장음표시 사용
191쪽
s.sy. Fecerunt idem e Schola Platonis Academici, fateor: neq; hoc latuit Lipsium dicta dissert. r. p. i6. Sed cave putes, sub iisdem verbis eandem elle utriusque sectar sententiam. Observavit distri men amiciis. Francus Disp. II. de Fato c. a. F. II. s. 1o. Nos hic iptius Liplii confessionem, quae legitur lib. II.
Diff. io. p. '8: adscribemus : Hoc diversum a Platonicu nostri habent, etsi audita Huentia, non explonum, imponat. Nam utriq. animam Mum
o tribuunt,sed diverso paullum sensu. Plato Mundi animam ex Deo na. ram vult nostri Deum iEOm esse. Ab quos Deum d secundarium quendam, nec frimum σ Patrom. Recte omnia, nisi quod sensum utriusq; Philo*phiae non pausium, sed vero multum, imo flurimum disser. re profitendum fueratia, 1i. Certum hoc interim, Mundanam Animam Stoicis Deum ipsum supremum fulsis, Platoni Numinis hujus, Mundum extra se conditurientis, ut e d imaro f. Ioψ λ. Ioso. cognoscimus, progeniem seu effectum. Discrimen utriusque Sectae observavit & Pic colona. c. χ', de Mundo p. 62 7. 628 g. 12 QVare non probo Lud. Vivem, ad August. IV. de C. D.
tr. f. I. ita commentantem: Stoici cum Platone Deum quidem Memtem esse dicunt,sed non utentem Mundo pro corpore. Mundam i um De
timesse, haberessis Mentem π Animam, sed aliam, quam fit ipse Deus. In his paucis verbis ter peccat Hispanorum doctissimus. Primum quod putat, Stoicos hic cum Platone sensisse. Deinde quod Stoicum Deum negat uti Mundo pro corpore. Tertio quod iisdem Stoicis animam Mundi aliud quid ait fuisse, quam ipsum Deum, puta summum. Postremum hoc non Stoicorum Philosophia est, sed Platonis: cui, ut modo dixi, anima Mundi erat primi Dei effectus. s. 23. Qui Platonem e Gentilibus secuti sunt, maxime Christianorum temporibuS,magno consensu Animam illam Mundi Platonicam tertium Deum numeraverunt a primo & summo. Fuit enim haec ipsorum Trinitas, de qua locum Apuleii dabimus g. iso, DEUS, NS,
ANIMA, ita ut exsummo Deo Mens verba Macrobii recito I. in somn. Scip. I . p. 7o ex Mente Anima sit. Solebant quippe Deι vocabulo Summum Numen fretu Mundum intolligibilem nimae Spiritum hu
jus universi adspectabilis designaro.
192쪽
. 1 . Porro Mentem illam cognom inaban tprimam, etiam cum a summo Deo sejungere cupiebant, ab eo satis vel sola Mentis appellatione distinctam arbitrantes. Piccolom. p. 28. de rer. defin. Potiores Academici Mentem prima ecerunt a Deo, qvod nec Theologi, nec Peripatetici faciunt.
g. 13. Hinc lucem Augustino dabimus, quem alias legens aliquis suspicari possit, suille Platonicos, qui Mundi Animam secundum statim facerent a primo Deum, non tertium demum. Locus S. Patris est lib. I. de Cons. Evang. c. 23. ubi cum docuisset, Ethnicos Jovem suum habuisse pro Spiritu omnia vivificante,Patremq; Jovis Saturnum perhiberi a quibusdam Tempus esse, quod & Graeci κρ ένον χρονου,& Latini Saturnum, qVOd saturetur annis, appellasse videantur, subdit Tom. IV. f. 38 Erubuerunt hic Philosophi eorum recentiores Platonici, qν0am Christianis te orabo fuerunt, re Saturnum aliter interpretari conata sunt, dicentes, anellatum κρουον velut a satietate inteluctἀs, e) qνod graece satietas κορ', intestectus autem si e mens τους dicitur. Cui videιursusn ara es Latmum nomen, qpasi ex prima latina parte graeca posteriore compositum, ut diceretur Saturnus quasi Satur M. Viderunt enim, qνam esset absurdum, si Stivi temporis Iupiter haberetur, quem Deum aeternum vel putabant, vel putari voleban . At vero secundum istam noPesiam interpretationem, aream veteres eorum si habuissent, mirum si Ciceroncm Varronemi latuisset, Saturni flium Iovem dicunt, quam ab ιsta Summa Mento profluentem Spiratum, qνem volunt esse vel t animam Mnndi hujus ommia calestia re temrena corpora implentem. Unde illud Maronis est o Jovis omnia plena.
