Specimen exercitationum criticarum in versionem 70. interpretum ex Philone. Auctore Claudio Frees Horneman

71쪽

68 Ex ERCITATIO PRIOR. C A P. III. v. II. nomen σκ post τον ανδρα omissum est in Hexaptis Monfluonii sine nota, utrum vero vitiose, an auis storitate MS. cujusdam, nescio; Omnes enim των ό editt. Vers'. Lais. Sabat. et Philo l. c. sussixum Hebri exhibent. v. IT. Philo p. Ioz. ειπεν ὁ Θεος. Vox autem o Θεοζhi LXX, text. Hebr. plurimisque Verss. Lait. Sab. quarum tamen duae: dixit Deus, una: dixit Π minus, legunt, omissum est. - τουτου μυρνου ante μnφαγειν, a solo Philone h. l. omissum, ipse infra p. Io6. exhibet. - εφαγες, quod post πιτ αυτου in LXX. exstat, uncis inesusit Grabius, forsan motus auctoritatibus , quas postea attulit Sabatierus, qui exemplar aliquod των LXX. απ αυτου sne εφαγες, unamque versionem latinam ... Ne ederes ex eo, maledicta . . . legere testatur; praetereaque testimonium Augustiani se assert, ubi multos Codd. I aft. omnia verba, α π αυτου εφαγες, omisisse commemorat. Plii lonem autem non solum, απ αυτου, sed etiam εφαγες insio σων ό exemplari legisse. non solum e p. Ioa. ubi lectionem, απ' αυτου εφαγες, integram assert, sed praecipue e p. Io6. ubi praecedentia verba, τουτου μερ- νου μιηφαοειν, a proxime sequentibuS, απ α-M ε- φαγες sejungit, manifestum est.

72쪽

GENEs Is. CAP. ΠI. V. I9. CAP. VI. v. g. 69v. I9. Oh mangeus, Benzelio duce, in Philoue p. IOT. post προσι μου σου, verba, φαγεσαι τον αὐτον σου, quae in textu Hebr. omnibus των ό editt. et

Verg. Lait. Sabat. exstant, supplevit, et quidem haud injuria; Philonem enim haec verba in LXX. legisse, ex ipsius contextu proxime sequenti, ubi inter χορτον et αρτον distinguit, manifestum est. - Philo Le.

αττος en εις. LXX. vero γος του απος ρὐαισε, quae proxime cum Hebr. D ut v conveniunt.

Cap. VI, v. s. Philo p. 7 . cum LXX. ενανπιον.

Compl. vero editio et ipse Philo Lib. Qmd Deus Iu

immutabilis p. 3o6. εναντι habet. - mise l. c. p. 3O8. παξα κυριω Θεφ et p. 3o4. παρ αυτω habet; hae vero differentiae e circumscriptione Ortae videntur, dum aliis locis, in indice Mangeano allatis cum LXX. legat: μαντιον sive εν G κυριου του λου. Textus autem Hebri pro Graecis, κυριου του ΘεΗ, unicam

modo vocem mi exhibet; id quod conjecturam, quam supra proposuimus, de vocin κυριος saepissiune in LXX. ex Hexaptis interpolata, multo certiorem reddit; ipsos nempe Alexandunos interpretes voces Hebr. D et ciWibN tanquam synonuma promiscue modo per κυριος modo per ἡ λεος transtulisse, tam ex hoc loco, ubi Hebr. m ' ὁ Θεος verterunt, quam ex Gen. XXXVIII, 7. ubi pro risu, priori loco κυριος. posteriori vero ὀ Θεος posuerunt, nec nou

73쪽

EXERCITAT. PRIOR. C. H. U. 8. C. IX. V. I .

ex multis aliis locis hJ abunde manifestum est. Apto igitur Hebraica, diu SN IN ', per unicum ό ειος ex. plicare potuerunt; Licet haud praefracte negaverim.

