장음표시 사용
41쪽
26 De nee sitare ad optimum I 6. Infertur secundo, quid dicendum sit in qua itione, in qua quaeritur , Vtruna ι Deus habeat liberum arbitrium p Negau runt aliqui Theologi, quia putauerunt deessentia liberi arbitrij esse , ut voluntas posit eligere bonum, vel malum, & ut etiam post primam electionem possit verti ad utramque partem Contradictionis ; sed
haec repugnant Deo; ergo &c. Dice dum cum S. Thoma qua it. I9. art. IO. alios. que communiter, non esse de essentia liberi arbitru ut possit peccare , ac mutari,& verti, adeoque Deum habere liberum arbitrium. Ratio est, quia liberum arbitrium ex suo conceptu est perfectio simplis citer simplex, ac proinde non includit ullam imperfectionem et sed. peccabilitas ,& mutabilitas sunt imperfectiones; ergo liberum arbitrium non includit peccabilistatem , nec mutabilitatem , sed iolum i
rortat indifferentiam eligendi hoc , vel ib.
ud . Ideo optime Augustinus lib. 12. ae ciuitate Dei cap. vltimo dicit: Detis ipfectioniam peccare nou poseire , nunquid ι . erum arbiινium habere negandaι est p. 17. Sed potest quaeri primo , Utrum , llibertas Dei, qui non potest peccare , sit maior, vel minora quam libertas creat m, quae potest peccare . 18. Respondeo, quod Suarea opust. de libertate Diuina disp. a. seci. I. Vasquea
tario , & alii dicunt libertatem creatam , que peccare potest, esse maiorem extensiue , sed minorem inignituς libertate diuina a
42쪽
aino L. a uina , quae peccare non potest . Dicendum , quod non solum libertas diuina est intensiue, & simpliciciter maior , sed
aliam non est extensiue minor libertate creata . Ratio est, quia libertas est in genere potentiae, non autem in genere impotentiae; ergo noti est extensiue maior ex eo praecise , quod habeat adiunctam is
impotentiam; sed potentia peccandi , inquantum conuenit creaturis, & non Deo , est quaedam impotentia; ergo libertas diuina non est minor etiam extensiue eX eo, quod non habeat adiunctam potestatem spcccandi. Confirmatur, nam Deus ex eo , quod non pollit peccare, & mentiri, non est minus potens extensiue , & non ex
alia ratione, nisi quia potentia peccandi ,& mentiendi spectat ad impotentiam, Scdefectum; ergo &c. Ideo Augustinus lib.
I S. de Trinit. cap. IS. dicit: MVnet diuini Verba potentia est non posse mentiri , quia non potest esse illi es , Ur non , sed ea es, non , non: lib. F. de Civit. cap. IO.
Noque potestas Des minustur , cum dicitur
mori, fatisque non posse ; sic enim haec non potest , ut Aposset, minoris esset utique ρο- se talasso. Videri etiam potest Ansebmus Dialog. de lib. arb. cap. I. 19. Quaeri potest secundo, Vtrum Deus sit liber ad pure omittendum paO. Respondeo negative . Ratio est , quia ut dixi in Tractatu de Scientia Dei quaest 66. num. 33. ad perfectionem diuinae voluntatis spectat, ut circa nullum obiectum proponibile possit remanere quo . , B x dam-
43쪽
as De nepostare ad urimum dammodo suspensa , ita ut nihil decernat; .