M sie scribo, pro Satares, Reelliti emινi abest copulariva. 26. Summam mentem hac expone non Summum Deum, re
rum omnium parentem, sed hujus filium, quem N paternam Mentem a Porphyrio appellari, & huic a Plotino de tribus principalibus Substantiis m, τροι iist μειων disputante Animae tanqVam tertiae substantiso naturam postponi testatur idem Augustinus X. de Civ. Dei 23. I. 27. Juvat hanc expositionem Ficinus, quando in Politicum Platonis praefatus f. 28. Jovom animam Mundi, Saturnum supremum inter Angelos intellectum interpretatur. Juvat PiccolomineUS c. 29. de Mundo p. 63o. testatus, est aequi Jovem, quem Plato in Phoedro magnum
193쪽
magnum appellet Ducem in coelo, animam octavae Sphaerae, eundem cum anima Mundi interpretentur. Caelius quoque Rhodiginus lib. XX. antiq. Lesu. c. Io, fUo7. ς Plotino refert, Mundi totius animum
frequenter Jovis appellatione nuncupari a Schola Platonis.18. Loquendi hanc figuram cos a Poetis & horum interpretibus mutuatos esse verosimile est. Nam apud Theologos h. e. vetustist simos Graeciae Poetas) Dp. ter est Mundi anima, inquit Macrobius I. in mia. Scip. II. p. 82. Et apud Ludov. Viv. ad Augistin. IV. de Civit.
Dei ii. 1.1 I. Plutarchtu inquit, qPemadmodum nos ab anima adminiostremur ac regamur, ita Mundum animum habere se comιnentem, ροι Iu
s. 29. Uttit autem in phrasi consentiant, valde tamen dubito, aneh n hoc poetico Jove idem sit ille Platonicorum. Etenim poetae constanter Iovem suum faciunt Deorum omnium absque exceptione summum. In quo fabulosiim Gentilii un Theologiam secuta & civilis
est. ItaqVe Varro Deum Iudaeorum Iovempumpit, nihιl interesse cem fens, quo nomine nuncuetur, dum eadem res intelligatur. Credo, quit Augustinus, hujus enim Verba sunt ex cap. a. libri, qVem g. 2scitabamus, I. de consens Evang. Agiussumminue deterritus. Namqpra nihil. superiussolent colere Romani, qPam Iovem , qvod Capitolium eorum fatis apertes testatur, eumo Regem omnium Deorum arbitriuntur,ci m animadverteret, Iudaeos summum Deum colere, nihil aliud potuit
sicari qram Iopem. Quomodo ergo Iupiter, qvi in fabulosa pariter & civili Gentilium Theologia primus Deorum est, potest idem esse
cum anima mundi Platonica, h. e. Nemκ- mcπων, ut Plotinus Vin
abat, postremat s. 3o. Sed hane ineptam glossam nihil aliud, opinor, peperit, quam insanum studium, quo gentiles isti Platonici adversus Christia. nos laborabant suarum sectarum concordiam, qua revera nihil est magis discors, adstruerg. Quamobrem danda fuit opera, ut appare .ret, etiam de anima Mundi idem doceri in fabulosa Poetarum Theolo, gia,quod in naturali Philosophorum, & in his maxime sui Platonis. g. 3r. Foebat incepto, quod Jovem Poetae facerent filium saturni. Igitur JoVe Deus prior Saturnus. Ergo si Iupiter ob eam cul
194쪽
pam, quod se a Poetis passus fuisset Mimdo includi pro anima, meruit Platonicorum suffragio in rertiis consistere: Saturnus ab exilio reum candus, Zc fecundas occupare Iubendus fuit. Atque hoc docet Iocus Augustini g. as descriptus. g. 32. Pertexamus hoc somnium, & quaeramus, cui ergo nug tores isti primas dederint,vel dedisse debuerint 8 Vix dubiiun, quin Patri Saturni Coelo. Sed ubi hoc &quibus argumentis secerint, fateor
nondum reperilse me. Hoc autem ausim assirmare, rationes in hanc rem eorum, si quas attulerunt, non minus ineptas fuisse, quam quibus e Saturno secerunt Deum secundum ..33. Dicat aliquis forte, illorum sententiae calculum fuisse a . Virgilio adiectum, cum AEtherem h. e. Coelum Uocat omnipotentem Patrem, h. e. Deum & Saturno filio, & Jove nepote superiorem, Versus Poetae leguntur lib. II. Georg. V. 32F. Ium Pater omnipotens foecundis imbribus aether Conjugis in gremium laetae descendit.
