 7 .
Secundb , ut ait idem S. Doctor e
dem libro cap. 9a. Pereatum in volum a te non aecidit sine a Iiquali ignoram pia inιeIIesus a nabit enim volumus , nisi bonum verism, vel apparens. Prδ-lter qMod dieitur Proverb. 24. Errant , qui operantur malum. Et Philosophus 3. Et breorum dieit, quod, omnis malus
eii ignorans : Sed a mima , qMa ea verὸ beata , nullo modo potes esse ignorans,
eum in Deo omnia videat , qua pertianent ad Dam perfectιonem ; nulla uiatur modo potest ma am voluntatem baia
tes , antequam in prima principia res ιυιio fiat , in qua resolutione iam fa-Ma , scientia de eoneta nibus habetur , qua fatis esse non potest . Sieut autem se babel p inestum demonstrationis in peeularivir , ita se babet sinis in appetitivis r quamditi igitur sinem ultimum non eo equitur voluntas nostra ,
' ροι est perverιi , non autem postquam αι fruitionem ultimi sinis pervenerit, quod
es propter seipsum desiderabile , sicut prima prine pia demonstrationum fiant per se nota. haec D. Thom. adeti acute,& elare, ut expositione non egeant. XVII. Quae omnia confirmat, &xoborat idem S. Praeceptor q. 24. de rerit. a. s. his uerbis. Nam divinam essentiam videnter rognoscent , ipsis Deum ess em maximὸ amandum teu nostent etiam omnia , qua ei uniunt,
vel qua ab eo disiungunt in paνtieutari , cognossentes Deum non solism 3n se , sed ut est ratio aliorum. Et hac euntis
aionis elaritate in tantum meus robora
bitiae . quba in inferioribus viribus nuia Ius motus insurgere poterit, nisi secun-ἀum regulam rationis . Unde sicut nunc immutabiliter bonum in generali apperimus ; ita immutibiliter in particulari
bonum debitum appetunt Beatorum meu es . Super naturaIem autem inclinationem voluntatis erit in eis earitas per fecta , totaliter ligans eos eum Deo . Unis de nullo modo in eis peceat .m inridere pοι erit.
XVIII. Ex hae D. Τhomae doctriisna colligitur, quod etiam caritas con currit ad reddendum Beatos imp eccabiles, diuersimode tamen, ac visio. Nam visio concurrit ut radix , & principium roborandi mentem , ita ut nullus motus possit insurgere, nisi steti dum regulam rationis: & ita scutim mutabilitas circa bonum in communi totaliter, & sussicienter nascitur ex sinderesi , quae est in intellectu , non ex amore voluntatis ; ita immuotabilitas in bono particulari , ex visone Dei nascitur , non ex amore in Quia tamen ad talem visionem nece talario sequitur amor caritatis persectat, totaliter ligans nos cum Deo; ideo illius etiam meminit S. Thomas. Et sane cum haec immutabilitas in bono sit proprietas consequens beatitudinem , cuius essentia, ut diximus, invisione consistit, non in amore; si, ut principium ejus sit, nonanior, sed
XIX. Unde sequitur , clii bd si Deus per possibile , vel impossibile , a Bea lovidente Deum suspenderet auxilium ad aetn ipsum amandum, adhuc tamen nec posset Deum odio habere. , nec quomodocumque peccare. Nam esto dee Iset illi, quod necessarium est ad actu Deum amandum ; semper tumen ei set disposius, & veluti habitualiter inclinatus ad eum amandum quia per visionem clare intueretur, di intuendo possideret rationem summi boni, alque adeo plenitudinem omnis boni: quae sic voluntatem assicit, aedisponit, ut necessario exeat inaci uinamoris, nisi impediatur; sibique displiceat a diu , vel habitu quidquid habet rationem mali avertentis ipsum a sumino hono .
