장음표시 사용
181쪽
sed terum necessat larum cuia non omnino soluuntur. Nobiles maiores simpliciter, Cogitatiuae vim imitantur quoniam libere circa v numquodque exerceii possunt. in reliqui, tamen caeterorum naturam non excellunt. seuti Cogitatiua,s per se c5sderet ut vel e cot Potea est.
Nobiles demum trium ordinu prs stantio tum te pori. debunt eidem Cogitatius. quatenus tribus rationibus ut alibi demonstratum ess) illustratur: obtinetit enim eiusdem humanae societatis bona, de praecipua quadam prato tiua ab ea decoratur,ut Cogitatius euenit quatenus meti, beatis spiritibus, ac Deo Opt. Mai. adhaeret. Mune tum autem singulis ordinibus demanda loruiniatio talis fortasse et it . Cives quatuor ordinum praestantiolum, ipsi scilicet Nobiles maiores, sue scit benemeriti sue no sint bene metiti, quoniam illorum unusquis. ue libere Rei p. incumbete potest, deliberandi ac con.
utendi munus admittent. Ex eisilem etiam ordinibus assumentur oratores, e ercituum Imperatores , necnon Imperatori a silentes, concordia communis curatotes, ludices, communium honorum custodes ac dispensatores, nec non prasiati annonae,ae reliquot si omnium, quae comunitet sunt necessaria ae recte expetenda. sortasse tamen rationi constitium erit, ut ciues bene meriti in his muneribus teci
piendi , ae in bellicis praecipue pistogatiua aliqua stuantur. Ideoq; totius exeicitus imperium Nobilibus pii mi ordinis, ut plui imum demandandum erit: admini stratio militiae singulatum Prouinciarum Nobilibus eundi ordinis: sagularum ciuitatum Nobilibus pii mi o diris. Nobiles autem maiores simpliciter torius vel Equita
tus vel Peditatus, vel tormentorum omnium, duces to-
si tuentur. Reliqua munia demandanda erunt ciuibus trium ordinum inferiorum, ita tamen ut Magistratuum seu munium dignitas oldinis dignitata respondeat. in his igitur,quae ad bella pertinet, Nobiles minotes Equi tum ordinibus praei ut atque Peditum cohortibus. Qui ingrediunt ut Plebis maioris ordinem, erunt Equites tucat haphtaeti tum leuis armaturae, atque etiam inter pedite, Centurionum munus admittent. Plebs minor pedibus militabit, ita tame vi ex eadem dissumi pollini ligna deserentes atque ordinum da tecto res. in his, quae ad Iudicia pelline .l, Nobiles minores Causarum defensores ae Scribae et unt. Plebs maior lo colum Iudicialium, legat um voluminum, ac citetoria huiusmodi custodiam tecipiet. Plebs minor Praeconuni, seu Cutiorum cinera sustinebit, eademque sci uanda et stin estetis precipuis Magistratuum Oidinibus,prout unicuique conuenit. Quod autem ad Eeelesae Pastorum, ac Sapictum inii nia attinet, decernendum et it,ciues v muscuiusque ordinis,si ex aliquo Dei ac Naturae dono his digni repeti. antiit ad illa admittendos esse:nam hie terum simpli citer humanarum ordinem tranicendum, ideὀque hia. manis legibus cohibenda non lunt.
De ed canaortim ae eruiuendorum rationisvis ac Iaraci auu . V 4 de ciuium ordinibus muneribusque pro-l prioribus dicta sunt, palatiores nos reddunt ad ea adumbranda quae ad eorundem educa 'tionem ae diiciplinam pertinetit. docent s. uidem, non eadem ratione v numquomque ciuium or. mem erudi edam ac disciplinae tradendum, sed curam laboremque praecipuum circa nobiles niuiores impendendum esse. hi neitipe sui linete debetit maxima praecipuaque munia, ex quibus tanquam ex ptortitis fontibus commune bonum communit que totius iocietata, felicitas dedueenda est. Locis igitur dasciplimium coniti tutis ui singulis ciuitatibus minoi ibus ciuium maiorum
fili Oi es, siue in ca Euc easta aliam nauatur, quatenus
ad magistratu suscipiedos apti se habiles ted edi sui tivna cum disciplinarum magi illis ac curatoiibus tu illi,eongregabuntur tu meis habitabui. nam lege inuiola. bili decernendum ei it, nemini aut extra patriam propriam patere disciplinae loca, aut his non legitime pete uisis ad hos magistratus sustinendos aditum piaberi posse. l lli, qui simplicitet sunt ciues maiores', dabui sti gulis annis pio expulis ac magistris, id quod rationibusti eductis lege suetit constitutum. ciues autem bene meriti pro metitotum qualitate vel iiihil dabunt,vel parte
Ad easdem disciplinas admittendi et uni cmerorum ordinum pueri, ita tamen ut in ea una loco non habito, nisi sol te nobilibus maioribus deseruiatu: sed ad eu ac cedat, vel singulis vel statutis diebus, prout unicuique ordini conueniet. Nobilium maiorum pueri ingredien- tui disciplinae loca septi no anno completo. per primi namque septennia cursum educabunt ut in paterni, stibus, seu in partia, seu extra partiam, si sol te parentes extra propriam ciuitatem iocialia munia sustineant. Edu cabuntur a ut eui matrum quidem seu nutricum cura,sed illi, legibus ac animaduersionibus, quae ad Dei cultum vetamque pietatem recia imbibendam ab ipsis Ecclesiae
Pastoribus ad corporis vero fitinitatem,ac robur, adau gendum , a sapientibus constituemur. Accedet etiam rudimenta huic aetati consona,qua ex eorunde sapientum legibus curanda erunt.
Transacto primo septennio , totius potius ciuitatis quam cetii alicuius ciuis filii censendi si 't, ideoque ex foetetatis legibus Patriae tanquam pio priae matri de
Idem circa eiusdem ordinis puellas sanciendum erit. nam his quoque certa disciplinatum muliebtium loca constituent ut, quibus Matronae plaeetunt. legibus etiam cauendunt erit, ne aliquis daciplinam egressus, uxorem ducere intendens aliis nubat, sed tal bus tantummodo associet ut tamquam legitimis tot us societatis stlabui. hae nempe tatione & ipsi . Oniuges se inpet con eoideserunt,& illorum fili; in ipso quoque semine ae in ipso
materno utero vitiusque parentis virtutem imbibent, quam domesticis etiam exemplis assiduisque admoni tionibus accedet ibu, ita fovebunt,ut omnia piscepto, tibias ad vota su hcedant.
Pueri cuiuscunque patrii sui ingressi distis lini loe
eodem idiomate vietur, atque etiam, quatenus eisdem studii, incumbunt, eadem amictus sarma. Optandum etiam eis et vi in unaquaque ciuitate loca disciplinae ex simili aediseloium forma similem aspectum obiicerent..t idiomatis vilitas vestiment tumque ac domo ruta sun ima sinitiiudo eisdem studiis ac educationibus ad iuncta,ciuium animos tanquam eiusdem domus filioisi
Secundi septenath cuisu qui te spectu communis dis ciplinae est piimus, pueris praeerunt non tantum Ee clesae Pastores ae Sapientes, sed alij et iam qui illo, in-iliuent in hi, quae aequaliter pertinere videntu ad unu-
quemque in virum eualuium sev xt cognoscenda, seu ut appetenda seu vi agenda, ac facienda. Decimo quarto aetatis anno expleto, puerorum unusquisque eo iunde etiam voluntate percepta,ad id sinsu latitet diligendus erit quod illi coducibilius ae dignius
futui uin exilii obitu C huius enim aetatis iuuenes,communibus teci e decuiss, quadam praeseserte solent , ex quibus uniuscuiusque indoles, ingeniu,atque cetis animi propesones qua uitulisit me colligi coniectarique ponsunt, matuto praesertim supet id optimo tum culatorum costio habito. Patet autem , virum quodque sociale munus ab aliqua animi virtute pendere, eandemque pio potirone quadam reser te. Quapropter, sicuti sociale munus decetitissime sustinet ut, du adsunt cognitiones,aiseetus ac facultates quae peiscere possunt illam anim pariem cui tale sociale munus proportione respondeticae teisque cognitiones cognitioniique modi accedunt. tam uniuersales qua particulares , quae prioribus opitu lantur,ita dumi uetita virtutes his cognitionibus, pio.
pensionibus, ac facultatisus desciuientes mani teste seu vageat
182쪽
vigent,seu tingetiescunt, tute con ectare licebit, iuniores his muneribus ex disciplinae dilectionibus persecteteu imperfecte ministraturos His autem conceptis , iuuenes,qui prius eisdem Magistris, eadόmque diseiplina
utebantur, seiungendi erunt, ae cetiis institutoribus
committendi, 'rout ptopitae directioni conuenit. Hae autem directione, ad quatuor praecipuas fortasse
deducendae sunt. Prima caeteris omnibus praestantior,
perseditissimas Ecclesiae Pistorum dote, sibi pio ponet, huic que summae etiam sapientis studia adiuticta erunt.