g. 3 . Sed profecto Virgilius ibi ratrem vocat non comparati ne filii Saturni, aut Jovis nepotis, sed Matris Terrae. Et Interpres Vi gilii Certa f. D: probat AEtherem ibi Jquem ipsum esse. Itaque & hic
Iovem iterum habemus non tertium Poeticorum Deorum, sed primum. Taceo, quod AugustinuS I. c. c. 23.f383. Maronis Versum curans eum ibi secundum Stoicos loqui observat potius, ut qui Deum corpus faciat, quam secundum Platonicos. Ergo Virgilium illi conciliatores non habent in partibus suis. g. 33. Uideamus an Ciceronem fortasse. Hic insemn. Scip. apud
Macrob. lib. I. c. II. noVem orbes enumeranti caelestis extimus globus, qui reliquos omnes complectitur, diserte est summin i e Dein, arcens re continens caeteros. Globum hunc Saturnin excipit, Saturnum rapiater. Ualde hoc aptum putes Platonicae Triadi, de qua diximus s. Σ3. ut Coelum Deus sit Platonis, Saturnus Mens, Jupiter Anima Mundi. g. 36. Sed nobis certum est, nihil minus voluisse Ciceronem, qui Mundi Mentem in sequentibus non Iovem appellat, sed Solem ,. Quod & Plinius facit lib. II. c. 6. uterque, si Ludovico Vivi ad Aug. IV. de Civ. Dei II. credimus, Homerum secutus, Firmicus item cit tus Lipsio II. Phys Stoic. i3. p. 81. N apud Ammianum Physici, ut infra
patebit Dissert. XXI. A. F. Α a g. 37.
195쪽
s. V. Ne Macrobius r idem, qui tamen ex Platone & simit, bustum alibi, tum luc Ciceronem illustrare nititur, ex isto Ciceronis loco musterium Platonicae Trinitatis reserat. Imo si hunc interpretem sequimur, causa hinc plane desperata est. Quod enim extimum
globum Cicero summum Deum Vocavit, non ita accipiendum ens, inquit p. 82. ut ipse prima causa ae Deus ilis omnipotentisimus ex stimetur,
cum globus ipse, qpod coelum ei I, Ammae Mundi sit fabrica, Anima ex M. Ne Deo secundo processerat, Mens ex Deo primo, qνι vere summus eti, procuratast. Sed SUMMUM qvidem Axit ad caeterorum ordinem, qui subjecti sunt i, unde mox subjicite arcens & continens caeteros: DEUM Seia, θυd non modo ιmmormis animia ac Hyanum sit, plenum inciria exilia purissima mense nutionis, hed Fod virtutes omnes, quae istam erimae o Fotentiam summamis seqvuritur, aut i e facias, aut ipse comtineat r ipsum denis Iovem veteres vocaνerunt, σ Fud Theologos Iupiter ea Mund Anima .
. n. Haec di plura Macrobius, satis intricate, & ne quIdem opinor ad mentem ipsim Ciceronis, praesertim cum Plotini tres hypostases inculcati Cicero enim profecto, cum scriberet, neminem sequi minus potuit, quam illos Platonicorum, qVise mortuo demum Christianis temporibus nascituri erant, & Philosophiam veterem novis expositionibus in faciem haud paulo diversam recocturi. inos
ut certum est, animam hujus universi fecisse Deorum tertium : ita nondum illa credimus, eodem numero Poetas habuisse suum Jovem, & in ea re sensisse cum Platon g. 39. Magisest, ut Poetae, cum animae Mundanae ossicium Iovi delegaverunt, propiora Stoicis dixerint. Nam & his Anima Mundi summus Deorum, h. e. Jupiter Poetarum, LaertiuS Zenone p. 37I. ενειν θεον, τὴν, mi Sic apud Plutarchum de
s. M. Sed inter Poeticum Jovem S Stoicum hoc fortasse di se simen est, quod Jupiter Poetarum assistentem animam agit, non insor.
