장음표시 사용
101쪽
nale ex eadem materia factum, quadratum,
& ponebatur in pectore, & conjungebatur diu perhumerali: in hoc erant duodecim lapides pretiosi distincti per quatuor ordines, In quibus erant etiam sculpta nomina fili rum Israel, sic eos super humeros, & in corde Pontifex babere significabat. suartὸ, lamina aurea pendens in fronte ejus, in
qua scriptum erat nomen Domini. Haec autem vestimentorum diversitas, inquit AIensis qu. ss. circa Articulum primum , secundiim Iosephum figurabat ipsum esse Ministrum, & Pontificem Conditoris universorum. Unde secundum quod
tangitur SU. 8. Ruporis istius orbis siturabatuis in veste Pontoris; 'minalia linea. runica linea, seu brgina terram figurabant.
Baltei vero circumvolutionem Oceani: tunica vero hyacinthina ipso colore aerem praeseserebat : per tintinnabula tonitrum :Per mala granata Coruscationes significabantur; superhumerale sui varietate Celum1ydereum: duo Sardonices, duo Hemimheria, vel Solem, & Lunam: duodecim Gemmae in pectore, duodecim Signa, & Zodiacum , & pulchre quod in medio erat appellabatur Rationale: ratione enim cuncta sunt Plena, di terrena per talestia disponuntur: UarisCςlum empyreum: Iamina aurea, Deum omnibus pra sidentem tamen non videtur haec significatio convenire. Dicendum ergo quoia varietas vestimentorum de- έignabat varietatem virtutum, quibus oportebat Pontificem esse munitum : Foemina-Ita signabant continentiam : Tunica byssina quae multis tunsionibus pervenit ad
Candorem: per mortiscationem carnis munditiam interiorem: Balteus, qui stringit ventrem, continentiam, & abstinentiam: Tunica hracinthina, quae est exterior, &aetherei coloris, conversationem cςlicam, Cingulum vero quo tunica stringitur conversationis modestiam et Superhumerale mandatorum Obedientiam : Rationale vero divinam scientiam: Cydaris intentionem bonae voluntatis: Lamina, cui nomen Dei inscribitur , memoria seu meditatio Dei jugis figurabatur. Denique erant quidam ritus ex praecepto observandi a populo in vestibus exterioribus, in ciborum delectu, incultu divino. Primo quidem in vestibus, quibus indui d
hcbant. plura cavebantur; sic Deuter. 2o. Non induetuae mulier veste virili, o, vir non induetur veste feminea. Et cap. 22. Non in-
Aeris vestimento quod ex laxa, sinsve ηυκ- tum es. Causiae autem, inquit Guillelmus Parisiensis libro de Legibus r. I 3. prohibitionis,
ne vir uteretur vclie seminea, vel e converso, multae fuere: Prima fuit congruentia i disius naturae, videlicet, ur quos natura sexu discreverat, discernerct de vestibus . S Ma, ut opportunitas auferretur turpitudinum latibulis, posset enim intrare vir ad mulierem sub habitu muliebri, & e converso mulier sub habitu virili: ablata igitur est per hanc discretionem vestitus mul ta opportunitas flagitiis. Tertia, exterminatio sacrorum Martis, & Veneris, in sacris enim Martis non solii in virili vestitu vestiebantur mulieres, sed etiam armabantur, ut
in ipsis vestimentis bellici,, idest , . armjs, ipsum tamquam Deum belli. & victoriae datorem Colerent. Et Cocco Graecus in libro maledicto, quem seripsit de stationibus ad cultum Veneris, inter alia sacrilega, & Deo
odibilia praecepit, ut qui nefandum illud
exercet, coronam semineam habeat in capite suo. Eodem modo in sacris Ueneris viri effoeminabantur, videlicet in vestibus
muliebribus sacra Veneris exercentes pro
pter hujusmodi sacrilegos ritus Marti, dc
Veneri se placere credentes, atque quaeren tes . Guarta causa est ut occasio magna Provocationi libidinis auferretur; magna enim est provocatio libidinis viris vestitus muliebris, & e converso, & hoc est quoniam
vestis muliebris viro circumdata vehementer resticat memoriam, & commovet imaginationem mulieris, S e converse, ta causa, ut auferretur occasio maleficii,
quibus gentes illae resertissimae erant, & in eis nutritae. Consueverunt enim malefici, & maleficae in vestibus, aut de vestibus Iibidinis maleficia exercere, & hoc nos in Iibris eorum saepe legimus. Ut ergo occasio hujusmodi tolleretur, jam voluit Deus hanc confutationem vestitus este in viris, & mulieribus. sexta causa, ut tolleretur error
periculosus, e superstitiosa credulitas, qua trahi possent ad idololatriam, quibus Credebant decepti applicatione vestium muliebrium, maximc in sacris Veneris conjungi sibi ac conciliari amore sortissimo corda mulierum prcister quas hoc facerent, vel quae postea hujusmodi vestibus uterentur. Simi Iiter &duceptae mulieres idipsum credebant de viris, & virilibus vestimentis. Voluit er go Deus hunc superstitiosum errorem au ferri de cordibus eorum, per ablationem
102쪽
abusonis istius. ne per illum tandem traherentur ad cultum Veneris. Usus vero vestis ex lana, linoque contextae, prohibitus fuit juxta litteram, quia Sacerdotes idol rum, &in AEgypto maxime vestibus hujusmodi utebantur. Causa igitur in hoc fuitne Dei populus assimilaretur idololatris. alia ea a fuit generalis, ut idololatria ,
quae conjunctionibus exercebatur, ex hoc percuteretur. Tertia fuit, ut ordo naturae
quem idololatrae multipliciter pervertebant, servaretur in vestibus, ut Iinum scilicet sub lana esset, & corpori humano propinquius.