XX. Quare ex hoe conficitur tertia,& urgens ratio sc . Quamvis dareis mus , quod Deus possit conferre lumen gloriae, & visionem beatificam, sine
82쪽
fine gratia sanctificante, & amore Dei
serventissimo, ea tamen conferre non
possiet sine exigentia huiusmodi gratiae , & amoris: sed talis exigentia suffeet et ad reddendum Beatum im peccabilem ἰ ergo visio beatifica est radix suffetensim peccabilitatas. Mai. constat. Nam gratia habitualis est principium radicate visionis Dei: est bautem possit Deus producere actum viis talem sine principio radicati; eum tamen producere non potest sine exiis
gentia principii radicatis. Visio beatifica similiter est radix amoris Dei ,& quasi proprietas beatitudinis et licet autem possit Deus essentiam ponere sne proprietatibus; sine exigentia tamen earum , non potest produ- ei e sicut nee conservari homo sine sexigentia cordis , rationalitas sine exigentia risibilitatis; quia lichi actus non sit de essentia rei, bene tame exigentia actus. Minor vero probatur . Hoe ipso, qu bd visio Dei exigat gratiam, &amorem Dei, exigit etiam exclusionem omnis peccati; quia gratia sanctificans , & amor serventissimus exincludunt omne peccatum tam mortale , quam veniale: sed hoc ipso , quod exigit excludere omne peccatum , D us non posset permittere aliquod pec- ealum in Beato, quin peccatum illud tribueretur Deo magis, quam Bealo; ergo &C. Minorem probo . Quando subiectum exigit aliquid , si in eo inveniatur oppositum , hoe non tribuitur ipsi , sed refunditur in agens eκ- trinsecum . Sic quia ignis exigit calefacere , si contingeret , quod notiae alefaciat, aut etiam frigefaciat, hoc non igni, sed Deo operanti supra ex iis gentiam naturae tribueretur et sicut etiam Deo, non Soli , tribueretur, si loco lucis tenebras diffunderet. Cum igitur Beati ex ipsa ementia visionis Malificae exigant amorem Dei ; si in eis loco amotis Dei, inveniretur pec ea tum quodcumque , hoe non eis tribuendum esset, sed Deo.
. III. SOIutis oppositorum . XXI. Biicit prim b UaetqueZ ratio in nem primam Divi Tho. mae , qua dicit r qu bd sicut homo velle non potest, nisi sub ratione boni in communi; ita videns Deum notia potest aliquid velle . nis per ordinem ad ipsum, non esse essicacem: sui a bonum in communi includitur in omnivoli bili, Deus autem non includitur in singulis voli bilibus a voluntate.
Respondeo tamen , rationem D. Tho. emaciter concludere. Concludit enim,
quod, scut ratio. boni in communi clauditur in omni volt bili absolute; ita bonitas divina, vel ordo ad ipsame laudi debet in omni volt bili ri Beato : unde sic discurro . Ideo viatori nihil potest repraesentari ut voli bile, nisi sub ratione boni in communi; quia evidenter iudicat , nihil esse vo-libile, & bonum, nisi contineatur sub illa: at videns Deum etiam evi denter judicat , nihil esse bonum , nec voli bile, nisi ut stat sub ordine ad bonitatem Dei; ergo sicut nihil potest proponi, ut appetibile viatori. nisi ut stat sub bono in communi; ita nequit Beato aliquid, ut appetendum proponi , nisi ratione bonitatis divinae, & ut stat sub ordine ad illam. XXII. Obiicitur secundo. Eo reddi.tur Beatus impotens ad peccandum , quo homo viator redditur potens ad peccandum e sed homo viator redditur potens ad peccandum voluntate,
non intellectu; & polentia peccandi in voluntate est , non in intellectu ;ergo & impotentia peccandi; cum contraria sint circa idem. Respondeo concedendo, quod potentia peccandi proxime , & formaliis ter est in voluntate, & etiam imp tentia peccandi sed utrumque radicaliter est in intellectu . Ad destruendum autem aliquam proprietatem, seu p
tentiam , sussicit , vel quod ponatur Ix in
83쪽
in subjecto eius contrarium ; vel qubddes ruatur radix, & principium talis potentiae: radix autem, & principium libertatis ad peccandum est dictamen desectuoium intellectus. Unde si per visionem tollatur omne dictamen desectuosum , consequenter destruitur tota potentia proxima, dc sor maliter libera d peccandum; sicut destructa rationalitate deliruitur risibilitas . & deis structo Sole tollitur lux: eadem ergo ratione impo sibiliato per visionem. beatam omni dictamine descistuoso in intellectu , tollitur, tanquam ex radi ce , misibi litas peccancti in voluntate. Nec oportet, quod oppositum , seu desertactivum unius resideat in eodem suisbjecto formaliter, sed in eodem radicaliter. XXIII. Dices tamen prim b. Stante visione Dei Beatus adhuc manet liber libertate indifferentiae circa creaturas; ergo potest circa illas peccare: pra sertim si detur viso, quae non attingat aliquas creaturas in particulari, sed solani divinam essentiam in se. Rursus de ratione liberi arbitrii est , qu bd sit mutabile de bono in malum; unde indiget lege ducente ad bonum ,
& auxilio Dei tenente, ne cadat ἔntroque autem capax est Beatus. Potest enim ei poni praece lum, & de facto subest legi naturali, eget gratia ad eain servandam. Quid ergo haec, si jam sic ad bonum determina
tus est, ut sacere non possit malum XXIV. Dices secundo. Potest intellectus vel ex cogitatione advenient , vel ex propria voluntate divertere a visione. & pati levem aliquam inconfiderationem , quae sit defectuosa , &ab ea moveri. Item potest dari visio Dei pur E speculativa, qua videatur solum id, quod pertinet ast divinitatem, non ea , quae agenda sunt: visio autem pure speculativa , non praetica, non eκ cludet dictamen desectuosusn, quod est practi cim . XXV. Respondetur ad primam inflantiam eum distinctione. Libertate
indifferentiae contradiclionis, & esse.
