장음표시 사용
111쪽
stiit, fas Assectum habitum fuisse sui aevi Phoenicem docet. Omitto
seriptorum discordias de loco, ubi emoriatur phoenix, observatas&Barthio p. 387. adClaudianum, aliis AEgyptum, aliis Syriam, aliis ipsam Phoenicis patriam, qvam Utopiam credere fas nobis, memora
s. io3. De humanis testimoniis hactenus. Veniamus ad divina, quibus fidem phoenici adstruere conantur ridam: cum certum nos potius habeamus, hac de ave altissimum in sacris esse literis silen
io . Tacendum plane de loco Malach. . v. a. Exorietur vo- his timentibus Ara men mcum Sol stitiae, σfamias in pennis ejus. Quanquam enim Cornelius a Lapide citatus B. Ursino III. Anal. sacr. 3. p. 16s. visus in eo sibi est reperisse phoenicem, ad quem tanquam Solis apud Eguptios hieroglyphicum alludi vult a Propheta: tamen ne es lusio quidem haec absque fidiculis procedit. s. io j. Planior in speciem locus est Davidis Psal. sa. v. 13. si graecam versionein intuearis et o ικω λ ως Φῶνιξ ἀν- . inam&respiciens haud dubie Tertullianus, ut illum orientis alitem probaret, e scripturis Dei hoc protulit lib. de resurr. carn. f. m. F3. Et florebis v lut Phoenix. Sed decepit eum ambiguitas vocabuli graeci, od libi phoenicem, hic certe palmam notat, cum in hebraeis sontibus sit ripi, . Ios. Superest locus tertius Jobi c. v. v. 18. a Tigurinis ita
expressuS: Cogitabam, me in nido meo expistuIurum esse, ac more phoenicis
multos dies victurum. Sane fatendum, plausibilem hic reddi phoenicis causam. Nam & nidi praecedens mentio nos invitat, ut qVod sequitur vocabulum , n, de ave interpretemur; & ipsissimum Phoenicem ea voce in fontibus signari Hebraeorum non pauci defendunt. Porro quae de phoenicis nido proferuntur, quis ignorat λ Factum hinc, ut non modo Gryph ander Phoenicis patronus textum Jobi prae Davi- dico urgeat E. I. sed&B. Ursinus III. Analect. cr. 3. licet fabulosum putet phoenicem p. I . tamen apud Jobum Arabiae regem Arabicae vis consignatam non dubitet memoriam p. I 66. . ror. Respondet autem Theologus idem celeberrimus, ad adstruendam phoenicis veritatem nihil facere, quod sacra pagina ejus aliuvando Videatur meminisse. Mum enim, inquit p. 16ε. in ea ob- M
112쪽
via sunt sacrasmbola, mulo ex septentum veterum dod rinis re vulgi usu trιm adagia. a in re ad Phaenicum, Syrorum, AEgyptiorum fabulas ac
parabolas nonnusquam manifesta allusio, quatenus istiusmoda veritatem atiqvam externo figmenti cortice obνelant, similes Glenis Alcibiadeis.