uarta, ut in vestibus, & materiis earum, ipsa quam natura inter eas secerat, discretio servaretur, ut linea sive camilia, natura camisia esset, & tunica, natura tunica, & ita de aliis. Haec enim quae diximus omnia confundebant, & commiscebant id
Iolatrae, ad venerationem maxime elementorum, de qua aliquid loquemur insequentibus, pro eo scilicet quod de commixti ne elementorum, quibus serviebant, e rumque confusione omnia hujusmodi gigni dicebant. Plura etiam erant prohibita quantum ad esum, nam judicavit lex Levit. II. immun da Eressibilia, quae non ruminant, aut non findunt ungulam. Item aquatilia, quae non habent pinnulas, & squamas. Item, volatilia rapacia, ut aquilam, &corvinum genus, & quia am alia, Leva. II. & univem saliter omnia reptilia, sicut stellio, lacerta, & alia quae in terra moventur, ut mustela, mus, & similia. Levit. II. Huius autem prohibitionis has etationes profert Alensis, dicendo, generali responsione, quod ratio fuit elongatio ab idolo,, Iatria. Illa enim animalia quae praecipueri lex judicaviae immunda , idololatrae assi sumpserant , 'vel in ritu sacrificiorum,
ri vel in venerationcm. Patet enim quod
is ex gressibilibus , & volatilibus, de a- is quatilibus idolorum imagines figur , , bant: Unde modi 2o. propter hoc diis citur. Non facies eorum Amilitudinem, quae
is in Caelo desuper, ut volatilium: nec eorum ,, qua in terra deorsum, ut gressibilium: me ,, eorum quae sunt in aquis ut natatilium.
M Item patet quod simili modo faciebantis idola reptilium : Unde Isaiae a. Proiicietis b-ο idola, quae fererat ut adoraret talpas, ' vespertiliones r Et EZechiae 8. Ingressus si vidi, is ecce omnii similitudo reptilium, is, ,, μι hum abominatio, θε annm a idola
ibi ripicta, cyc. Inde est quod Iex hu- , νjusmodi judicavit immunda; veI quia in ,,
talibus. idolis sacrificabant ι unde por- iscus qui non ruminat, sed findit ungu- istam judicatar immundus: quia adhuc is pagani porcos immolabant, & scedera istuo sacrificio porcorum firmabant: non is aliter ratum existimantes, nisi ipsi qui is paciscuntur, aut sederantur, per inter- is medium partium hujus sacrificii transie- is rint. Simili modo Camelum qui rumi- isnat, sed non findit ungulam, sacris- iscant idoIolatrae, & malefici, sicut legi- ,, mus in libro de annulis T. Planetarum: is Ita etiam de aliis intelligendum est. Si- is
cui nunc enim ex necessitate statuendum ,,
esset in regionibus, ubi cattus dicitur ,, adorari, ne ibi inveniretur , & apud ,, quem inveniretur, graviter puniretur: is eadem ratione, & in regionibus , in qui- is bus bum dicitur adorari, si quis bu- ,,
nem in eniens, non statim Occideret, , , pravi animadversione plectendus esset: Hita de praedicta animalia, quae usurpave- ,, tat sibi idololatria, voluit esse abomi- isnabilia Deus suo populo, ut nec ea CO as
ΡRaerepta Dirialia veteris legis ea erant,
quae non si a ratione, sed ex institutions vim babebant obligandi bomines in oriane ad se invicem. QuatrupIex autem ordo in aliquo populo inveniri posset. Primo, principum populi ad subditos. Secundo, subiaditorum aci se invicem. Tertiὀ, eorum qui sunt de populo ad extraneos. suarto denique ad domesticos: Ergo totidem modis dividi possunt judicialia praecepta veteris lepis . De principibus convenienter ordinavit lax vetus 3 nam ut ait S. Thomas, in bona ordinatione principum duo
attenduntur. Primum est, ut omnes habeant partes in principatu, quia per hoc
conservatur pax populi, Sc omnes talem ordinationem amant, & custodiunt. Secundum est summa regiminis, vel principatus , cujus cum sint diversae species, praecipuum tamen est regimen , in quo unus principatur secundum virtutem, &Aristocratia in qua aliqui pauci princ pantur secundum virtutem: unde oetima ordinatio Principum est in aliqua civit te, veI regno, in quo unus praeficitur st-
103쪽
Tract. IV. Disp. III. Art. II. Quaest. III.
curtilum virtutem, qui omnibus praesit, &sub ipso sunt aliqui principantes lecundum
virtutem, & tamen talis Principatus ad omnes pertinet: Tum quia ex omnibus eligi possiunt: Tum etiam quia ex omnibus cliguntur: atqui sic disposuerat Deus de Principatu veteris Legis; Nam Moyses, &ejus successores gubernabant populum quasi singulariter omnibus principantes, quod est quaedam species regni. Eligebantur autem 2. 1eniores secundum virtutem, de isti de omni populo eligebantur. Eleistionem ve-io Principis non reliquit populo, sed sibi Ieservavit, ut palci de Moyse, Judicibus ac Rcgibus: hac de causa. quia populus ille
sub spcciali Dei cura regebatur: neque vero consiluit ab initio Reges in plena potestate, sed Judices, & Gubernatores. ne
degeneraret tale regimen in tyrannidem, quod contingit maxime si crudeles sint, atque avari: tales autem erant Iudaeir unde
Regem ad petitionem populi tantum quasi indignatus concessit. I. Regum 8. Instituit tamen a principio circa Rinem eligendum; Primo, modum cicctionis, qui in eo consistebat ut judicium Domini expectaretur, neque ex altera gente quis in Regem eligeretur. Secundo, qualiter 1la habere deberent Reges constituti ad seipsos, ad Deum, di ad sudditos. Deuter. 8. De subditis ad se invicem convenienter ordinavit: nam justis praeceptis ordinatum est de communione quam ad invicem habere debent. Haec duplex: alia quae fit auctoritate Principiim, alia quae fit propria Oluntate personarum privatarum. Circa utrumque providit lex sufficienter : Circa primum instituendo judices, ordinem judicii, numerum testium, & CertaS personas pro venditionibus, successionibus, cura parentum, & limitibus. Lege S. Thomam de his fusius more suo disserentem
De subditis per ordinem ad extraneoS COn-Venienter pronuntiavit: nam cum extraneis
Conversatio potest esse duobus modis: pacifice & hostiliter; de utroque modo Ra- tutum. De Wιmo, & ctim alienigenae transibant per terras eorum, dc ctim apud illos inhabitabant, prohibendo ne contristarentur, aut molestia illis inferretur, modi 22. 23. de cum volebant totaliter admitti in eorum consortium , cui etiam
Provisum est, ut nec statim admitterentur, c tamen omnino excluderentur, quidam tamen omnino excluderentur, quia hostes insensissimi, quales Amalecitae. De secundo autem, antequam inirent bellum pax offerebatur et Mut. 2o. Fecunia, praeci piebatur ut bellum inceptum fortiter exequerentur. Tertu, ut impedimenta praelii removerentur, remittendo quosdam addomum, qui possent i Nedimenta praestare. suaru denique, ut victolia moderate uterentur, parcendo mulieribus, & parvulis, ac ligna fructifera regionis non incendendo. Lege S. Thom. art. 3. Denique quantum ad domesticos Lex vetus ordinavit convenienter; nam circa domesticas personas tres sunt combinationes, scilicet, Domini ad servum, viri ad uxorem,&patris ad filium. Circa primam ordinavit convenienter, & de laboi ibus illis moderatc
imponendis, & de penis infligendis, & dc
dimissione eorum, qui erant ex populo: Circa secundum ordinavit etiam conve nienter: praecipiendo ut ex eadem tribu d
ceretur uxor, ne tribus confunderentur ut
frater ducat uxorem fratris sui defuncti absque liberis, suscitaturus semen fratri suo, ut alienigenae non accipiantur in conjuges propter periculum seductionis, neque pro
pinquae, propter reverentiam naturalem, quae de tur illis: ut recens conjugato nihil publicae necessitatis injungatur quo possit liberc laetari cum uxore sua, & firmare
amicitiam, ut non leviter uxores infamentur; ut propter odium vir non affligat ux
rem; sed potius dimittat, idque nonnisi scripto libello perficiat, ut denique propter
uxoris odium filius detrimentum minime patiatur. Circa tertium denique, ut patres
filios instruant in disciplinis, & moribus,
ne vacent comessationibus , & lasciviis. Cetera vide apud S. Thomam.
