장음표시 사용
241쪽
REspoNDET uR. Sicut compositum per accidens, est compositum per accidens,ita re unitas illius, est unitas per accidens , tanquam illi proportionata , quae si comparetur ad unitatem compositi substantialis , non est tanta, sicut&maius est compositum substantiale , prae composito accidentali. In hoc autona major erit unitas substantialis compositi , quia mensura ostendens majorem vel minorem unitatem,est praecipuum in genere unitatis, sicut praecipuum in aliquo genere , est mensura caeterorum : S quia praecipuum in genere unitatis,
est identitas , &post illam conventcntia, cum major sit convenientia inter duo substantialia ad se ordinata, quam inter substantiam&accidens, ideo etiam erit & major unitas. Is sollis II. Sicut alia est unitas unionis, alia unitas identitatis, nam illa arguit duo indivisa, sed distincta, haec arguit unum in se indivisum &indistinctum, ita quoque arguunt diversa subjecta, adeoque cum unitas unionis,fundetur in partibus , unitas identitatis, in toto , hoc plane eret diversum a partibus. REs poNDETu R.Nullam esse unitatem compositi indivisam& indistinctam re , sed esse soliim unitatem compositam, & si unitas unionis ab unitate identitatis requiret diversum sublectum, hoc posset ostendi non diversum sub eis minare,sed modo se habendi ; quia partes simul sumptae distributive tamen, sunt subjectum unionis, eaedem autem sed collective sumptae, sunt subiectum identitatis. IssTABis III. Etsi parte compositi substantialis,respiciant se invicem, ut per scamis& potentia , adhuc tamen per hoc , non plus sunt unum cns, nec minsis distinina entia, quam substantia Ze accidens , sed pcr hoc tantum sunt magis unita ; unde si totum substantiale non diceret nisi partes ad invicom proportionatas, ut, per se amas. per se potentia, adhuc tamen per hoc no plus sunt unum ens, nec minus distincta entia, quam substantia dc accidens aed per hoc, tantum sunt, magis unita. Unde si totum lub stantiale non diceret,nisi partes ad invicem proportionatas,non diceret aliquid absolutum,nisi materiam S formam,atque ita quidquid de absoluto dicet clur hoc totum dicerent etiam partes divisae, nam unitas superaddita, cst purus r spectus. REspoNDET . Etiam substantia & accidens, proportionate , respiciunt se ut actus&potentia,vercenim forma accidentalis, ordinatur ad suum subjectum,&subiectum etiam, est capax illius formae recipiendae, cum ramen supponat argumentum, quod solae paries compositi substantialis, res Piciant se ut actus & potentia. Sed .
quidquid sit de hoc, nego quδd respicere se tanquam actum & potentiam substantialem, non sit maior unitas,quam respicere se sicut accidens& subsectum substantiale, unitas enim, est exclusiva alietatis, major autem est alietas, inter acci-dcias subjectum substantiale , quam inter actum de potentiam substantiales, hinc minor alietas inter actum Se potentiam substantiales,
arguet maiorem unitatem , non excludentem
quidem distinctionem emitativam , includentem tamen identitatem generis, quod est substantia. Unde Actus substantialis dc potentia substantialis , non minii, sunt distincta quam actus acc identalis,& potentia substantialis, si distinctio spectetur in genere entis, secus si spc
tur in alio genere v. g. substantiae, Zc entis per se. Quod autem : dicit arguens per hoc tantum reddi illa entia m igis unita, id explicatione indiget, tam enim stricte alligatur accidens subjecto, quam forma substantialis,suae materiae . consequenter magis unitum, non pro alio supponit, quam qtiod conveniant in ratione substantiae :unde ulterius negatur quod unitas compositi,
quae ipsa debet este composita, debeat dicere unum ens. Supposito autem quod illa unitas sit composita, nego quod partes divisis,dicerent
eandem unitatem , quam dicit compostum, nunquam enim entitates divisae, dicunt unitutem compositionis.
IusTABis IV. Unitas composta , per hoc quod est composita, &distinguitura simplici,
plura dicit adaequale & formaliter per se conjuncta, nam in hoc sensu compositum substan.
tiale, dicerctur tantum per se unum , unitata unionis, non autem unitate identitatis. Unitas igitur composita, ut a simplici distinguit,significat quod illud , quod dicitur per se unum, plura partialia includat in sua entitate, per modum per se actus A per se potentiae. RESPONDET u R. Negando, qudd unitas
composta,quae corripetit composito substantiali debeat csse unitas identitatis, si enim composita est, adeoque est ex uno Idem, de alio Idem, qui erit unitas identi talis. quae unitas identitatis
involvit quidem Idem, sed non Idem de Idem,
hoc ipso enim non osset unitas identitatis seu unitas ipsius Idem, sed potius foret unius Idem,& alius Irim, dito autem Idem, non est unitas. Unde hoc tantum sensu unitas composita identitatem involvit, quia haec plura , sunt sibi in pluribus suis idem: ad eum modum quo dicitur idem par, non per exesusionem multiplicitatis, quam involvit par Idem, sed per exclusonem
alius in se multipi citatis. Denique negarur,quod per se unum, includat plura partialia in sua entitate,ab ipsis partialibus distin a.