s. Io8. Equidem si fatendum sit, Hebraea voce phoenicem ibi signari, malim hoc ipsum cum B. Ursino respondere, quam cum Alindrovando ornithol. f ro. fieri potuisse, D. Iob. etiam seuo tempore a communi opinione deceptum fuisse: praesertim cum ipse statim Aldr Vandus, quasi poenitentia ductus verisimiliorem, ut putat, illi responsionem substituat, de palma, non de Phaemce Ioqvi Iobum asserens. Sed ne quidem haec ratio se probat nobis. g. Ios. Equidem ita est,palmam eo loci habet vaegatus Bibliorum Latinorum liber, quem ex Catholicae Ecclesiae praeceptis ac decreto sequi se debere profitens Cordova p. 92. in eo acquiescit, satisq; sic ad locum Jobi responsum putat. Sed illud Concilii Tridentini decretum iam dudum suo merito exibilarunt Ecclesiae nostrae. Videndum igitur, qua fide vulgatus interpres palmam hic reddiderit. . Ho. Dubitari vix potest, quin a septuagintavirali versione hoc traxerit. Sane vocem hebraeam bari apud nullum interpretem pro palma capi norunt eruditi. Nihilominus Graeci sic reddiderunt: ωαπερ ς φοίνικρο πιλυν χρονον et mos quidem ambiguitatis in voce φοῖνιξ, qvae&arborem &mem notat,memo es, de industria fecisse apparet, ut non simpliter φολκα dixerint, unam V cem una reddentes, sed φοινικίγ, ne quis sorte Pamicem
avem intelligeret: enim, h. e. stipes, truncuS, ramus, non
vis est, sed arboris. Quanquam ne sic quidem essecerunt. ut ab omnibus de arbore loqui crederentur. Aydam enim recentiorum, ut QScholani Heptaem. p. I 3. disco, truncum Phoenicis ipsius eorpus vult d ConfJoh. de Pined. in Job. I9,a .m II. Tom. II. f. 6 g. m. Verum neque Graecus Codex milienticus est nobis: nec apparet causa, cur Septuaginta senes palmam hic InteIlexerint, cum Vox hebraea notionem hanc, ceu diximus, non admittat: nisi sorte se
mentia verba: nudax mea aperta e γα- ' π, tantum potuere, ut
di quae praecederent, ad arborem aliquam trahi crederent opol
s. Πι Quare Bocharti maxime nobis probatur sententi pari.Π- Hiero
113쪽
Hieror. f. 8i9. ex sentibus hebraeis Jobi verba reddi debere statuentis rranqvam arenam multiplicabo dies. Quod ante ipsum praeter alios Luthero quoque & Tremellio germanice latinem vertentibus placuerat. Planeq; hanc phrasin loco gemino Gen. Σ1, 37. similiter ii terpretantur ipsi qVoqVe Hebrari: multiplicabo semen tuum velut armis
113. Aod Jobi locus, in quo nulla maritimi littoris, aliqua vero nidi mentio, iuit opportunior ad illud de phoenice commentum inserendum. Cui tirmando & hoc addiderunt, ut non Sin per ch Iem, sed , n per schureli legerent. Nam ut Chol arenam notare indubium est, sic nomen Chul phoenici proprium esse credi volunt a
s. Ii . At enimvero, nisi nos saetit conjectura, nihili vox est ut, quatenuS phoenicem signare intelligitur, haud alium in finem excogitata ab Hebraus, qVam ut Jobi textum depravarent, conse sumq; ejus cum illo altero Geneseos tollerent. Nam ipsi alias Thaumudistae, cum de suo loqVuntur, Phoenicem non , n nominant, sed locum eorum dabimus paulo post g. III.) Pro ra Vo ce si legendum est, ut Bochartus s. 832. suspicatur ornia sis, voce deflexa a graeca ορνις, 'Va per 'necdochen generis prospecie phoenicem appellant Nonnm & JohanneS Gazaeus: argumento sit hoc nobis, non habuisse Hebraeos in lingva sua Vocabulum sim
gulare, Mo phoenicem nUncuparent.
s. iis. Ita nimirum est: ut fabulis delectata est gens Hebraeorum, ita Gentilium quoqVe non paucas, & in his illam de phoenice admisit. Postea circumspexit, num qVa se rima in codice sacro aperiaret, cui hoc inferciretur commentum. Ita Vis denique facta est verbis Jobi, cum viderentur hujus sore iniuriae patientissima. s. ii6. Acceptum a Gentilibus fabulam novis etiam figmentis interpolaverunt: omnia animalia mulieri de fructu vetito comedenti paruisse,solo excepto phoenice; itaque praemium hoc illi datum, ut post mille annos renovetur in adolescentiam suam. Hoc unum est, de quo Scholanum Heptaem. p. I 3. & BOchartum f. si 8. Vide. g. III. Alterum in Thalmudico tractatu Jachedrin in Gemara cap. II. sect. 67. Iegitur, citante Bocharto d. I. ubi Phoenicem osma v
114쪽
cant. Nos locum adscribemus, qualem Germanice vertit Christianus
M Nec eibo nec potu Phoenicem uti, creditum est a quibusdam. Vide Barth. ad Claudian. p. y78. Hinc nata videtur fabulandi Iudaeis occasio.