interdum sorte etiam ab ipsis utraque verba, κυριος ὁ Θεος, conjunctim posita fuisse. Postea vero O; Lgenes vel alii Bibliorum interpretes Christiani, uno vel altero loco hoc factum suisse videntes, aut semperita fieri debere opinati sunt, aut vocem n men usitatissimum Iesu Chrisi, ut synonynium του 'πιν, quod soli Deo aeterno competat, quam samplisine usurpare voluerunt. Hinc igitur seri potuit, ut vocem κυνος, sive ex ingenio, sive ad normam recentiorum versionum Graecarum, quae saepe κυ- ριος id εος legunt, in Hexaptari των ό editione anteo Θεος cum si semper suppleverit Origenes , imo non illis solum locis . ubi in Hebraicis exstarent duae umees, ta ri,M , sed etiam hoc loco et inse. Gen. XXIX. 3I. ubi non nisi una vox mro invenitur. Cap. IX, v. ac Philo non solum Lib. II. Allegor. p. IO98. ubi e circumsciriptione ortum videri poterat, sed etiam Lib. de Plantatione me. p. 233. ubi haec verba, simul cum praecedentibus allata, e Uersone Λ-lexandrina exscripsisse uidetur, ετω του οινου legit LXX. vero cum Herss. Last. Sabat, et cum Hebr.

74쪽

- Cap. XII, v. I. δρο illud, vel ex correctione C. Benzelii δωσει, quod Philo habet Lib. III. Allegor. p. 76. pro δειξω των LXX, e circumscriptione ortum videtur: aliis enim locis ipse quoque δειξω habet; praecipue Lib. de Migratione Abrahami. p. 394. ubi

Deum Abrahamo δειξαν, non vero δεικνυμιι, adeoque nec δακτω , dixi iIe indicat. - Initio Libri tit. p. 388. et Lib. Quis rer. Divin. haeres p. 62o. totum hunc versum attulit, ubi illud praecipue notandum videtur, quod Philo utroque loco, cum MS. Alex. των

LXX. Conveniens, verba χαΣι δευρο, in reliquis ταννό editt. obvia, et in Vers . Lait. Sahat. varie: et Umde , et veni, translata, cum textu Hebri omiserit.

Cap. XIV, v. I8. Philo Lib. III. Allegor. p. 73. et 76. iteratis vicibus προσφεροι habet, ita ut pro εξ νεγκεν τοὐν LXX, pro quo ed. Compl. εξ νεοκεν αυ-

τω exhibet, προσενεγκεν legisse videatur. Vox vero editionis Compl. αυτω, quae non minus, qu m

του ex interpolatione Hexaptari alias saepissime in. serta est, etiam hoc loco. ubi in ipso Hebr. textu, nec non in Vers . Lnit. Sabat. quae tantum per protulit reddunt, deest, ejusmodi interpolationis ortum debere videtur. - Philo: ἱερευς του ὐχ ιτυ. LXX. cum Hebr. ἱέρειὸς του του υιιπου, in Ald. vero edit. poste

75쪽

72 EXERCITATIO PRIOR C A P. XI. v. 22 . 23.

vers. 22. et a3. Etiamsi Philo Lib. c. p. 63. hos versus circumscripserit, ex hujus tamen loci cum alio, Lib. de T Hevila p. ass. ubi dicta haec Biblica integra attulit noster, collatione, quid in suo των ό exemplari legerit, satis patet. Philo nempe .utroque loco

vocem quae in Rom. et Ald. των ο editt. ante ὀ ξ εος exstat, in Compl. vero edit. MS. Alex. et Verss. Lait. Sab. inter quas etiam est locus I revaei p. 233. Omictitur, non exhibet. Grabius vero pro more suo illam, licet aperte ex interpolatione ortam, in suam των o editi minoribus litteris inseruit. - Pro -τη oc Lomavae et Ald. των ό cditt., Compl. edit. viti se legit σπερωτηρος, sed MS. Alex. cum Philone uir que loco: σφαρωτηρος; quae vox alias a LXX. im te retibus pro parte candelabri, quae in sphaerae sotamam facta erat, ponitur si). - Pro ε πλουτισα seola Gmpl. edit. legit. επλουτγκτα. - Philonis τον ὀρω τα pro τον αβραμ LXX. interpretum e circumscriptione ortum videtur. Solet equidem Philo nomen Jacobi, Icrem1λ, alias per τον Oξωντα τον Θ lay eX-plicare ; Cum autem ipsi Alexandrini interpretes Hebraicum nam ch), vel in constructione plena , mri i), prophetam, τον Ορωντα vertere soleant, et ipse

etiam O Exod. XXV. 33. sqq. XXXVII. , I 8. m.