secunda summorum Imperatoium atque Exercituum Ducum virtutes aemulabitur. Tettia prastantissimo, oratores ac negotio tum gestotes instituet, huicque Iudicum munia accedent. Quarta ad quorumcumque bo noti m utilium optimam administrationem atque usum deducet huic que a ccedent, qui Mercaturis ac conue Nienti ei uium victui,necnon qui altibus omnibus recte
Deliberantium vero ae consulentium praestantiam
nulla harum directionum sngularit et sbi proponet, tu
quia haec pendet ex communioris disciplini consummatione, quae non unica tantilm ratione pei scitur, sed ex
halum directionum unaquaque, ium quia quilibet directio deliberatores nstituit te spectu eorum quae si .guli, direti ionibus sunt propria. Itaque directiones omnes simul coniunctae pet sectum consulentium ae deliberantium collegium patient. clim enim satis dincile vel potius imposs)bile si unicum hominem Omnium expertem esse,ac circa omnia ita delibet a re ut in singit iis , propriis tam iam innitatur consilis, persecta foc tetas id curate debet quod pos ibi leae sic deest 'ut scilieei consulentium ac deliberantium collegia constituantur ex viris omnium quidem expertis, in aliquibus autem
praestantissimis. ni vero singularum directionum magistri . Pastorum
Eccless tamen .sapientum,ac communis diseiplitis cu. xatorum cura non recedente, iuuenes aliis legibus instituent per tettium septennium,de aliis per quartum, rquo ipsa disciplina perficietur. Hatum autem aegum t a. Qiones.non paucas nobis sitiasse subministrabutit ea qus
in hae humanorum actuum dite ilice philosophia ex. ylicata sunt. clim enim snguis directiones intueantur
certos magistratus,qui cet tis animi partibus proportio. ne tespodent manifestum est his perceptis.qus pertinet tum ad animi affectus per sciendos,tum ad singula mu . ni a te te sustinenda, diutius latete non posse rationes singulatum directionum recte institi tendatum. h e ta. men plenius consummabuntur accedentibus iis qus ad sapientis incrementa maiora conserunt, taliaque petita viantium auidua meditatione. Iuvenes veri, ut existi mami decurrente tertio aetatis septenario, in iis prε-cipue rusti tuendi erunt qus propris directionis munia re ipsa ac plenὸ non complectuntur, sed ad illa animum
paratissimum reddunt, seu quoniam principia ac operandi modum demonstram , seu quoniam illorum ima ginem pisciserunt, seu quoniam temonent impedimenia Qua te illi,qui ad perfectam pietatem sunt de dueendi quantum ad animi affectus ea tantummo do attingentqus animum ad pietatem excit ant, quς ad eandem dis ponunt,qus animum vitiis piligant, & eundem viti mi.
oh. d s. Quod vero ad doctrinam pertinet. circa illa detine inmt di erunt, qus recte collecta totius saer doctrinae semia in is tia obiicere possunt se eiusdem logicam seu tationalem
is studia saeuitatem referre . quemadmodum enim humans sa se H in pientiae cursus quinque eotemplationum ordinibus vi. uituti utique eonsummatur,ita sertasse diuinorum Sapientia, quatenus ad pleniorem statum perducenda est,eaeposcit totidem contem illationum ordines, qui humanarum contetaplationum Oidinibus proportione respondeant.
Prima quas interatum prooemium colliget ea omnia qui ad lacrorum eloquiorum studium impellunt, sue Natuis vim impulsi;lque demonstrant,cue humanae Sa
pientis lumina obiiciant, sue ab eisdem sacris paginis
suppeditentui. Secunda Logic ε facultatis naturam ita . reseret, ut doceat sngula metienda esse non ex aliqua
lii mane rationis vi,sed ex iis tantummodo, quorum v-sus ae rationes ipsa sacra eloquia complectunt ut ac So
Hse in plures partes distinguenda erit,ut stipulis tationis actibus respondete potat. Prima pars sinpliciter colliget voces Oinnes, quε habentur in sacris ludiis, nec non foea omnia obiiciet in quibus illatum una usq; ad .sum deducitur. Secunda varias singulatum vocum signiscationes ae vires scrutabitur, quas eiusdem Seri. pturae aucto litatibus confirmabit. & haec quidem a voacibus ad conceptus deueniet. Tertia quae ad res ipsas magis accedet, colliget voces omnes, quae rei unicae in
sacris eloquiis aptati solent, idque iespectu uniuscuius
que rei,cuius scripturae sacrae mentionem faciunt, quo in opere auctoritate smilitet adducendae erunt. Quarta
quae a simplicibus ad coniuncta deducitur, c lliget omnia quae de unaquaeque supra dictarum rei uni in eisdε sacris paginis assirmantur, seu negantur ta aperte quams rate, seu parabolice, auctoratatibus similiter ad uti
ciis. Quinta , quae perducit a propositionibus ad dis
cursus, animaduertet, ae colliget discurrendi arguent di, ac eolligendi modos, quibus utuntur sacrae scripturae, atque etiam Patrum praecipui. sexta , di vimna doce i re potetit quanam latione his discutiendi mouis, sacris scripturae debeant interpretali, atque ab una sententia
plutinas sententis firmis lime ac tutis sine colligi possit:
ad quod etiam non parum conducent loca dialectica. Haec verti contemplatio non tantum animum ad dia uina eloquia recte contemplanda palatiis muni reddet,
sed ad quascunque etiam haereses seu iam ortas seu quae oriri postent, compti mendas ae euellendas principia ecfundamenta ubertinis suppeditabit, de teipsa demonstrate potetit sactam Theologiam celtissimam esse ae sibi abunde sufficere. Itaque ex his Deile exsurgent tres contemplationes ordinum praestatiorum, quarum prior haud secus quam prima scientia versabitur circa entia absolutὶ , di hu mana diuinis ita coniunget ut diuinorum pixstantia clare admodum elucescat: posterior naturalem sciet iam utcunque reserens, creationis initia ae totius se desaecursum una cum his quae illi annectuntur, certa serie sacrae Scripturae ac sanctorum Patrum auctoratatibus dea monstrabit postrema docebit ex eisdem saetis litetis ae ex sanctorii in Patrum docilina omnia quae ad moles sa eiunt M tam solitarias redomesticas quain ciuile, actio nes inuit uete possint, sim sitque Ecclesastieam hietat chiam ac partium singularum munia demonstrati.
Quemadmodum autem qui pietati stu ent in tertii
septenarii de cultu intra duarum speculationum termi tim detinendi erunt,ita qui persectiorem sapientiani a-uent circa Mathematica erunt recte instruendi. nec non dialectiei, seimocinationibus ex et cendi ac exacuendi. Qui belli eam aemulant ut virtutem venationibus cle-btiotibus exeicendi erunt,s insitque erudiendi de sngualis quae venatoribus occultere solent, etiam diiuisae uiora animalia persequuntur, e de his quae persecta venandi ars in singulis exigit: postmodum venatotum etiam duces constituentur, ut holum unumquodque recte pertractare ae praestate posunt.
Qui magni oratores euadete i ntendunt,ota tot si pis stantio tum orationibus iam consectis diligenter ins stent, singulorumque alte percepta imitatione eandem consequi enitentur, causis etiam ad libitum sbi cons ctii. Similique ratione, qui iudicum munia susceptui istini,di qui diriguntur ad telum utilium peti etiam administrationem ac plocutationem, tractabunt ea qua
supelioribus proportione respondere videntur. In eodem vel ci septenatio Iuuenes non propria tantum, sed aliena etiam scrutabuntur, quatenus propriis aliquid seu adiumenti seu ornamenti a serte pollunt se
enim proprii pio posti persecta adeptio spe tanda erit.
Elicient ut etiam alia commoda minime spernenda : tu. uenes namque ita eluditi non tantam eiusdem directionis ciues iudicare poterunt, sed aliarum etiam : nameognoscent uniuscui que detera ionis vias, ita cetis sutidamenta prae rua.
183쪽
Praeterea, dum iuuens aliquis in tertii huius septen-nij cursu inuenit ut vel patu idoneus vel minus propen fas ad propthe directionis bona agipis egda. Curat iumconsilio ac consensu aliam dilectionem ingredi potetit scuius non erit omnino expers.
in quarto septenario, iuuenes deducendi erunt ad ea ut vere ae reipsa pertinet ad propi iam uniuscuiusque cirectionem, ae in illis tantummodo detine di: ita enim summum persectioni apicem in ea attingere poterunt. Qua propiet,qui pietatem precipue exquitiant,non sine magna veneratione ad ea deducendi erunt qus diuino tum eloquiorum illuminationem continent, di ad sanctitatem perducere solent: smulque tribus praestantior ut contemplationum ordinibus insudabunt. In Ecclesis ei iam ecclesastica munia, prout illotu exiget oido, ex-lescere porciundi Qui Sapientiam exoptant,setio ad ve-lritatum omnium sontem dueentur. illius vi ea iunciem seriem omnem ac pulchratudine percipient tandemque perducentur ad agendorum scientiam, ad hane scilicet moralem, atque ad illius singulas patres pei seu ius acutiusque discernendas. Quantiis autem dum disciplinae loca inhab tant,pet-ceptioni potius quam inuentioni studere debeat, cura- dum tamen erit ut disciplinae loea egressi, eisdem contemplationibus ins stentes,ea etiam inuenire ac demoniale possint quae ad summam humanae diapientiae consummationem desiderantur. Eisdem demandanda erit cura iunio tum tertii septennia necnon alioru qui disciplinae loeum inhabitant,cuiuscunque ordinis fiat, quos in Mathematicis ae in Dialecticis instruent. Qui diriguntur ad militatem praeliantiam, acietum
incessus, motus, ac caetera omnia quae vete ae te ipsa bellica sunt, intelligent , in hisque de ips exercebuntur, Nullorum ordinum elues eettis diebus exercebui. Neque
sotia se inutile erit huius aetatis iuuenes, s sol te holiis
patrios fines attiget it, comitati milites, quibus finium custodia est demati data, ut hostiles acies intuentes, fit naiores ac prudentiores in illotum aggressionabus eua de te pos,int. Aliatum dilectionum iuuen: bus ea dema. danda elunt quae his proportione respondent. C, o XIX.
