장음표시 사용
351쪽
et. Re*ondet Magister sententiarum in I. distinet. 38. cap. 3- quod dum diciturres ideo esse, quia Deus nouit , & videt, accipitur cranitio, Sc scientia Dci pro scientia snnii , &. beneplacito , &sensus est: sdeo sum quiascienti, O videnis placuit ita causas disionere , ut ι; cum dicitur, quod non ideo Deus videt , & scit futura, quia sunt futura, negatur futuraesta causas scientiet, & visionis diuinae , quae scientia, & Vissio est incausata, ideo
que non habet causam: at non negatur fartura esse conditionem, sine qua non fuissent a Deo ps Iscita , cimi Prosecto Deus non praestinet futura nobis libera , nisi ibbere ponerentux suo tempore , & per mo dum conditionis., & obiectu materialis ii terminarent diuinam praescientiam, Ut ev
plicaui qu-qJ. Eodem pacto eXplicandus est S. Tho. cum dicit scientiam Dei ess
8. PIobatur secundo conclusio: na actuS:, a quo Voluntas non potest abstin xe, procul dubio non est liber; sed volu tas non potest libere abstinere ab actu. , ad quem habet necessitatem Omnino antec dentem ; ergo & e. Probatiir minor: nam
neque potest abstinere a tali actit in sensu composito , hoc est coniungendo omissonem talis actus cum necessitate faciendi' illum, ut fatentur aduersatij, cum talis coniunct10 sit chimerica; neque potest ab
stinere ab actu in sensu diuiso , ita ut habeat potentiam liberam se diuidendi a ne cessitate seoitus antecedenti, eamque iis
352쪽
322 De nee4sitate anteceaeextepediendi: alioquin eo ipso talis necessitas: non esset omnino antecedens, sed aliquo pacto consequens, & libera : ergo solunt
potest abstinere ab actu tu sensit diuiso, fine Potentia se diuidendi ; sed potentia abstinendi ab actu in sensu diuiso, sine potentia se d1uidendi ab eo, cum quo actus coniungi non potest,non suffcit ad libertatem ; ergo &c
9. Probatur tertio: nam Voluntas non
est libera ad actum, ad quem habet necessitatem sibi nullo pacto liberam; sed neces sitas omnino antecedens nullo pacto est lis
hera voluntati: ergo voluntas non est libera adactum, ad quem habet necessistem penitus antecedentem . Rursus voluntas non est libera ad id , quod hic, & nunc est illi impossibile impossibilitate ipsi non
libera ς sed voluntas habens necessitatem autecedentem ipsi non liberam ad actum
A. habet impossibilitatem ipsi non liberam omittendi actum A; necessitas enim unius contradictorij est impossibilitas alterius,eo pacto, quo necessitas ambulandi est impossibilitas non ambulandi ; ergo voluntas
habens necessitatem penitus antecedente non liberam faciendi actum A. non est liabera ad omittendum actum A: sed cum non est libera ad omittendum actum A. noest libera, sed est necessitata ad faciendum actum A; ergo &c. Io. Probatur quarto . Ut enim volun- tas sit liberae ad actum A. e. gis debet habe-xe potentiam proximam illum omittendi; si si habot nece.ilitatem penitus antecede rem
353쪽
.eem ad actum A. non habet potentiam proximam illum omittendi; ergo Λ C. Probatur minor. Potentia enim proxima constituitur per negationem omnis impedimeti insuperabilis a libero arbitrio: e. g. Vt ego possim proxime ambulare,debeo carere omni impedimento a me insuperabili
ad ambulandum, si autem habeo aliquod imped1mentum a mo insiperabile ad ambulandum , possim quidem habere pΟtcntiam remotam , non autem proXimam