242쪽
D sτΑvis V. Unitas unionis&unitas iden- collective sumptas,&inter totum de otio frixatis sunx diversae realiter unitates ergo non est meti solo est hiesi,. ' ς si μ' adema parte rei , dicere compositum esse per
sc unum, & paries per se unitas, quia illud indicat unitatem identitatis, hoc autem unitatem unionis. RES PONDETuR , per se unum substantiale, indicat unitatem identitatis in genere substantiae, sed non in genere entis,hoc enim non evincitur, si autem unum per se substantiale , non dicit identitatem in genere entis, non est necesse ut dicat identitatis unitatem ; utendoque eXem
plo quod allegat Mastrius, potest dici de acervo
Sub hoc titulo tria proponi possunt,quq vide
re est tractari a recetioribus, Primo; An possibile sit compositum constans materia & forma
lapidum : Idem acervus lapidum non potest urituali, secundo an possibile sit compositum poni in pluribus locis. quamvis ly idem acervus, quod nςque e materia,neque ex forma compo- non supponat pro unitate aliqua identitatis sed n)tur. Tςrt is de Opposito agendo compositioni
oc tamen toto inquiri potest : An possibile sit corpus completum simplex.
si ruis acervum non esse totum a partibus distinctum, neque totum esse ex his, sed cum his, cum t .inacia totum sub stantiale sit ex his, non autem est haec duo, id non convincit. Nam si : Escum his non arguit di stinctionem realem in acervo , licet esse Petrum cum Paulo arguat distinctionem realem , cur esse ex his arguet distin.ctionem realem, cur item esse ex his non erit in re haec duo, qua habent rationem ex his, quia
ad se ordinantur. 1 Gquod distinguuntur ab il- Λ Ffirmat Arriaga . Oviedo , consentito uelis , quae si inpliciter duo sum vel plura. os uar: Negat Hurt: recentior Suar.&Am
. VV ma Dic SzC I. n. O. Examinaudatve. Ossi CITuR VII. ex eodem. Saltem plus munt implicantiae. quam ratione distinguuntur partes unitae A to- n V .. - I, IMPLICANTI A est, qua utitur recentior
sit possibile compositum ex materia forma frituab '
tum,nam sine ullo ord me ad intellectum. nartes o . . . .
Vero constituitur& causatur, illa sunt piiheloia ' 'ς μ 'd in mam spiritualemi, 'ς au'cin principiatum, a parte rei materiati RV L Q η'ς 'Onxi hxςr ordinatur.quod ipsum forma sunt plura subie t. int terminuti tu i ci Q ' sex μὴ ordinatur ad ma Dςm, compositum est unum, S: non plura, nee ' qui spiritu is materia subiectat, nec termibat unionem, sed me ludi P non
ii materia operationes corporeas exercere non
i a POND E R , negando quὁd parte, uniti PQ ς' QR 'δm formae iPirituali, nam forma collective sumptae, constituant totum , Ω eau p VI β i0lum indiget materia ad obeunda,
sc t Lompositum constitutione nemine e6gi )Pς axionςβ aliquas corporeas. tam te dist incta a constitutomego quod neminet RispoNDETuR. Quod forma solam indipeatc 'git n e pastes co llective silmptae sint princi- materia, ad obcundas operationes aliquas cor pia distincta a principiato ; nego compositum, poreas,id verum est depraesciatibus formis. non Domine cogitante cilc unum, unitate distincta autem de possibilibus, eo quod non ostendaturnem me cogitante. a pluribus unitis; hoc verum implicantia informa, quae ad aliquas operatio. cst, quod compositum non subjectet unionem, nes, indigeat subjecto spirituali. lata hoc subjectare spectat ad partem distributive sit inpiam,ncc terminat etiam unionem, quia R IMPLICANTI A est ex Amico: cujus artu. 5e laoc spectar ad partem distributive sumptam. naentum propositum de Angelis, sic accommo si spectat ad partem distributive sumptam, cum dari potest. Omnis composito ex materia &pars distributive fiunt ta , distinguatur realiter forma, ob tendit ut mediante materia aliquam inada quate a toto, hoc ipso competet nemine pericctionem acquirat forma , quam forma cogitanto parti sublectare vel terminare unio. non habet ex se , sed sorina spiritualis si oranem . sed hoc non arguit intercedere alietatem dinaretur ad materiam spiritualem, nullam ae praedi catorum nominc cogitante inter partes qui crUt Persectionem, neque in esse, neque mlx vcra-
243쪽
Operari; non acquireret quidem in esse. Tum
quia anima rationalis non pendet a materia.
Ergo nec ulla alia forma spiritualis. Tum quia substantia spiritualis, est natura sua perfectioria independentior substantia corporca, datur
autem stibilantia corporea indepondens a materia, quale est corpus simplex aut ipsum totum.
Q uod autem forma spiritualis , non pollet dependere in operari a materia spirituali ratio est, quia duplex operario formae lpiritualis cogitari potest, hoc est intellectio vel volitio, dc alia nam tus localis ,Jad nullam autem harum operationum sorma spiritualis indigeret materia spirituali moti ad eliciendas intellectiones, nam cum intellectio sit operatio immanens postulabit recipi in eodem principio elicitivo,non etiam ad recipiendas species intelligibiles, nam haec cum determinare debeant intellectum , ipsa illa
forma, recipi connaturalius debent.