, O i enarrationem socialium munium, ac illorum quae decentem ad eadem sustinenda aptitudinem demonii rate pias sunt, ea perscrua tanda sunt quae pisterea des deramur, ut persectus lina foetet alis sorma clatius ac plenius concipia. tur,videlicet quibusnam ex decenti Naturae ordine de mandanda sit potestas Magistratuum eligendorum, qua nam ratione illorum unusquasque si constituendu ,&quodnain obtemperandi debitum, piaecipiendi a ueloti ias, moderamen, & numerus unicuique conueniat Ριε-cipue autem anim aduertendum videtur, tam Ecclesiae
Pallores quam sapientes, quorum ministerio humana foeteias pinitant tota assequitur bona, duplicem con templationem admittere, in seipsis scilicet & absolute, di quatenus humanae societati assistunt: humana quis' pe inens quae trium praestant totum affectuum, ex qui titi, hie socialia munia colliguntur, sons atque radi est duabus smilitet rationabus contemplari solet,vide. si et in seipsa seu absolute, de quatenus corpori e puta. tui. Ex pti oti contemplatione neque pallore, Ecclesiae neque Sapientes, societatis palles sunt, sed societatis inducendae atque perficiendae vini continent: ideoque societatis principia quam decentissime appellati pol sunt. Ex Posteriorix et d. societatis quidem sunt partes,
sed ea ratione ut neque a societate pendeant, neque proprium ab eo recipiant Esse. nam neque huma na mens, quatenus in se ipsa atque absolute consderatur, hominis seu pars seu forma centcnda est, licet lio
minis constituendi vittutem contineat: quatenus vero corpori corporeisque virtutibus copulatur, homini, quidem pars ac forma est , ea tamen latione ut a cor pote corporeisue virtutibus proprium Esse non recipiat.
Admirabili autem quadam dispostione euellisse vi detur, ut hi tres regentium ordines praestantio rei, qui huius societatis principium sunt)N quatuor obtempe tantium ordines insitiores qui eiusdem materia re te censentur l ei potius ac Naturae quam humanis legi
bus constituantur. Econtra vero quatuor regentium oris
dines insitiores de tres obtempe tantium ordanes superiotes ab hominum potius quam a Dei seu a Naruit te gibu, otium ducant. hac siquidem ratione persectis,ima huminae societatis semina , Dei ac Naturae munere impei sectiori eiusdem societatis materiei in eia, hominum accedente industria , patiunt reliqua omnia quae des derant ut ad humanae societatis formam educendam ae consummandam: efiiciunt enim quatuor rege ibitum impe ineliorum ordines. ipsosque tribus praelianitoribus subiiciunt.
Constituunt etiam tres obtemperatium ordines plε- stantiores, quatuor imperfectioribus supeladduntique siti ut coniuneia humanae societatis formam, materiam , eandemque societatem omnem ut nouimus ad
gentium Didinibus commune si otium duacere ex Dei, ac Natura potius quam ex humani, legibus, Ministiorum Ecclesiae consit iturio, Sapientum constitutionem longὸ excellit. cum ti enim Sapientum origo ex ipsa humana sapientia huiua ni rationis vi sacile attingi ac concipi possit in aliolum
origine constitutioneque percipienda naturae nostraevis ac omne naturale lumen omnino succumbunt. Ne
que tamen nostra haec contemplatio ob id mini, sima tepetietur, cum ex his praecipuὰ omne illius iobur de duchnda sit: scuti enim Minas et io Eccles ilico de me dio sublato nulla humani societatis cosam matio spera ii potest, ita diuina lege diuinisque reuelationibus desi. eientibus , Mi ius eii; constituendi nulla esset ratio. Aeex ipsus etia in humanae rationis intuitu quani tutis,ime asidiendum est , Ninisterium Ecesesiasti militii, quE ad Pietatem pertinent hominu unicuique vete praeesse sue Magistratu aliquo sungatur, seu Masistratibus pa leai,de siue maioris sue inino iis aetatis st: nouimus enim homines omnes subiici diuinae legi tenerique ad Pietati, aetiis atque ad diuinum cultum, neque seniores iunioribus vlla in re magis prodesse quam dum eo, id pietatem, Dei que cultum tecie instituunt. Et haec quidem his cinisona sunt quae alibi diximux circa alii mi affectum nobilissimum , euibacium illud Ministetium proportione respondet. Itaque huius Mim steti; potestas humanis potestatibus leuem mi pone neque ab illarum alioua legem recipiens, s neu laium vim eminenter complectitur, haud secus quam diuini
lex caeterat iam omnium legum virtute admirabilioua dam ratione conui .et. Haec tamen ita intelligenda esse non dubitamus, ut caeterae potestates ex summae huius potestam adiectione persciamur ac ad modum reducantur, non autem amoveantur, seu destruantum nam neque humana mens corporeis virtutibu addita
ipsas corruinpit, neque diuinae reuelation is lux naturale nolitae rationis lumen repellit. Itaque Ministerii Ecclenasti ei potestas, quum de Dei legitimo cultu astitur ex Dei verbo tantummodo moderamen recipiet ae o 'nimbus in locis vigebit ubi reperientur qui Deo leeit unum cultum priuabutit.
184쪽
sti utio eae Diuini verbi pt ictipto educenda
et it,ea tamen latione, ut particularium Eccle, ia - satum pastores alios suae curae commissis Ecclesi, passotes instituere possint: noli tant sim enim asin illis societatis partibus, sed etiam ab externis omnibus Pastorum cura expetenda est. Patet aut .ne. que unum quempiam ex Ecclesiae catholicae seruis qua
iuuiuis eximium, alios omnes instituere, neque omnes
qui id ministerium Ecclesiastic uin proni uendi sunt v num illum conuenire posse aut debere. Hinc colligitur horum Set uotum Ecclesiae numeliam extendendum esse ex necessitate re commodo humanae societatis, in hi, quae ad Pietatem pertinent. Sicuti autem Pastotum institutio a Summi Pastoris Christi podestate colligitur, ita etiam eorundem potestas , quantum pertinet ad illorum s llicitudine in alios exercendam ex diuini verbi directionibus iit mada erit: quatiuis enim Ecesesiastici Pastores omnes, tanquam veri Dei ministri, sint soluit ab omni humaria potestate, eos tamen verbi Dei regulis, ut immanis etiam legibus quatenus cum verbo Dei consentiunt de legitimum Dei cultum con imant subiici necesse est. Neque velo ob id suspieandum ei it eos sebiici humanae potestari:
eam us hominibus subiiciunt ut, qui ex diuitia dispos tione diuina potestate iunt praediti. Itaque, dum Magi stratui obtemperant , vere patent non homina sed Deo ae diuinae legi. Diumam veto legem, id est verbum Dei interpretantes, a Christi spiti tu doctrinaque nulla ra. tione recedere possint, sed, dum aliquod occurrit diis cile ad factas uti iusque fi deris tabulas accede te debent quibus disicilia omnia enodate a soluete datum
est. Eos autem exscripto Dei vel bo docentes & admo nentes, quicunque audire recusat,a Christo ipso,summo Ecclesiae sacerdote re animarum putore, iampridem tu dicatus, 3e cum ethnicis de reprobis ex sanctorum com munione eiectus est. Sedet autem Ecclesiae Pavotum in omnibus ii, locis esse debete, ubi duo aut tres, vel plures ad Deum legitii ne colendum conueniunt, manise
ilius est quam ut probatione iudigeat.
C divr XXII. Dὸ Sapiei uio..e ostemperanda de D. dirae plena potesate, aerii ne ru e . ac sede. Avi pNT V M ad commune societatis bo. num constitutio, ab ipso Dei verbo re Eeele. v. sae minisset id pendebit, non tamen ea ratio
b ne . qua ab eodem pendent serui Ecclesiis iei. hi enim ieeipiunt a Chiiiii verbo re miti illecio proprii
mune iis esse ae porestatem, simulque potestatis usum Sapientes vetd non Sapienti a in ea Sapientiae usum tantum ieeipiunt. Horum veto duo ordines admittendi e tunt. nam quidam incumbent piscipue vetitatis inuen tioni, simulque inueniendi ac docendi rationes petqui tetit ae demo nutabunt, ideoque Sapientum piscipui appellandi et uni. quidam veris Sapientiam ab his inueniam docebunt ac ad usum deducent, secundumque sa. pientiam constituent ordinem. Priores in iis quae perti nent tum ad sapientiam Naturae lumine attingendam. eum ad naturalis legis bonorumque naturalium usum inducendum ac tetinendum, singulis societatis palli
Quaproptet potestatibus inferioribus aliquid molle itibus contra Naturae leges obsistent , idque non iniuria. ni tales potestates non ta iuditi diuinae sed Naturae e
iam legibus subiiciuntur. Ideoque ipsi Sapientes sibi
ipsis etiam leges imponent, necnon contemplantibus omnibus, qui propriori quadam latione illis subiici titi
tur,smulque tollieiti ei tit nequis a iecto vetitatis eursu recedat. illorum veto leges tales sertasse et unt. Qui contemplationibus incumbunt, ipsam vetitatem amen eamque solam intueantur, nam veritate dignus non est qui illi pti fert laudem vel lucrum,de eandem quae vere vivit ac sapit, a se recedete cogit. Qui contemplantur,
non disputent, nisi iis te te perceptis suae a Sapientiae magistris laquam talium disputationum principia con
Hae vel b principia ideo a Sapientiae magis iis praessenda et uni. quoniam ii unicuique noua principia adducere liceret, ii qui sapientiae incumbunt nullii certa contempladi via insilete possent. Primis veritatis plincipiis recte pete eptis, duabus rationibus disputate li ceat, videlicet exercit ij gratia & vetitatis indagandae plenisisve explieandae causa. his non confuse sed se tuti et tua utendum erit. rtaque unusquisque aperte prostebitur , utrum prima vel secunda utatur. Colloquentes exerciti; gratia non recedent a principiis iam constitatis . nam qui neque ad veritatem sermones dirigunt, ne . que certis veri tatis principiis innituntur, summam ob scutitatem pariunt, errorumque multitudine unde pia
que exorta veritas omni ex parte obturtur
Qui colloquunt ut veritatis indas anili causa, nihil
proserant contia interiorem animi sui sententiam, sed cuneta ex antino loquantui. Conueniant etiam iii sciabilium dispostione .in sciendi modo nec non in iis qui bus in demonstrabilia a deuionstrabilibus sunt discet ne-da. Nihil demonstrabile proponatur absque ratione demonstrante, absque tationum iudicio, seu absque ipsius iudicii tegula. Dottotum a uetot itas ad cot aptandum, non autem ad decernendum impellat. In his quae piloti loco traetanda sunt, ab his quae polletius traeianda et ut sulcimenta non quaeiant. Posteriora pilotum vi de
Propostis seu iam eonstituti, tribus rationibus contradicere liceat. videlicet quia snt casar quia his quae
illis priora sunt patum consonent, seu etiam aduersen. tui de quia a eonstituto sciendi modo recedant. Qui ea tractans quae pertinent vel ad scientias pei sectiores,vel ad hominum mores ac actus, at inraduerte
tit constitutum sciendi modum in aliquo descere, seu a
vetitate te cedere, accuratius contemplationibu5 incubet, ut attingere possit ouidnam si addendum, & quia immutandum: quidquid inuenerit ac piobauerit, illis proponet qui Contemplationibus pis sunt: his enim iii eandem sententiam deuenientibus, haec prioribus vel ab togatis vel emendatis, legis locum obtinebitui. Haec humanam Sapientiam Acilὰ ad summum dedia
cent. interim autem vitabunt ut multiplices sentetiae ae disceptationes, seu potius contetiones vana Omninqq, inutiles,quae , t plura nilim Sapientiam obtuunt.