ctivae , nimirum, ad satiendum hune 2 ctum, vel non faciendum, concedo. Libertate indifferentie desectivat, &contrarietatis, nempe, ad bonum. vel malum , desectu otiam , vel non desectuosiim . nego. Unde si adiit praeceptum de non iaciendo, non potest cum tali praecepto actum coniungere; 'uia sacer eis, stante praecepto, esset defeetunsainia et& fi adsit praeceptum de laciendo, non potest omittere, quia omi nio conistraria est praecepto de faciendo, si cum eo coniungatur. -- Αd id, quod additur, dico , Beatum capacem esse
legis, & praecepti , non quia sit c pax mali, dum est beatus; sed quia est capaκ dilectionis ad agendum , &subiectionis ad superiorem; quidquidentin Malus agit , ex subordinatione ad Deum operatur , & in hac lubor. di natione landa iur lex , & praeceptum 2 sicut etiam Christus, ut homo, cayax
est legis , & praecepti, quia est capax subjectionis : licet fit i capax peccati. Lex enim per se, de directe dati ad dirigendum in bonum , sive seques
possit transgressio, sive non : hoc eis nim per accidens est legi. Indiget e. tiam Beatus gratia Dei , quae tamen sit gratia ipsi naturae , non ipsi beatitudini , seu visioni : naturae eni . Beati summa gratia est servare legem cum impotentia eam non servandi , quia se ipsa id habere non posset et beatitudini autem , & visioni Dei gratia
ulterior non requiritur . cum Ex na
tura sua id habeat visio , & multo melius , quam gratia ipsa protectionis , & auxilium Dei. - Quod vero dicitur, dari posse visionem, quae sOlu m attingat Deum , & non creaturas , transeat. Uerum dico. quod sive creaturas videat per visionem Dei,
sive alia cognitione , illas non potest velle , nisi ratione bonitatis divinae, vel in ordine ad illam.
nego, mentem Beati posse divertere 1 visone Dei. Est enim aeterna, & lminmutabilis , ut per eam semper si in actu videns Deum ; unde alia , quaelibe
84쪽
liberZ vult, semper debet considerat e ,& velle eum ordine ad Deum. -. Ad
id , quod additur, nego, posse dari visionem Dei pure speculativam , quae non sit eminenter praetica. Et ratio est: quia succedit fidei, quae simul speeulativa est, & practica, de ratio etiam suadet; nam impossibile est videre Deum , quin videatur , esse summum bonum . de finem ultimum creaturae rationalis; ergo impossibile est, quod non formetur iudicium practicum, quod illud bonum sit amandum prae omnibus , εe sequendum et Se quia
voluntati proponitur ut irit is i ιενδε υἱ-
sum, de elare, non potest proponi eum indifferentia, ut aliud ei praese
XXVII. Obiicitur tertid . Visio
beatifica non habet formalem, de immediatam oppositionem cum peccato, sicut gratia ; nec eius effectus sor malis est , sacere hominem Deo gratum , sed videntem Deum ἔ ergo non repugnat inter se coniungi, nisi accedat aliquid aliud , quod formaliter , Se immediat ξ opponatur, de hoc erit amor beatificus. XXVIII. Confirmatur. Potest cum visione beata compati malum poenae , ut in Christo Domino, in quo erat visio beata, de simul erant dolor, de tristitia, & alia mala poenae; ergo etiam eum eadem compati potest malum culpae.
Item . Possunt eompati simul claria visio Dei cum revelatione de damnatione sutura; ut in eo, cui Deus conis ferret visionem beatam ad tempus t ut contulit D. Paulo; Se ei simul revelaret se tandem damnandum, vel ei damnationem sua in ollenderet in ipsa
essentia divina: sed iste simul posset
videre Deum, Be desperare, ac Deum odio habere; quia illa visione conciperet motivum damnationis suae, desperationis, octa ergo dcc.