An'quando Lex ritus abrogata fuerit, O, obligare desserit. Notansimi. Quod etsi vetus Testamentum ab Abrahamo exordium sumpserit, quatenus nempe intelligitur pro pacto
quod Deus pepigit ut in Christo benedicerentur omnes Gentes, quod utique pepigit Deus cum Abrahamo, ut Constat ex cap. ad Galat. ubi Apost. ait. Abrabae dictae
sunt promissioηes, e semini e us Non dixit, in
seminibus quasi in multis , sed quo in uno, γ, semini tuo, qui s Cbristus, Me autem
104쪽
eo, TestatNηtvm Gnfirmatura Deo, &α Αγ mimum quidem, quia eredita 'ηt eis eloquia tamen quatenus lex vetus a Testamento di- Dei: sub eloquiis autem maxime comprestinguitur , haec nonnisi tempore Moysis hendit legem quae solis Circumcisis data originem habuit, scilicet q3o. post dictam est, & ideo Gentiles arcebantur ab ingres- promissionem divinitus Abrahamo sectam, su templi, & participatione illius legis nisi
quod utique ibidem indicat Apost. his ver- circumciderentur : non obligabantur autem bis, quae post annos ficta est lex non irri-iGentiles circumcidi, sed in eorum volun- tum Deis ad evaevandam promissisnem. Huncitate, di arbitrio liberum erat, ut constat autem annorum numerum a facta Abraha iExodi I 2. suos si quis peregrinorum in v mo promi Isione ad legis promulgationem,dstram voluerις transire coloniam s, farere ρba-de rcceptionem per Moysem, ita demon-sse Domiηi circumcidetur 'rus omne mastuti- strat S.Ihom. in hunc Apostoli locum hoc num eius, tune rite celebrabit eritque Mut pactor Abraham erat s. annorum cum secta indigena terrae: Si quis autem eis e cibus non est ei promissio, ita Genestos iet. Centena- fuerit, non vescetur ex eo. Haec autem sperius vero, quando natus est ei Isaac, ut ha-icialis prςrogativa populi Judaici supra Gen-betur Gencseos a I. hoc est, post 2 s. annos tiles, non ruit eis a Deo concesta proptera promissione sibi facta, a nativitate autem eorum merita, dc fidelem in eum obseria Isaac usque ad exitum filiorum It raelex AE- vantiam, sed ex mera Dei liberalitate ip-gypto, quando data ei lex Moysi, elapsidium populum prae caeteris sibi heculiariter sunt anni 4 s. qui cum 2 s. faciunt 3 o. QuodJadlegentis, eo quod Christus ex ipso oriun. autem a nato Istacusque ad exitum ex Agr-ldus erat, Quod utique declaravit Moyses pio numerandi sint gos. probatur , quia Deuter.9. ubi alloquens populum Iudaicum isaac suit o. annorum quando genuit Ia- ait: scito ergo qaod non propter iustitias tuarcob, ut habetur Genescos as. Jacob erat Dominus Deus tuus dederit tibi terram bane natus annis 33o. quando intravit AEgyptum,JUtimam in possessionem, eum durissimae cervi ut habetur Genestos et . & sic a nativitate cis sis populas . Μemento is, ne obliviscaris Isaac usque ad introitum Jacob in .ssigy-lquamodo ad iraeundiam promeaveris Dominumptum elapsi sunt anni Isto. Ioseph autem ruit Deum tuum in solitudine , is eo die quo ea resqo. annorum cum stetit coram Pharaone, utJsus es ex AEDpto usque ad Aeum istum semnabetur clanestosqI. & postea transierunt . per adversum Dominum emtendo. Decebat
anni fertilitatis, & duo sterilitati sume ad autem ut populus ille ex quo Christus ingressum Jacob in AEgyptum, ut habetur erat oriundus; speciali sanctitate fulgeret, Genescos qs. vixit autem Ioseph IIo. anniss& peculiari Dei dilectione Hinc ut habctur ultimo Geneseos, a quibus si sub- Moyses Deuter. q. populum Iudaicum instrahantur anni remanent septuaginta terpellans ait : Aua is verba effus de m dc unus annus: fuerunt ergo a nativitatelino ignis, quia dilexit Patres, O, elegit sol saac usque ad mortem Ioseph 26 I. Fuerunt men eorum post eos. Semen, inquam, tu autem in AEgyrto filii Israel post mortem lud benedictum , nempe Christum Domi-Joseph IM. annis, ut Rabanus dicit in glos- num in quo benedicendae erant omnessa Actorum septimo: Fuerunt ergo a nati- gentes . vitate Isaac usque ad exitum siliorum Israel Notandum 3. Quod etsi Lex Vetus soli p de AEgypto, & legem datam clo . . pulo Iudetorum priscripta suerit, ut eam O Notandum a. Veterem Legem solis Iudςislservaret, &custodiret, tamen non ad solos revera fuisse praescriptam, nec tantistes adlJudaeos, sed maxime ad Christianos specta- eius observantiam fuisse ulla ratione adstri-lbat; siquidem ad eos pertinebant promissi ctos: quod utique colligitur ex illo Deu-ines, dona,&lmis observatio; nam promister. . sua es alia gens tam inclyta, quae ba-isiones, & dona in lege ista facta sunt propter beat eaeremonias aei a iudicia λ Psal. s. N iveros Is aesitas, & filios Abrahae, non quitu 1 in Iudaea Drus: Psal. 7. Nun fecit latiteri eundum carnem nati sunt, sed qui filii Α--m nationi, iudicia sua non maην avistbrahς sunt secundita fidem , ut probat Α-eil. Hanc eamdem veritatem luculenter de-lpost. pluribiuemaxime ad Rom.&ad Gal. Hinc monstrat. Apost. ad Rom. . ubi declarans inrcgie advertit S. August. lib.4. Contra Fau-
praeto8ativas, quibus Iudaei divinitus a Deoistum terram Canaam , necnon & omnia donati suerunt, ait 3 suid ergo ampliar Iu-sbona a Deo Iudaeis concessa , sumi posse ἀπ s t. malium quidem per omnem modum, duobus modis, vel in se & ut est aliquod
105쪽
ad eos qui sunt Judaea secundum carnem, vel quatenus est figura boni invisibilis longe melioris ac pr antioris, & sic pertinet