g. Ii8. De neutro vel apex legitur in sacro codice. Posterius etiam refellitur cap. 6. Genes. U. I9. & c. I. V. 3. Nam si de cunctis animalibus universat carnis utriumve sexus individua, ac de volucribus quidem paria septena in arcam assumpsit Noachus: quomodo in his potuit esse Phoenix Θ quem neutro sexu avem unicam esse consentiunt f bulatores. . I 19. Atque hinc Maximus martyr contra Phoenicem ipsum in genere argumentum vibravit apud Hoeschel. not. ad Phol. f. 9 o. Quod post eum repetierunt FranZ. histor. animal. p. 333. GaIIae. ad Lactant. p. yo . Urchmajer. c. a. s. I. BOchart. f. 82s.lao. Quod si Noachi arcam non ingressus est Phoenix, necesse est, si maxime demus, aliquem fuisse, aquis diluvii perierit, perinde ut volucrest universe, qVas arca Patriarchae non exceperat. Tria G ryphiander hic reponit, Patronus Phoenicis D. I. Inspiciamus singula.
g. raI. Primo negat antecedens. Cur non, inquit, in Phaenice cessere potuit mandatum de septenis cujusMetsexus in arcam Noe Ingredientis, qvod ad illasaltem animantisse extenssit, quorum totidem parra in rerum natura erant ρ Aut ergo doceat hanc exceptionem clarius e Mose: aut hoc tacente taceat ipse. Quis enim credat, avis tam miraculosae, siqua fuisset, privilegium pragereundum fuisse ab historico sacro p . m. Secundo etiam consequentiam impugnat. ariV fortὸ
Phoenix una cum Paradiso eas in aeris regione ubtractu ubi tutu/ ab omni
inundatione esset, uri Lactantius sentit Z Respicit ad initiales versus carminis de phoenice Pseudolactantiani:
115쪽
est loetu in primo felix Oriente remotuostya patet aterni janua celsapoli. Postea e Cum Phaethontais flagrasset ab ignibue axis , Ille locin flammis inviolatuae mutis Et cum diluνium mersisset fluctibin orbem,
Vel haec Verba produnt,autorem ethnicum potius,quam Christianum. Sed Gryphiander gerrinum hunc esse Lactantii Christiani foetum persuasus, locum illum Orientis de paradiso, diluvium Deucalioneum de Noachico interpretatus est, & haec suxta Patrum illorum, Augustinicumprimis, quem ex nescio quo ad Orosium scripto H. I. citat,) sententiam exaudiv it, qui Paradisum in altissimo loco, pertingente usque ad lunarem circulum constituerent, de hinc ad eum aquas diluvii pe
g. rM. Hic omitto in hanc de Paradiso sententiam inquirere . Sufficit hoc jam mihi, cIare testari Mosen Gen. 7, 18 seqq. aqvas dii vii omnia replevisse in superficie terrae, adeo ut estissimos montes quindecim cubitis superaverint. Unde sequitur & paradisum cata. cysmo fuisse mersum. Cons. Augustin. XV. C. D. 27. g. Ia Quod si parcere Paradiso tam alte, ut VoIunt, suspenso, statuerat Deus: videbatur eo dc avium reli a genera saltem qua dam, si non omnia, non minus quam Phoenicem amandaturus fuisses, ut Noacho tot ventres pascendi labor minueretur. Dignum prosectu Phoenice con ritum, quando & redivivum illum omni alituum genere stipari volunt fabulatores: habuissetq; orbiS hoc pacto peculiaremmium paradisum, do ab eo distinctum, de quo est in legenda Brandani Sed abeant somnia l . Iasia Tertio Phoenicem Gryphiander, etiam concesso nobis argumento, adhuc defendit. tanidonim, inquit, spost dilupi erit ordinario qνodam modo reeatus Phoenix st Nescias primam phoeniacis creationem hanc fulsi e velit vir doctus, an secundam. Putes deprima locutum. Mox enim assertioni huic fidem. adstruere conature stella Magorum, omitto quam bene, cum ea non species nova suerit, sed novum tantum individuum, imo secundum quosdam ne n
Vum quidem, quae de ipsa non in principio mundi coelo inserta, sed miraculosa dc extraordinaria sueritia Atqui ab hac prima creatione sp
116쪽
cierum septima statim die, atque adeo diutissime ante diluvium rea quievisse Deum clare legimus Gen. Σ. V. Σ. . I 16. Sive autem primam creationem intellexerit, sive secundam, quae quidem recreatio fuerit verius , h. e. reparatio e reliquiis extincti diluvio Phoenicis,) neutra satis aptari potest iis, quae ipse pomea E. 3. F. I. 3. G. a. de Phoenice disserit in hunc sensum, postea I. ro s.copiosius ex eo describendum, ut intelligatur, tres phoenicis aetates totidem aetatibus mundi, una ad diluvium, altera ad Christum, tertia ad exustionem uni ersi, aeqvari; quarum singulae annis circiter bis mille ab solvantur iuxta Vaticinium Eliae Rabini; novum ergo phc nicem primo sub Sesostride non multo post diluvium, secundo sub /Tiberio tempore Christi conspectum fuisse, tertio sorte, nam hoc trepide asserit,) sub finem mundi, ut ultimam seculi rex lutionem in