sed si pure omitteret , remaneret quodam- 'modo suspensa , & ita ut nihil decerneret; ergo&c. a I. Qiveri potest turtio, utrunt Deus in aliquo tensi semper faciat optimum sita ut metaphylice necessitetur ad fac ren-
, ai. Respondeo aifrmative . Probutur , Ela eXplicatur . Priuυι dici poteti, quod Deus habet pro fine sitam gloriam :S quia gloria definitur clara notiIιa
aliquo cum laude, Deus habet pro sine
manifestationem sui ipsius, per quam cognoscatur , Sc laudetur : sed manifestatio Dei potest esse maior, & maior, ac proinde melior , & melior in infinitum , cum Deus sit infinito cognoscibilis. ergo non est po ili bilis maxima , & optima manifestatio , & cognitio Dei, bc Deus no a potest intendere maximam , & optimam ananifestationem su1, sed solum debet intendere aliquam determinatam sui manifestationem, qua posset dui maior, &melior manifestatio . Posito tamen , quod intenderit tantam sui inanifestationem a , fecit Vniuersitatem rerum optimam, hoc
est aptiis mam ad tantam Dei manifestationem, ita ut ad tantam manifestationem non possit dari uniuersitas melior, & aptior, licet dari possit Universitas melior secundum se , hoc est aptior ad maiorem Dei manifestationem, & gloriam . Secundo potest dici Deum semper facere utimum resate ad Diuinam operationem,
44쪽
. licet non faciat' optimum relate ad rem s factam . Explicatur. Deus non fecit Mundum optimum secundum se , si quidem νpotuisset facere Mundum meliorem , in quo nimirum essent plures , & perfectiores creaturae puta perfectiores Angeli, Gratia, & Beatitudo intensiue maior. Immo quia non est possibilis creatura , Gratia, & Beatitudo omnium perfectissima , Ic pugnat Deum facere optimum re-Ia e ad res faetas . At Deus sena per facit optimum relate ad honestatem Diti inpeoperationis; siquid cm omnes Diuinae ope rationes sunt infinitae, & ae quali ter honestae, ac proinde optimae in genere honestatis, ut magis eXplicabitur in responsione ad 2.23. Tertio potest dici Deum semper . facere optimum quasi consequenter, & relate ad primam regulam. Explicatur. OP-timum dicitur, quod est maxime conse me primae regulae I sed prima regula est voluntas Dei, & quicquid Deus Scit, est maxime conforme Diuinae voluntatis qua essicaciter Deus vult illud facere ;
t et . Addo Deum necessitari mei, physee ad faciendum optimum tribus i explicatis modis siquidem implicat, ut
Deus non faciat optimum ,& aptissimum ad -' tantam manifestationem sui essicaciter intentam, & noo faciat per operationem hianestissimam,& ut quicquid Deus facit,non sit summe conforme primae regulae, hoc est voluntati , qua emcaciter vult illud facere.
45쪽
De Meessitato ad optimumas. Ad I. Distinguo maiorem e Deus non potest non facere id , ad quod determinate faciendum habet inclinationem infinitam, non solum entitatiue, sed etiam terminatiue, concedo et ad quod non solum faciendum , sed etiam omittendum habet inclinationem disiunetviam infinitam solum entitatiue , nego : distinguo eodem pacto minorem ; & nego con quentiam. Deus non potest non facere , vel non producere id , ad quod produce dum habet infinitam inclinationem detegminatam , ita ut nullam habeat inclinationem ad illud non producendum: & quia
Deus habet infinitam inclinationem determinatam ad se communicandum ad intra, ita ut nullam habeat inclinationem ad se non communicandum ad intra, ideo Deus non potest non se communicare ad Intra, generando Filium , & producendo Spiritum Saninim .. At Deus potest non
facere id , ad quod non solum faciendum , t sed etiam omittendum habet infinitam inclinationem disiunctivam a sed Deus an