ad Christianos, Temporalium rerum promi βηes, inquit, in Testamento Veteri ontinerti, ideo vela, Testamentum appellari nemo nostrum ambigit, is, qvmi aeter vita promissio , regnumque Caeserum ad nomum pertinet
Testamentum; sed in illis temporalibus figurassisse futurorum , q'ae implerentur in nobis , in quor Dis saeculorum Misenit , non suspicio mea es, sed ustaeus intellectua est, dicente Paulo cum ae talibus loqueretur, haec omnia horae nesis fuerunt , On iterum , Me ηia in figuris rentingebant illis , scripta avrem sunt propter nos in quos finis saeculordi me exit: Non ergo vetus Testamentum ad consequendas illas promissoηes , sed ad istellasmdas in eis nova Testamenti renuntiationes accepimas: vereris quine mi Maiis fidem novo rancillat: His ita pia missis, tria supersunt
determinanda. Primum, an revera iam deflevi Iegis veteris obligatio & virtus: Secundum , quandonam vigere cessaverit .
Tertium denique, an statim ac vigere desiit, ejus observatio morti sera suerit.
CONCLUSIO PRIMA OLEx Mosaica de facto abrogata est, θη iam
obligare de . Haec est de fide definita
ab Apostolis in Conc. Jerosolimitano celebrato ut haec quaestio soIveretur, sicut Iegimus Act. Is . per illa verba Victvm est spiritui sancto, is, ποδιs, nitit vitra immure v bis meris quam baec necessaria. Hanc autem veritatem pluribus probat S.Paulus ad Hom. nam cap.6. Fidelibus bapti Eatis ait,
Non sis sub lege, sed sub gratia. Et c.7. id
de clatat exemplo uxoris, quae per morum
viti soluta est a Iege illius: unde concludit ; Itaque Datres mei, b, τοι mortificati Ois legi per Corpus Christi. Et ad Gal. id varie
bis . si circumcidamini, Cbristus nibit vilis prederit. Et postea: Evaeuati sis a Cisim qui in lege Jui eamiηi. Quibus certe signi-1icat quod gratia Christi Domini non prodest ei, qui circumcisionem necessiario scrvandam esse existimat. Idem Apost. adHebraeos I. ait : Translato sacerdotis necto sui legis translatis fat: atqui Sacerdotium veteris legis translatum fuit in Sacerdotium novae legis nam ctim ante esset Sacerdotium Aaronicum, factum est SacerdotIurre Christi qui dicitur Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melctii sedeel, t Ergo& ipsa Iex vetus in novam cesiit, sicque de facto desiit, & abrinata est. Probatur 2. Illa lex abrogatur, & obligare cessat, maxime quanaeo amplius nori viget respectu eorum pro quibus lata est: sed lex vetus . cessavit oblisare Iudaeos . quibus maxime prςscripta suit: Ergo reve- ra obligare desiit. Μajor constat: tum quia solvi, & ligati respectu ejusdem dicunturν alioqui opposita non essent: tum quia, repugnantiam involvit quod lex aliqua ce leatur abrogata, & tamen vigeat respectaeorum quibus est praescripta Minor verstprobatur Primo, quia lex vetus non fuit data in semniternum, sed tantum ut haberApostol. ad GaI.ε. Donec veniret plerisu
temporis. Ergo adveniente pleniti idine te poris per Cnristum, qui natus est in medio temporum, sex antiqua continuo Ceia
savit. Fecunia, ex eodem Apost Umbram babet lex futurorum bonorum, non ipsam imaginem: sed umbrae desinunt ad Solis ortum, cessant figurae dum veritas apparet. Hinc S. Berri. hom.I. super Missus est: Prodeunte fructu, flos decidit, quia veritate apparente laxcarne, figura pertransit. Vel ut ait Hieron. in P. . ad Cal. Priusquam Cbri i in taω be Evangelium reru'met, bubuerunt suum fulgorem praecepta legalia 3 p quam vero maius Evangelieae gratiae lumen effusι, is sutinniae toti mundo se prodidit, Stellarum lumen absconditum es, Θ eorum radit eate
verunt . Similia habet Theodoretus ad Philippens3. ubi haec scribit , supervacaneus est ocisus , si sol apparuerit, supervacaneus aedurius iis, qui WVὸctam acceperunt sapis tiam ; mutile lae nutricis iis, qui solido risto v scantur . Pasta fert frumentum , sed psquam eoilectum cst frumentum , palea ficitur , ita lex senit Cis um, postquam altem is a
paruit, ea est deinceps supervacanea . Probatur 3. Illa lex censetur esse abrogata quae tant im duratura erat, de vigere debebat usque ad inst stutionem , Ac promulsationem alterius legis succedentis: at lex Mosaica tantum vigere debebat usque ad institutionem Iegis Evangeljcae r Ergo hac instituta prior cessare debuit. Major constat. Probatur minor iis omnibus sacrς Scripturae testimoniis, quibus Deus praedixerat mutationem legis, & status populi facicndam esse in adventu Messiae. Sic per M
106쪽
Iac. c. I. Non est mihi voluntas in trabis. dicit Domiηus exercisuum , , -- marsusiripiam de manu vestra , ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen meum in Gentibus , o, in omni seco sacrificarer, On effertur nomini meo oblatis munda. Quibus verbis averte praedicitur totum illum cultum sacrinci
rum veteris legis abjiciendum esse a Deo , & in aliud purissimum commutandum, ut exponit Conc. TTid. se 22. Cap. I. Idem significavit Ieremias c.23. ubi praemima Messiae promissione per haec vetha. Ecce dies venient, disit Dominus , sumtabo David germen linum, o e. sviait, Propter Medies venaent, Acit Dominus, is, non dirent ultra Urvit Dominus, qui eduxit filios IsraeI i Terra AE pti; sed, Vrvit Dominus, qui adduxit , xit semen domus Uraes de terra aquil nis , , de cunctis πrris 3 Quibus verbis l la pheta significat entiles ad Messiam futurum convertendos . Deniqdie hanc ipsam v ritatem Drobant omnes illi Scripturae te tus, quious Deus olim promiserat se daturum novam legem , qualis est Ieremiae qI.