XXIX. Respondeo, visionem Dei habere immediatam oppositionem cum Peccato, non quidem formaliter, sed radicaliter et hoc autem sufficit, u Leum peccato incompossibilis sit. mando enim aliquid est principium, Seradi κ alicujus contrarii, quod formaliter mediat inter ipsum, de formam oppolitam; radix ipsa dicitur mediate opponi , quia est principium alicuius , quod proxime, de immediatius
opponitur: nec enim minus opponitur
hinni bilitati rationalitas, quam risibilitas; quia rationalitas continet radi ea liter risibilitatem, quae est forma liter opposita hinni bilitati. Cum ergo visio beata , quae est gratia consumis
mala, contineat radicaliter gratiam,& caritatem : id ed aeduit in rom is bilis cum peccato eit: es non solum facit horninem videntem Deum , sed etiam Deo gratum radicaliter, est bnon proximE . XXX Ad cons. eoncedo ant. si subiectum non habeat statum puri Comprehensoris , sed etiam viatoris, qualis erat Christus; de nego conseq. Et disparitatem do : quia tristitia , dolor, de alia mala poenae non important aUersionem ab ultimo fine, nec procedunt ex judicio, aut dictamine defectuoso; sed dicunt solum defectum alique naturae, sive innatum, sive illatum, ratione cujus accipitur aliquid . ut di iaconveniens naturae: te hoc modo Christus tristabatur de morte , quatenus ei proponebatur ut sicut revera est disconveniens naturae: non disconvenit autem ,. qued viso Dei simul sit eum statu viaiotis, fle sic cum aliquo desectu disconvenienti naturae subicis eli. At malum culpae dicit eIlentialiter, vel recelsum a Deo ultimo fine, ut in peccato mortali , vel praeteris
inissione in Dei ultimi finis actualis . ut in peccato veniali de ideo pugnat cum dictamine, Si iudicio recto ipsius clarae visionis , qno Deus proponitur ut suminum bonum in seipso visum,
de amandum, ae nunquam praetermitin tendum .
Ad id, quod subiun itur, ad milio
casum. Ad minorem dico, quod ille posset desperare, non tamen peccare.
quia desperatio illa, seu portus non tspes
85쪽
o Quaest. II. De Beatitud. Object. formali hominis
spes suae beatitudinis, non soret pri- Uallva , sed negativa et quia supposta
revelatione, aut visione suae damnationis. esset illi impossibile sperare suam salutem, ut docent communius Theologi in Tractatu de Spe . Non tamen posset, durante visione , odio habere Deum, ac peccare; esto praevideret, se , cessante visione Dei, peccat uiarum . & Deum odio habiturum. Sed
arinos i necessari , quoad Exercitium diligant Deu in :ω unde hoc procedat f. I.
a tas. Altera quoad specificationem tantum, altera etiam quoad exercitium. Prior est obligatio voluntatis ad aliquam speciem actus circa
aliquod obiectum, si velit circa illud
se exercere , sine tamen obligatione circa illud actu se exercendi. Quare haec necessitas explicari solet per conditionalem , hoc est: si voluerit voluntas actum exercere circa tale Obiectum, tenetur actum talis speciei
elicere, non alterius, puta amorem,
non odium ; & hoc modo a bono incommuni necessitatur. Altera est o ligatio voluntatis ad ipsam elicientiam actus: ita ut non solum teneatur vo.
Iunias talis speciei actum elicere, si voluerit actum habere; sed obligetur quoque ad actum habendum , sic, ut nequeat actum sulpendere.
agimus. Supponimus enim , quod si Beatus voluerit circa Deum actum voluntatis habere, hie actus debeat esse talis speciei, nempe, amoris, &non odii, seu sugae: cum Deus sit summum bonum, in quo nulla ratio mali possit apparere clarE viso. D necessitate ergo quoad exercitium procedit investigatio : an viso Deo clarEper visionem beatificam , ita rapiatur voluntas. ut non maneat libera ad suspendendum actum amoris circa eum ; sed ad eum amandum felici necessitate obligetur, sublata potestate ad actum suspendendum , vel alio diis vertendum et & hoc , an ex vision elari Dei , an ex alia causa proce
tit, actum amoris Dei in Patria ex se nnn esse necessarium, nec spectata natura voluntatis , neque natura habitus caritatis, licet de facto nunquam cessabit. Ita in a. sent. d st. I.
fecundam positionem . Thom istae vero, &communiter Scholasti ei sentiunt , actum amoris Dei in Patria esse ex sua conditione necessarium quoad exercitium et & hoc ratione clarae Dei viissionis. . II. RUOIulio Dubii.
ab amandum in exercitio Deum, ita ut ab ejus amore cessare non possint: & hoc, quia cla rh vident, eum esse summum bonum. Supponit haec
concluso tanquam certum , Beatos de facto Deum sine interruptione amare , euinque tota aeternitate in eκ et citio amaturos. Sic enim docent Scripturae
excidit, sive prophetia evaeuabuntur ,stae Iingua e abunt, sive seientia de- fruetur . Apoc. 4. v. g. de Beatis. Et requiem non babebant nocte dicentia , Sanctus 9e. Et Psalm. 83. v. s. B-ri , qua habitant in domo tua Dom/ne zin serula seeu νum Iaudabunt te. Haec
autem laudatio, & iubilatio perpetua ex perpetuo. &ardentissimo caritatis actu procedit. Ulterius ergo probanis dum est, in hoc exercitio amoris perpetu.
