Quaestionum theologicarum de Deo trino, et vno libri duo auctore Syluestro Mauro Soc. Iesu, in Collegio Romano eiusdem Societatis Sacrae Theologia professore. Liber primus secundus ..

81쪽

32 De mundo optimo Pictor nigrum resorem Iubaernit, ut albus .meι ruber pretiosior fine collaιione malorum

tacti eruptores fiunt. Hugo etiam Victoris nus lib. I. de Sacramentis par. q. cap. 23 dicit: Non debet in eo ensatioua minoris/oni impediri , quod maius e H ῖ-um ab il- ιο , qui optimus My . Et diximus, quod maius honum es esse bonam ex malo, ct bono, quam ex Isis bono. Parmisti igitur mala debuerunt, ut egent, quoniam τι essent id bonum erat , ex quibus boniam isturtim eraι; & in summa

sententiarum tract. I. cap. II. agens de 'Peccatis dicit. Licea bonum sitim, quod praecipit et , non tamen bonum ea . ni aer rati : σ quod probiberar , licet ut, malum

fit, bonum eis uniueUari . Et quia malvis bo. num ere , quod tortur, quam quod paru3 , Sminui malum , quod unius partis , σ maiuν ood totius, ideo quod bonum est unέ , nommniuersitati, aeon muti esse, ct quod mature a

sunt, bonum uniuersitati, vuIι Voluntate nimirum permi sima) ne bonum Oniuersitatis impediatur . Nihiι enim j, quod υnsuesta si bonum non sit, quamuis iudicia Dei nobis seculta sint .

I9. Tertia ratio desumpta ex fine Mundi est. Finis Mundi est, ut in eo manifeste nir diuina atributa, et diuinae perfectioneuergo perseditior est Mundus , qui est aptior ad manisestanda diuina attributa, et diuianas persectiones; sed aptior ad manifestanda diuina attributa, & perseaiones est Mundus , in quo sint peccata I ergo perse

ctior est Mundus, in quo sint peccat 3 . Probatur antcccdens assumptum : nam

82쪽

- . . . . . V. LII. s. iustitia Dei ina inae manifestatur, puniendo peccata, S peccatores poenis aeternis:

irrisericordia Dei maxime manifestatur, Parcendo peccatoribus. Rursus stim mae Dei iustitia, & misericordia maXime apparet in eo, quod voluerit Christum mori pro peccatis nostris: in hoc etiam apparet summa Dei potentia, & Sapientia, ideo

que canit Ecclesia : Daus qui omm poten tiam tuam parcendo maxime , se miserendo manifestas . Infinita Patientia, & Longan1mitas Dei apparet in eo, quod toleret

peccatores addenteω peccata peccatis iuxta illud ad Rom. a. AEn diuitras patienιiae eius , ct Ionganimitatis centemnis λDebet autem aduerti, quod ad perfectionem Mundi non sufficit, ut beati videntes Deum, videant illum esse infinite sapientem, infinite iustum dec. sed requiritur

vi infinita sapientia, infinita potentia , infinita iustitia, misericordia, & ca tervis diuina attributa manifestentur per ipse in Mundum, & per ipsa opera diuina, ita ut Deus creando, & gubernando Mundum

exerceat opera maXimae sapientiae, iustitiae, misericordiae&c. talia autem opera non posset eXercere, nisi permitteret i numera peccata, Vt magis etiam explicabitur in solutione obiectionum .eto. Ad I. concedo antecedens, & nego consenuentiam, loquendo de bonis creatis . Disparitas est, quia quilibet gradus albedinis potest dari sine n1gredine ν ergo nigi edo non est necessaria ad hoc, ut