Sapientum piceipiendi potestas erit talis,obtempetandi vero illo tum debitum Ecclesae pastores te piciet, iuxta verbi Dei pia scriptum loquentes. His vetὼ obte-perabunt non in his tantum, qua potinent ad Dei cultum ac veram pietatem, sed etiam in ipsus sapietiae ina uisitione ae usu: diuina quippe lea, ac teliqua omnia quae diuinitus docentur,non possint et roti subiici. Na tuis autem lumen tali rati quam ma xime obnoxium est. leges veto, quibus Ecclesia Ministerium Sapientes de uincite debet, hae sottasse erunt, ne ea asIctere, docet seu aliter insinuare audeant,qui diuinae legis teli elati nibus contradicunt. quin potius, siquid tale occulto,
non desistant a contemplationibus . donec γeritas elucescat, omnisque et tandi occaso in posterum euellatur,ti humana Sapientia ad luminum persectionis arice iri deducta, diuinae legi, ac reuelationibus plene ac decen tet aliquando deseruiat. Quemadmodum enim Natura seu Dei Opt. Max. Sapientia corporibus corporum lite virtutibus impressa,impellit ad eiusdem Sapientia aenaturalis legis conceptuni ita humana Sapic tutae ac na. turalis legis coceptio diligit, tum ad te is naturalis de centem usu tum ad diuinae legislumina plenius te ei -
185쪽
pienda necnon ad illius ministros ardentius reuerendosae audiendos.
itaque squis sapientiae incumbens abutatur his Dei Natuisque dilectionibus atque adiumentis ab illis quila humana societate curam gerunt diuina legis corrige-dus atque emendandus erit. Numerus veto sapientum
societati ministrantium, desiliendus evi ex maiori mi. noti .e amplitudine foetetatis: patet enim tot Sapientes de saeiari, quot si meere pollunt ad dilectionem totius societatis commode exercendam. sapientes squidem haud secus quam Ee lesae Pastores essentialiter socie. talem praee sunt. Ideoque horum unusquisque seu tisngulos homines ad decentem societatem concipiendam ac amplexandam impellit ae dirigit : ita ab una. quaque societat is parte desderatur. Illi tamen qui pertinent ad primum sapientum ordinem, in Ciuitate cae
tetaium Omnium princape et unt consti: tendi.
C sui XXIII. D pamia e be ratio vis o el, g nua irari, ese magis penini ab M a, a societate. Xi the No nunc sunt munia ae eonsti tutiones Magistratuum , qui primo de essen tialiter pendent non a Deo seu a Natura . sed 3 ab humana potestate simulque temonstrandum quanam ratione ipsi etiam Ecelesia Pastores ac Sa piente, his associEiur& eorundem muneribus praesint. Accipientes igitur, sinistiorum electiones in hominu
eietatibus summum pondus continere ummam ani mi tranquilitatem exposcere summa cum animi sollicitudine aecuta exercendam esse, ac magnam telum ac
personarum petitiam ex uiterer colligimus , Magilita-iuum eligendorum potestatem nobilibus maioribu, de. mandandam esse, quatenus, discipi in is tecte perculsis, ne talia munia sustinere possunt. Huius autem potestatis prima in iis a talia erunt. Ciues maiores disciplinarum loca egressi , inpio ptia ciuitate minori simul collecti eos magistratus eligere pote. iunt qui in eadem civitate minori magis muliebria exet cete debent, necnon eos qui ab eadem ciuitate ad virilem eluitatem , seu etiam eiusdem virilis ciuitati, auctoritate ad seniorem mittendi sunt. Simili ratione quia minoribus cillitatibus ad virilem ciuitatem mitti . tur, siti ut collecti eos magi Latiis eligent qui in eadem
ciuitate propria illius munia exetcete debent, necnon eos quibus seu negotiolum exiet notum seu minorum ciuitatum cura in his quae sunt magis virilia est deman.
danda, atque etiam , quatenus societatis amplitudo id ea igit, illos qui senioris civitatis dilectioni ancumbete debent. Missi autem a singulis vitilibus ciuitatibus huila, seniori, ei bitatis senatum constituent. Et hie quidem eo, eliget qui in eadem ciuitate certualiquod munus exercere debent,nec non eos quibus demandanda est cuia tam externorum quam ciuitatum vi.
tilium, pto ut legibus sane itum fuerit. Singuli vero hi
magistratus ad tempus erunt: hoc enim ad totius socie i tali ,& ad singularum ciuitatum atque et aam ad eorun dem ciuium commodum non parum e otii est. Lege
autem cauendum erit, ne in minorum ciuitatum e
lectioitibus aliquis a consanguineis seu cognatis eligatur, neue in irili ciuitate .llus a concive iudicetur , seu propriae Patria praeesse ponit in his quae magis virilia
sunt. Eadem ratione in senicili ciuitate nullus in comprouincialis electionibus suis agia dabit, neque etiam propriae prouinciae praeerit: omni namque diligentia curandum et .vi cuiuscunque nece uitudinis vi via de qua que se tulina. Electores S ipsi Electi propria mutilat berius ac utilius exeicere possint. Eandem obeati sar i ilatuendum crit, ut quicunque v-xorem ducere intendit, conciuem tantummodo ducat.
Quod s es iam duxi iit neque in propria neque in uxoris partia virilia munia sustinebit C p. x XXIIII
De ciet beransium contariatione, obie periana, a seri prici ' rudi pete iure ci' moderamine.
v . de Magistratuum simpliciter humano iaeligendi potestate nuper constituta sunt, sa-cile docete nos possinit quanam ratione illitum vini quisque si constituendus: talis e nim potestatis usus e magistratuum ipsorum constitu
tio idem omnino vident ut esse.
Exordientes autem a constitutione Deliberantium, quibus sumina quantum ad humana) potestas conceditur, dicimus hos seligendos esse ex his qui a minoribus Ciuitatibus ad seniorem mittunt ut, ita tamen ut serue tur eadem proportio quae seruanda est in ciuibus, pecuniis, militibusque mittendis ad maiores Cauitates.
atque ad commune commodum: hac enim proportio ne seruata,4 lumina aequalitate nullatenus recedetur.
Illi ciuiem qui a sngulis Ciuitatibus emittuntur tria praecipuotum ordinuiti erunt, vid. licet Ecelesi Pallo.
