장음표시 사용
771쪽
sent ecclesia Spiritu humano: Ipsi aute ecclesi 1.ad Tim. ministros manuum impositione instituerunti ex quo concluditur eos hoc ex diuina institutione recepisse. Quod autem sic ministros in-
, se stituerint, patet ex gestis &.scriptis Pauli,&a- φ ἔ-Apostolicis, Noli nestigere gratia &c. Vbi . plene loquitur de gratia ubi salubriter pro episcopatu administrando collata. Item, Admoneo te ut resuscites &c. Vide insuper electione septem diaconorum. Facultatem autem instituendi & ordinandi ministros ecclesiae ab Apostolis per Spiritum sanctum esse datam successoribus, clare ostendit Paulus cribens ad Titum dicens, Huius rei gratia reliqui te Cretae &c. Eandem quoque facultatem Timotheo dedit,quem Ephesinum Archiepiscopum ordi
DISTINC. 23. QV. I. Imperitne ab ordinissusception scillatione
canonica poenaὶ Canonica Anonica poena ea utique est quae pex tornaed ' canones,aut secundum eos infligitur
- prohibens aut arcens punitum ab aliquo gradu ecclesiastico , qui alias eidem liceret. Sunt autem numero septem, deposi-Canon ea tio, degradatio, infamatio, irregularitas,ex- ραν sep communicatio, interdictum, &suspensio. Dei positio est totalis amotio a clericali statu. De- gradatio est remotio a determinato gradu ec---a esesiastico. Cave tamen ne propterea existimes Detriadia characterem ordinis aut ipsos ordines toth, tis.1md. S ed aufertur facultas exercendi actus ipsorum
772쪽
ordinum & priuilegium clericale. Porro haeduae poenae nunquam de iure seu ipso facto incurruntur, sed instigendae sunt a iudice, &hoc propter peccata enormia hqresis,schismatis, S reuelationis, confessionis &c. Nec potest haec poena remitti nisi per summum pontificem. In- Infamia famia est status laesae dignitatis quantum ad vitam & mores. Incurritur autem a iure propter
crimen publicum publice commissum, ut est periurium, aut aliud quodvis crimen publis si propter quod ius determinat aliquem fore in
famem. Deinde a iudice coram quo probatur crimc ei', iudicatur infamis. Peccata aut e pro-ν ter quae quispiam infamis dicitur,liabentur in '
Iure canonico, Infamis vero dicitur qu3 de crimine aliquo publice accusatur,&remediu eius est purgatio canonica. Remedium vero contra
infamiam est restitutio in integrum ab eo qui potest restituere. Irregularitas est inhabilitas ad susceptio item, & executionem actuum Ordinum,ipsa frequentius infligitur a iure. Primb I m: uri- ex quibusdam criminibus, veluti ex Symonia, qvi quae potest esse in ordine, 'el in beneficio. In ordine dupliciter, primo scienter, quado videlicet ordinatus scit se symoniace esse ordinatu, & tunc solus Papa dispensat. Secundb ignorater, ignorantia inuincibili, ut puta quacio alius ipso inscio pecunias dedit ut ordinaretur : Et tamen non dicitur irregularis,nisi exequeretur actus ordinum postquam est horum certior effectus. Quare cessare debet, quousque a suspe- sone liberetur. Symoniacus vero in beneficio
773쪽
non adeo grauiter punitur. Tamen postquam sibi constat qubd symoniace illud obtinuerit, debet resignare,&restituere citcta quet accepit. Deinde fit quis irregubris ex furto in ordine, quando videlicet contra voluntatem Episcopi ordines suscepit, aut omittit prius aliquem ordinem plius suscipiendum. Quod si episcopus