ambulandi, siquidem potentia Proxima s, est potentia eX pedita ab omni impedimento inuincibili; sed si voluntas habet neccositatem penitus antecedentem ad aetiim A. habet impedimentum insuperabile omittendi aetiim A: nam necessitas. Insuperabilis ad unam, partem contradictionis est impedimentum insuperabile alterius; ere
II. Vt afferam quintam probationem,
suppono, tres. regulas summuli1ticas. tradistas ab Aristotele T.. Priorum , dc recepto ab omnibus. Primae essi cum antecedens est necessivium , etiam consequens est neces.sarium .. Vt demonstretur, praemittenctae
simi definitiones antecedentis , & consequentis , necessarii , &non necessarii. Antecedens dicitur propositio , ex cuius veritate sequitur necessario Veritas alterius propositinis , ita ut ipsa non possit esse vera , quin altera propositio. sit vera. Co sequens; dicitur propositio , cuius Veritas sequitur necessari. eX Veritatc alterius ,
haut non poisit ilia propositio sile vera
354쪽
sa 'necestate antecedente quin ipsa sit vera. E. g. ex his'duabus pro positionibus Petrus est homo Petrus eis an mal , prima est antecedens , secunda est consequens , quia ex veritate istius Petrus ea homo, sequitur necessario ; ergo Petrusos animal. 12. Propositio nec effaria dicitur, quae non potest non esse verae , adeoque pro quolibet casu possibili est vexa , qualis est haec, homs ea animal rstionale. propositio non necessaria est, quae potest non esia vera adeoque pro aliquo castu possibili non
est vera, qualis est haec, Petrus eurripis
1 His positis, demonstratur reguIa . Si consequens non est necessarium,pro ali quo casu possibili non est verum, ut dictu est in definitione non necessarh; sed antecedens ut Pote necessarium , pro omni casia possibili est verum, ut dictum est in des nitione necessarij ; ergo pro aIiquo casia possibili est verum antecedens , pro quo consequens non est verum , quod est con- tra definitiones allatas antecedentis, & co- sequentis , adeoque si stant tales definitiores , stat regula, & si antecedens est necessarium , etiam consequens est necessar
II. Secunda regula est: si antecedens est possibile prout opponitur impossibili , hoc est non impossibile, etiam cons RenSest possibile, hoc est non impossibile. Demonitratur . Possibile enim est, quod pro aliquo casu possibili est verum . impossibile est, quod pro nullo casu possibile est veru:
Argo si antecedem est possibilo , & conse
355쪽
Raam. LXXXI. - 3ayquens impossibile , pro aliquo casu pos
bili verum esse antecedens , pro quo con seqtaens non esset verum, quod repugnat definitionibus antecedentis , & cons . quentiS.i6. Tertia regula est : si antecedens est possibile prout opponitur necessario , hoc est contingens , ac potens esse, & non esse , consequens potest esse necessarium . Probatur primo: nam ex hoc antecedenti creatura est , sequitur hoc consequens Iergo Deus est , & tamen illud antecedens est contingens, & non necessarium, cons quens est necessarium,& non contingens. Probatur secundo e nana antecedens potes esse falsum , & consequens verum e e. g. si Deus nihil creasset, falsum esset hoc antecedens creatum eis , M verum esset hoCConsequens , Deus est; ergo ex eo, quod antecedens Vt pote contingens pro aliqu
casu possibili esset falsum , consequens Vt Pote necessarium pro nullo casu possibili esset falsum, non sequitur vllum inconu