RgspONDERI potest, non implicare contradictionem , ut in esse completo dependeat for. ma spiritualis a mareria spirituali , & licet praesens forma spiritualis non dependeat a materia,
non senuitur impossibilem esse sormam, dependentem a materia spirituali, sicut de facto dependent actiones vitales spirituales a subiecto spirituali; quod est anima. Posset etiam indigere saltem ad aliquas species intellectionum illa forma dicta materia spirituali ; negatur item impossibilem esse formam, quae saltem aliquas
species, non nisi unita materiae spirituali, conna- ruraliter recipere possit. Quamvis autem substantia spiritualis sit indepedens magis, quam substantia corporea simplex, inde nihil convinciturmam se ut substantia corporca smplex, est possibilis,& alia datur quae non est simplex, ita datur substantia spiritualis simplex seu completa hoc est Angeli, cur ergo dari non poterunt aliae spirituales lubstantiae non simplices,sed dependentes a materia spirituali,quae tamen magis erunt independentes quam alia materialia , eo
quod in suo produci, dependeret nonnisi a solo DEO : Et quamvis in hoc superarentur a corpore simplici, quia illud nullo inodo dependet a subiecto, sufficit ut aliis praedicatis superetur illud corpus ; sic ut quamvis materia superet lumen gloriae quia est substantia, luperatur tamen ordine supernaturali, x genere spiritualis entis. Concordaret autem in hoc cum corpore simplici, quia nullo etiam modo, penderet a matcria
substantia spirii ualis patest egere consortio materiae ad suum csse, alias separata a materia, postularet interire. REsPONDET u R. Etiam anima rationalis, ut
habeat esse completum,ad quod ordinatur, indiget consortio materiae, multδ magis id competere poterit alteri formae comparatae ad ma . teriam spiritualem, licet cum iure existendi sincilla materia. Quid si ponatur essentialis nexus inter illam materiam & illam formam, adeoquo inseparabilitas ad invicem' Iv. lMpLic AN TaΑ est. Quia nullius usus esset illa materia spiritualis. Ergo esset essetatialiter frustra. R Esro NDET O viedo : Illam materiam posse cile tanquam comprincipium activum
aliquarum operationum materiae, non citcnim
Contra rationem subjecti esse comptincipium activum operationum aliquarum materiae, non est enim contra rationem subiecti , esse corn- principium activum operationum compositi sinulti enim sentiunt materiam simul cum folina concurrere ad eliciendas sensationes v. g. Octi
tum , ad visionem. Inde pendenter ab hoc dici posset illam materiam fore comprincipium passivum recipiendi operationes formae , sicut sensationes bruti multi dicunt recipi in materia. Conformiter ad dicta supra, posset illa materia, esse utilis ad aliquas operationes,quas forte illa serma non posset elicere , nisi cum unione ad materiam spiritualem. V. IMPLIcANTI A est. Omnes lubstantiae spurituales, quae de facto dantur carent compositio tali. Ergo talis compositio est impositione est impossibilis. Probatur Conseq: Quia omnes homines, qui de facto dantur, sunt animalia rationalia, bene inscrtur 3 Ergo quicunque pos sibilis homu est , erit animal rationale. Ergo etiam quia Spiritus, qui dantur, carerent compositione S: materia S forma spirituali , qui cunque alii Spiritus, carebunt illa. REspoNDETum Disparitatem esse, quia cum definitive homo sit animal rationale,impollibila est esse hominem & non esse animal rationale ιjam autem nego definitive Spiritum,cise,carere compositione ex partibus, unde & indivisibile
Mathematicum caret partibus,nec tamen pro
VI. IMPLICANTi A est, quam proponi tPatet MartinusOlsZenoshi. Si possibile esset tale compositum, illud & esset intellectivum. Esset intellectivum Tum quia omnis substantia spiritualis est intellectiva ; Tum quia omnia recedentia a materia aliquo modo operantur; & quia iu'stantia spiritualis persectissimὰ recedit, perfectissime operabitur, adeoque intellectualiter.
Tum quia substantia spiritualis, non potest ede
nisi vivens,hinc etiam nomen habet Spiritus, no mine tracto aspirMione; qua ratione vita prodi tur: sed non potest esse vi ves vita vegetati ua,nec sensitiva,nam hi vivendi modi sunt immer u ma-
244쪽
teriae. Ergd vita intellectuali vivere deberet. Non esset autem illud compositum intellectivum. Tum quia vel esset intellectivum intellectione divisbili, vel indivisibili. Non divis hi-li: Tum quia Philosophi non agnoscunt partes divisibiles intellectionum: Tum quia omne intellectivum debet attingere objectum indivisibile, alias non differret a sensitivo, obsectum autem divisibile de se constat, non posse attingi cognitione divisibile. Tum quia si posset dari divisibilis intellectio, posset diversis sui partibus diversa, & contraria, immo eadem, contracti toria intelligere: hoc est una lui parte aliquid affirmare, altera negare, quo posito, sequens hanc intellectionem volitio, posset aliqua sui Parte aliquid amare, aliquid odisse, conscciuen rcr aliqua sui parte mereri, alia demereri adeoq; cligna esse coelo & inferno. Non etiam illud Compositum posset intelligere cognitioni indivisibili, quia principio divisibili non potest esse Connaturalis, re proportionata actio indivisibilis: repugnat enim ab agente divisibili produci effectum nobiliorem,& indivisibilem: alias ille effectus & indigeret pluribus principiis, de non indigeret, non indigeret quidem, quia cum siti piritualis ab uno totus pendcret, indigeret autem, quia ab illis per se naturaliter ponere
RESPONDET u R. Hanc rationem supponere imprimis impossibilitatem substantiae spiritualis, quae non sit intellectiva cujus demonstratio poni deberet. Posset illi iubtantiaeco cedi persectissima operatio generice. hoc est spiritualis: qualis foret spiritualis emanatio spirituali iam passionum: sed non esset concedenda perfectissimi operatio sub alternὸ qualis est ratio o Purationis inteIlectivae. Et licet nomen Spiritus , nomen impositum est, ad significandum
vi vCns vita intellectiva, hoc non Obstat , non
appella illam substantiam Spiritum, sed appella compositum nullam habens partem materialem i vel Spiritum Analogice : ad eum mo-dUm quo accidentia sunt spiritualia aliqua, & ta meta nulla illis competit ratio vitae Sed potest etiam bene dici illud compositum posse esse in . tellectivum intellectione indivisibili, non implicat autem a principio duplici, de indi visibili, pcindere actionem indivisibilem; & ita desa cito nostrae actiones vitales a DEO . potentia, habit 'que procedunt, & tamen lunt spirituales stim citque quod aliis praedicaris illius principii,sopcrctur praedicatum indivisibilitans, reperibile in illa intellectione. Quanquam in praesenti etiam intellectione poni potest pluralitas parti-
iam integrantium , ut si alia intellectione intelligatur animal, alia rationale sicut in unione spirituali multi agnoscunt partes , item. que in habitibus. Et licet omne intelle cti viam quod datur , a tringat objectum indivisibile , cur non erit possibile, quod attingae non nisi sensibilia, quorum habeat species. Sed cur etiam objectum indivisibile , non poterit attingi divisibili sublective cognitione, indivisibili terminativε, ad eum modum , quo unio spiritualis in sententia Suareet, admittens partes integrales , singulis suis partibus lotam animam , & non tantum aliquam illius partem unis, quamvis unio ipsa , plures sor maliter partes habeat. Et sicut non sequitur ex eo , quia pluribus actibus diversis anima potest serti in objecta , non sequitur inquam, eandem animam esse dignam Coelo & inferno; ita nec sequetur in ptaesentir& sicut ponitur plurium actuum incomposs-bilitas saltem naturalis secum, quae facit, ne simul sit quis actu odio & amore DEi dignus, ita incompossibilitas partium integrantium divisibilis intellectionis, faciet ne idem sequatur. Nomine partium integrantium , intelligendo partes, ex quibus coalescit intellectio illa indivisibilis.