86쪽
pelub durare, non ex libertate, sed
ex necessitate . U. Probat ergo D. Thomas r. a.
f. s. a. 4. ubi admisso, beatitudinem Imperfectam , qualis habetur in hae vita . amitti posse variis de causis; procedens ad beatitudinem persectam , quae habebitur post hanc vitam- , eam docet nullo modo amitti posse; quia homo ncn potest cessare a visone Dei , nec ratione obiecti : Nam inquit Perfecta beatitudo hominis invisone diυι na essentia eo sit e est autem impossibile , quὸd aliquis videns divinam essentiam , veIit eam non vide re ; quia omne bonum babitum, quos liquis eareνe vult , aut est insuffieiens , quaeritur aIiqMid fuseientiροι toro ejus; aut babet aIiquod ineommodum annexum , propter quod in fastidium venit. Visis autem di trina essentia repIet animam omnibur bonis, exm coniungat
fonti totius bonitatis ore. Si ergo i possibile est, quod Beatus velit divinam essentiam non videre, quia vi sio divinae ellantiae eum coniungit sonti totius bonitatis ; impossibile etiam est , quod eam velit non amare, seu quod
eam non amet. VI. Dices, D. Thomam T. L. q. I . . 2. I. p. q. 82. a. r. ω q. -- demerit. a. 6. docere, voluntatem non
posse ab ullo objecto necessitari quoad
Qxercitium. Sed contra est. Nam D. Thom. ci-
ratis locis, vel loquitur de obiectis Voluntatis solum pro hae vita; Se in hac , nullo necessitatur quoad exeris citium et de hac enim necessitate ait
. R. q. I . a. 1. quod voluntas a nullo objecto ex nee Date movetur ἰ ρο-
νυ enim aliquir de Doeumque obiecta non eogitare, ω per consequens neque actu velle illud et non vero de Deo clarit viso in Patria. Nam de hoc . s. a. 4. citato, ait: Impia iis est, quod aliquis videns divinam essentiam , velit eam non videre . Vel loquitur de
obiecto ex praecisa ratione obiecti ; see m non movet, nec necessitare potest, nisi quoad specificationem: non tamen loquitur de tali obiecto, quod
contineat omne bonum se sit et ardvisum: sic enim necessitare potest, etiam quoad exercitium , non quidem ex natura obiecti, aut voluntatis secundum se , sed ex natura talis obiecti , de voluntatis in tali dispositiois
ne posita. Unde citata q. I . art. L. ad a. Non oportet si aquil quod volun tas, gus de potentia in actum reduentur, dum aliquid vult, semper acy u --
tu , sed isthm quando est in aliqua disepositione determinata . inae autem magis determinata dispositio, qu m eum videt Deum
visione beatifica, & Deo clarE viso, non potest remanere indit serentia iudicii , neque circa bonitatem Obiecti, quae est in dii serentia contrarietatis neque circa eliciem iam aetiis, quae est indifferentia contradictionis. scilicet velle, & non velle; ergo nullM. potest in voluntate remanere libertas, nedum quoad speciem , sed nec qum ad exercitium actus ; stante enim Omnimoda determinatione iudicii, & carentia omnis indifferentiae in intelleis ctus propositione , stare non potest in voluntate libertas. Ant. prob. Posita .isione beatifica , Se Deo clard viso, ponitur omne bonum, in quo est plenitudo bonitatis, extra quod , & extra cuius amorem nihil appareat bonum , de appetendum ; ergo tollitur omnis indifferentii iudicii &c. In tantum enim proponi potest cum indifferentia exercitium circa aliquod obi elum, vel cessatio ab exercitio, quia in tali exercitio non continetur Omne bonum, aut saltem non videtur; vel apparet impedimentum ath cuius boni . quod ex cessatione ab exercitio tali judicatur polle obtineri. Postra igitur visone beatifica, & Duo clare viso, ponitur totale, & adaequaluin motivum, & satiativum voluntatis; vinci Lurque omnis eius indifferentia, ae libertas, & operatur totaliter determinata etiam ad exercitium . modindicavit D. Thom. a. i. g. 81. a. 1aad 1.
87쪽
et Quas. II. De Beat stud. Obyen. st formali hominis.
ad x. cum ait : Quod minent tune ex nee usitate ea at motum in mobili, quando potesas moventis exeedit mobile ; ita ut tota eius pes ilitas moventi subus
ctum movere solum in genere causae formalis speciem dando actui ; motionem veth ad exercitium ad efficientem potius, & impellentem pertinere Nam libenter concedemus , etiam Deum clare visum , ut praeeish objectum est , movere solum ad speciem actus. Verum quia movet, auserendo omnem indifferentiam a iudicio intellectus ipsum proponentis, relinquit in voluntate talem determinationem ἰ ex qua voluntas sive ex sua natura , sive a Deo eius auctore efficienter moveatur , & necessitetur etiam quoad exercitium.
ut stante visione clara Dei, non sequatur dilectio in voluntate ut Dub. praecedente admisimus quod aecideret , si Deus concederet concuris sum ad videndum, & denegaret ad amandum se; ergo visio non habet
eonnexionem cum amore λ ergo non necessitat ad amorem.