ι7. His p sitis , probatur quinto comelusio - Nam iuxta primam regulam cum cum antecedens in absolute necessarium , & non contingenS, ctiam consequens est absolute necessarium ,&non contingena; ergo cum aure cedens est alicuisputa Petro necessarium, &non liberum , etiam com
sequens est eidem necessarium, de non lis berum s sed si daretur necessitas omnino, antecedens conuersionem Petri, puta d Tretum explicatum in Primo argumento , Suo
356쪽
D5 De Meessitate anteeesente ito Deus antecedenter ad scientiam me-
iam diceret: Ego volo, ut Petrus conuer-3Mur , hoc antecedens , Deus vult, ut Petrus conuersaltir , esset Petro necessarium ,
& non liberum, & prorsus in impedibile
a Petro οῦ ergo etiam hoc consequens Petrus conuertiιur , quod necessario sequitur ex illo antecedenti , esset Petro necessarium, & non liberum, adeoque Petrus non Iibere, sed necessario conuerteretilae .l P batur consequentia primi Enthymematis . ..Sicut necesiarium absolute est , quod pr omni casu possibili est verum, quod autem pro aliquo casu possibili non est Verum , non est necelsarium absolute , sed contin sens ; sic alicui necessarium , & non liberuesse, quod pro omni casu illi proxime possibili, & libero, est verum, quod autet M vro aliquo casti illi proxime possibili , &libero,non est verum, non est illi necessa-xiiim, sed aliquo pacto liberum. Hoc posito sic argumentor . Si hoc consequens, Petrus conuertitur est Petro non necessarum , sed liberum , potest: non esse veriuri pro albquo casu Petro proxime possibili ,&libe- iro, nim Iriim pro Cassi , pro quo nolit con- verti; sed antecedens, m mirum Deus vult , τι Petrus conuertatur, Ut pote Petro necesi faritim,est Verum pro omni casu Petro pro-Σime possibili, & libero ; ergo antecelim Spoteit esse verum pro casu , pro quo con si iens non sit verum , quod repugnat definitionibus antecedentis , & conse
J S. Dices. Licet quotiescumque pos-
357쪽
assio LXXX s. 327 sibile est antecedens , possibile sit conse
quens iuxta secundam regulam , tamen
non quotiescumque mihi possibile est antecedens , mihi possibile est consequens ;ergo licet iuXta primam regulam quotiesicunque necessarium est antecedens, neces.serium sit conseqIIens, tamen non' quotiescunque mihi necessarium est antecedens , mihi necessarimn est conseqlrens . Probatur antecedens. Nam hoc antecedes,
Ego video Solem moueri , est mihi possibile,& liberum , si quidem claudendo oculos , possum impedire, ne videam motum Solis ;sed ex illo antecedenti insertus hoc consequens ς ergo Sol mouetur, quod non est mihi possibila ,&libeium,cirin non possim mimpedire motum Solis G ergo&c I9. Respondeo distinguo antecedens rlicet quotiescunque possibile est antecem dens, possibile sit consequenS , tamen non quotiescumqtre possibile mihi est antecedens, possibile mihi est consequens , sumendo possibile pro nore impossibili, ut simitur in regula, nego; sumendo possibile pro non necessario , hoc est pro con-tIngente, concedo; sed nego suppositum r&nego consequentiam. In Illa regula eum possibile ea antecedens , possibile ea consequens, possibile sumitur pro ncmmpos biis , ac non repugnante. Sumendo possibile in hoc sensu , cum mihi postibile est
antecedens , ita ut mihi non repugnet , etiam consequens est smihi possibile, ita vi inibi non repugnet, ideolle ex eo, qlIod
mihi possibile, hoc est nota repugnanS est.