s. rar. Ergo, si diluvio periit phoenix, prima eius periodus non regno Sesostridis, sed diluvio terminatur. Si post diluvium veIcreatus demum, Vel a morte diVinitus in Vitam reductus fuit, quaeram a Gryphiandro, quomodo a diluvio ad Sesostridem, sub quo se post latebras primum publice monstro erit, illam quasi bis mille annorumperiodum implevisse intelligi eat λ cum ipse fateatur illum Regem temporibus Isaaci & Jacobi non multo post diluvium vixistis.
s. 118. Dicet fortasse, tempus Vel primae Vel Secundae creationis ipsum articulum Regni Sesostridis referri oportere. Verum hoc pacto, si sub Sesostride natus primum fuit Phoenix, duas tantum eius, non tres periodos habebimus; sin renatus, cadaver aqvis suffocati per annos ampliuS qVadringentos, ante am revivisceret, iacuerit necesse est; quod num statuere velit Grypluander, ipse deliberet
i1ρ. Sed cur c rca singulos eius ictus laboramus Θ Possumus universos elidere validissima ratione. Quicquid enim ille hic de Phoenice ab aquis cataclysmi inVicto disputat, in eo praesupponenda est existentia Phoenicis, tanqVam satis jam demonstrata. Verum hanc nec testimoniis idoneis humanis, nec divinis ullis firmari potuisi satis opinor hactenus est ostensum. I. i;o. Imo, inqVies, adhuc superest testimonium plusquam humanum, Clementis videlicet Romani, a S. Paulo Philipp. ψ, 3. como a menda-
117쪽
mendau, qui in epistola ad Corinthios, quo resurrectionem exemplo Phoenicis demonstret, ita loquitur de hac ave, p. m. 3 . 3s. ut manifestim sit omnino fidem ejus historiae adhibuisse. Sane Scriptorem hunctanti fecit primus epistolae hujus editor Patricius Iunius, ut in notis ad eum locum malle se diceret eum Clemente viso Apostolico hoc numirum pondus Junium, licet alios quoqVe scriptores sociantem, prae cipue traxit, errare , qνam Maximum re ejus seqvacium opinionem seqνα . i3i. Nobis hac in re magis probatur iudicium Photii, qui cod et 26. f. 3o6. adeo se obstringi hac autoritate non patitur, ut Clementem ex hoc ipso phoenicis argumento reprehensioni opportunum objiciat Iectori. Imo fuisse, qui epistolam illam plane xko λώγροφον censerent, disces e B. Hulsemanno p. 9 s. r32. Sed quicquid de vero sit autore, fuerit ille vir Apostolucus, Apostolus ramen non fuit, nec cum ista loqνeretur, Spiritus S. instim Lia loeutus es; quod bene monuit Scholanus Heptaem. p. I37. Qui paulo ante illud etiam observat, ne ipsum quidem Junium accedere videri univeris narrationi Clementis, postq; non mnita praeclare su dit: aris credat, si Deus ex re voluerit innasura gam altastre resurrectionis pecimen, eundem π voluisse ani En ingenitam esse, ui itastri dipi approbationis documento templum Solis in urbe Helipolitana, nam hoc cive legitur apud istum Clementem, re anum adololatria execrabilis cohonestaret Ps. I33. Non est ergo cur Clementis illius, quisqvis est, testim nium attolli patiamur ultra humanum. Quod cum oculatum non sit, impedire nos non debet, quo minus absoluto sic tandem testium, qui citabantur, scrutinio, concludami , phoenicem esse rem omnino commentitiam, nec iniuriam illi a Vostio factam, cum III. de orig. Ldol. 99. inter fabulosas aves principe loco posuit. . I3 . Quaeritur sexto: Fabulam Phoenicis quinamprimi exeogia riserint 8 Certum est, Gentiles hoc fecisse. Nam & Christiani, &Hebraei Thalmulistae, qui fabuIae fidem accommodaverunt, vincuntur aetate a scriptoribus gentilium,quos hic habemus vetustissimos,Ηesiodo & Herodoto.i31. Sed quae natio Gentilium hos Iudos fecit nobis p Gratulos
118쪽
He nominat Vossus III. de Orig IdoI. 99.L629. Ante quem Paling nius lib. V. Zodiaci V. 332.