Confirm. primo. Voluntas Beati videntis Deum movetur ad illum amandum motu persectissimo ; ergo motu libero, &eum indifferentia , ac domi nio , qui persectior eis, non motu nain turali, qui impersectior est , ae brutis
Confir. secundo. Uoluntas Beati inserioris potest desiderare videre Deum eo modo , quo videt eum superior Beatus ; ergo potest etiam desiderare ipsum amare eo modo , quo superior Beatus eum amat; ergo Deum non amat' amore necessario : si quidem cum necessario emanet a voluntate, non potesturescere, nec esse major. X. Respondeo, nee . eon seq. Quddenim Deus, stante visione sui. possit suspendere, & impedire sui amorem, solum evincit. amorem non sequi ex
.isione , ut essentialiter connexum acum illa ; non verb, qudd , attentonaturali cursu , necessario non sequatur : sicut ex igne applicato sequitur combustio , & ex Sole lux . quamvis Deus absoluta sua polentia utrumque possit impedire.
XI. Ad primam confirm. nego cOR seqv. Tunc enim solum motus natura.
lis impersectior est motu libero . quan do naturalitas, &necessitas eius oritur ex imperfecta cognitione, & adis vertentia, ut in brutis, & in motibus subitis: quando autem naturale, de necessarium oritur ex pleniori, &persectiori advertentia , & obiecto totaliter adaequante; tunc persectius est voluntarium necessarium, quam liberum, quia adaequatius; implet enim totam capacitatem , & indifferentiam voluntatis. & sic indifferentia tollitur ex plenitudine, non ex desectu . Hac ratione actus, quo Deus amat se ipsum , est actus persectissimus; & tamen non est liber, sed necessarius.
nego ant. Nam in serior Beatus licet inferiori modo videat Deum; tamen hoc ipso, qudd intuiti videt De uinsecundum intensionem suis meritis correspondentem , impletur tota eius capacitas, & persecte satiatur: ita ut gaudeat quidem de altiori beatituis dine alterius superioris Beati , sed quia sibi indebita, non desideratur. Videantur, quae diximus in Tract. da
Uel admisso anteced. nego consequis Dato enim . quod inferior Beatus dos derare possit beatitudinem superioris Beati, non sequitur, quod ejus amor si liber. Nam etiam inter actus necessarios potest unus esse intensior alistero ; ut patet in appetitibus divers rum brutorum, quorum unus agit intensius alio; & in molibus subitis, quorum unus est impetuosior alio,
88쪽
& potest unus per istos actus deside
rare . quod alter habet. Et in statur in ipsa visione Dei, suae est actu, necessarius; Se tamen secundum fidem una est intensior altera possetque Beatus ilialam maiorem intensionem 1 Deo ae-eipere: cur ergo non erit idem de . amore , etsi sit actus necessarius Et ratio est e quia lichi emanet toto conatu voluntatis , non tamen sub
omni totalitate; quia altiori modo pollet emanare, si maiori caritatis viserretur, Se ab intensiori visione regu
XIII. obiicies secundo . Actus cais ritatis est idem in via , de in Patriatam ex parte habitus caritatis, quam ex parte obiecti e sed actus caritatis viae est liber; ergo etiam actus cari. talis Patriae. Si respondeas , actum caritatis viae , & Patriae esse quidem ab eodem ha
bitu , & circa idem objectum, sed sub diversa dispositione; quia in via est ab habitu , & voluntate, ut subsunt dictamini proponenti objectum sub indifferentia, de ideo liberE procedit: in Patria vero est ab eadem voluntate , & habitu , de circa idem obiectum, ut propositum per dictamen non indifferens: Se ideo evadit necessarius. XIV. Contra eli. Variatio dictaminis proponentis obiectum est variatio purae applicationis , dc approximationis; ergo non variat actum de libero in necessarium . Qitia libere, vel necessar id operari non piocedit eκ diis versa applicatione Obiecti t ex hac enim solum procedit intensius , vel minus intense operari j sed a principio
intrinseco voluntatis , quod non variatur . Confirm. Si actus caritatis in Patria evadit necessarius; ergo non erit idem cum actu caritatis viae, sed diversus, de discontinuus, quia diverso modo exibit a voluntate. Imo nec erit idem specie r quia naturaliter procedere , de cum utram a delerminatione , de liberE , id est sine illa , plus
quam numericam petit diuuactionem . Tom. VII.