mee dies veniunt, disit Dominus , Ox ferismdomui Israel, o, domui Iuda Dedus nσvum ;tibi nomine 'Ieris legem signiscat. Hinc subjungit, Dabo legem meam in viseeribus eorum s His enim significavit Deus se aliquando instituturum, & daturum novam legem quae priorem solveret , ut Optimc colligit 1. Paulus ad Hebraeos c.8. ubi cum praemisisset praefatos textus Prophctae, concludit , Dicendo autem novum , veteravit priur, quod autem antiquatur , ρηescit prope interιtum est.
Dices i. Lex semel lata , & promulgata
non abrogatur nisi pcr expressam revocatio.
nem, vel per legem posteriorem incompo sibilem cum priore 3 sed in lege nova lata a Christo non legitur expressa revocatio legis veteris, nec illae leges sunt incompossibitis, sed simul observari possent: Ergo posterior priorem non revocavit, maxime respectu illius populi quem illa vctus obligabat. Resροηδεο r. Negari posse majorem; nam pretier illos duos iiividos abrogandi legem,
Invenitur tertius, nempe quod lex cesset per temporum mutationem, & successionem , quando dumtaxat pro determinato
tempore lata est, & propter aliquem finem quo posito, de obtento obligare desinit; talis autem fuit lex vetus, nam praescripta fuit tantum ad tempus, & donee veniret semen,
idest Christus, ut ait S. Paulus ad Gal. 3.
nam Dis luis suis Cbri ut, ut idem Apost.
docet ad Rom. Io. Ac ideo completo illo tempore, & eo sne obtento cessare debuit illa Iex absque alia abrogatione , Ac revocatione. Hinc Lucae Io. dicitur Lex O, Propbeiae usque ad Ioanηem .
Respondeo 2. Negando minorem , emantum ad secundam partem : Licet enim Christus Dominus in Evangelica lege trahenda non addiderit aliqua verba formalia, quibus expresta significet se praecepta veteris legis abrogare, de revocare, nihilominus revera illam veterem legem sua nova lege abrogavit, ut significat Paulus ad Rom. R.
Exclusa est, inquit, per quam legem λ δελ- rum 8 non, sed per legem pdei. Et ad Ephesios dicens, Legem mandatorum decretis evaeuunx 3 Quod cnim ait decretis, idem ligniscat , ac per decreta sua , seu Ut exponit S. Chrysost. per praecepta, vel ut i quitur S..Hyeron. per dogmata Evangelica . Christus ergo suis praeceptis , suaque
nova lege veterem abrogavit . Neque suit necessaria expressa revocatio, inquit SuareZ L9. cap.Io. via. S. quia opera illarum legum licet non vidcantur form
Iiter repugnare; nihilominus leges ipsae inter se pugnant. HImo, quia lex nova traditur a Christo, ut per se sufficiens ad salutem, & necessaria, subindeque ipsi repugnat obligatio, di neccnitas prioris legis . Deinde , observantiae I ais Mosaicae tantiim erant figurae , & signa futurorum
mysteriorum Messiae . Sacramenta autem
legis novae , maxime Baptis us, & Eucharistia, significant redemptionem ror Meiasiam non es Ie ampli iis faciendam , sed sactam, ac proinde subsistere non possunt
cum illis lignis, quae redemptionem futuri ram praesignabant. Denique, prior lex tan- iim uni populo data est qua distinguer tur, di segregaretur ab aliis nationibus :Posterior vero data est cunctis Centibus , ut Ecclesia habens persectam unitatem ex omnibus hominibus Congregaretur . Dises a. Mosaica lex in sacris litteris dicitur in perpetuum duratura: Ergo nusquam cessare debuit. Probatur antecedens ex illo Gen. II. ubi de circumcisione Deus ait ;Erit pactum Me meum in carne vestra in se dus aeternum. Item Exodi Ia. Habebιtis bane diem .... solemnem Domino in onerasismbus vfris cultu sempiterno . Psalm. IC'. s ainiuit Hudsaeis ιο praeceptum , is, hraei in Isaranentum oeternum . Item Baruch. 3.
107쪽
Neto coramventiam, & ad antecedens di-CO, Vocabulum aeternum in Scripturis sumi dupliciter: Primo quidem improprie &pro diuturno & longiore tempore, quamvis sinito: sic l- sal. s. Eluminaus tu mirabialiter a montibus aeternis Secunia vero pr Pric pro duratione quae principio& sine carcat: Lex autem vetus dicitur aeterna priori modo, quia scilicet longissimo tempore, &rcr multa saecula erat duratura: vel dicitur rerpetua, est sempiterna, eo quod praescripta fuit absque determinato tempore, qua
ratione dici solet perpetuum quod piaescribitur sine termino, qualiter diximus supra in prima Disputatione , leges propriissime dictas debere esse perpetuas. Vel denique
Lex vetus dicitur foedus sempiternum, &perpetuum, eo quod ex natura sua indist lubile erat, nec solvi poterat nisi per causas extrinsecas, & supremam Dei authoritatem, qualiter etiam res aliqua quς per solam vitam hominis durat, dici solat perpetua, ut vinculum matrimonii, prosemio reli3iosa, &c. Sic igitur pactum veteris Legis dicitur foedus sempiternum, quia dissolvi
non poterat donec impleretur: neque lex
illa erat abroganda nisi per rerum positi nem, quas praefigurabat, & quibus positis jam significare, de prauignare desiit.