SEPTiMA IMPLIcANTI A est. Idque pro probanda hac thesi. Impossibilis es maioria Spiritualis. Unumquodque Ens, dicit negationes, cssentialiter ubi connexas, de hoc ostendit inductio, & quidem n. in tantum de Entibus disparatis ut cum Petrus dicit negationem Pauli , sed multo magis in Entibus oppositis & contrariis, nam ipsa Oppositionis ratio fundat specialem exclutionem illius alterius Entis , culus dicit negationem. Quod
ipsum magis adhuc videre est, si aliqua sibi opponantur genere. Nam licet impossibilo sit hanc substantiam, esse illam substantiam, cujus dicit negationem , sed pluribus titulis impossibile est, substantiam es. accidens, cum generibus distent, ipsoque illo generico a se
abscessu, magis distrahuntur, ne in unum convenirc possint, quae inductio, ipsaque Major
resolvitur in principium lumine naturae notum
quodlibet est quod est. Ergo oppositi sibi es.se, quodlibet dicit negationem. Ad quod
principium postea sequitur, ut unumquodque x ns dicat ncgationem negationis sui. Sed Spiritus & Materia dicunt adinvicem negationem sui. Ergb impossibile est spiritum es
se materiam. Minor probatur. Imprimis quaerendo, quid materia neget ex Entibus sibi contrariis, si non spiritum Z S: si materia non dic t negationem spiritus, jam non procedet sua positio,.de subjecto, de quo lis est. Rursus si frigus & calor, brutum dc homo, dicunt negationem sui, certe dicent materia M spiritus negationem adinvicem,t x x neque
245쪽
neque enim minor est inter haec oppositio. Dc- Γ, Υ Γ II ICIII T' A S II
nosccndi aliqua esse contratia, dicereque adm- An sit possibile compositum ex partibus
vicem imbibitam sui negationem eadem osten- rum neutrasiu materia, ncutradit spiritum de materiam dicere negationem sui forma padinvicem. Unde & bona est Categoria divi a Ffirmat ovi edo , qui primus hanc Qu*den sub tantiam in Materialem S Spiritualem, Astionem incepit tractare : Probat i iam dum tamen membra divisionis, dicant ad in Vir sententiam argumento negativo. Quia scilicet ceni negationem sui & oppositionem. Dei ac hoc non implicat contradictionem , solvitquzautem thesi indefinita loquendo. An impli argumenta sic. μ untias iri ualis quae habeat ratione 'Heriti, T Aκ cui gestu M , quia scilicet Antiquitas non est ad ferenda implicantia, quia Oppolitum non cognovit compositionem clienti alcin, nisi demonstrari potest, nempe substantiam spiritualem esse subjectum plurium accidentium spiritualium , non posset autem substantia spiritualis esse subjectum accidentium si universaliter teneret Maior,impossibilis est substantia spiritualis,habens rationem subiecti.