76쪽

etiam Philo, Lib. c. p. 63. pro των LXX,

non τον Ορωντα τον Θεον , sed tantum τον τα, et Lib. de Migratione Abrahami p. 394. τον Oξωντα, ' Ισραηλ ponat, nulli nubium esse potest, quin Philo etiam verbum τον Ορωντα omnino pro propheta posuerit; quidni igitur hoc loco Arahamum τρν Ορωντα, prophetam, dicere potuerit y praecipue, cum Gen. XX, T. nomen Prophetae ei tribuatur. Quod si ita se habeat, minus sundata est conjectura Cel Mauri de textu Philonis hoc loca et p. 63, textui των ό consermando. Cap. XV, v. s. Philo Lib. e. p. 68. aliisque in imdice mangeano allatis locis, vocem αυτω των LXX, quam tamen plurimae Veis. Lait. Sab., et dixit ei l gentes, exhibent, verbaque MS. Alexandrini, προς αυτον, quas una quoque Verso Lat. Sab., et dixit ad eum vertens, sequitur, textui Hebraico convenienter penitus omist. Philonis igitur testimonio valde com firmatur opinio Origenis, qui his verbis των ρ, utpote quae in Hebraicis omitteretur, obesum ἡ- signum reprob tionis praefixit. - Quae Philo habet Lib. Quis Rer Div. HGres. p. 492. προσαγαγων δε αυτον εξωφηψιν, mera sunt circumscriptio textus των ό, εξαγά-

γεν δε αυτον εξο, κ iam, quem ipse p. 68. unico δε omisib accurate exhibet. - δη post αναβλεφον των LXX. in Compl. editione, Verss. Lait. Sab. Oinnibusque Philonis locis, ut videtur, haud immerito Onuttitur; nisi forsan Hebraim Na respondere posset.

77쪽

74 EXERCITATIO PRIOR CAP. XVII. V. Is- PHL Lib. e. p. 49a. pro εαν δυνη ' των LXX. et εαν δυνη MS. Alex. , εαν δυνη c legit, verbaque και Κιπεν, ante Ουτος εςM in LXX, Omisit. Ultimam. hanc lectionem quod attinet. trifaria varietate inter se disserunt Vers . La t. Sub. Aliae nempe, cum LXX, et diast, habent; plurimae vero, cum textu Hebraiis eo, et dixit ei. Duae denique, cum Philone convenientes, et Hebr. ', 'NzN ', et Graec. καε εσεν, penitus omiserunt. .

Cap. XVII, v. Is. Philo Lib. III. Allegor. p. IOI. verba των LXX, το ονομα αυτης, post quae sola Compl. editio ετι supplet, penitus omisit; vulgata autem imelio των ό quae etiam apud Hieronymum vi) inv

nitur, eo potius retinenda videtur, cum ipse textus Hebr. vocem cur exhibeat, omnesque Herss. Lait. Sab. cum LXX. convenientes, non appellatitur nomen ejus Sara legant, cum denique Philo locutionem meἀre Hebraicam, το νομα αυτης, vel negligentia vel sudio facile omittere potuerit, eadem omnino Pa tione, qua Hieronymus h c. Hebraica vertit: Sarai

uxorem tuam noti Vocabis eam . . . pro, non voca-

. bis

cm sivi anterque, inquit l. not. R. cit. p. 332., tm Graeco legimus: . . , non vocabitur nomen ejux Sara: in Hebraeo habet κν . . . non voeabir nomenius Sarai.