Dices Lex bona non debuit mutari ratqui lex vetus erat bona : Ergo mutari non debuit. Distinguo maiorem: Lex bona , & pers cta nec per se ad alteram ortinata non diabuit mutari, concedo: Lex imperfecta &quae per se ad aliam ordinabatur persecti
rem , nego. Talis autem erat Mosaica lex, quae tantiim ordinabatur ad significandam legem Evangelicam, quae aliquando erat initi tuenda .
Ex iis collige: Vcterem Iegem desiisse non
solum ratione pr eptorum caeremonialium, di iudicialium: sed etiam moralium. Tum uia praefati Scripturς textus aeque concluunt de praeceptis moralibus ac de caeremonialibus, di judicialibus. Tum quia reprobatio fit prioris mandati propter infirmitalcm eius, de inutilitatem, ait S. Paulus ad Hebraeos 7. quod etiam de prςceptis moralibus intelligendum venit, earum etiam observantia inutilis crat , & in1uniciens ad si lutem Cons quendam . . .
Adde quod S. Paulus ad Galat. 3. ubi dixit,
Legem Disse Paeduratum, statim subdit. Rst
quam venis Des Jam non esse ηοs sub Mau- gego: quod utique intelligitur etiam deproceptis moralibus ι nam pars illius instructionis Paedagogicae versabatur circa prae cepta moralia tactioni. Tum denique quia certum est caeremonialia preccpta ami ius non vigere: haec enim per se erant figuralia quae prisignabant sutura Messς myst ria; Ergo adveniente eo cujus erant figurς, debuerunt desinere 3 alioquin ipsa eorum observatio veritati si dei prςiudicaret ι siquidem constemur nunc jam illa mysteria esse completa: Idem constat de judicialibus quibus succedere debebant praecepta judiacialia Iegis Evangelicae longe pei sectiora, quorum maximam partem nristus instituit Μatib. s. Adde quod mutato principali , desinit etiam accetarium: at in populo Judaico mutata sunt ea, quae praecipuc ipsum secern bant a Gentibus, puta sacrificia, Sacerdotium, dic. Ergo etiam judicialia cessarunt , quia leges iudiciales supponebant populum Judaicum, ut separatum a Gentilitio, & ordinatum ad specialem quidem gubernationcm, & institutionem, & ideo
destructo priori fine, & sundamento, ctiam Ieges cultate necessatio debuerunt 3 nam, inquit S. Paulus ad Hebraeos a. translato sacerdotis necesse s ut legis translatis fiat.
Idem autem dicendum cst de moralibus et licci enim adhuc aliqua praecepta moralia, puta Decalogi vigeant: unde S. Leo serm. I . de Passione Domini cap. s. clim explicuisset caeremonialium praeceptorum abrogationem subjungit, D praeceptis autem moralibus nulla prioras Testamenti decreta rem
bata , sed Etangetico maioris multa svna aucta. Attamen ipsa praecepta amplius non vigent, quatenus a Nosalca Iege prcscritabuntur , sed quatenus vel sunt praecepta legis naturae, vel prout per legem Evangelicam instaurantur 3 Siquidem Decalogum instaurasse Christum Dominum constat ex illis omnibus Evangelii textibus , quibus suadet Deum esse diligendum ex toto corde, & proximum sicut seipsum .
mari per Cbrastin nativitatem, mori veνὸis, extinguι tantum per ejus mo tem . Probatur prina pars : I limo quidem ex
illo Lucae Ict Lex Probetae usque ad
108쪽
Iorarem, hoe est ad Christi Domini nati
vitatem vim obligandi habuerunt , maxime vero in eis p ceptis , & caeremoniis quae Messiae nativitatem , & adventum praesignabam . Adde quὸd aliqua saltem pr Cepta caeremonialia legis impleta fuere per varia Christi Domini mysteria ante mortem patrata: plua omnes illae caeremoniae, quae rius miracula , & doctrinam praesignabant, maxime in curandis leprosis , caecis illuminandis , mortuis suscitandis , ignorantibus instruendis, nutriendis fame- Iicis per miraculosam panum, ac piscium
Derique , baptismus a Clirivio institutus
fuit ante mortem , & vivificandi . ac solvendi peccatum originale vim habuit, subindeque praeceptum circumcisionis oblugare ex parte desiit ante Christi Passionem. Patet etiam secunda parν , Nempe quod Alosaica lex mori coepit, & extingui tantiim per Christi mortem. Suadetur Primo, quia sicut translato Faraia is Meese est ut sat legis translatis , inquit Apostolus , ad Hebraeos 7. ita perseverante Sacerdotio necesse est legem su stereι sed Sacerdotium Mosticae legis non fuit translatum usque ad passionem, & mortem Christi ut affirmat Apostolus ad Hebraeos ς. uui cum dixisset Christum per proprium Sanguinem introisse semel in sancta , concludit : Et ideo Novi Testamenti Mediator es , ut morte
intercedente tu redemptionem earum praevariacationum , quae erant sub priori Testamento re. promissuriem accipiam, qui vocati sunt aeternae Mereditatis , tibi erum Te mentum est , mors necesse es intercedat isatoris. Quas diceret: Vetus Iestamentum vim non amisit nisi ubi Novum instauratum est : at hoc dumtaxat instauratum fuit per mortem christi : Ergo tantum per Christi
mortem vetus Tellamentum desinere , ac mori epit .