358쪽
videre Solem moueri, legitime infertur ;ergo mihi possibile , hoc est non repti gnans est Solem moueri . At si sumatur Possibile pro non necessario , seu pro contingenti , potest esse absolute possibile M , hoc est non necessarium, sed contingens aBtecedens , de non esse possibile, hoc est contingens , sed ehe necessarium consequens, ut distium est in tertia regula; ergo Proportionaliter potest este mihi possibile, hoc est non necessari in , sed contingens, ac liberum antecedens, & tamen Conse'quens non esse mihi possibile , hoc est Contingens, ac liberum, sed necessarium ; rgo non est mirum , si ex hoc antecedenai mihi posi ibili , hoe est libero, video So-ἐem moueri, inferatur hoc consequens mihi Non possibile , hoc est non liberum, ted
necessarium; Ergo so mosetur . Hinc argumentum retorquetur . Nana sicut. CX Co,
quod possibile , hoc est non repugnanS ethantecedens , insertur, quod possibile , hoc est non repupnans est consequens, sic ex Co , q d mihi possibile , hoc est mihi non repugnans est antecedens , infertur, quod mihi possibile, hoc est mihi non te Pugnans est consequens ; ergo siclit ex eo , quod necessarium , & non contingenS est antecedens , insertur , quod necessarium , N non contingens est consequens , sic ex eo , quod mihi necessaritim & non liberum est antecedens, insertur, quod mihi necessaritim , & non liberum est consequens; disicut ex antecedenti non necessario , sed
α ingente, libero potest inferri consequeti S
359쪽
sequens necessariuni, & non cori tingens sneque liberum , sic ex antecedenti mihi non necessario, sed contingenti, & libero , potest inferri consequens nulli necessarius ει non contingens, neque liberum .eto. Concluditiir, quod sicut ex ante e denti necesiario infertur consequens ne cessarium, non sola necessitate conseque tiae , sed necessitate consequentis, quae Opponitur contingentiae , sic ex antecedenti alicui necessario infertur consequens illi necessarium , non necesiitare solius contaquentiae , sed nece si itate consequentis squae opponitur libero . Praeter quam quod necessitas penituS Zatecedens causat neceNsarium necessitate non solius conseque
tiae, sed consequentis , quae opponiturii' hertati , licet quod infertur necessario ne cessitate consequenti, & libera poste esse recessarium necessitate siluis eonsequerditiae , quae non opponitur libertati, ut era plicabitur qliaestione sequenti. 21. Ad I. concedo Deum per scientia simplicis intellGentiae cognoscere se posse
per auxilia indifferentia mouere, & Co uertere cor hominis, Pro Vt voluerit, ut bene probatur in argamento; sed nego posse Deum dependenter ab hac stientia antecedenter ad scientiam mediam facere hoc decretum: Ego volst, ut Petνωρ libeia conuertatur,cum potentia pro Fima se non conisue ιendi. Impossibilitas huius decreti probatur dupliciter. Primo probatur; nani, ex dictis quaest. 66. Deus ad omnia sua
decreta debet dirigi a tota sua scientia ipsi
360쪽
3lo De mcessitate an eo eden enon libera: alioquin imprudenter decemneret ; sed scientia media eth Deo non libera ; ergo repugnat Deum aliquid decernere ex sola scientia simplicis intell1- gentiae, independenter a scientia media. Probatur secundo 1mpossibilitas illius decreti. Vt enim bene probatur in sargumento , illud decretum esset necessitas antecedens,& in impedibilis liberae conuersionis Petri: sed necessitas antecedes,&in impedibilis alicuius actus aufert illi actui
libertatem , ut probatum est in resolutione maestionis; ergo illud decretum faceret, Vt Petrus conuerteretur simili libere , & non
libere, & fruitraretur se ipsium , siquidem
ellet, ut Petrus libere conuerteretur, &faceret, Vt conuerteretur non libere, quod repugnat. 23. Ad a. di1linguo antecedense Christus habuit necessitatem omnino antece-- dentem ad obseruanda diuina praecepta
Ier hunc , vel illum actum , concedo e perunc actum determinate , nego : & distinguo consequens ; ergo Christus non libere obseruauit praecepta libertate , qua posset non obseruare, sed transgredi, concedo elibertate , qua posset non Obseruare isvpo actu , sed alio , nego consequentiam, & retorqueo argumentum. Christiis quia per Unionem hypostaticam habuit necessitatem antecedentem ad non peccandum ,& ad non trasgredienda praecepta , non habuit libertatem peccandi,& trasere. d.endi praecepta ἰ ergo necessitas antece-d a aufert .libertatem ad id , ad quod est