REsPONDET Oviedo, quia Antiquitas in hac materia non discurrebat nisi de composito quod
partes , eo ipso quod habeant conceptum par-. rium essentialium, eo ipso habent conceptum
Quod attinet aulianc Thesim : μpo sib/ω quidditativum materiae & formae. Ergo in Pli substantia stirituassi incompleta recepciv/, C 'si' cat partes os sentiales compositi , .iae rationem jectatι formab rituas substantiam ρ Illius formae & materiae non induant ; Antecedent impossibilitas colligitur per locum Theolog ' probatur , quia secluso conceptu quiddi ativucu m. Nam & esset illa substantia ut supponi' materice & crnue,inihil remanet, pcr quod par tui spiritualis, & non esset: esset ut supponi xurs tes illius compositi, iii ratione partium consti non esset autem : Quia si possibilis esset sub- tuuntur stantia spiritualis, habens rationem subjecti, re R 1, p., oret ovied: accommodate ad varias
spectu formae spiritualis,male arguerens Tl eo' sententias explicantes conceptum primum in 'logi, S quidem iam consensu communi ex eo formae vide eundum. Succus in eo est, carcre Angelos compositione eX materia, quia quia sedlusb conceptu materiae &formae,ab isti sunt spirituales. Et uciat falsa esset lainc causali , partibus inanet adhuc conceptus partis unibui deo Petrus est homo, quia est animal rationale, si posset esse Petrus , & tamen tantum habens rationem simi i locutivi; ita & falsa esse haec causalis 1 Ideo Angeli carent omni materia, quia
sunt spirituales, si potest aliquid spirituale, esse subiectum informabile forma substantiali spirituali. Eo etiam servit. Hoc quod est rcci
lis ad aliam compartcm, quae compartes eruntcsentiales, S non tantum integrales, quia habebunt inter se diversitatem specificam palatium, Se habebunt ordinem ad unionem faciendam , cum intima penetratione inter extrema, quorum utrumque ordinetur essentialiter ad constitutionem totius,&neutra primario, nihi-pere dicit in omni Ente impersectioncm, q ia lominus per se, ordinabitur una ad aliam. maximam destructionem principalis Pexirectio' ita ARcuMεNa ubi est : ponamus illud cornis Divinae, quae est esse Actxim purum. Hi 0 G pus esse vivens organicum , tunc in illa roro, perfectissimum Ens DEUS , nihil in se recipit, quaelibet pars esset actus primus corporis Prga infimum genus substantiar, est substantiam te' nici potentia vitam habentis. Ergo quaelibet il- malis , & haec recipit tam formas accidentales, liv. nars esset anima , ita enim animam definirquam formas substantiales,mediae autem notx, Aristoteles adeoque compositum illud cQnst est subitantia spiri tualis, quae recipit ut constat)formas substantiales,dejiceretur a ratione mediae illius persectionis,adeoquc nec esset substantia spiritualis.
ret duplici sortii l. R EspoNDET Ovi edo , nulla pars illius compositi esset forma,quia forma,quia sorma neces-iatio dicit ordinem ad materiam, qui ordo illic non esset nihilominus. DIC EN D u M est : Agud compositum secundum quod explicatur ab OGedo, i ais bile et dixi secundum quod explicetur ab ovi edo : quia forte si aliter proponeretur non esset impossibile. PROBATu R I. Illud compos tum & esset compositum essentiale , & non esset , esset ut supponitur, non cssct autem , ut probatiar; quia illud compositum ita se haberet ac duae sor
246쪽
inae, si inter se unirentur, quia tam illae serinae, dem ut supponitur, non uni remur autem per se, ad se non ordinarentur per modum actus & po- quia nullo modo explicatur haec perseitas. tentiae, sicut & illae partes , ita illae duae formae possent inter se uniri, in ordine ad localem inti- Possct tamen hoc compositum sic concipi, mitatem, sicut de illae palles, dicuntque praesen- de ratione partium per se ordinatarum ad unio res sermae, ordinem obedientialem unibilium. nem, non est quod una pars sit actus alia potem Ergo sicut illae duae formae non facerent ratio. tia, defacto enim continuum est per se compo nem compositi essentialis, ita nec illae partes. situm, & ramen neutra pars est actus, neutra potentia, cur ergo non poterit esse compositum RΕsposognis. Hoc ipso quod illae p/rxe per se,cuius neutra pars sit potentia, ncia tradicant ordinem nonnisi obedientialem uia bili' actus, quia tamen continuum est polim inteum, non constituent compositum essen i lς grale homogeneum, quam essentiale composi-C NTRA . Quia in eo dicunt illae sotniae xviii, den inpii in quo stet haec integralitas, ordinem nonnisi obedientialem ad uniri, quia M deficient a a ratione compositi essem alis, Don ordinantur ad se tanquam actus, & ooten- qvx dpMic t videtur in hoc stare,quia scilicetria, cx eoque quod non ordinant ut tanquam naturaliter una potest pili sine alia, neque re actu potentia, faciunt quod non sit compo- quiritur ulla specialis di potitia in ordine adsilum essentiale. Ergo etiam in praeserui idem uniri eadem, cur autem non poterunt cile pat- siet, utrobique enim est idem fundamentum, te quae natu raliter non pollini esse sine se, quae non pullulaturi compositi essentialis, nempe de . cfrte erunt te essentialiter ordinatae, quam. sectus ordinis , dicamque nonnisi obedientia ovis siue ordine actus 5 potentiae. lem ordinem, etiam illas partes dicere in ordine ad uniri idque ex eo; quia sidus praesentes sormae nonnisi obedientialem ordinem dicunt ad
uniri, ex eo, quia non ordinantur ad se tanquam actus de potentia, ita & illae Palles.
pROBATuR n. Quia ex nullo capite diei
pollet illud compositum essentiale, non ex eo quia constaret partibus subst uitialibus, nam si duae animae unitentur, illud totum constaret Partibus substantialibus , neque tamen esset
possibile ne sit totum, quod sit corpus sim
plex compositum. Corpus in duplicem considerationem veni
repotcst. Primo prout est in complet inicompositum essentiale, sicut siec est composi- ahquid,& ordinatum ad aliam com p. artem,quae in il sit rorma illius. Secundo potest considerari co
tum cisentiale in toto integrali: Non etiam ilud compositum esset essentiale, quia constaret pxis, prout est Votum quid, seu habens totum, es. Partibus diversitatem specificam babentibus, se sibi debiti integritatem , independenter ab Nam etiam conflatum illud ex duabus anima. alia comparte: irreviter prout est quid compleabus haberet partes diversit .item specificam ha- tuni,& de hoc in praetcnti quaeritur, an sit possi bCntes, de tameri non esset compositum essen. bile, idque hoc sensu. Videmus dari substan tiale, Non etiam illud compositum esset essen- tiam spiritualem incompictam , hoc est ani
tiale, quia haberet unionem, clim intima pene-.mam, videmus etiam dari substantiam spiritua-tratione inter extrema; quia conceptus essen- lem compictam,hoc est Angelos, occasione uotialis compositi, non est conceptus unionis, hinc habita quaeritur; an sit possibile corpus crina ista intima penetratione, nam unio quali. sinplcx, hoc est non compositum cx materia deratum inter se, est cum intima penetratione, de sorma, idque compleIum, hoc est non ordin ea men haec unio non arguit ratonem citentialis tum ad ullam formam substantialem, negat Compositi: Et si divinitus partes aquae se pene- Hur. assirmat Ariag. Sc Oviedo.