Deiηde , Christus ad imortem usque aliqua legis praecepta servanda mandavit :Ergo signum est legem ipsam vim adhuc
aliquam habuisse usque ad Christi passi
Dem. Patet antecedens ex illo Matth. 8. ubi Christus I eproso sanato praecipit ut Sacerdotem adiret, offerretque munus quod Moyses pro leptosis mundatis offerri praeceperat: Δc Matth. 23. dixit. Juper cate-uram Μοψι sederunt solae . i , marisaei :
O, Iaritea Insuper ipsemet pridie quam
pateretur implere voluit praeceptum de comedendo Mno Patarali: unde I u 22. dicitur, venit dier aetimorum in qua ne-eesse erat oeridi riseba: Necesse, inquam, necessitate praecepti, quod ipsemet Christus implere voluit . Denique , Lex Mosaica tota umbratilis erat & figurativa, subindeque non cessarit donec omnes ejus figurae , de umbrae impletae fuerunt: in illae non fuerunt impletae uritiequo Christus jam spiritum e tremum emisturus, dixit; consummatum est, Ergo Mosaica lex quantum ad omnia sua praeceyta penitus non fuit extincta nisi per Christi mortem di Unde merito S. Thomas. qu.I 3. art. 3. ad secundum : Christo pra dicante, & miracula faciente currebant iumul Lex, &Evangelium, quia iam myst rium Christi erat inchoatum. sed nondum consummatum , & propter hoc mandavit Christus Dominus ante passionem Lepr
so ut legales caeremonias observaret. Confirmatur haec eadem veritas ex eo quod
in passione christi Domini velum um i legitur scis Ium Mattb.a . quod in gicium fuisrevera Iegem Moysis cessasse. Unde ΚΑ-ibrosius lib. I. in I.uc. cap. ag. Etiam velumue ii seinditur, quo mysterbrum Davo arvisnatis Getaretur; Et S. Augustinus semmone II . de Temp. Heliam Templi seind tvr , inquit, quia Isuae a bonare nudatur , observatιο an qua dissatatur . Signanter autem dixi Iegem Mosaicam coepisse extingui in Christi morte r non enim prorsus extincta fuisse videtur ante diem Pentecostes quo promulgata fuit tavangelica lex . Lex enim Mosaica non prius desiit quam Euan elica coeperit obligare , cum generatio istius fit corruptio
illius: juxta illud Apostoli ad Ephes a.
Legem mandatorum asecretis evacuans: idest,
Legem Mosaicam decretis Evangelicis excludens , ut exponunt Chrysostomus , Theophilactus , & incumenius ibidem :atqui lex Evangelica non coepit obligare ante diem Pentecostes : Ergo ante illum diem lex Mosaica obligare non desiit .
M orem ut certam supponunt . Minor ve ro probatur : Lex ante sui promulgati nem non obligat ut etiam docet S. Thomas qu. m. an. q. scd lex Evangelica non ibit promulgata ante P.entecosten : Ergo ante diem Pentecostes obligare non coepit . Minor probatur; Tum quia usque ad tempus Pentecostes Apostoli non proposuerunt
109쪽
populo publice Evangelium: Tum etiam, quia quemadmodum lex Vetus non suit ri mulgata, nisi quinquagesimo die a paschate Iudaeorum ue ita non debuit Lex nova promulgari, nisi post quinquaginta dies a paschate sive resurrectione Christi . Promulsationem enim lmis Mosaicae figuram fuisse promulgationis LeFis Evangelicae, docent SS. Patres, maxime S. Au hinus Epist. i I9. Ze S.I eo Sermone I. de Pentecoste. id pariter suadet mira inter utriusque legis promulgationem convenientia . Primὸ namque sicut lex Mosaica promulgata est die quinquasesimo post Pascha; sic
etiam lex Euan elica promulgata fuit diequinquagesimo a Chri isti Domini Resurrectione, Act. a. Secundo, sicut illa in monte Sinai, ita haec in monte Sion promulgata est, juxta illud Isaiae a. De sion exibit lex, Verbum Domini de Ierusalem . Tertio, quemadmodum in monte hinai audita sunt tonitrua , & fulgura , & Angelus Dei vices agens apparuit Moysi in medio ignis: Ita hie fictus repente de tagis bonus tanquam advenientis spiritus Debementis, a rueram dijenitae linguae tanquam ignis .
LEx Μέalea non fisit mortifera statim ae luania vim amisit, sed licitum fuit ,
quamvis non necessarium , aliquo tempore μelas abrogationem illius praecepta caeremoaialia ervare .
Probatur: Illud non potest censeri mortiferum quod ab Apostolis repletis, & it Iustratis Spiritu sancto fuit usurpatum: sed post Christi mortem, postque legis Evangelicat in die Pentecostes promulgationem simo post ejusdem apud Judaeos, & apud
Centes evulgationem, ipsimet Apostoli usur. parunt,&srequentarunt legis Mosaicu=rς- copia caeremonialia, quamvis ea necessaria observatu non iudicarint: Erῖo non mortifera fuit Iegis onservantia statam ac mortua
ejus fuit obligatio. Major constat. Probatur minor pluribus quidem Apostolorum factis. Primo namve Paulus qui ad Galat. a. e. non est passus Titum Gentilem circumcidi, ne veritati Evangelii praejudicaret ι nihilominus AB. I 6. Timotheum ex matre Judaea, dc patre Gentili natum circumcidit,
put in Cenchris: de Cap. 2I. seipsum purificavit cum Iudais ut illos sibi concilia
rct, & cum ipsis purificatus templum est ingressius. IUUer, S. Iacobus qui Act. I s. iverat in
sententiam Pctri, scilicet ut non onerarentur gravi jugo legis qui ex Gentilibus ad
Christum converterentur idcm Act. 2I. consilium dedit Paulo ut se cum aliis purificatum sisteret Sacerdoti levitico, ncm te ut Judaeorum recenter conversorum invidiam, dc aemulationem declinaret, cum enim ex consilio seniorum ita alloquitur, Rides frater quot millia sunt in Iudaei; qui erediderunt, γ -ηes aemulatorer sunt legis: aurierunt autem de te, quia di resiοηem doceas a vidi e , eorum qui per Gentes, sunt, Iudaeorum : dLeens non debere eos eir mouere filios μοι , neque secundum consuetudinem itareri. suid ergo em utique V ortet tamenire multitudinem: audient enim te bupervenisse. me ergo fac quos tibi dirimus: Sunt nobis viri quatuor. voti m
babentes super se; bis allumetis , μηctifica te
eum illis, o, impende in illis ut radant e pira, scient omnes quia quae de te audi
runt falsa sunt , sed ambulas es, ipse east