mantem, ut Deus Stoicorum. Verum hac de re Viderint, qui Poetas interpretantur. Nos ad Philosophos nostros redeamus. s. I. Ostensum antea, g I8.i9.23. Mundi animam & in porticu
Zenonis di in Platonis Academia silutari Deum, sed dignatione dispa-
196쪽
Arrenium hic, illic primum. Quod discrimen non ita minutum est,
ut putabat Lipsius supra g. 2o. Vide mihi enim, quid ad haec principia sequatur porro. Summum Deum Plato, quia di stinxit ab anima Mundi & consequenter ab ipso Mundo, potuit opificem externum facere mundi & secorporeum, quod ne Lipsius Widem neget L Plays. Stoic. 8. p.r6: Stoici, quibus Deus ille summus, anima videlicetMundi, una massa cum Mundo sic est, ut neutrum ab altero separari possit.
non potuerunt. discurre supra ad g. r .
. a. Quod si Mundi animam Stoici cum Platone tertium fecissent Deum aute secundariis quemcunque, simuI hanc illi tulissent legem,rit' in me es conflagraret cum caeteris rebus, per Differt. VII. Est enim apud Stoicos Deunculorum, qVotcunqVe sunt praeter primum, valde misera conditio. Ne in Platonica Triade quidem secundus Deus primo, vel tertius seeundo Valis habetur: quanquam hiaus ultimi tolerabilior sors est in Mundo Platonico, quam foret apud Stoicos. Non enim habet cur incendium metuat, a quo Mundum Platonici immunem pronunciavere per Differt. III. Interim Mundo
ipso non multo fecerunt antiriorem .
. I Vides obiter, quam parum considerate Aug. Steuchus de alii quidam in illa paganae Scholae Trinisate Mysterium Religionis
Christianae quaesierint; quam absurde animam universi Platonicam interpretati fuerint Spiritum Sanctum. cujus prosecto conatiis pro- grammate Pentecostali Anni 1663. discussi a nobis ) magis etiam p. dere ipli,s debuit, quam Platonicos, cum eandem animam in Jovem transformarent Poeticum. Gentilium enim intererat, ut ipsi inter se concordes haberentur. Nostra non modo nihil interest, ut arcanorum fidLI societate cum hostibus copulati censeamur, sed omnibus viaribus laborare magis nos decet, ne qua talis suspicio senestram aperiat confusioni Religionum. Quae miniis etiam metuenda fuerit, si ipsos inter se hostes committam . I. Sane vero, ut Stoicorum cum PIatonicis de Mundi Anima pugnam continuemus, non in eo tantum conflictus est, quod animandi hujus universi ossicium Stoici primo Deo, Platonici tertio deleg nt, sed alia sunt quoque, quae utramq; sectam dissociant. . s. Platonici non crediderunt, in hoc Orbe procreari quicquam posse, nisi Diis tribus suis qν artam adjungerent, ne ipsam quio A a a dem
197쪽
dem Divinitatis penitus expertem, graeca Procli verba paulo risi- . . proferenda hoc docebunt, Naturam, in qua nempe ponerent vim seminariam, sine qua nasci nihil ex materia posset. Itaque M
tuor apud illos των νοε λ gradus reperias, Deum, Mentem, Animam a Naturam. Ut Mens a Deo, Anima a Mente, ita NatAnu pendet ab Anima, inquit Stephanus Theupolus, aevo superiore Platoniciis celebris lib. VII. Acad. contempl. c. a. p. 236.