res,sapientes, atque rerum humanarum pio vnitis cuiusque disciplinarum ordine Everti totidem namque collegia in ipsa Maiori ciuitate erigenda sunt. D mo igit ut ex Ecclesiae pactoribus simabitur Pasto tum collegium. Quod ex Sapientibus Sapientium seu senio tum collegia instituet. Demum utroque collegio
coeunte, ex his , qui tanquam prudentes ac rerum humanatum experti, inici suetunt, firmandum erit consulentium ac deliberantium collegium seu consilium. Et haec quidem in primo nostrae huiu societatis exotiadio ex ipsius verbi Dei praescripto&auctoritate dispo
In eodem etia mutuata quodammodo potestate, ipsi ciues non ex disciplinatum ciuilium sed ea sngulorum studio de eΨd timestica educatione seligedi ei uni: post- moilum autetia non ex domesticis Ad ea ciuilibu , dis ei plinis euocabuntur. itaque, dum aliquis seu morte surripitur euad aliud sociale mutius emissus saerit,ipsum
met Deliberantium collegium, aliis in tecedentium sedibus constitutis, seipsum resarciet .idem etiam a duo bus superioribus collegiis obseruandum itit. Sicuti M.tem sapientum collegio aliqui ex Pastoribus praeesse debent, nequid contra diuitiam legem deceritemque pietatem tractetur, ita aliqui lapientcs, se at qui Eccle- si Pastores Deliberantium collegiti allistunt. Superius siquidem sancitum est , sapientum auctor ita rem Pastorum aucto litate cohibendam esse, Et Deliberantium summam, quantum ad humanam potestatem, ex Pasio rum ac Sapientum potestare moderamina admittere, quod tamen ea ratione prastandum eiit, ut ips pallo. res ae sapietites humana tractantium atque circa humana delibet antium partes nullo pacto surripian: sed tantummodo satagant, nequid conita Dei ae Natula leges iam constitutas atque omnibus notas agatur seu inten
Quemadmodum enim animi assectio quae simpliciter
est humana. dum lationis cui essentialiter copulatur cuiusque directiones concipit) virtutibus irradiatur, ipsique iationi obsequium decens prauat, exceras omisti es animi parte unimo cum hominis bono quamdec Et illime moderatur ae legit Econtra veto, dum a ratione dissentit, tenebris undequaque inuoluitur, ipsaeque ii persectiores animi potentiae ae assectus ad brutales habitus perducuntur, petiimamque tyiannidem in totam animam exercent contra praecepta druinae legis ac naturalis , non absque summa hominis calamitate: ita suaptemus hic,quam ii ad humana,Magistratus, dum Pasto-tibus ac Sapientibus, smutq; Diuitis ac Naturae legibus ubtemperat, in seliores Magistratus , qui itisetiolibus
animae vii tutibus proportione iespondent, quam rectis
sine diligit, omnisque societra feliciis mam ae decentissimam vitam degit. Dum velo Ecclesiae Pastoribus ac Sapientibus ad uera satur, simulque diuina ac Naturae pixcepta ab hortet aespertiit, ipse misertimus a secius caietos Magi itia tua ad lumina
186쪽
ad summa perducit mala , simulque societatem omnem
Ad huiusmodi igitur incommoda praecauenda, Deliberatores ita Dei ae Naturae legibus ei fini deuinciendi,
ut illorum acta seu decreta tunc tantummodo propriam consequantui vim , cum Ecclesiae Pactolum ac Sapientususcriptio testatum ieddet, nihil meis contra Deiae Natutae leges contineri. Ean dein ob causa n dum circa ea deliberatur, quae huiusmodi sunt ut nullo humano con
stio nullaque ratione tecte decerni possint,statuendum erit Delibe tantium decreta firmanda non esse, nisi prius supplicationibus ad Deum constitutis , verbi Diuini inscripti, Prophei ieis de Apostolicis teuelati sentetia accedat : nam tanquam exploratum accipiendum est, Dei
t. Max. numen vete affuturum , dum in hi, disseisio. ribus humana prudentia diuini, dilectionibus ae admonitionibus se omnino submittit. Econtra veto euentus ealamitates allatutos,du talia, incosulto Deo, in tetatur.
C A v v i XXV. De dehier m mn ora sus. xtim o ucsed su . Et laxa Auxiv M eonstitutio , praeeit piendi potestas, obtemperandi debitu ac mo-- de amen , iam satis innotuere. Nunc ea per--quii da sunt quae a: tinent ad tot undem ordines,numerum, ae sedes:summa ae absoluta deliber an tium potestas, quae in pei secta societate desuerat ut , v. nica ex necessitate erit,atque in senioli Ciuitate collocabitur. Praeter hane tamen nonnulli enitti singulis Ciuitatibus,ab eisdemq; eligendi praeficiendi ei utit, quibus
eadem Delibetantium vox impertietur. nam in hi, Ciuitatibus,quantum ad humana, ligniorein locum obtinebunt,& summae potestatis vicem gerent. Horum veto deeleta deuincientur non tantum Dei ac Naturae legibus ae ininistris,sed praestantiorum etiam ciuitatum coisistitutionibus,mandatis ac praes dentibus, neque fortasse extendi potetunt ad dissiciliora, seu ad illa qui totius
societatis bonum immediate concernunt nam in tali bus, maiorem iuitatum conssio assensuque indiget, sit, Deliberatotes Ciuitatis maioris ad duas classe, fortasse deducendi erunt: illorum enim quidam consultationi, quida vero deliberationi ex proprio munere inc si bent.
Iti praes gendo consulentium numero curandum erit,
ut illorum unusquasque communi sermone ex subsellii,vtes,commode a praesentibus auditi ae intelligi possit.
Quapropter ob illorum numerum contractrotem,colle. sium p .ituum patient. Hi, rebus sussicienter digestis, ac cederat ad Deliberatotes, quorum auctoritate , Ecclesiae Passe ibus ae sapientibus non aduersantibus, decreta ae leges fit mandae erunt. In Delibet antium veto num e
io d finiendo curandum erit, ut illorum unusquisque o. rationem habens, ex loco superiori,ae voce masis intensa a caeteris omnibus facile audiat ut, ac tota sententia percipiatur. Contulentium igitur numerum non patum excellent, ex quo tota haec deliberantium classis patiet collegium quod Maius appellabitur. Eadem in caeteris etiam ciuitatibus obseruanda erunt, habita tamen ratio ne maioris minorisve singulatum amplitudini, Quatiuis autem consultoribus ac deliberatoribui liti mana omni curanda sint inue per se ipsas, siue per Magi. stratus ins ei; ores, quibus consuentes ac deliberantes,sidue assistere debent,nihilominus circa ilia,tanquam inter alia omnia praecipua, quam maxime inuigilabunt. Piimum est. iustitia ac obe inentia,quae Iustitiae pars praestantior censenda est: hae enim optimis legibus additae, non tantum mala omnia interiora a societate expellent. sed etiam bona omnia parient. Secundum,terum belli catum cura. haec enim societatem a quacunque externavi tutam reddit, simulque quatenus ad id verae Religiti ni, amot ac te ia ratio impelleret, ad exteros quoscuti rue inuadendos ac quai cillime debellandos a lacte ac oriem. Tettium, iuuenum disciplina e in ea enim totae tantorum bonorum firmitas ac perseuerantia omnis. smi l l humanae caritatis absoluta quies confictit. Quate
sapientibus Reip. moderatoribus compertum erit,mmnia prospere ac feliciter successura, si tectam iuuenum institutionem proprium huius admirabilis societatis aeconiugii opus exili mauerint, ac praecipuum duxerint. Capui XXVI. De laestri in twsone, os empe
E 1, ad reliqua socialia munia compendio explieanda deueniendum iam est, Oratoribus persuasio quae superiores At aequalcs tantummodo respicit,quam madiitiae conuenit. Anii citiae vero curatotes dum communem amicitiam rutantur ac firmant, oppostaque repellunt, non tantum per
suasione id praestant, sed adiuncto etiam aliquo pol e- statis ae imperia usu, qui circa minores exercendus est. Maior igitur totius societati, ciuitas ad minore, civi tates siue virilia sue muliebria exerceant munia. Oratores non mittet,sed ad exteros tantum: nodo quod etiam raestate potem, siue Exieti fine, societatis instediatur, liue alibi repeliantur, neque ea tantummodo ratione, ut per oratores propriam totiusque societatis erga ipso, beneuolentiam leuetur , exterorumque animum experiatur,sed etiam ut nouum aliquod paciscatur, seu quatenus oecasio id serat iam constitutis tenuiuiet. Quod Qeto attinet ad amicit iae Curatores, eadem maior Ciuitas hos ad minores Ciuitates mittet. Ciuita
nis sorte quatenus illo tum aliquis precipuam dignatate obtinens vel Lxe eitibus Pissectus, proprios sitis ingrediatur: tuncque legationem instituent, beneuolentiae
testandi seu experiendae tantumulodo gratia , non au
tem ad aliquod nouum vel paciscendum vel stipulandu . Eaedem ad superiores Ciuitates, quandoque etiam adaequales,Oratote, recte destinabunt. Amicitis velo Cu-atores ab inferioribus ad supeliores non mittentur. Singulae tamen Ciuitates hoc Magistratu ad ei uiuina
ipsa autem maior Ciuitas, a m c;tiae Curatores ad Ex
teros etiam quandoque mittet, atque commune Dinnati hominum bonum auctoritate curabit , c4sque coercebit, qui Dei ae Naturae legibus adueitantes aliis iniu-tiam inserunt.
ludiees tam criminales quam ciuiles in unoquoque Ciuitatum Oidine desiderantur. Ciuium causae ciuile, in propria Ciuitate uno & altero seu ad summum tertio iudicio terminandae erunt: indecens quippe videtur, ci ues sua tum telum vel tetinendatum vel adipiscendatu gratia peregrinati, hisque Iudicibus non aequiesse eie, qui ita educati atque eruditi sunt, ut non pollini leu ius ignorare , seu illud spernere, cam praeiciti in nulla cum his qui iudicandi sunt nece istudine tedeantur. nam a superioribus Ciuitatibiis mittuntur. Simili ratione criminales ciuium causa in eadem ci . uitate erunt itidicandae. nisi aliquod contineant quod tot tu, sotietati, bono ad uellet uir tunc enim a maloi ibus Ciuitatibus cognoscentur. Si inter huius societatis Ciuitates aliquae otientur ei- uiles cotrouersae, hae a maiori Ciuitate cognoscendi e turit sue immediate sue post primum media in Ciuitatum iudicium quatenufi minores ciuitates agitent.