id prohibeat per excommunicationem videlicet ne quis alterius dio coesis, aut non habens d missorias,seu non examinatus se ingerat, di pensari nequit nisi per Papam, Si vero non ad- fu etsi talis interminatio per episcopum dispensabitur. Praeterea incurritur irregularitas ex crimine,quando quis exercet actus ordinis, quem non sulcepit ut si non saceedos celebraret: nisi haberet ignorantiam inuincibilem ordinis non suscepti. Postremo ex contumacia in poenis Ecclesiasticis. Vt si quis excommunicatus,aut interdictus, seu suspensus sacramenta admini, straret, vel reciperet, nisi esset ignorantia inuincibilis. Secundo contrahitur irregularitas ex tribus quae non sunt crimina in eo in quo sint. videlicet ex seruitute illa despotica, seu misera ex illegitimaoe, & mutilatione vel infirmitate enormi, ut si quis priuatus esset citra culpam suam aliquo membro, Tertio contrahitur irregularitas ex aliquo quod indifferenter potest esse culpa, & non culpa, ut ex homicidio,& bigamia. Ideo quicunque fuerit causa :ntetfectionis voluntariae , ut est iudex ferens
sententiam, tortor eam eXequeus, pro curans,
accusans, & testes,irreguailes sunt, Item qui
774쪽
LIBER QUARTV s. 332 interficit in bello etiam iusto, siue interficiens aggressorem cum moderamine inculpatae tutelae : Et hoc propter horrorem sanguinis ef-
fissi. Sed si aliquis det operam rei licitae, &in uincibiliter ignoret alicubi esse hominem, si
fuerit causa interfectionis, no essicitur tunc i regulatis. Haec tamen irregularitas non est nisi ex iure canonico, & humano. Similiter qui contrahit cum vidua, aut cum duabus uxoribus essicitur irregularis, Vnde illud Pauli, Uni' uxoris vir&c. Quod si haec ante baptisinum nofuerint peracta no causant irregularitate, Quia sent poen iuris canonici,cui ante baptisma nul
lus subiicitur, Iuxta illud, Quid mihi de his quae
foris sunt iudicare &c. Excommunicatio maior videlicet squae soldm est poena canonica non minor est separatio a communicatione fidelium in sacramentis, & actibus legitimis,Insigitur autem quandoque a iure, quandoque vero a iudice: λttamen a nutro inferri debet, ni si ob scelus mortale, cui iuncta est contumacia. Vide resolutionem distinct. I9. Relaxatur vero per absolutionem ei' qui excomuuicauit si fuerit a iudice : Si vero fuerit a iure,relaxatur per simplice sacerdotem,c5sentiente D.Tho . ma&Richardo, modb superior no reseruauerit sibi.Oppositu tamen tutatur Scotus, Sed fauo. res sunt ampladi. Ite in poenis benignior est interpretatio facieda. interdictuest arctatioaquibusda actibus ecclesiasticis exercedis,aut eisdeassistendi. Interdicitur aute quandoque persona,frequeti' loc', quadoq; utrunq;. infligitur
775쪽
autem a iure, Ut contra receptantes usurarios extraneos, frequentius a iudice propter multa,
communiter propter inobedientia populi alicuius loci. Remittitur vero ab eo qui intulit, &Extis n. quadoque a iure. Suspensio est prohibitio a ditem excom, uinis per certu lepus, quare finito statuto tem-zai. - 2 pore ipso sui pesus liber est. Infligitur quas p., 7. doque a iure, quadoque iudex enim qui contra Did. iustitia,& conicientiam quidpiam agit in iudicio, in gravamine partis, propter satisfactione ad quam tenetur parti la te, suspesus est per annum ab officio. Frequenter vero infligitur a iudice. Aufertur ver b per cum qui ea tulit,aut per superiorem illius. Hae autem poenae non impediunt ordinu collationem, aut receptionem de facto, propterea qubd una cum illis poenis stetratio ministri, suscipientis intentio, & reliqua necessaria. De iure autem prohibent, sic quod illicite contrarium attentatur. Quia Ecclesiae collata est potestas ordinandi, ut patet ex praecedenti resolutione, Quare potest reiicere quos merito iudicarit repellendos. De prima tamen, nempe de depositione,aut degradatione variat canonistae, & theologi. Eorum tamen opinio habetur verior,qui & episcopatum asserunt esse ordinem, & depositionem non impedire simpliciter ad administratione ordinum.