rrarent, unirenturque, non tam per hoc ipsum constitueretur totum illud, in ratione totius essura tialis, Ergo apparet solam rationem unionisciam intima praesentia, non formalis ire compositoinesi cntiale, Non etiam illud constitutum acquireret rationem compositi essenti alii. quia iam a pars diceret ordinem ad aliam , quia si illae
Partes non dicerciat ordinem potentiae actus, malorem dicerent ordinem, quam dicant tor- mx aut quaecunque alia aggregata.
ceri Lur per se,& non unirentur, unirentur quiplicamia.
PκosΑΥuκ u. possibilis est substantia spiri
tualis eoinpleta, Ergo & corpus completum. PROAATun I II Non est de ratione corporis completi , dcfacto enim corpus
compositum , corpus est, & tamen non est complebile. Ergo ex ratione sua generica non repugnat corpus , non complebile.
247쪽
Ergo 15 ex ratione sua specifica dari poterit corpus compictum. Quia autem tota probatio stat in solutione implicantiarum, ad eam acce dendum est.
OByrcirua I. Auctoritas S. Thom. ad primide Coelo textum q. a. S i. parte q. 66. Art. 6.
ubi docet quod omnis substantia, aut est potentia seu materia ; aut adt us, aut habens amim, additque si est actus, vel est aetus in materia, & crit
forma illius vel sine materia,& non erit ens lon
sibile, sed inteltigibile, quia omnis actus non in materia, est intelligibilis. RE spoNDETuR. Quando s. Thom. dicit,qubd omne ens sine materia, sit intelligibile, a cipit ly sine materia pro eodem ac ens immate riale seu spirituale, corpus autem illud non est
immateriale, hoc sensu hoc est spirituale, quantumvis materialitas illius non sit desumenda amateria, quae sit compars illius constitutiva, sed ab ipsa ratione corporis. Quando autem Aristoteles 8. Metaph. textu 3. universaliter docet, quod cunctae substantiae sensibiles materiam lia.
beant ue agit de substantiis sensibilibus quae defacto dantur, vel ly: materiam habent, debet sumi non tantum transitivὰ, sicut materiam habet homo. sed etiam intransitive, quod scilicet sen. s bile non debeat esse spirituale, sed corpus, quod etiam convenit corpori simplici. De inde hic non quaeritur de auctoritate, sed de
Ogjiciri R II. Si possibile esset corpus
simplex, Messet intellectuale,& non esset, non esset, quia corpus & intellectivum sunt termini incompossibiles, alias etiam oculus Corporcus videre posset Deum, S ex intellectivitate animae, male ejus spiritualitas deduceretur,.s etiam corpus intelligere potest , esset autem intellectivum, quia radix intellectivitatis est im- materialitas, per S. Thom. ex Dionysio: de sc- ut repugnat esse aliquod vivens rationale , &non esse animal ita repugnat corpus, quod stactus simplex subsistens, & tamen non intellectivum i cum modus operandi scquatur modum essendi, fit ut cum modus essendi illius corporis 3 sit elevatus supra materiam, ctiam modus operandi crit elevatus, adeoque erit intellectio. REspoNDETu R. Non sore illud corpus intellectivum, immaterialitas autem si fundat intellectivitatem, siandat sumpta pro spiritualitate, aut certa conditione spiritualitatis, repugnat autem vivens rationale & non esse animal, quia
ipsium praedicatum rationalis, quod suppomero intellectivo, dependenter a phantasmatius, involvit animal, quod solum phantasiari
seu dependere a sensibus esseque sensitivum potest. Iam autem nec praedicatum actos,nee praedicatum simplicis, nec praedicatum subs.stentis, involvit ut sic intellectivitatem, nec
ostendi potest, quod omnia simul sumpta, illam
importent. Elcvatio etiam modi essendi supra materiam, involvens spiritualitatem,haec arguit operationem intellectualem, non autem eleva. tio supra in aceriam, quae est compars compositi; non implicat enim ut aliquid niti sit secunda pars compi siti,& tamen sit materiale, hoc est, corporeum intransitive, seu corpus. INsTABIs. Esse actum aliquem simplicem& subsistentem, non tamen excludere corpu3, ita implicat atque dicere, quod Ens aliquod ra tionale non excludat insensitivum. Rursus sicut sensitivum praesupponitur ad esse rationa
te, ita esse actum simplicem, completum, subsistentem, aequiparabilem Angelis, qui sunt similes actus, praesupponit intellectivum; ita enim intellecti usi, videtur esse genus ad actum simplicem completum, & incompletum, sicut animal ad rationale vel irrationale. REsPONDETu R. Disparitatem esse ex dictis, quia rationale importat intellectivum d pendenter a sensibus, si importat tale intellectivum, importat sensitivum tanquam principium, si importat sensitivum, importat hoc ipso excludens insensitivum ; actus autem simplex, non simplicitate absoluta, hoe est importante spiritualitatem, sed tantum simplex, simplicitate ne gaiue compositionem ex materia Physica, non
importat aliquod praedicatum rationc critus ex cludatur ratio corporis, nec tale praedicatum, demonstratur. Negatur ulterius, quod ante
praedicatum esse actus completi praesupponatur tanquam gcnus intellectivum , sed e converso actus completus, dividitur in membra, Lωc est,
in actum completum corporeum, & incorpo reum, cujus divisionis ratio in hac materia, semper repetenda est. Quia scilicet non implicat dividi actum completum simplicem, in actum spiritualem&materialem, ita ut illud corpus, in praedicatis genericis aequiparetur Angelis, non tamen in praedicatis specificis, adeoque non in intellectione.