Milites in unaquaq; Ciuitate pisse itim si illiti, fin ,
externotum finibus adhaereant ad custodiam constitue tur. Illi veto,quibus noti tantum finium custodia sed ex ternornm etiam aggrestiones demandandae sunt,in modii , atque in maiori Ciuitate praecipue degent. arat ii piis des, reddituum Curatotes, nec non pr; ua-totu utilitatum ac sumptuu Cutatotes, in unaquas; Ciauit te aliqua ratione enitit constituendi, praecipue tamein Ciuitatibus minotibus r bonorum namque utilium cura licet ad virum attineat, uxoii tamen apti simὸ de mandatur. ipsae , eto minoto Ciuitates in reddituum
187쪽
dispensationibus certas leges obseruabunt: quae tales l attai se erunt. His deductis , qux Ciuuari in propitis muneribus prout legibus statutum erit sustinendis ex. pendenda sunt, totum id quod luperest diuidat ut in
duas partes. natum alteram vitilis Ciuitas accipiet, ut communibus totius societatis expensis deseiulat. Hac,
quatenus societas unicam complectitur prouinciam,totum retinebit: quatenus veri, dantur plures prouincia, non totum sed partem. Reliquum traiis attendum et it ad Ciustatem , omnium Proia clarum principem. Altera pars ab eadem minori Citinate seponenda erit, non expendenda, nis ob maiorem aliquam necessitatem, ac ut lege sancitum erit. Interim autem des et-ui et collectionibus frumenti. , seu alia tum segetum
necnon armorum, ac bellicorum instrumetriotuni tis, serti, indumentorum ex lana , lino , de cotio confect ruin, ac caeterorum omnium, lus militibus ae rebus bellici, incitu ire possisnt Et id quidem pacis etiam tempore Ciuitatibu, omnibus varias viilitates a se rete populis quidem exploratum habentes, Ciuitates haec pretiis
constitutis emptitas ella, his artibus inuidabunt, non absque magno tum communi tum domestico comodo. Eadem etiam in totius societatis redditibus, tu a m a. ioti,tum a mediis Ciuitatibus expendendis obteruanda erunt. Leges autem communium reddituum Cura totibus imponendi erunt, ut ea quae sponte ut plurimam Oriuntur, neque animal bus nutriendis ab ipsa Natura parantur,ut puta mineralia, sales, ae ciet et . quae tu exter-
quodam Naturae non ad unius sed ad multotum botiuitipet tinentia , totius ciuitatis sui. ideoque . quaeque Ciuitas diligent et in qu tet , quid iam holuin legio vel omnino spcinte agetat, vel alie aliqua adiuticia iacile afferte possiit, sedulique incumbet ut ex his comoda ac emolumenta, prout fieti potest,maxima accipiantur. Illa
velo qui his praesciuntur cura adhibebunt ne Rei p. alis uid vel fraude vel iocordia detrimenti patiatur. Ea em sollicitudo adhibenda crit circa vectigalia, quae
commune bonum similitet respiciunt, quaeque in una. quaque ciuitate et ut vel omnino eadem, vel certe pro
siquid a ii Resp. pol id et eadem diligentia colenduae custodiendum erit. Reip. ago nunquam venundabitur, quin potius curabitur ut in dies magis acciescat, ide5que thgibus sancietidum erit agitis venales pletio consili uto Reip. nomine emendos esse. optabile quippe solet,legione in Dinnein ad ipsam Rem p absque alicurus iniuria pertinete. Quare etiam legibus decernetur, regiones bello acquirendas rei mendas e:se tanqui bona Rei p. vel ciuitatis in ea constituendae , ea tame u lege ut communis post Aio su totum eluium commoda ad augeat, militumque praesertim,qui legit tine pro Rep. certantes in ciuium maiorum ac benemei itiatum Ordinem post victolias semper asci ibendi erunt. Praeterea societati, redditibus audatii, Rei p. admittet maiorem pue- rotum instituendorum numerum, absque ulla illorum expetita vectigalia deminuet, ciuibus plura elargietur, piscipue autem egestatem,omnemque incutiam,smul
rue nimii in diuitiarum luxum qui maxime Reap obes e solent) a Ciuitatibus eliminabit. Hae autem Rei p. bona patrim lorari poterunt, par tim civium usui concedentur mercedis vel praemii imeo, diligenti tamen omnium enumeratione praeuia, atque cum adaugendi conditione: partim etiam alicui,ra tionem teddituro, demandanda erunt. Horum autem,
necnon aliorum qui illis praerunt, educatici atque iam a teneris accepta disciplina, necnon praemiorum spes Rem p. certam reddent,omnia ab illis summa fide ae di ligentia tractanda sole. Ciuibus autem graue aut molestum non et it, in his quisbia Rep. concedunt ut filios haeredes no institue. te: percipientes enim hos tanquam Rei p. filios educari,
atque ab eadem se initia cura optimis disciplinis imbui, non dubitabunt illi, longe firmiorem amplioremque
hereditatem paratam esse, cum praesertim non igno retit societatis leges Oica ciues ac illorum omnem
posteritatem tuendam. Magistratus,qui prauatorum cruram gerunt, in his quae pertinent ad earundem terum v tili uim tam dispensationem quam adeptionem, cura butis unusquisque domui suae recte praesit, ab omnibus su peruacaneis ae immoderatis abstineat: squid . demptia necessariis, petest, Rem p. imitetur, magnumque lucta ac decus existimet .si bellorum tempore plurima ad militium usum proferre possit. Inuigilabunt etiam, ut Ciuitas ab omni des dia x acet, mercaturamque praecipue fovebunt: quippe quae ad ei ues ditandos ad populos nutriendos ad vestigalia ad augenda qua maptistima sit.
Hi omnes Magistratuum ordines, licet,tanquam ex propria natura domestici .minoribus Ciuitatibus pi rei. pue conueniant, in maioribus etiam Civitatibus et une constituendi: nam virile etiam est bona utilia, ut decet, i respicere,conseruate re adaugere.
Magistratus,qui artificibus praestini mulque soni iis
sunt ne desiit seu artis eo communi bono deseruientes seu maletiae circa quas illorum v nusquisque versatur, sed cuncta vi decet abundent in unaquaque Ciuitate erant constituendi, ita tamen ut qui arma ae bellica ii strumenta conficiunt, a maioribus ae ab ipsa omnium ciuitatum principe praecipue colligantur. Idem etiameitea labrorum imprestates curabitur: hi namque pra-cipue Ecclesi Palloribus ae Sapientibus proptia quadam ratione deseruiunt. His omnibus Magistratibuscommime erit, in propriis obeundis mutietibus subiici Deliberantium mandatis, ea tamen ratiorae vi in his pei tractandis non aeqiuali polleant potestate, sed digniores exerceantur modo quodaliberioti,minus digni prout illotum patitui oldo ) alio
Singulorum autem dignitas accipienda erit ex Odine humanarum virtutum ex quibus si guli deditiuntur Quapropter potestas Consulentium,qui Deliberantibus assii uni, nullis legibus erit astringenda sed permittetur singuli, ut libete proponant ac proserant quaecunque ad societatis commodum artinere ex ictimarint. hi s- . . quidem ita ministri sunt, ut inter Principes tecte coli
at Oium, amicitiae curatorum, at ue militum potestis ab ipsa Consulentium potestate declinans, ad ce iam aliquam vel amicitiam, vel expeditionem tractandam coarctatur, ita tamen ut ministri in his peritae andri libete eligete possint ea quae ad rem recte perserendam conducere existimauerint itaque his mandata dantur sermone vel litetis, non autem legibus. Econtra, illis qui iudicia exercent,nec non illis qui redditibus piae sunt, ae caeteris inferioribus, potessas ae agendi ratio contractius p t finitur: nam quid agendum ac attendo
dum si percipiunt non ex sermone seu epistolis, sed exstat uti, ta legibus. C, i XXVII.
Ex his pia hallentis ducta iter posivae culino
Di amplene concipi I. cytie ter
N, TEMTO exemplat i quod nobis a Natura palatum est, ad contexendam eam ho initia Q societatem qui humano affectui summam pa- cem agette potest, attingimus communiorem illius formam. percutiisque differentiis omnibus huma natum Operationum, vi humanae societ an ministrare
potiunt, ab eisdem quasi ex propriis sontibus deriua
uimus humanae societatis partes omnes obtenas 'antes ac moderantes tam ad praesentem decentium bonorum stultionem , atque ad oppostolum malorum compressionem, quam ad tutiorem utriusque usus perseuerantiam. Docuimus praeterea, hominum virumquemque,
nis a iecia religione tecedat, seu data fide legitimὰ se
aliter devinxerit, tanquam perfecit ismae huius societa ii, ciue colligendum esse Aa tamen lege ut magistratuupondus
188쪽
polidus sust nere non possit, nisi a extetis curis ac sollicitudinibus solutus sit, de decentibus disciplinis imbu
tus. Itaque ciues in certos ordines distinguendos dixi
mus, e piae totum iunio tumque educandorum ac erit
diendorum leges ac rationes obiecimus, tandemque magistratuum materia sic praeparata,po e states quoque dem nutati sunt, quibus tanquam essicientibus causis
magistratus sint eonstituendi in certis sedibus ae ad proprium munus dirigendi. Quemadmodum agit ut, his ad actum dea uelis, societas teipsa constituetur, ita eisdem sui scient et expostis,illius doctrinam ad decentem consu inmat ion in perductam eue censendum e II.