83쪽

fo De mundo optimo donuerso multa bona , & plures gradus honorum non possunt dari line aliquibus malis; ergo quaedam mala sunt necessaria ad hoc, ut dentur quaedam bona, ac quidam gradus honorum; sed est perfectior formaliter Mundus , in quo dentur omnes gradus bonorum, quam in quo non dentur

aliqui gradus bonorum; ergo persectior est Mundus , in quo dentur aliqua mala s& peccata, quam in quo nullum fuisset

peccatum. Audiatur S. Thomas I. parte quaest.q8.art. R. ad 3. dicens . Vt dieit Augustinus in Enobiri ιο cap. II. Deus e i adeὸ potens , quod etiam bene pate is facere de malis; unde multa bona tollerentur, si Deur

nullum malum peemitteret esse . Non enim generareιur ignis , nisi eorrumperetur aer a neque ςonseruaretur vιta leonis , nisi occideretur in us ς neque etiam iacidaretur Iu-

ista mindicans , a Patientia fustemens , si non esset iniquitas . Possiimus addere ex

Cardinali de Lugo disp. a. de Incarnatione sedi. a. num. 3q. quod pulchrior est consideratio Praedestinatorum, & reproborum, in quibus quasi in luce, & tenebris eximie splendet Misericordia, & Ii stitia Dei, quam unica Misericordiae Vn

uetolis series, quae omnes saluaret. 2I. Ad a. concedo antecedens , & nego consequentiam . Disparitas est, quia cum totum debet constare ex partibus hahentibus perfectiones inaequales, & incompoisibiles, illa pars est perfectior, quae habet maiorem perfectionem , illa est ini-

perla uox, quae habet minorem perfe-

84쪽

ctionem: e. g. quia animal debet constare ex membris inaequalibus, puta eX Oculo , aure , pedibus, manibus, illa pars , quo babet persectionem maiorem oculi , est perfectior parte habente minorem perfectionem auxis, & pedis . At totum est perfectius , si in diuersis suis partibus habeat

perfectiones inaequales, quam si in omnibus haberet perfectionem eamdem a sum' mam e e. g. animal est perfectius, si in unae sui parte habeat perfectionem oculi, in alia perfectionem auris, in alia perfectionem Pedis dic. quam si in omnibus suis partibus haberet perfectionem oculi: Si

enim totum eo pias oculus ubi auris Sc. Vt

dicit Apostolus I. ad Corint. IV. sed quilibet homo respectu Mundi habet rationem partis, Mundus habet rationem tOtius constantis eX partibus habentibus perfectiones ina quales I ergo ex hominibuS , caeteris paribus, sunt perfectiores illi, qui habent perfectionem maiorem innocentiae, quam qui habet perfectionem minore poenitentiae : at Mundus ipse est persectior , si in aliquibus suis partibus, para in Christo , Beata Virgine, Angelis bonis , lia'

beat perfectionem main rem innocentiae , in alus partibus habeat persectionem minorem poenitentie &c. Si enim omnes innocentes , Vbi essent poenitentes; si omnes Praedestinati, in qu os nam exerceretuPiustitia vendicatiua: Confirmatur: nam in exercitu equites sunt nobiliores peditibus , si tamen totus exercitus constaret eae

solis equitibus, esset impexsectior, quam

85쪽

ε, De mundo optimas constaret ex equitibus , & peditibus; idemque dic in pluribus alijs; ergo in collectione omnium hominum innocentes sunt perfectiores poenitentibus e collectio tamen hominum est perfectior, si constet ex innocentibus , & poenitentibus , quam fi constet ex solis innocentibus. Haec 'χ- Iulio , & doctrina desimpta est ex Augustino pluribus in locis. Lib.3. de lib. arbitrio cap. S. dicit. Non est autem vera ratio sed inardiae insirmitas , cum aliquid melius faciendum esse eoeitaueris , iam nihil alitiae

ιηfriuι meile fleri , tanquam si perspecto

Caelo , nolles ιerram factam esse usquam omnino . Et inferius. In eopserique homines erranι , quia meliora cum mente con

Ipexerint, non in 'dibus eongruis ea oculis quarant : velut A quisquam perfectHut

rotunditatem ratione comprehendens, Io machatur , quod talem in nuce non inuenit.