Ostici TuR III. ex Hurta do. Illud corpus
6 esset vivens & non esset vivens, esset quidem vivens; Tum quia & esset perfectius Corpore completo composito, ut supponitur, & nonciliet perseetius, quia careret persectione vi ventis. Tuna quia ratio viventis, prae supponitur necessario ad asse a tus simplicis, non secus
ac ratio viventis, praesupponitur ad esse animalis: Non esset a uicin illud corpus vivon , quia nec posset esse vivens , intellectiacili vita,
ut probatum supra, nec vita veget ativa, clom Vc-gctatio debetur corporibus corruptibilibus,
248쪽
communem materiam habentibus, &affectis contrariis qualita ibus, quarum non osset capax corpus simplex, quia hae dantur a natura , ut materia ad alias successive formas disponatur, nec item istud corpus posset esse vivens vita sensi liva ; nam sensatio ut experientia patet, si me- Uiis primis qualitatibus, qu* tamen in corpore simplici haberi non possunt. RESPONDET uR. Imprimis, non fore illud Corpus vivens, &quamvis sub hac formalitate, esset imperfectius compositis , sub alia tamen
formalitate, nempe actus simplicis, excederet Composita, aqua ratione aetas simplicis, nego Praesupponi rationem viventis, cum hic ratio actus non sumatur promotu aliquo, sed pro Complemento non habente rationem materiae, quae sit compars. Unde non ostenditur praedi- Catum competens corpori completo, in quo sit CXigentia vitae. Iam autem in animalis definitionc pro gcnere ponitur vivcns. Deinde
.Ovied.dicit illud corpus fore sensitivum sed diversis sentationibus non dependentibus a primis qualitatibus. sed a speciebus v. g. a DEO infusis. Addit, quod posset corpus sentire
easdem qualitates, quas non sentimus, per spe Cies illarum, quantumvis laas qualitates recipere non posset, quia potentia sensitiva potest sentire oblecta, in extraneo sublecto recepta. OB jici Tua I v. ex eodem. Illud corpus &esset corruptibile,& non citet corruptibile,esiet
Corruptibile quia esset divis bile, ita ut divisio ruptibile, quia incapax qualitatum corruptiva
RupoNpretuR. Corpus illud fore incorru ptibile, divis bile tamen quantitativle, sed non diVisbile quoad tuum constitutivum, ad eum modum, qWo Coeli dividi possunt quantitative,& tamen unio illorum incorruptibilis corrumpi non potest, eo quod nulla detur virtus naturalis quae possit devenire ad minimum requisitum: Oviedo addit posse illud corpus dici corruptibile per impressionem impulsus contra
Oaiici T V. Suar. Impossibilis est substantia
creata spiritualis, quae non sit capax formae lacci . dentalis. Ergo nec erit possibilis substantia materialis, quae non si capax formae substantialis. RE POND E R. Argumentum multum probare,probat enim Angelos debere constare sorma substantiali, cum non possint non esse capaces sormae accidentalis. Sic enim formabitur argumentum: Non est possibilis substantia creata spiritualis, quae non sit capax formae accidentalis. Ergo nec erit possibilis, substantia spiri. tualis, quae non sit capax Formae substantialis. Anoi potest universaliter, negationem ma teriae pro comparte sumptae, non fundare spiris tualitatem, quia non implicat aliquid non esse spirituale, & tamen dicere negationem matevenire possit ad partem minorem minimo requisito ad contervationem, esset etiam incortiae tanquam compartis, conceptusque spiritualitatis, non est negatio
249쪽
De proprietatibus S affectionibus
Agemus imprimis de quantitate, posea de motu, ι
De Essentia quantitatis distinctionibusque
Ethodus exigit, ut primum essentia quantitatis examinetur.
De primo essentiali conceptu quantitatis.
PROBARi solet L Qqantitas distinguitutil prima Materia: vel, si nolis illam distingui,
praestinde eam mente, quaero indepcndenter ab illa quantitate, re, aut per rationem praecisa, vel materia habet partes , vel non habet 3 si habet, ergo illas non a quantitate habet: Si non habet, Ergo Materia prima, est simplex, & indivisibili S. REs poNDERI potest huic argumento ; con-F Xaminabimus imprimis aliorum sententias, cedendo quod Materia prima, independenter' postea tenendam, adferemus. a quantitate, sit indivisibilis.
INsτ i s. . Ergo Materia, independenter aquantitate, erit ita simplex ac Angelus, veIanima rationalis.