XU. Respondeo ad instantiam , neg. ant. Iudicium enim, εἰ propos tio objecti cum indifferentia. vel sinE illa, non est mera. 5c extrinseca applicatio. scut applicatio ignis ad comburen dum ; sed est conditio, sine qua non, de principium ita ellantia trier requisiis tum ad regulandam voluntatem ; ut ex ipso originetur omnis determinari in voluntate, si sinh indifferentia proponat ; indifferentia autem , si cum inis differentia obiectum proponat. Cum ergo sit discrimen inter Deum obscuis re cognitum in via , de clard visum in Patria; quod in via proponitur cum indifferentia ; in Patria autem clarQvisus proponatur sinh indifferentia , Secum omnimoda determinatione : Sequia principia intrinseca voluntatis reis gulantur, Se subsunt huic diciamini, de propostioni intellectus; fit, ut sublata a dictamine indifferentia , oriatura voluntate actus determinatus , dc proinde necessaritis. XVI. Ad confirm. aliqui censent, qudd si aliquis in actu caritatis In riens, statim ad visionem claram Dei rapiatur; eodem numero actu contiis nuaio, quo diligebat Deum in via a , ditiqet eum in Patria; de qubd amor B Uirginis idem numero fuerit con tinuatus , nec per mortem,suerit interruptus . Ex quo autem in via esset liber, de postea necessarius, solum se quitur , quod sit idem , cum diversa tamen modificatione. Qubd si cum aliis sentiamus , amorem viae , de Patriae discontinuari numero , Ob diversita
tem dictaminis facientis illum transire de libero in necessarium , erit tamen eiusdem speciei; scut eiusdem speciei est habitus caritatis , eademque ratio obiecit : disserentiae autem liberi , de necessirii non sunt specificae . de sor males, sed accidentales , & mat eotiales.
XVII. Obiicies terti d. Potest Deus
praecipere Beato, ut cesset a visione, seu dilectione , aut velit ab illa cessare, si Deus subtraxerit ei concursum et
di potest , ac tenetur Beatus se illi
89쪽
4 Quaest. II. De Beatitus. Obyes . st formaIi bominis.
consormare ἱ ergo est liber. quia est capax praecepti. Insuper po est Beatus in oessatione ab amore Dei apprehendere aliquoiubonum , nemph , exercitium suae libetistatis; & per errorem concipere , se fore miserum, fi ab amore, & visi M Dei non cessaverit; ergo potest vel la ab eis cessare X v III. Respond. neg. ant. Praeci pere enim Beala, ut, stante visione Dei, lumine gloriae, & concursu ad dilecti ociem , cesset a dilectione , esset idem , ae praecipere mihi, ut apertis oculi L. & posita objecto, non videam 2 quia stante determinatione iudicii, eis positis, necessario sequitur amor. Posset tamen praecipi Beato , ut patiatur 1 se auserri visionem Del , aut co Cursum ad amorem Dei, fit in hoc u lito potest conformari, quia hoe liberum est . de exercendum pro tempore , quo ablata fuerit visioe, & concursus Non tamen manentibus illis iaΑd id, quM primo additur, nego, quod Beatus possit apprehendere aliquod banum in excercitia libertatis cessandi ab amore Dei summi boni. Quodnam enim bonum apprehendere posset in cessatione ab acta , quo possidet omne bonum p Αd id , quod seeu , addi luc, nego , talem errorem in Malo esse pos-ῖbilem. Putare enim, se lapsurum in miseriam , si non eareat visione Dei, perinde est , ae putare , se lapsurum in infelicitatem , si non careat Ipsa felicitate, quod implicaI XIX..Ex dietis seqaitur , etiam saudium beatificum neceIlarium effe n Beatis , nedum quoaa specific tionem, sed etiam quoad exercitium; nec ab huiusmodi gaudio polia cessare ae noscunt enim elarh in exercitio talis gaudii inesse omnem rationem bo ni . Unde sicut ex cognitione talis boni sequitur amor beati fieus necessa-xius etiam quoad exercitium, ita de gaudium t qu bd tamen non interrumis Pitur eκ miseriis , quibus subesse, vident in hac vita parentea eorum, de amici, vel ex aeterna damn tionae eorum . In omnibus enim adorant Deum ut iustam , di s unum iudicem, iuxta illuc Psalm. s7. V. G. Lata i
An Perpetuitas sit per se annexa Beati . . t uini, fic unda oriatur
is guli D. Thomas hὶc q. s, a 4. Unam imperiataim, qualis in hac vita potest haberi, ω haec, inquit, potest amitti. Et ostendit hoc tam de felicitate contemplativa, quam
activa. . ContemplaIlva enim amiIti Iur,vιι per oblivionem , puta , eam corrumupi ur scientia per aliquam agnitudinem twι per a Ii uaa oecupaLeones , qui s t talitre ab Dabitust aliquis a eansempla otione . Activa etiam : voluntas enim
hominis transmutari potest 1 virtute, in quae consistit felicitas. , in vitium ;vel si virtus. remanet integris , ex eriores transmutationes possunt virtutis operationes perturbare, & etiam earum multas impedire , non sine parvo Lominis labore, dum eas laudabiliter sustinet L Et quia beatit-o buisitis vita amitti potes , -- videιur esse contra rataonem beatiturinis ; ideo Pholo sopbus dieit i. r. Eiboeia cap. 1 o
aliquos esse in hac vitR beatos , non simpliciter . sed sicut homines , quorum natura mutationi suriecta es . I. Alteram persectam , quae expectatur post hanc vitam. Hanc de facto non esse inamissibilem . & perpetuam, error suit antiquus, quem S. Thomas iribuit Ormeni lib. I. Periarebon c. s. qui quorumdam Platonicorum err
rem sequens posuit, quod post ultimam beatitudinem homo potest fieri miser. amvis S. Augustinus tib. de Hares cap. 41. δέ S. Hieronymus D se.