Hic Phoenix iste en, qpem fingere Graeculus audet.
Sed modo mira canat, nil curat dicere verum Gens haec re tota eri monstris ac dedio nugis, asta duce nostri etiam detirapere Latini.
g. I36. Rectius culpam inventionis AEgyptiis imputabimus cum Gryphiandro C. 3. Intellexit hoc &Libavius, cum scriberet, AEgyptios facerdotessu mendacia per Graecos in mundum disseminavisse, p. 3 p. de univers. Neque non CordoVa, cujus haec Verba sunt p. 9s Didasc. multipl. Mendacia haec Latinos a Graecis, Graecos ab AE Aptiis accepisse iaqνido constat.
I. I37. Sane ad AEgyptios & inprimis Heliopolitas tum alii pacsim, tum Herodotus hic provocat Euterp. f. III. Nec frustra est, quod Phoenicem toties reperimus in Hieroglyphicis Horapollinis, quibus AEgyptiorum mysteria panduntur. . I 38. Iam neque desunt exempla similium de animantibus f bularum, quas ab I Yptiis, ut rei certae symbolum essent, excogitatas, reliquae nationes cupide arripuerunti Qualis illa de Leaena non nisi semel pariente; altera item de vipera, caput masculi coeuntis praecidente. Utramque memorat Herodotus I halia c. Io8. Io9. Utramque AEgyptiis deberi, qui Oro teste Leaenam mulieris semeI tantum enixae, viperam foeminae viri vitae insidiantis, symbolum statuebant, Vossius docet III. de orig. Idol. 13. f. sor. N IV. a. f. Ioo. . I39. Sit ergo fixum, AEgyptios, & horum inprimis Hierophanistas ac Sacerdotes Phoenicem primos confinxisse, ut arcani alicujus enset hieroglyphica nota. Concedamus hoc interim, acceptam ab I gyptiis fabulam interpolavisse Graecos additOPhoenicis vivicomburio, de quo supras. H. seqq. . r o. Quaeritur septimo: Casi an consilio fabula haec veniae impurandast Non dissicilis responsio e dictis. Nam quae Sacerdotes AEgyptiorum, ut essent hieroglyphica, invenεre, in iis prosecto consilium intervenerit necesse est. Bochartus tamen si rogetur sententiam, ad casum inclinare videtur magis.
119쪽
s .is. Existimat ille Part. II. HieroZoici f. 8χr. sabulam de Phoenice ex eo natam, quodpalma cui Videlicet commune cum phoenice nomen est apud Graecos, anda eciem, de qua Plinii verba profert e lib. XIII. c. ψ.) ferunt mort am exserenasci. Quod ne de palma verum est quidem, sed ut hujusmodi quid crederetur, in causa fuisse ait fertilitatem loci, is in orbe meridiano ei re scribitur, qua factum
aliquando , ut ex cadente surculo Vel palmula altera palma in prope deficientis locum pullulaVerit. Inde, inquit, ad cognominem avem translata tandem eis fabula, ut RFe ex levissima occasione nascuntur pom
6.1 1. Etiam Calixtus, dum in eo est, ut veritatem phoenici deroget , Plinii locum adscribit: non facturus opinor, nisi mentem Plianissic accepisset, quasi narraret ille, fabulam Phoenicis ortam ex errore
s. 1 3. Ante Calixtum pariter & Bochartum Libavius quoquep 338. de univers. originem fabula: attingi a Plinio scribit; palmae ve-
tb renascentiS commentum nescio qVo ex autore postea his verbis commemorat: Palma graecis Φοινιξ Peciem quandam habet, quam Musi l) vocant barbari. Ea restibilis eR 'gulis annis. Imqve cum s ustum ad maturitatem perduxit, Coloni totum stemma abscindunt, si ni aσesto etiam qPicyid Frominet, exurunt. Anno seqvente velut ι ex cineribus, vere autem ex viva indice m) repultaut felicius. Habet folia instar alarum magnarum. Hinc figmentum ea apis phoenicis.