An habere partes emit atrias, sit primo essentialis conceptuου quantitatis 'Docent Thomistae, de ratione Quantitatis
esse, conferre partes entitativas. Consentit etiam noster Vasquea. Quod ut examinetur. Sit
REspoNDET uR. Seclusa quantitate, in aliquo genere, ita se habet materia prima ac A ngelus, vel anima rationalis; nec id involvit ullum absurdum; certe enim in sententia constituente conceptum primarium quantitatis in impen irabilitatis exigentia, seclusa quantitato, aequὶ est materia petietrabilis, ac anima rationalis, neque tamen in hoc est ullum absurdum. A quὸ item non componitur ex duabus partibus physicis, Materia, ac Angelus, nec inde tamen sequitur, intra eundem gradum simplicitatis, utrumque esse. Dici itaque potest, rationc molis Corporeae, adhuc illam Materiam non fore ita simplicem. Dici etiam posset quod independenter a quantitate, habeat virtualiter partes Materia , sitque divisibilis viricialiter, quα
250쪽
quae divisibilitas in hoc stabit; quod sit semper
habens vim, fundandi & emanandi quantitatem, S quod habeat molem, quae apta sit evolvi, parte: fierique ut ita dicam , per additam quantitatem. Inde autem non sequitur, simpliciter esse divisibilem Materiam , indepcndenter a quantitate; quia non est licitum, argu mentari a restricto ad irrcstlimina. Neque let,si dicas: hoc videri dissonum Dialecticae,docenti, valere consequentiam a gradibus inferio ribus, qui utique sunt restricti ad superiores, qui sunt irrestricti, non inquam valet, si id dicas, quia si valet consequentia a restricto ad irrestrictum, Ergo si ego dicam Ethiops est albus :Item si dixero est propositio aeternae vcritatis: Homo est animal rationale, potero etiam dicere, est propositio aetcrnae veritatis , Homo est. D ndum ergo est taxati vhim, quando nam in talibus teneat consequentia, quando non teneat. Et potest esse hoc. Ab inferiori ad stiperius tenet Consequentia, a restricto hoc est dicto secundum quid, non tenet conloquentia addictum simpliciter. Cusus ulterior haec ratio est. Quia ut praedicatum veri ficetur de subjecto, debet esse identitas praedicati xsub:eisti: Quia ait tem est Identitas inferioris, cum . superiore, eo quod superius sit totum potestativum, continens in se potestate inferius, hinc fit, ut teneat consequentia ab inferiori ad superius. Quia autem non est Identitas inter ly secundum quid,& inter ly simpliciter, si enim esset inter haecidentitas, vel utrumque esset esse secundum' quid, vel urrumque esse simpliciter, id edinter haec non est identitas, adeoque nec tene bit consequentia, arcstricto ad irrcstrictum.
PROBA Rr solet II. Quantitas quae in se habet partes ex quibus componitur, non comm ti-Dicat seipsam subjecto per identitatem, sed pcrunionem. Ergo quantitas tantii in habet hoc, quod est, illam ipsam in partes aetii distinctas ense divisibilem. Ergo ulterius, si se ipsa Materia
illa partes non habet, etiam per unioncm quan titatis illas habere nequit: esse enim unitum extremo habenti partes , non est habere par
CONriRMAT ust. Quia quantitas com municat partes, vel quas in se habet, vel alias dii tinctis, non has quas habet, quia hae sunt accidentales, at partes substantiae, sunt substantia-ICS ; non etiam communicat partes quas non habet , seu partes distinctas a quantitate , quia quantitas nihil substantii producit, neque causat in aliquo genere. Ergo quantitas, nullas Potest partes communicare substantiae. R E s poNDE Ri potest huic argumento. Imprimis retorqvcndo argumentum. Quantitas quae in se habet impenetrabilitatem, Communicat se materi ae, nonni si per unionem. Ergo quantitas tantum habet hoc, quod si impenetrabilis. Ergo ulterius si se ipsa materia non est impenetrabilis,etiam per unionem cum quantitate, non erit impenetrabilis, quia esse unitum extremo impenetrabili, non est esse impenetrabile. Deinde si materia & se ipsa, ε
simul virtualiter non haberet partes, etiam ac cessit quantitati, non haberet partes, secus cum virtualiter illas contineat. Unde accessu quantitatis, haberet partes a materia, quae ante accessum illius, nonnisi virtualiter habebantur. sic in sententia non distinguente partes actu ante assignationem , assignatio consert actualitatem partium partes , quae potentia nonnisi habebantur.
PROHARi solet 3. Substantia pedis, non est substantia capitis, potest enim substantia pedis
corrumpi, non corrupta substantia capitis.
Ergo substantia capitis distinguitur a substantia pedis: nam idem non potcst corrumpi & non corrumpi, quae tamen substantiae distinguuntur, tanquam substantiae partiales, quia si distinguerentur tanquam aliquid tertium, substantia pedis, non pertineret ad illud compositum, cum ergo pertineat, debet tanquam pars distingui. RispoNnΕRi posset. Quod substantia pedis a substantia capitis in ratione substantiae, seipsis dist nguantur, seclusa tamen quantitate
non distinguentur tanquam partes, qua ctiam illa seclusa non pertinebunt ad compositum tanquam partes. Sicut & in sententia negante formas partiales substantiales, independenter ab organisatione, partes illae non sunt partes, li- .cet in ratione substantialium, Constituantur seipsis. Itane aliter PROBATuR Conclusio. Vel praecedit quantitatem , claritas illarum partium, quas per te conseri quantitas , vel non praecedit ρ Si prae cedit. Ergo & confert clatitatem partium quantitas ut supponitur, dc Mon conteri: quia ante accellum quantitatis, sam praesupponuntur. Quodsi entitas partium non praecedit illam quantitatem, quaero, an illa entitas partium quas conseri quantitas materiae, sit substantialis vel accidentalis 3 si substantialis 3 Ergo erunt illae partos Materia, utpote partes homogenea; Si erunt Matcria. Ergo non possunt produci aquantitate, quia Materia nonnisi creari potest, quantitas autem non creat. Rursus si partesentitativae, quas confert quantitas sunt substantiales. Ergo quantitas panis, sunt partes substantiales panis, quantitas enim panis debet habere conceptum primo essentialem quantitatis panis, Ergo debet habere partes substantiales panis, quas per te primo dicit. Ergo ulterius,