dieni legem . Quod autem ludicaret Jacobus hanc legis observantiam non esse necessariam, sed tantum licitam, patet ex his qus subjicit, De bis autem qui crediiserunt ex Gentibus , nos scripsisus iudicantes ut abstineant ab idotis, immolato , saurim , sust cato, fornicatione. Denique Apostoli etiam omnes in Concilio convenientes Act. cap. I s. statuerunt ut Christiani abstinerent a sanguine , &suffocato; sed abstinentia a sanguine , e esu flacato una erat ex caeremoniis legalibus: Euo Apostoli non judicarunt mortiferam esse veteris legis observantiam , statim ac mortua fuit eius vis, & Obligatio . Hanc autem veritatem clarius demonstrabit su sequentis quaestiunculae resolutio. Quaeres, qualis , is, quanta fuerit s. au fisi eum S. Hlaransmo de legati observantia post Evangeheae legii promulgationem ς-tra, versia, O, disce aiio .REθρηδεο i. Eam quidem gravissimam
fuisse, ut constat ex littiusque sancti Patri, epistolis ultro citroque hac de re scriptis: Clim enim S. August. Commentarium sancti Hicronymi in Epistola ad Galatas Iegisset, advertinetque cum contendere, quod uae narrantur Cv. a. de reprehensione
etri a Paulo, eo quod ille legalia usurpa
110쪽
ret, seque a gentilibus Antiochenis recens Conversis segregaret , ut viveret Iudaice cum Iudaeis qui erosolimis a Iacobo advenerant: quod, inquam S. Hieronumus vellet illam reprehentionem non suisse striam, sed simulatoriam, nec Apostolus serio, sed tantum simulatorie legalia servasse, ne scilicet Iudaeis recens conversis foret in scandalum; S. Augustinus id graviter accipiens, ita ad eum scribit Epistola 9. In expossisne epimis Pauli ad Galatas imemmus assiquid
quod arer multum moveat. st enim ad Scripturas sanctas ad F fuerint officio a netendacis, quid eis remaneb iis authoritatis p quae tamdem ad Seripturis illis sententia proferetur , c uspondere emtentusae sal uatis subruatur improbiatas p Statim enim ut pratuleris; si aliter sapit, qui e tra xititur 3 dicet illud, quod ' latum erit, bonesto aliqtio officis scri8tor hisse mentitum : apropter cum illam sententiam sancti Hieronymi pluribus improbasset, dixissetque : Itaque , i e Petrus ver eorreptus est, Paulus vera nam ravit, ne sancta Scriptura , quae ad Dem p feris edita est, admo avtboritate mendacti , tota dubia nutet, fluctuet. I andem comcludit : svare arripe, obsecro te, ingenuam, veνὶ Cis sanam cum ebaritate severitatem ad illud opus eorrigendum , atque emeηλndum 3 salinodiam , tu dicitur, cane , incomparabiliter enim pulebrior est veritas Cbrisiararum, quam Helena Graecorum . Hanc autem Epistolam una cum duabus aliis ab eodem S. Augustino exaratis cum recepisses S. Hieronymus, graviter quidem, Ee acer tulit, quod eum ad canendam palinodiam S. Augustinus provocaret: qu
propter ad eum rescripsit Epistolam , quς numero undecima apud Atigustinum , in qua non leviter eumdem S. Augiist. car- it, pluribusque suadere nititur Aposto-Ios tannim stimulatorie servasse legalia: de ita S. Paulum reprehendisse Petrum: Unae
post plura sic Epistolam concludit , Petore Dr EA O , ut quiescentem 'nem olimque veteranum, militare non euas, is, rumsum de vita periclitari, tu qui iuvenix es , in Pontificati culmine constitutus, dorem prius , novis Africae frugibus Romana recta Acupleta . Miri sus it cum auditore , is, lectore pauperculo in aetasi Μοηaseris susurrare .
Igitur hujus controversiae inter utrumque Patrem summa fuit, quod licet inter se con venirent in tribus, Primo, quod observa-
lio sive ficta, sive seria , legalium aliquomodo licita fuerit post Christi mortem :secundo, quod ea non erat necessaria, nec vim. nec emcaciam habebat ad salutem tonio, quod post susticientem Evangelii prς-
dicationem tandem fisc observatio fuit momtisera: Nihilominus in quatuor maxime invicem dissidebant. Primo namque S. Hieron. censebat duo esse distinguenda tempora, unum ante Pasionem claristi, in quo legalia non erant mortua, sed adhuc aliquam vim obligatoriam, necnon δέ expi tivam suo modo conservabant I nec etiam erant mortisura , quia non peccabant ea observantes: Asterum post Passionem Christi, in quo non sollim mortua suerunt legalia, nec ullam obligandi vim, se emcaciam habuerunt sed etiam mortifera suerunt, ita scilicet quod peccarent mortaliter quicunque ea observarent: t'nde ita S. Augustinum interpellat, Iudaeorum Paulus caeremonias ob
servabat, eum iam CHisti esset Apsalus, is
dicis eas non esse pernicissas iιr, qui eas velint fui . Parentibus aeceperant, eustadire λ E oe contrario loquar, on reclamante mundo , inbera voce pronantiem, caeremonias Iudaeorum,
is, pernitiosas esse, is, mortiferar Cbristianis , quicDmque eas observorrit, me ex Iudaeis, me ex Gentibur, eum in baratrum diaboli δε--latum: Finis exim lmi Corsus ad iustitiam omni credenti, Iudaeostilicet, is, Gentili; neque enim omni eredenti eriι finis ad Joitiam, si I daeus excipitur. Sanctus autem Augustinus volebat distinguenda esse tria tempora, unum ante hristi Passionem in quo legalia n que mortua erant, neque mortisera: aliud, post tempus suffcientis promulgationis Evangelii in quo legalia mortua sunt, & mortifera , quia videlicet sine mortali riccato ab hoc tempore observari non potuerunt 3 tertium autem erat tempus medium, scilicet
a Fassione Christi usque ad Evangelii sum-
cientem evulgationem quo tempore legalia quidcm fuerunt mortua, quia neque vim aliquam ha bcbant , nec al,quis ea ex prae cepto servare tenebatur: non tamen fuerunt
mortifera, quia illi qui ex Judaeis conve si fuerant ad Christum , poterant per iatempus legalia servare, dummodo non putarent illa esse necessaria ad salutem: quasi sine legalibus fides Christi justificare non posset. Fecunia, S. Hicro mus existimabat, quod Apostoli numquam secundum veritatem serinuaverunt legalia , sed simulaverunt se ea servasse, ut vitarent scandalum eorum, qui