De palmae specie alias vide Matthiol. ad Dioscor. I. us s. M'. M ad orietinem fabulae hoc pertinet, quam obiter nota exponi a Libavio aliter, quam a Bochari ..
' 6.1 φ. Duo hic agenda nobis: primum, ut videamus, an Plinius natales fabulae de Phoenice pandere nobis, dum alteram de palma refert, voluerit λ hoc enim si non Bochartum, certe Calixtum & Libavium innuere dicas: qua occasione simul ipse Plinii locus excutietur. Alterum, cujuscunqVe sit ista dehiS natalibus sententia, num calculum ea nostrum mereatur ps.1 1. De primo sic sentimus, non id agere Plinium, ut fabulam Phoenicis, sed ut nomen ejus ad primas origenes revocet. Hoc enim vult, quia palmae raedam species renascatur ex se ipsa, factum inde esse, ut avi quoque de se renascenti nomen idem sit a Graecis in
120쪽
PROENIT. ditum. Nam his φοῖνιξ & arboris nomen est, &avis. Nec plura lucet ex ejlis verbis exsculpere, quae sunt satis clara lib. XIII. c. Miarum de ea inalma) accepimus, cum phoenice ave, qua utatur ex huj- paLma argumento nomen accepisse, emori re renasci ex se ipsa g. I 6. Ergo sit Plinium audimus, appellationem Phoenix ab asbore, non ipsium tabulae commentum accepit. Nec aliter Plinii me tem exaudiverunt Eumologi, Fungerus p. 8 . & Vossius, voce Phaenia
reus f. 389. item Pierius XX. hierogIyph. i. p. 238- Stengelius IL Ho tens. F p. 3SI. 36 . Gryphiander L. . . t r. Atque sic inter Plinii Bochistri; sentensiam haud parum interest. Voluit Plinius, nomen avi famosae ab illa palma inditum; Bochartus, ip sam fabaeam ab arbore processisse ad avem cognominem. Plinius sive fabaeam Phoenicis, sive Phoenicem ipsum antiquiorem habuit nomine; Bochario contra nomen Phoenicis vetustius est fabula. Quod hic factum sit, Plinius consilio imputat, Bochartus errori potius vel casui. Ut adeo, si curate examines, Plinius Bochartusq; non dise R dicant modo, sed & adversiais. g. r s. De palmae reditu in vitam fabulo sa esse, quae PIinius a Lepit, antea monitum 1 r. . Hic illud addo, falli Gryphiandrum νWando L. : super hac palmae se ipsam reseminantis historia citat Plianium non modo lib. XIII. c. -- in quo quidem ipsum non reprehendo, sed&lib. I. c. 8. ina fide Dioscoridem hic & Theophrastum
invocet praeterea, non excutio.
.r 9. Pliniani loci posterioris quae verba ipsum deceperint, ex E. I. ubi partem earum describit,& ad palmam diserte refert, facito intelliget, qui Plinium ipsum inspexerito Sic iIle : Alexandrino am
ranto palma, qui decerptus asserpatur. Mirum , postqPam defecere cun ct ores, madefaritus Q remisistit, re sisternas coronas facito Non deIM-ά loquitur ibi PIinius, sed de amurantor cum autem varia sint maranti genera,stalmam, h. e. praecipuam nobilitatem, tribuit Alexam drino. Palmae vox ambigua fundus fuit erroris .f. Iso. De caetero ipse quoque PIinius fallitur in eo, quod GPhoenici putat ab arbore nomen esse factum. Sed antequam hunc e Ius errorem demonstremus, aliorum quoque opiniones audire placet licebit enim, spero, unali replures desere frustrationes-