g. s. Ad hos quatuor gradus non dubito respexisse Proclum, cum reserente Piccolomineo de rerum defin. p. goo.) qVadruplicem posuit numerum: Dipinum in Deo, libet enim interpretationem addere,) sentialem in Mente, Rationalem in Anima,) Naturalem in Natura. I. Si qVis qVatuor his των νοηἶων gradibus addat gradum , OPHων, quinque gradus prodibunt, sed rerum nempe in genere, non rerum incorporearum praecise. Facit hoc Piccolomineus Grad. U. c. 29. P. I. cujuS Verba, qVia nostro instituto non parum D 'unt, ad ungemus. Considenundum e I, inqVit, ex Platonis sententia, gyisse in Universo rerum gradus reperiri. Res enim sunt in DEO, ut 3n fonte re causa prima modo eminentissimo: sunt secundo in ME TE per ideas σformam e tertio sunt in ANIMA per rationes in e us essentia infertas et qparto sunt in NATURA per semina. Natura enim in vis Feminaria per Mundι animam effusa in universam materiem. spintὸ unt m M A TERIE Mn am umbra per imitationem σ participatio
. g. 8. UItimum PiccoIominei gradum Proclus omisit ex ea camsa, qVia τα etiBη- noluit In ea divisione permiscere τοις νοσοῖς, effectus corporeos cum causis incorporeis, quarum postrema ipsi ci re est Natura Ilia Lin Timaeum f. . in his: λω ira As
g. 49. Interim nec illa in quinque gradus partitio Proeso igno- 'QVi. expressam terminis, iisq; adeo ingeniosis, ut in monstrationem Parturiisse autor Videatur, suppeditant praec dentia
198쪽
β. N. Quod Animam hic Proclus G εαυἶ- ουσαι saltem ex diamidia sui parte describit nobis, similiterq; Nκν ac totum quidem)ειν τύ εαυτύ ηΘμ μ ων ait, ex eo suspicetur aliquis, in ipsa divisione Iegendum esse non rura sed ἀύν. Esse autem ἁυδου interpreteris a materia & corpore hoc enim est το πιλο separatum esse, vel sep rari certe posse. Sic is αλλου ῶνα sit cum materia conjunctum es lenodo vel solubili, vel solvi nescio. Sane suadent hoc etiam illa, quae ulterius p cedunt: ἡ μὰν γε, φυσ3ς των σωμάτων δ5 δύνουα κέ' ά των, - ου--απ αμών. η θ ψυχὴ - αυ- τῆ ἰ α , - ἐαυτῆς ν αρια - α HE. g. r. Puto tamen ProcIum m inis scripsisse, ut est in codicibus,& hoc fecisse callide, ut melius procederet demonstratio, quam par turiebat, vitium alias factura, si G ευ ου retinuisset. Deo enim primo qui ipsi est ri, Scaliger ταυτον Vocat, Opponere poterat τοι L h. e. Deum secundum, primi quippe illius, quod vult ista vox, prolem; non poterat το άύβ, quae est a materiae contagio libera eL sentia: talis enim Deus quoq; ipse primus. . Π . Totam ergo divisionem sic animo videtur concepisso. Quicquid est simpliciter, aut est το αἐο, aut πὀ αλλο. Illud Deu hoc Materia. Duobus his extremis duo interjecta media: unum,quod Dei soboles totum est, Mens; alteriam, quod totum Materiar, Natura, quam ideo negat Proclus habere essentiam cuῆοθιν, i. e. ex Deo; te cum, quod ex semisse Dei, ex semisse Materiae germen, satam videlicet ex conjugio Mentis cum Natura. Et hoc est Anima Mundi. Cujus nativitatem ita describit Plato in Timaeo s. Ioso. της ἀμεροςου πη αει -- -υῶ ἐχου ης scia si τῆς αυ σε. σωμα*-μο-
199쪽