An siexus muliebris. aut aetas puerilis ordnumsubceptionem impediat λ
776쪽
CVm ad ordinum susceptionem contingat quempiam trifaria impediri, Prim d quia
honesta, seu debita cum praeparatione eosdem suscipere nequit: Deinde quia no licite, seu aboque peccato: Postrem b etiam quia si praelumatur,nihil praestatur. Vtique paruulus vibrationis cares, aut decimum quartum annum aetatis
nondum attinges, primis duobus modis sacros recipere ordines nequit: Tum quia puer non potest se disponere, ut honeste,& reuerenter suscipiat: Tum quia etsi paruulus no o ffendat: minister tamen ipsum ordinas peccat transgrediens ecclessae praeceptum, de facto autem pOtest, quia etsi actus ordinum exequi nequeat, potestas tamen,seu gradus eos exequedi potest tempore actus illos praecedere,& propinquam potentiam: Nec requiritur ibi consensus aliquis seu intentio, ut ait Duradus, S ufficit enim qu bd non dissentiat. Huc accedit caput unicu Cap.V .
de clerico per saltum promoto:Ex quo elicitur j primu quod si Episcopus superiorem ordinem ' 'p'-
omisso inferiori concedat, vere sit talis ordinatus : Deinde quod si sacerdotium,non habenti
rationis usu concedat,vel co ferat,verὶ confert Ratione constat,quia sacrameta,quae no habet contractu matrimonium,nihil requirut ex parte materiae,nisi ipsam materia,& intctione ministri,& forma: sed paruulus est materia debita, Quia vir dec. Ergo si caetera adsunt,ueret est ibi ordinii collatio: Sed emergit dubiu an puer ille obligetur ad continentia, ad qua nullus nisi enproprio consensu obligari potest,citra propriu
777쪽
delictum. Respondetur ipsem quidem ad coti- tinentiam obligari,non ratione voti, cuius ipse non fuit capax, Sed propterea quod ordini sacro annexa est castitas, & id plane iure diuino, saltem sacerdotio: Sic quod sacerdos iure diui no illegitimatur ad contrahendum in futuro. Quare licet uxorati effecti fuerint Sacerdotes nunqua tamen constat sacerdotem contraxisse iuxta Scotum. Respodeturqubdin obligationibus specialib', & particularib' nullus absque proprio cosensu obligatur, sed bene in obligationibus generalibus, quae sunt ex statuto Dei, vel ecclesiae. Sicut puer baptizatus cum fuerit adultus,tenetur ad legem euagelicam : Sic puer ordinatus,cum peruenerit ad rationis usum debet continere ex obligatione, & statuto generali ipfius Dei,& ecclesiae, & no fit huic iniuria ab ecclesia,sed ab Episcopo ordinate. VeruntamenB.Thomas in materia de voto,asserit presbyteratumno illegitimare ad contrahendum,
nisi ex iuro humano, Qua de re posse cum tali paruulo dispensari, quia no obligatur ad castitate obseruandam. Adultus tamen qui efficitur presbyter,tenetur casteuiuere,propterea quod voverit eam,salte virtualiter,&interpretatiue, cum sumpserit illud cui castitas annexa est iure positivo ecclesiae.Paruu aute nullo modo vo-uit. Quia cisi susceperit ordines, quibus annexa est castitas,no tamen suscepit voluntario, chmadhuc non sit capax voluntarii,& inuoluntarii.
Ideo dicitPanormitanus, q, si voluerit gaudere priuilegio clericali,debet seruare castitato:si no
778쪽
OBER QFARTVS. Π luerit,potest uxorem ducere. Mulier aut e nullo modo ordines suscipere valet. Na Christus instituens hoc sacramentu in coena,& vesperi resurrectionis, cum solos Apostolos sacerdotes instituerit, abunde innuit solos viros materiam esse huius sacrameti. Adde qubd nec matri omnium sanctissimae ullum contulerit ordine. Se cus Ecclesia hunc gradum mulieribus nunquaabstulisset. Huc accedit Apostolus interdicens
Gminis in Ecclesia loqui, seu publice docere, I i.
quod tamen proprium est ordinatis. Insuper &natura ipsa easdem ab eminentia hac reiicit, quae dictat mulieres,saltem post lapsum, debere subdi viris ipsis: Qua ratione etiam utiturApostolus. Cum igitur idem Apostolus ad Galatas inquit,In Christo Iesu non est seruus &c. Respondetur id intelligi quantum ad gratiam& gloria copsequendam,non autem quantum ad gradum excellentem habendum.