tecedenter ad suam liberam elassionem habet infinitam inclinationem disiuncti-uam ad se communicandum ad extra, vel ad quiestendum in selficientissima communicatione ad intra sine ulla communi-Catione ad extra; ergo &c. Si vero quaeratur , quare Deus ad se communicandum ad intra habeat infinitam inclinationem determinatam , ad se communicandum ad extra habeat infinitam inclinationem scissimctivam, dicendum, quod cum comm
46쪽
municatio proponitur a diuino intellectu ,
tanquam infinite conueniens summo Bono , negatio communicationis proponitur Vt penitus inconueniens , Deus infinite inclinatur determinate ad se communicandum , & nullo pacto inclinatur ad abstinendum a summa communicatione; sed communicatio ad intra a Diuino Intellectu proponitur tanquam simpliciter infinita , & infinite conueniens summo bono,
negatio communicationis proponitur Vt omnino inconueniens; ergo &c. E onuerso Cum Communicatio proponitur ut simpliciter finita,& finite conueniens summo Bono , ac etiam negatri communica tionis proponitur ut conueniens , licet minus conueniens, Deus , qui inclinatur
ad omne Bonum , & ad omne conueniens, non solum inclinatur ad se communican dum , sed etiam ad se non communicandum ; sed communicatio ad eXtra proponitur ut finita, & creata, & ut finite con-'ueniens,& etiam negatio communicatio
nis ad extra, per quam Deus quiescat in
communicationibus ad intra, tanquam sussicientibus, proponitur ut conuenienS ;ergo &c. Hinc sequitur inclinationem , qua Deus inclinatur ad se communicandum ad intra , esse infinitam non solum entitatiue , sed etiam terminatiue; cui snon solum sit infinita ex parte ipsius inclinationis, sed etiam ex parte termini ;siquidem est inclinatio ad communicatio nemin finitam, & infinite conuenientem Deo . E conuerso inclinatio , qua Deus
47쪽
32 De u eestate ad optimum inclinatur ad se communicandum: ad extra , est infinita quidem entitatiue, cum sidentificetur cum diuina essentia, quae est infinita, sed est terminative finita, cum ssit ad communicationem extrinsecam, MCreatam , quae est finita. Hinc ulterius se quitur Deum ex parte ipsius inclinationis seque inclinari ad bonum minus, ac ad maius, cum ad utrumque inclinetur eadem inclinatione identificata cum essentia Diuina: at ex parte termini inaequaliter inclinatur, cum inclinetur ad unum
terminum extrinsecum ut meliorem, ma- .gisque conuenientem , ad alium terminum ut mimis bonum, minusque conuenien-rem. Proportionaliter S. Thomas I. pari. quaest. 2o. art. 3. docet Deum omnia aequaliter amare ex parte actus amoris ainaequaliter ex parte Boni usiti. 26. Dices: infinitae inclinationi Deus non potest resistere; sed si Deus omitteret
maius bonum, resiste rei infinitae inclinati ni, qua inclinatur ad illud faciendum ;ergo &c. 27. Respondeo negando minorem Quando enim aliquis eadem simplici incli. natione inclinatur disiunctive ad duo, cognoscens , suod utrumlibet eligat, optime se habebit, ex eo , quod eligat udum, non resistit tali inclinationi; sed Deus hoc pacto se habet; ergo &c. Nos e conuerso, Cum Proponuntur plura bona, diuersis, di particularibus inclinationibus ad illa inclinamur , & sic in nobis ipsis quodam-
prodo diuidimur , & trahimur in partes
48쪽
contrarias; ideoque cum eligimus Vnum incompossibile cum altero, resistimus ino 'clinationa, qua inclinamur ad aliud . 28. Ad a. concedo maiorem, & distin-stio minoreme qui libere omittit quod eli elius , Sc magis conueniens , eo ipso non operatur honem is inu, si per hanc liberam o mi ilionem minus bene se habeat ad suum ultimum finem, ad primam regulam , & ad summam bonitatem , concedo: si non minus bene se habeat, nego minOrem ς & nego consequentiam . Electio , Seoperatio libera dicitur honesta per hoc , quod per illam eligens bene se habeat ad ultimum finem, ad primam regulam, de ad summam bonitatem , licet minus bene