β. 33. Inquies: Si Naturam Proclus negavit esse Dei sobolem, cum tota sit Materiae, quomodo Deitatem illi tamen tribuere potuit Respondet ipse verbis M. prolatis, quorum hic sensius est: Naturam Deam esse non natam, sed factam, hoc enim est 5κθιῶξαι,) adeoq; nuncupari Deam ad instarstatuarum, quae materiales cum sint, L pura tamen Deum reserunt . . s . Credo Proclum ad λογους οπερααὶμους, seu Rationes seminales respexiste, quibus figuravit Naturam Academia Platonis. Sunt autem Idearum divinarum isti λόγι velut nepotuli quidam, & illud ipsum quarto Platonicorum Deo Deaeve Naturae praestant, quod Ideae Menti seu Deo secundo. s. s. Enimvero ut a rinque Entium gradibus ad quatuor genera reVertamur των νοηlων, in ea distinctione Platonici tres formarum gradus, qv i sunt, Ideae, Rationes, Semina, vel Seminales Rationes, qvas in Schola Platonica cum Rationibus simpliciter dictis cave coniundas, ita partiebantur, ut prior quisque Brmarum gradus inqVoqVeνεητων genere priore esset eminenter, in posteriore iarmaliter, luceat enim, quod illi sentiebant, Scholarum ritu eloqui. QVo pacto fiebat, ut Ideas eminenter in Deo esse sciscerent, in Mento rmaliter; Rationes eminenter in Mente, in Anim sermaliter; Semina eminem ter in Anima, sormaliter in Natura g. 36. Hoc Theupolus loco g. s. citato sic enunciat: in Mens
a Deo Ideas recipit, Anima recipit Rationes a Menteo ita Natura recapit Semina ab Anima. Quare & Naturam definiebant seminariam virtutem ab Anima Mundi infusam Materiae,Theupol. d.l. Piccol. d. l. rvp. I . s. de rer. defin. s. v. Haec ita Platonici, qui, uti vides Deum primum a Mente prima, hanc ab Anima Mundi, Animam Mundi a Natura distinguunt. Contra Stoicis quatuor haec, nomina quidem sunt totidem, sed res
.18. Deumprimum illis ab Anima Mundi nihil disserre supra .M. dictum. Eundem ipsorum Deum Naturam este & Men em docebit Lu
200쪽
. U. Jam quoniam hoc pacto Deum illum primum a solio, in 'Vo reliquerant ipsumPlatonici, rejectum, penitus immerserant Materiae, Vetuerantq; ad extremum loco esse melior, quam quo Deum quartum suum posuissent Platonici: consequens fuit, ut in ilIo & so maliter collocarent semina seu λογους περαα κῶς, quae sunt aliqVid longe tum Ideis, tum Ratiombur ab lute dictis ignobilius, ut modo os. . & n. intelligi potuit. s. 6o. Clarum hoc e definitione Dei Stoici, quam suppeditant Plutarchus I. de plac. Philos. 7. & Athenagoras Leg. pro Christian. f. 9.Θεος πῖρ πχνικον οδῶ βαδιον Am Φεοχ υκόσυου, ε ήιειληφος Dπανὶμ τους cπερμα κους λόγους, καθ ους εκα καθ' εια αραεν- γέγεται. Deus est ignis artificiosus via vadens in generatione Munda, contianens infra se omnes feminales natιones, juxta qras 'gula fato deinde
sunt. e apud Athenag. est Φεσεις. γ Sic Athenagoras. BenE. Nee aIiter Lipsius I. Phys. Stote. 6. p. Ii r quanquam in Plutarcho,quod&Lipsius observat p. ia. est εμαεειληφοτ ,
g. 61. Priora Definitionis verba, πορ et χροικον ἰδω βαδί ν εις ω inν, ignis artificialis via progrediens ad generationem Cicero II. de Nat. Deor. p. 27. LaertiuS Zenone p. 38I. & Clemens Alexandrinus lib. V. Strom. f. δ' ed. Hein s. ex mente Stoicorum de Natura enunciant ut vel hinc intelligas, qvod diximus paulo ante M. 37. Naturam & Deum Stoicis nihil distari. g. 62. Ex eodem Laertio cognosces, Deum Stoicis esse ipsum λογον απερααὼκον se κοσμου p. 3II. Vel simpliciter τον - τη υλη λόγον p. 37o. vid.&L LII. 8. p. 7 73. Vocabant etiam απερυατων ά -νιων εχον τους λογους, supra I. 1 .) Nec enim his, ut PIatonicis, disserebant, sed idem erant Ratio & Seminalis ratio. g. 62. Quaeres: an idem etiam illis fuerit Ratio Seminalis N Idea 'Nego. Idea ; enim exemplares illas & fabricandi mundi archetypas, neque de aliis hic sermo, ipsorum Philosophia prorsus ignorat. R tio est in promptu: quia idea hujuscemodi in mente est artificis externi. At in anima, qVae materiae vinculis constricta corpus ex ea sibi elaborat suum, non idea proprie, sed πυρααυκός λογ'. Ergo Plato summo Deo suo ideas largiri potuit, fecerat enim opificem universi