Possiimus etiam hic applicare discursum, Apostoli. Si quia figura rotunda est omnium perfectissima, omnia corpora essent rotunda, ubi figura oualis , figura qua-.drata, figura nucis , & aliae figurae Idem Augustimis lib. I 1. de Gen. ad literam scap post quana concessit meliorem eue naturam, quae omnino peccare nolit, quam quae Peccare velit, redarguit eos, qui ex hoc inserebant Deum debuiste facere

talem hominem, ut nunquam peccaret adicens . cum aquare volunt genera honorum , numerum minuti ut, ct immoderaιε Mugendo unum genus, alteram ιoIluus . uis autem hos audi et ,si dicerent, quoniam eAE:

86쪽

ealleniiον θημι est videndi, quam audien indi, quatuor oculi essent, Ur aures non essenι δ ita si excellentioν ea natura rationaliι , qua Deo subditur urc. quis recte intelligens dicat, talis esset ista, illa, nec videat se

nihil aliud dicere, quam non esset icta , sed sola esses itιa. Videri etiam potest cap. IO. eiusdem libri, & lib. I. contra adu rsarium legis, & Prophetarum cap. 14. & uo.

de natura boni cap. 3 2. 33.&37. 22. Dices : si eidem addatur aliquid melius, totum , quod resultat, est melius , quam si addatur aliquid minus ho anum : sed si hominibus Innocentibus additi iuissent alii innocentes , fiusset add1- tum aliquid melius, quam si additi. Iui

sent poenitenteS; ergo. 23. Respoudeo, distinguo maiorem . . si eidem addatur aliquid melius, totum, otiod resultat, est melius, si retineat ean dem Varietatem, integritatem, & propol tionem partium, concedo: si non retineat , nego et distinguo eodem pacto minorem ; & nego consequentiam. In cor pore humano , si loco pedis addatur aliud. caput, eidem additur aliquid melius, quam si addatur pes , & tamen corpuS Illud evaderet deterius , mutilum , & monstrosum, idemque explicari potest innumeris' alijs exemplis ; ergo si hominibus innocentibus additi fuissent alij innocen-

. res , multitudo resilitans esset nunus per

fecta . Huc spectat doctrina, quam q. 36. Logicae tradidi, quod nimirum pracipua. pexi edito in rebus est perfectio relatu a

87쪽

8ά De mundo optiπε - . Urdinis , & proportionis , t quae saepe amittitur , addita magna perfectione absoluta ,& valde augetur, addita parua perfectione absolum, eaque subtracta, valde minuitur. Notauit hoc Augustinus lib. D. de Civit. Dei , & explicatiit exemplo supercuis et quod si radatur, quam propemodum nihιισorpori , o, quam mulιum deιrabitur paιν,νiiudini . aq. Ad g. distinguo antecedenS: pe eatum mortale in genere mali est maius malum respectis peccantis, quam quilibet .actus honestus purae creaturae sit bonuS rem spectit honeste agentis, concedo: re1 p et, uniuersi , nego r & nego consequenm tiam. Peccatum mortale respectu peccan iis est maximum malum , & maius , quam

sit bonus quilibet actus honestus purae

Creaturae respectu honeste agentis, ut d cetur in Ttractatu de Incarnatrone o aerespectu uniuersi peccatum mortale nota

est maius malum , quam sint multa hona . quae Deus trahit ex peccato; ergo non sem uitur , quod peccatum mortale respectu universi non possit adsequate compensari hono iustitiae vindicatiuae , bono Patien tiae, bono misericordiae, quam Deus exe Cet , dum peccatoribus parcit, & pluri-hus aliis bonis. Confirmatur responsio enam damnatio, & poena aeterna, quae

maximum malum respectu damnatorum , non solum non est maximum malum respectu uniuersi , sed est magnum bonum ;spectae enim ad bonum, & pulchritudinem uniuersi ; ut qui finaliter peccarundi

88쪽

uastio LII. 6ssint in aeternum miseri; ergo non est mi-Tum , quod peccatum mortale , quod est maximum malum respectu peccantiu O , N: in genere mali maius bono cuiuslibet actus honesti purae creaturae, respectu Vni uersi non sit minimum malum, neque sit in enere mali maius bono iustitiae vindica imae , & alios bonis , quae Deus elicit ex peccatis , ac proinde malum peccatI mor talis in ordine ad uniuersim adaequale compensetur bonis , quae Deus elicit ex Peccatis . Consonat huic doctrinae Hugo