78쪽

G E NEs Is CAP. XVII. v. Is his nomen ejus. In Romana vero των ό editione vox αλλα ante σαξρα, quae, Hebraico respondens in omnibus reliquis τ- ό editt. omnibusque Verss. Lest. Sab. et denique etiam in Philone l. c. invenitur, supplenda est. - Porro differentia inter Philonis.

la vero Aldina των ό editio pro σαξρα vitiose σαρα legit. Licet enim Hieronymus inim) discrimen no-ι minum, quae uxori Abrahamae competerent, non in reduplicatione litterae R, sed in disserentia litterarum Hebraicarum ' et ri in fine vocis, constitisse acriter disputaverit, contraria tamen sententia, cui eti

am assentiuntur Potinus Martyr n) et Sulpicius

Graecos centenarios numerus est, multas super nomine ejus ineptias supicantur: quum utique, utcunque volunt, ei vocu-bulum commutatum non Graecam, sed Hebraeam debeat habere rationem, quum ipsum nomen Hebraicum sit . . . SHRA I uitis primum voeata es per SIN. RES. I O D rsublato igitur I OD, i. e. I Elemato. addita G HE Iittera. Me per A legitur, et vocata es SARA. Causa autem ita n minis immutati bure est, quod antea dicebatur, prine eps mea, unius tantum domus materfamiliae r postea vero diciturabo Iute princeps.cn In dialogo cum Tryphone p. 34 . Oper. ed. Colon.

79쪽

&nertis o , ductos suisib Alexandrinos interpretes, .el ipsa Aldina ταν ό editio suadet, quae neque primo loco, cum Hebr. , σαραι, sed cum reliquis σων ό editt. Philone et verss. Lolt. Sab. σαρα habet, adeoque etiam altero loco cum iisdem σαξρα habere debuisset: Hic enim non de vera nominum uxoris A. brahamae etymologia, sed de vero textu των LXX. sermo est. v. IT. Philo p. IOI. pronomen αυτου post rara προσωπον των LXX, cum MS. Alex. Omittit, quod i meu CH. Grabius minoribus litteris in suam των a

3 iam τη διανοια λήγων. Philo denique l. c. pluribusque aliis locis sic legit: κα3 Cγελασε, κM iam. quasi verba, τη διαν ια αυτου, in illo, quo utebatur, των ό exemplari, omnino desiderarentur. Quod vero Philo etiam τη διανοια, in LXX. legerit, ex ejusdem Lita de Mutatione Nominum p. IOT2. constat, ubi, postquam hoc dictum . . . iam τη διαν ια ὁ Η

φησιν si co Lib. I. Histor. saerar. p. 18. ed. Vormi r Tum ei cΑ-

hiahanici atque uxori ejus adjectione unius litterae nomen ἔ- mutatum.

80쪽

GENEII a. C A P. XVIII. v. II. φηψιν, sμεν. Ex quibus igitur simul constat, mi Ionem non solum cum Compl. edit. et MS. Alex. nutilum pronomen αυτου, post τη διανοιαι, legisse, sed etiam cum textu Hebri vocem superfluam λεο- , in omnibus των o editt. et Deus Lait. Sabat. obviam, mmisisse. - LXX.-ει η σάπα. . . . in Philone vero, omissi im est v, et in MS Eex. Aldinaque edit. των o, η. Philo denique cum sola Ald. των ο edit. post verba, πενηκοντα ετων, vocem ουσα supplet, quae eo potius in LXX. recipienda videttur, cum Hebraico rin aliquo modo respondere queat; constat enim, musi rem, nonaginata annos natam, Hebraice dici sitam nonagesimi anni, quemadmodum quoque Abrahamus

supra in hoc vers de seipso dicat: n,' riavi mNU N, num Aio cente i anni nascetur γ et alio loco p gnus anniculus a Mose dicatur navi istius anni. Cap. XVIII, Ia. Quae Philo habet p. IoI. κα

Πελασε τη διανοια καs mTεν, aut e circumscripti ne, quae in hoc contextu Philonis manifesta est, aut e loco parallelo Gen. XVII, IT. vitiose orta videntur: Ipse enim Lib. de Mutatione Nominum p. IOTD. Cum LXX. accuratistime conveniens, hoc dictum ita exhi-het: εγελασε δε σαξρα εν εαυτη Mγουσα. Praet

rea etiam Verss. Last. Sab. quae in semetipsa habent,

lectionem 3 Gen. XII. s.