Vtrum autem hic hunia iis sodietatis sortii a vei ἡ per sectissima st, unusquisque perpendens tam illa quae ad humanae societatis perseetionem desiderari diximux, quam hane ipsam societatem, non disicile decernere
potetit. Perfectio quippe olitur ex ampliori hominum operantiu multitudiue , ex operationum diuerstate, di . itate, perseuerat ia, fluctusque bonitate ae nobilitate ex pleniori ac decentiori ieietione ae usu libertatis qus homini essentialiter conuenit, ex praestantiori ac conia stantiori moderantium dilectione, promptiorique acalaetiori obtemperantium obedientia , ex clariori pet. ceptione ac approbatione eorum qiis a singulis tractantur ae agenda sunt, de excommunis operis stultione
Hsie autem sotietati halc omnia adsunt. complectitur enim seu tomplecti potes omnem hominum multi tudinem absque ulla pio piis forme petet ut butione,ouin potius summa cum propra studius intensione. nain, sumptui es ciues, plutes ciuitates . ac plures Prouinciae illi accedunt ae eisdem legibu, subiiciuntur singuli eiu sngulae civitate, ac singulae prouincia,proprium ae comune tot ius societatis commodum admirabili quadam ratione extendunt ac illusti ius reddunt. In ea de socre tale, ut patet exercentiat indesinenter omnes humani a. eius, ac ad omnem rusum lationi contonum diliguntur
sue aptent ut viris, siue mulieribus, sue senior ibus, siue adolescentibus. Praeterea quod vete singulate ac diui num est 3 deeens pietas ae verae teligionis cultus in ea haud secus filmatur quam in ipso dei vel bo a Propheti,di Apostoli, ii adito firmissimo omnium societatum vinculo. Illi namque i, re societas, in his quae peti nent ad religionet omnino subest,neque aliquid olaici ibit quod bono publico vel priuato tepugnet. Eadem etiam vetae sapientiae ac optimae vii tutis firmitas illi aptatur ex qua omnia humana bona quamlutissmὸ deducuntur. Qua propter summa totius operis pristantia latis euidenses constituitui squidem inconsummatione humanae leti citatis, huic statui consona, qua totam societatem felicem reddit,& ad unam quamque prouinciam. ad unam quamque esu ita em, di ad unumquemqicium pro lausu totum captu uberi imp effunditur. Et haec quidem ita fit ma sunt, ut ex communi Naturae ac rerum humanarum euisu nulla perturbatio seu des. eientia timeri possit t. nam si respiciant ut interna, facile conspicere licet frigulas huius societatis partes quam. arctissime atque absque ulla naturalis legis perturbati ne copulati. illatumque nullam dissoluti nem inducere
aut posse, si velit, aut velle, licet adeget potestas. sicuti
enim deliberantes subiiciuntur immutabilibus Dei ae
Naturae legibus, ita Magisti aliis inseriores deliberanti bus, Ir ciues omnes magistratibus parent. Plaetet ea eluium unus tuisque de ei uitatum unaqiraeque ita aliis subest vi eisdem praest, x ita alii irae est te isdem substi civitas enim propriis civibus catem, con-sstensquet ex colle one ciuium a minoribus civitatibus sue immediatῖ sue mediai emissertim, dum cateris ciuitatibus imperat ae leges imponit, non ipsa vere
ui pit stat sed ills potius ciuitates qui ciues proprios ad
id emisele. Quale scuti minores ciuitates eo pacio maioribus subiiciuntur ut easde pei pioprio sci Res tegant, ita maiores ciuitates, atque ipsa etiam piinceps ciuitas, ea rati ne minoribus pissunt, ut dum demandant illa. tum ciuibus ih sendi munus eiid in vere subiicia nitit.
Eadem ciuibus singuli, , seu celie similiis singulis a- tari possunt. dum enim in unaquaque ciuitate illi cos
iguntiar, quibus regendi potestas co remittitur, & c l-
lectio omnis di familiae, ex quibus hi colliguntur,sin ilitei & prssunt di subli,nt ii aque ciuium rumisquisque
ciuitatum unaquaeque, uatenus prset', propria libertate utitur: quatenus vero subest , in tecto libertati, , suretinetur,tutissme quidem vi patet sed non violenter, ium quoniam haec a singulis exercentur absque ulla aliolum iniuria seu det timento, sed summo cum vniunculusque lucro, tum etiam quoniam sngulorum pietas, deuotio, apientiae pudium caritas,magnanimita scides ac cst eis motum virtutes, singulis ordinibus summa cuial ra infixae,unum item ne iustitiae ae communis boni cui pidissimum Eddunt, editi praesertim his qui metenturi quamluitis me superaddantur gloria , diuitii, ac caetera
omnia quae viti pia stantiores exoptare possent, atque i ita copiose,ut nullus tib hac societate seiunctus,ex sum-l mae seu ambitionis,seu auaritiae, seu licentis usu maiorat consequi seu concipere posset. Ex his autem qua intutis sine demonstramur reliqua quae huius societatis internum robur ac sanitatem ple nius tonstitia te possent ac ad societatum perseetionem deside tantur, in ea se ilicet decentili imo ae tuti limo libertatis usui adiungi summam moderantium prudentiam ac sollicitudinem paratis sinam, hilarόmque obtemperantium obedientiam, cuncta di singulis aperta esse,& a singulis approbari, tantique operis fluctus v-berti mos ad singulorum commodum ac , sum effundi. Quod autem ad exter tota attinet, satis apertum est, societatem, quae omnium hominum selicitati deseruiat, quae singulos accedentes amplexetur, ac eiusdem selicitatis consortes reddat quae sibi ipsi indissolubilii et cohaereat, quae decoretur pietate, sapientia, prudentia. animi magnitudine, ae bellica disciplina, tam respeeiu Impe
ratorum quam te spectu militum, qiitque armis ac cae-tetis omnibus expetendis abundet, illotum tantum m
do inimicitiam expetiti posse qui impie : inhumane, ac
stulte aduersant ut diuinae leg . Natuta dilectionibus,ac sibi ipsis r eandemque talibus licet illorum numerus praeter omnem lationem adaugeretur sese exhibituram
terribilem ae formidabilem, non opinione tantilm , sed rebus ipss ad plenio tem Dei Cp. Max. glotiam, de Omnium homina pacem, issolumq; praecipue deuictorum. p. is.
189쪽
Pars Tertia: V AE COMPLECTITVR I NSTIT UTI ON E sinani consili caeterotiamque actuum consilio cxercendorum, ac praes sentis Doctrinae usus demonstrat.
uum rectitudinem inducere seu an exere solent. A nune explicanda sunt, quae continent. institutione, humanorum actuum qui ex. decenti Naturae ordine rationi subiiciun
t tur, ac recta voluntatis rectaeq; compte.
hensoriis viribu, sunt diligendi. itaque illi actu, secetn Edimini,qui seu a vegetantibus virtutibus esiluunt & naturalitet exercentur, seu naturalium modum retinent quod nonnullis manuuae digitorum motibus euenite solet. illi vero qui recti voluntatis tectaeqi comprehensionis exposcunt v sus plurium ordinum sunt.quidam enim pertinent ad communem rerum dispositionem. quidam deseruiunt adeptio
ni seu moralium vit tutum, seu facultata recte expeten datum,quidam earunde usus continent, di illatum sua eius asset te debent. Horu vero actuum vnusquis , recte
exerceti poteritis uniuersalibus, auq ab hac icientia demonstrata sunt ad palliculatia 1 e te contractis, conspicuum erit quid ab unoquoq; dato certo telum statu agedum seu non agendu fit, hisque tam agendi propost umquam ipsi actus adhaerebunt. Hoc autem nihil aliud est quam recte consulere, simisque recte deliberata execu. tioni mandare, seu prx senti, philoiophiae doeitinam ad decent E usum perducere . nam hete tria in v num cadunt. Siquis enim recte volendi recteque concipiendi institu riones quae in hac scientia demonstratur,opportune cotrahit ad particularia & his insistens operatur, ide consulendi actu optime exercet consulteq; agit, re praesen tem selemia ad decentiis mos vlus p rducit: ea tamque ratione, qui horum aliquod rectὸ pisitare pote ibide ne cessatio uniuersalia ad particularia opportune cista hetae illotu mode ationi insisto. Horum vero unumquodq; indistinct e intuetur omnes humanos ait us, qui ex Natutae disposito ne rationis legibus subiiciuntur. na praesens scietitia nisi a proprio munere deficiat) tespicit omnes
humanos actus,& omnes humani actus, dii ex tecto eo-stio exercentur, rationi consonant. hie lainen intelli
genda sunt de consiliis quae praesunt humanis actibus,
quatenus complectunt ut motalium viti uiu seu vitioruvim amis enim,qui continent artium facultatumve liv. manatum usus, quatenus huiusmodi,ax earundem artisae facultatum rationibus recte exercentur, di sub consilium cadunt Eadem tamen praesciitis scientiae dilectio nibu, subiiciuntur, sinusque motat tu cons horum continent vim, quoniam praeiens scientia ac ipsa moralia consita impellunt ad facultatum artiumque inuetitio
nem: ae usus & artium actus dum recte exercentur,moialium consti otii in imaginem aliquam retinent.
Sicuti autem humani actus , . lina moralis scientiae vim recte colligunt ac ad usum perducunt, sinusque ex persecto consito prodeunt, Naturae ordini ac rationi omnino sunt consoni: ita dum hi, directionibus desti
tuuntur, neque Naturae neque rationi conseiviunt. 'uod tamen pluribus modis euenire solet. nam quandoque
ratio iam brutatis effecta nihil rectum obiicit: quandoque veris salsa comungit quandoque veritatem quidgdemonstrat sed vel imperfectam,vel impei secte,vel im, persectam,ac imperfecte quandoque etia id quod ratio
obiicit non recte contrahitur ad partieulatia, ut putadia aliquis non ignorans ex rationis legibus amicos am-l,lexandos, patriaque hostes comprimendos, atque his egibus summe ossentiens deceptus amplexat ut hostem quas amicum,& amicum vi hostem comprimit. rthie quidem error nisi ex negligentia accidat minus culpari solet. nam sortasse neque tationi, neque voluntati ascetiabendus est,sed sensui iani hin. At si adiit negligetia, latio pracipue di voluntas,utiatio tig excitare posset culptas
erunt. nam ad illas etia attinet, cautionem his retinere.