se habeat ad aliquid aliud; sed Deus per
quamcumque suam l1beram electionem,ta operationem optime se habet ad se ipsum , qui est ultimus fiuis, prima regula , di summa bonitas ; ergo &c. E conuerso creaturae cum eligunt minus bonum, naiamus bene se habend ad ultimum finem, ad primam regulam , & ad summam bonitatem, quam si eligerent maluS bonum , ideoque μperantur minus bene , &. neste., 10. Ad 3. distinguo maiorem: Deus -eX suppositione, quod voluerit Mundum
Producere, non potuit non producere
Mundum Opyianum, quantum sui ncit ad hoc , V t marufeitet, quod Mundus non
potuit fiet i,. nisi ab Artifice potentissimo, de sapientissimo, de optimo, concedo: ita ut non possit hoc ipsum melius mamicsta-
49쪽
34 necessitate ad opti mamre, nego: distinguo eodem pacto min rem; & nego consequentiam. Deus ex suppositione, quod voluerit Mundum producere , debuit producere Mundum optimum , hoc est sufficientem ad manifestandum, quod Mundus non potuerit fieri, nisi ab Artifice potentissimo, sapientissimo , & optimo. At non necessario de-huit producere Mundum optimum in alio sensii . Hinc sequitur, quod etiamsi Deus fecisset Mundum sine Incarnatione , operatus fuisset ut Artifex perfectissimus. Artifex enim dum facit opus, quod euia denter non potest fieri, nin ab Artifice mesectissimo, operatur ut artifex perfectissimus , licet appareat, quod talis Artis sex potuisset, si voluisset, Iacere Opus magis perfectum. 3o. Dices: mnc aliquis non operatur ut Artifex persectisimus , cum potest illi dici, Opur tutum potuit meιλιμνi', sed Deo
posset hoc dici; ergo &C. - . s a M.
3I. Respondeo distinguo maiorem eum pote1h dici, opus tuum potuit melius cieri adverbialiter ex partis faeientis, hoc est potuit fieri maiori potentia, sapientia,
de bonitate, concedo e melius nominesse ter ex parte rei laetae, nego: distinguo eodem pacto minorem a & nego cons quentiam . Si Deus fecisset Mundum sinencarnatione, posset Deo diei, ,undat μιώ Οιμνι metrer, sed non posset dici Mundωs pMuisιμνi -Hius aduer raιrtetidos ea maiori potentia , suprehiia , ct boni
te . scd co ipso . quod Artificii possit dici:
50쪽
diei, opar tuum non potuit fieri metitis . Me en maiori potentia , sapientia , , bonitate , talis artifex operatur ut Artifex per fectus,mus Hicet posset illi dici: sania eis tua potentia, sapientia , ct bonitas, ut posueris Deere Uuι melius,s perfemus,quam sis ex tua lisertate nolueris illud facere . Videri potest S.Thomas I. parte quaest.2 I.
32. Ad q- concedo maiorem, & nego minorem. Hoc Enthymema: Deus hoc θήσει ς et optimum fuit hoc sieri, ut formetur1n syllogismum, & coneludat, si cit, ut intelligatur haec maior: Deas semper nox ex necessisure, sed ex perferitissima libertate , Ριiι id , quoa optimum ea fler, , nec requis ritur , Ut subintelligatur haec alia maior rL eas semper, ct ex necessitatae facis ia, quia optimum es fieri; ergo ut illa illatio valeat, non requiritur, ut Deus necessitutur ad faciendum optimum . 33. Ad s. ex auctoritate quorumdam Patrum , respondeo , quod quia ijde a , alsique Patres aliis in locis expresse dicunt , Deum potuisse Mundum non cre re, εc supposita creatione , potuisse ἰpe mitteres Vt humanum genus propter peccatum Adami sine remedio periret, dum videntur docere oppositum, explicandi sunt ita, ut sibi ipsis non contradicant . Dicendum igitur, quod quia Infideles ex eo , quod nobis hominibus videat ir indecens , ut Deus silmmus nostram carnem asstimeret , Se pro nobis moreretur, asse rebant hoc vere fuisse indecens, Athana