Vtrum matrimonium fuerit institutum immediate Deo CVm prole procreare no sit actus ex se malus, aut ex se bonus,debitis utique circun- stantiis ornari,ut bonitate recipiat,expetit. Harum aute prima est finis,id videlicet,velle procreare prolem religiose educandum ad am-
liandum cultum diuinum, secundum illud Tobiae, Et nunc Domine &c. Augustinus ergo 'super Genesim,Bonum prolis dicitur non pro-Ies ipsi,sed spes & desiderium quo proles quq ritur , ut religiose educetur & informetur.
779쪽
AItera circunstantia , quod sint determinatae 3. Polis.. personae. Si quidem vaga coniunctio est contra bonum prolis familiae, & ciuitatis. Quare meritb Aristoteles politiam Socratis repraehen, dit: ille enim volebat communes esse mulieres, quemadmodum & Nicolaitae. Tertia est qubdhuiusmodi personae sint alligatae in dissolubili vinculo ob praedicta tria bona,& ne onera matrimonii eos inuicem disiungant. Porro hanc Gis . , . in dissolubilem obligatione ex libera utriusque
Voluntate promanare oportet. Vnde in Genesi cum seruus Abrahae expeteret Rebecham in v xorem Isaac,dix erunt parentes,Vocemus puellam, S quaeramus ipsius voluntatem. Secus set quae. 3. a. queretur forte dissensio, si sibi mutuo non pla-proen . cerent,& contemptus. Vnde canone, Prae sens,
Quod quis non eligit, profecto non diligit: quod autem non diligit,facile colemnit. E xpe- dit quoque ut ibi sit contractus, unde nascatur haec obligatio, qud donent sibi inuicem potestatem suorum corpotum , Et quod isti actus
per certa signa mutuo exprimantur: Alioquin neutri costaret de actu volutatis alterius. Forma igitur huius co tract' est,do si des,vel do ut des. Congruum est etiam istam dationem a Deo institui, & approbari, nam aliter nulli vellent se obligare ad tam dissicile. Hoc autem factu fuis-Gr e x. se patet ex Genesi, & Matthaeo. Relinquet ho-Maub. 13. mo &c. Obserua tamen aliud esse contractum
istum praecipi, & supposito contractu principi
perpetuam adhaesionem. Primum tamen,cum
adest necessitas expedit praecipi, sicut factu est in Genesi,
780쪽
OBER ARTV s. In Genesi,Crescite,& multiplicamini,&c. Secundum autem oportet pro semper dari, iuxta Manb.is. illud Matthaei,quod Deus coniunxi homo no separet. Congruit insuper praedicto contractui
cum honestus sit dc dissicilis in gratia aliquo stigno sensibili a Deo instituto annecti,seu sacramentum proprie dictum coniungi huic contrachini,dicente Apostolo de virginitate,& m trimonio,vnu linque propriu donu habet ex i.Cor. . Deo,unus quidem sic,sius verb sic. Quo verbo intelligere dat, n5 minus esse necessarium
diuinum donii,ut coniugatus bene matrimonio utatur,quam ut caelebs bene cotineat. Sed quando institutum fuit sacrametum matrimo-
ωjὶ In statu innocentiae fuit quidem institutum
matrimonium, ut est contractus,sed non sacramentum matrunonh, cum Omnia sacramenta
habeant efficaciam a passione Christi praevisa,
vel exhibita, sed neutrum horum tunc sitisset institutio. Tereid habetur ex verbo Christi, M tib- λDeus coniunxit, homo no separet, &c. quod non modo primordialem approbauit instit tione,verum ipsam innouauit.Vt sit sacramem tum noui testamenti propriὸ dictu, non obstat quod expresse de institutione huius sacrametino fit mentio in scripturis, cum argumetu hoc nihil concludat. Sussicit enim qubd ex virtute scripturae efficaciter elici possit. Equidem ipsa quoq; coiunctio maris,&foeminae primaria noprobatur expressὸ scriptura a Deo esse facta,&tame Christo teste a Deo est instituta. Exsacris habem' quod oporteat baptizari,sed no habe- Maub. ra x m