Dum latio veritate imperfecta obiicit quod ut plurimile uenire solet ob inscitiam, seu imperfectam percepti nem eo tu qui ab hae scientia expetenda sunt Voluntas prose Mens minus surasse culpada erit .sed ratio magis. Tunc ,eto humani actus imperfecti quidem et tit,ciatio omnino praui agens eni in uniuersalia confuse ac imperfecte attin ens,licet ducatur opinionibus,optimi tamen amorem utcunque tetinet. Dum ratio veritate per
secta obiicit sed impii secto, si id fiat ob vehementiores exterio tum impulsus qui animum summe perturbant,
atque a summa rectitudine diueriunt, utputa dum mors ac eluctatus minantur,nis imperatis quan uis inhonestis allentiatur, error ita voluntati di rationi asci bendus erit, t virique potius si parcendum quam indigna-dum. Dum veto externa perturbantia sunt institi tota, seu etiam deflexus ab internis otit ut, culpa summe 1 rehendenda erit. tunc enim appet:tus at imitarὶ posent si iis inobedientibus, ratio veto ac tecta voluntas matti,qus sedens illos actu delinquentes arguit ac valde tepide. Duin ratio non tant diti impet secte obiicit, sed impei secta etia, res vehementius inclinantur ac ad pe, iora ruunt. Quod si talia ob ebrietatem eueniam delinquens duplici itasse poena mulctandus erit,ob delictu scilicet be ob ebrietat , ae dum rationis vim veheme tius e primit, homines ad peiora pronos ac paratos reddit illi tamen longe magi, detestabiles sunt, quo is tatio vige, salsa obile it di ad malu impellit. Hoe veidve
summe deprauatam educationem argia it,vel moles sui mine corrupi os. Hinc animus ad pestimum detruditur. ita demenim decernitur cuncta ad libitum agenda esse. Itaque appetitus undequaque irruentes libete dominantur,ratione a propria sede penitus detrusae v v et I LDe ho qua recto hau nors AEluum disci opsi tin λ
190쪽
iioni deseruientium plura impedimeta admit tere solent.Horum aliqua agenti sunt interna, neque ullam Natura necessitateni continent, aliqua ex: erna seu ab interna Natuis nec elsitate ortum ducunt. Quae interue impediunt, de Naturae necessitatem non continent, seu Aeectuum impersectior uiti vires obiictentes in pulsibus rationis ae auectuum pissta
tio tum, re agendi imperitia. Prima peti ut bat internam pacem , obiiciturque dum actio motali ii virtutum adeptionem intendit. secunda internam impersectio. nem conuincit, tuncque maxime expellenda est climmotum vii tutibus itimatis respic)untur sacultatem ae artium habitus. Externa sunt indeces rerum hominum que status ac dispostio, & eoiundem aduersa vis, cui interna corporis aegoitudo ac Natura necessitas recte ad ma si podunt. Haec externum pacem perturbant: sinplex tamen ex . ternorum contuso, quae singulis aetionum ordinibus aduersatur ab optima tantummodo agendi ratione diueriat, neque ad aliquod absolui eviradum impellit. Vis
autem adueria atque opposita, liue oriat ut a Natura in tetiae extet neue cogute,seu ab homine, vehem et ius vlget. na rationg eo pacto alliingit ut eligete cogatur alterum ex ducibus, quorum v numquodque seiunctim acceptum continet seu mani sellum rerum abulum, quem
ratio tam me ab hortet, seu etiam inhonesta iniurii susserentiam,quae recta voluntatis propensioni sortius aduersatur, ideoque cam utrumque vitandum sit, horum electio lie et voluntaria inuoluntatio carere non potest, sed aliquid inuolunt iij necessario cotinet, magis tameae minus , prout vis opposta Argentis libellatem magis io minus comprimit. Caetera impedientia, licet vo tu itati te si luit, humano, tame actus inuoluntata os uot eddunt. dum en intes iunt, agentis electio no tantum est soluta sed etiam sit time viuida .nam impeis ctrcitum a sectuum vites obsistentes tetundit. Idem euenit,dum imperitia obsistit actibus qui alte exei natiunt,& artes seu facultates inquiruntur. In
decens quoque rerum dispositio licet voluntatem ab optimi quod summe in te tu prosecutione repellat,nullum tamen inuoluntatiu patit .neque enim impellit ad electionem alicuius quod abiolute vitandum est. Inuoluntatis autem, quod Ob vim opposeam voluti latio eo a iungitur, quatuor gradus videntur es te. dumentino, peiorum vatationem abique xlla iniuriae petapessione eli; itui simplex rerum abusus electio pluit-mam voluntarij de patum inuoluntaria continet,ut puta dum nauigantes tempestatibus ingrauescentibus ne stis socent ut diuitias in mare proiici uti eisdemque nam ad hominu usus palati solent) manifeste abutuntur, leu duaegrotante ,ut reliqua corpus salvetur,mebrum aliquod tradunt seeanaum,seii viendum, eode inque quod a Natuta ad proprium opus est traditum manifeste abututi. t ut . Dum homine inhoisestE vrgetite, homines ut vexationem vitent vexanti bona utilia ae commoda libere eelaxant, inuoluntarium magis adaugetur. haec nempe continent iniuriae sufferentiam, cui hominum natuta summe adueititui. Damnum tamen seu incommodum,
quois praeterea sustinetur, reparabile est. Dum hostes seu impi, dant optionem ves aliquid contra Patriam seu Deum perpetrandi, vel mollem subeundi, inuolun
talium magis intendi tui: nam iniuria maior est, se vitae damnum ei communi terum ordine est ii repaiabile. Dum nulla conditione accepta , qua mors vitati postat,
homo ab homine violent) ilucidatur, inuoluntarii pottio ad summum pei ducitur. tunc squidem qui patitur falson δ' omnino resilit, vel ob praestantiorem tantummodo libellatis exercendae rationem illi assentitui, quom m scilicet noti ignotat talia non euenite absque
pertinissone diuina, cui hum liter ac pie assentiendum eo nosciit ac te ipsa assentit ut sis si autem his constitutionibus obsistens, inuolunt a. itim metiri velit non ex solo telum abusu iniuriaeque perpestione. sed ex quacunque seu mali sugeien ia,seu boni reiectione, tic amouebi sottitudinem otii
nem,cuius partes sunt voluntat e sustinere plurima mala ac incommoda,quae licet rerum abusum non complectantur nihilominus pet se accepta expetenda tio sint: Temperantiam tollet,cui proprium est plura bona 'erinere, quae eadem latione absolute sperne da non sun efuteilque eogetur singuLs hominum actiones & optimae virtutis optima libere prosequentis usum sempet aialiquid inuoluntati) continere. Quibus admissis, te iterarvirtutis ac terreni felicitatis ratio omnino petitet. ne que enim inuoluntarium ac felicitas se inuicem com
Cum autem in humanorum actuum consummatione duo pracipuὰ des detentur, tecta scilicet perceptio eorum quae agenda sunt & eorundem executio, quandoque holum utrumque est summe dissicile, quandoque primum omni difficultate caret di secundum est initia arduum quandoque econtra primum di melle di secundum sacile quandoque ut tutis, e sacile. Sununa vitius que iacilitas est, dum confirmato totius vitae cursu, a depti' se motum virtutibus ac facultatibus, quae ad eum recte sustinendum desdeiantur, externa omnia it. latuiti usui summe fauent, quod tamen exita societatem pei sectissmae solutae Dio ac paucis euenire solet. Piimum eii diti ei le,secundum sacile, dum externis perturbantibus decernitur quid circa externa agendum sit:
tunc quippe & particularium cognatio & certa electiosum ita in lationis vim exposcunt liis recte definiti,,
dum adsunt motum virtutes ac facultates, quarum usus desideraim,executio nullam dissicutiatem continet neque enim nobis difficile est ea agere quae decentii simhconcipimus , quaque actu conuitiam a te di vialumus Sapoilumus, licet haec ex sui natu ta ac ex communi rerum
euisu disicillima censeri possent. Primum est facile, se- eundum veto disiicile, dum decernendum est quanam
in o. u. ii virtutes ac facultates des detentur aereipsa in-qu: recidae lint. lata enim motalia vit tutum doctrina,no est dis ς ite ei rea haec decernere, cdm pix eatim nemo inuitus deeipiat ut circa ea qui circa se attendeda sunt. Econtra . notum habituu realis adeptio, seu inducito summa disti cultate habet, longe li maiore,dum morales
virtutes acquitenda iunt ac per nos ipsos,lunt eni at no
stra interna obsuunt, quod in sacultatum pio secutionei non euenit, praesertim si adii et motales virtutes de naturalis aptitudo, lux dum te cie constituta sunt qus lie t tinent ad viis totius cursum, abesse no potest. Ipsa veris totius vitae dii politio summam dissicultatu continete vis detur, ni respectu electionis quam te spectu executio ius,cuius etiam lignum est quoniam exrta per sectis stina iocretatem, ii qua omnia sicilia sunt, homines has defianitiones diutius protrahere solei sepeq; incccptos cur sus deflectete Hae veto , quae non raro deliberantiu de . se tui a cibi postum, semper i libuenda sunt rerum externat u statui assiduisque perturbationibus. a taq; , data etia sumina sapietia talia in comoda caueri xix pollunt
Impetsectiores vero homines ideo magis anguntur, quon aui communis homi tui in infitinitas, natur iis M. horum cupiditas ae cateioiuiti hominum dilectio xi patiuntur alique em ab O i h ni tum coetu reced te, vitamque o niuino soluariatii de te, seu ita inter alios vivete, ut o natu tali gentiumque iuribus vitae cursum libet e diligete po sit per se tiro res e contra talia incommoda sicilius ac illustrius declinare videntur, dum vehementius iticumbunt Pieriti ae sistentia, quae pauco tum hominum , sum exposcunt re itiite solent firmio ea Dei auxilia, simulque ad alia bona dirigere quae tum me expetenda sunt,ac internam uniuscuiusve selicita
aliae dicta sunt satis pet te demonstrate possunt, ad
felicitatis humani constitutionem summe expetendum esse, ut noti tantum communi ierum dispostione simi. ta humani actu, patiant in et num pacem pei si iamque, sedet iam ut ex motalium virtutum ac seciatur faculta tum veli curet ut quammam mὸ , ne homines seu ad in uoluntaria det iudantur, seu ab optimae utitutis,su libeto ac optimo lepe llantur, ted isco inmodi vitiusq; c uis liligentis, titie caueantur ac pio vilibuF co primantur.