90쪽
38. alias set . ad Pammacbium', rese. rentes errores Origenis, dicant quidem , eum sensisse, Damnatorum pomnas aliquando esse finiendas r quM autem senserit, sanctorum quoque beatitudinem finiendam esse . non dicant. Cuiuscumque tamen suerit error iste,
est eontra fidem , &Certissine exploditur in Symbolo,
in quo nos credere profitemur vitamaternam. Traditurque haee veritas in Scripturis Sap. S. V. x s. Iuni autem
in perpetuum vivent. Malth. xl. v. 46.
Eι ibunt hi in suppIDium arernum ι,Hii autem in vitam aternam. Psalm. 33. v. s. Beati, qui habitam in domo sua Domine , rn BeuIa feeuIorum Iavia
dabunt te. Hoc idem testati sunt Patres in Conciliis sive Generalibus, sive Provincialibus, praesertim Toleta. nis ; quae omnia aeternitatem beati-tndinis in eomessione fidei profitentur. Hoc ergo supposito, quaerimus r an hae e perpetuitas sit per se annexa beatitudini, & unde oriatur s. II. Resolutio Dubi; .
II trinseco petit perpetuitatem ἔ& quia est plena assecutio ultimi finis adaequale satiativi appetitus ; &quia est visio Dei. Ita S. Thomas h e
t v. s. a. 4. cuius rationes proferemus.
Scio , in hac dissicultate varios esse Doctores. Quidam enim cum D. Tho. volunt , beatitudinem ab intrinsecoelia perpetuam ; quidam solum ab extrinseco , nempe ex voluntate Dei eam perpetuante, ut Scotus; alii alio m do sentiunt. S. AuRustinus lib. ι 3. de Trinit. eap. 8. pOitquam conclusit :Nullo modo igitur esse poterit vita veis raeiter beata , nisi fuerit sempiternα :eons derans postea varias Philosophorum de hoc opiniones , & error est; dicit, hanc veritatem s dei potius magisterio, quam humani ingenii rati
IV. Nihilominus prima D. Thomae
ratio sumta ex generica ratione beatitudinis ultimae talis est . vera , Bepersecta beatitudo . cum sit persectum.& sufficiens bonum , quia assecutio ultimi finis , oportet, quod desiderium hominis quietet , & omne malum ab eo ex ludat: atqui si beatitudo esset natura sua amissibilis , vel non quietaret hominis appetitum , vel non exiscluderet ab eo omne malum ἔ ergo necesse est, ut amitti non possit. Min. probatur. Ad hoc, ut appetitus hominis satietur alicuius boni possessione.& sit expers omnis mali, necesse est.
eum habere persuasonem , quod bonum illud nunquam sit amissurus: hoismo enim naturaliter desiderat, & r tinere bonum , quod habet, & securum esse de illo retinendo; alioquin . aut timore, aut dolore suturae amissionis affligetur. Tune sic. Ista persuasio. vel est vera: & si e Beati nunquam amittent beatitudinem. Vel est salsa ;& si e beatitudo non excludit Dinneis malum, eum salsum sit malum intellectus; neque satiat appetitum, cum appetitus desideret perpetuitatem boni possessi, quae non erit, iacta hae suppositione. V. Audiatur propterea Augustinus
Iib. xx. de Civit. Dei eap. xo. δicens rQuid enim illa beatiιudime fa us, arinque fallacius, ubi nol futuro miseros .
aut in tanta veritatis Itiee:nestramus.
aut in summa felieitatis aree timeamus νSi enim venturam ibi ealamitatem ignoraturis mur , peritior es bie nostra miseria , ubi venturam beatitudinem no vimur . Si autem nos illis cladet ima minena non latebit , beatius tempor transigit anima misera , quibus transa ala ad beatitudinem sublevetur , quam beata , quibus transactis in miseriam a
resol Datur. Atque ita spes nostra infelieitatis es felix , ω selisitatis infelix'. Unde sis , ut quia bὸς mala prasenti
patimur , ibi metuimus imminentia ; --
nar semper miseri , quam beat ἰ a Ir quanis ἀο ese posmur. Ponderanda sunt haec Augustini verba. Hoc idem docet lib. Κ 1 de Cori