Victorinus verbis supracitatis num. I 8. 23. Adq. nego antecedens, &dico,

quod si nullum fui stet peccatum, & fuisset

Incarnatio, Mundus fuisset minus perfectus, quam fuerit de lacto, siquidem illi

defuissent maxima bona , quae non pollunt dari, nisi ex suppositione peccatorum , &druina attributa praesertim Misericordiae , Iustitiae non explicarentur in d minis operibus Ita perseete , sicut explicantur de secto ut dictum est num. 19.26. Ad s . distinguo maiorem; perfectio Mundi, quam Deus primo , & per se

intendit voluntate inessicaci , est maior perfectione , quam intendis secundario voluntate efficaci, Ut compensatiuam 1llius alterius perfectionis , nego; voluntate essicaci, transeat: distinguo eodem modo minorem; &nego consequentiam. Deus solum inefficaciter vult neminem Peccare,& omnes saluari, efficaciter autetu vult bona compensat illa peccatorum , & ipla

peccata permittit, ut habeat bona ipsorum

89쪽

66 De mando ostiamo compensatiua ; sed cum sit optimus, non permitteret peccata, ut haberet bona o . compensiuiua , nisi bona illa respectu unia uersi adaequale compensarent malum Peccati; ergo. Confirmatur, nam Deus primino , & per se vult neminem peccare; bonum autem Redemptionis per Christum vult ex suppositione peccatis ergo argumento allato probaretur bonum redemptionis esse minus bono innocentiae a peccatis, quod ab aduersarijs non admittitur, adeoque etiam ipsi debent soluere argu.

mentum allatum.

nysius negant peccatum ex se conferre ad 'bonum uniuersi, quoci etiam nos negamussat non negant Deum esse ita bonum, ut malum peccati compenset adaequale bonis, quibus Vmuersum reddatur perfectius, quasi peccatum non fuisset commissum , quod solum nos asserimus.

28. Ad 7. Respondeo , quod S. Thomas licet iunior in sententiario docueris Mundum sere perseviorem , si nulla darentur peccata, tamen senior, &doctior in summa TheoIogica, & in summa con tra Gentes sententiam mutauit , ac docuit

oppositum.*8. Ad 8. nego antecedens . Fuit conuenientiu ,& melius, ut Deus perna it teret innumer eccata, ut sic magis appareret Dimina Patientia, & longanimitas; fuit melius,ut ex hominibus plures damnarentur, quam saluarentur, ut sic melius

apparerςt, quanta sit diuina Misericordia

90쪽

in praedestinatos, quos eligit , pluribus - alijs reiectis, & ut ipsa reiectorum multitudine ostenderetur, quod nullius m menti sit apud Deum iustum quantalibet multitudo iustissime damnatorum , ut loquitur Augustinus lib.21. de ciuIt. cap. 12ω& epist. Is 7. ad Optatum . Sed maior numerus reproborum , quam praedestinatOxum spect at ad occulta iudicia Dei.

QVAESTIO LIII.

Utrum Deus aliqua neressitate mora-ιi neeessitetur ad faciendum. Utimum a o magis e -

I. THuetur necessitati, primo quia a V tunc liberum arbitrium nece sitatur moraliter ad aliquid , cum ita ad illud faciendum inclinatur, ut ex tali inclinatione possit cum euidentia morali inserri, quod illud faciet, licet absolute posset nota facere: e.g. quia liberum arbitrium humanum non Praeventum specialibus auxilijs gratiae ita inclinatur ad peccandum venialiter, Ut ex hac anclinatione possimus inferre cum euidentia morali, quod quilibet homo non pramentus specialissimis auxilijs gratiae aliquando moraliter Pec cat, dicimus liberum arbitrium humanuminon praeuentum specialissimis auxilijs gratiae nece sit tari ad moraliter peccandum venialitex; Rd Deus ita inclinatur ad fa