장음표시 사용
121쪽
mentum pro Dei existentia accipi potest. Ita Lucret. lib. s. v. R. I. mundum , aut materiam casu , atque sortuito reduci non potinast.& manifestium per se esse, & evidentissima ratione a nobis iam demonstratumiuisse. ap ter quum falsa sit hypothesis, cui argumentatio innititur, ipsam
quoque argumentationem ruere necesse est. -- rari
R. a. , nos non negare , fieri interdum posse, ut quae fortuito producta simi id tamen quoad nos tantum intelligi debet, quia nihil quoad Deum foris tuitum esse potest, ut infra videbimus) , solertia , & industria hominum in ee
tum usum transferantur I Verum contra Omnem rationem hoc de eo opere suspicaremur, cuius tanta, ac tam mirabilis multarum , diversirumque partium construeliti est , ut in se spectata sit praeilantissima. Nam , sicuti experientia novimus, quae maiorem diversariim, multarumque partium nexum continent , ea aBrtuna, & casu remotiora sunt. Quapropter neque haec rerum omnium eo
structio , neque etiam praecipuae quaedam elasium partes a casu prodire potuerunt. Deinde quis negaverit ad peculiarem finem multa ita constituta esse . ut ad alium applicari nullo modo possint ρ oculi profecto non alium quam videndi usiim unquam habuerunt, ad odorandum nares, aures ad audiendum temper adhibuimus , eademque & de aliis humani corporis partibus ratio fuit . Ita vero contigit, quia oculorum , narium, aurium , aliarumque partium talis ex eorum natura conlinictio est, ut alium usum habere non possint . sed ,, vereor cutio praeclare Lactantius lib. de Op . Dei cap. 6. ne huiusmodi portenta, S ridis is cula, refutare ineptum esse videatur. Md libet ineptire, quoniam cum ine. mo agimus, ne se ille nimis argutum putet -- Dices II. Mundus non ita apte compositus est, ut plerisque videtur e nam plura vitia in eo occurrunt , quae si omnia enumeraremus , res nimis longa es.stit ergo ex constructione mundi nullum certum argumentum ad Dei existemtiam demonstrandam erui poteti. R. iam falsum sit, mundum imperietaim esse. hac una effracissimar tione constat. Rerum ordo eo perfectior est, quo plures, atque diversae res i ter se inituntur, praecipue si ad unionem . S conservationem totius ita consenistiant, ut varietatem. distinctionem , pulchritudinem , atque ornatum omnis generis in eo producant a sed huiusnodi est ordo, quo mundi partes , licet innum rabiles, atque diversi generis sint, inter se uniuntur , uti iam demonstravimiis e
itaque mundus S persectionem in se habet, & lange maiorem is sit principio
ineo demonItrat. oniam vero duas intelligo esse caussas, ob quas nonnulli arbitrat. suit. demonstrare se facile posse, mundum impersectum esse, Lim in utramque inquiramus . Quum ergo quaciam res ex sui natura valde imperfectas in mundo esse, aliqui viderint, multa corrumpi facile posse , alia non diutius per versere , non deesse quoque plura, quae mutuam destructionem sibi afferrent. denique multa occurrere . quae monstri osa sint, neque habent eam persectionem, quam secundum suam speciem habere deberent, iccirco mundum imperfectium effeta putarunt. Alii vero quia multorum, quae in mundo sunt , ae quotidie fiunt millam rationem cogi cerent, sapientissimi Entis opus esse non pol se dixerunt. . Verum imperite sane. atque praeter omnem rationem ita Opinati sunt. Irim quidem in mundo occurrunt, quae si cum aliis nobilioribus eius eripa
tibus conserantur, imperfecta sunt; si tamen in se ipsis spectentur, imperfecta
122쪽
neque sunt, neque dici possunt. Etenim quaenam non est vel in vilissimo Oliisce ordinata conitructio partium Z quiriam vel in minima plantula fibrarum contextus Z qualis vel in minimo semine virtus ad pullulandum p suas utilitates di vel si metallorum genera, multiplices terrarum, aquarumque species habent , nihilque omnino occumt, quod sine catissa sit. Non unam , eamdemque utilitatem omnium, pulchritudinem , & persectionem esse fateor ; verum recta dispositio totius ita exigit e nemo enim ignorare potest , partium diversitatem ad compositibnem totius plurimum conferre , S sicuti in humano corpore non eadem pedis, aut manus . vel oculorum dignitas esse potest ; ita etiam in hae
universitate rerum omnes partes aeque Perfecta: esse non debent . Splendere nonnulla corpora oportet, quaedam lucem trans inittere, alia ii flectere, nonnulla crassioribus constare partibus , alia siubtilioribus, ut & propria uniuscuiusque virtus sit, ad compositionem totius Valde accommodata . si Antitheta enim ,, quae appellantur inquit Augustinus lib. II. de civit. Dei cap. i8. in om is mentis eloquutionis sunt decentissitara , quae latine appellantur opposita , vel , , , quod expressius dicitur, contraposita . . . Sicut ergo illa contraria contrariisse opposita semionis pulchritudinem reddunt ; ita quadam non verborum , sedis renim eloquentia contrariorum oppositione saeculi pulchritudo i ponituriniae etiam tum in herbis , tum in brutis perfectionum diversitas adinv nitur , saJ ad pulchritudinem totius quam plurimum confert. ,, Principio eorum, is quae gignuntur e terna recte animadvertit Cicero lib. a. De Deor. otirpes de stabilitatem da hi iis, quae si illinent, Sc ex terra siccum trahunt. ,, quo alantur ea, quae radicibus continentur, obducunturque libro, aut corticeis trunci , quo sint a frigoribus, & a caloribus tutiores. jam vero vites sic ci is viculis adminicula tamquam manibus apprehendunt, atque ita se erigunt, ut 'animantes quin etiam a caulibus brassicisque, si pmpe sati sint, ut a pelliis seris , S nocentibus refugere dicuntur, nec eos ulla ex parte contingere. is Animantium vero quanta varietas est ρ quanta ad eam rem vis ,etiit in suo,, quoque getiere pernianeant 8 inarum aliae comis tectae sunt, aliae villis vesti. ,, tae, aliae spinis hirsutae r pluma alias, alias s*iama videmus obductas , alias is esse comibus armatas, alias habere esiugia pennarum. Pallum autem animam se tibiis large, & cophse natura eum, qui cuique aptus erat, comparavit. Eis numerare possibin ad eum passum cape sendum , conficiendumque, quae sit in
is figuris animantium , di quam solem, iubtiliique descriptio partium, quamque
,, adminabilis sabrica membrorum. Omnia enim, quae quidem intus inclusa ,, si iit , ita nata, atque ita locata sunt, ut nihil eorum si pervacaneum sit, nihil ad vitam retinendam non necessarium . Dedit autem eadem natura, l- ,, tuis S sensum , de appetitum, ut altero conatum haberent ad naturales pamis lius capessendos, altero secemerent pelli sera a Llutaribus se . Quis vero hac tanta , tamque multiplici herbarum, brutorumque varietate, civersarumque per iactionum genere, tametsi hominum ex . gr. , aut coelorum perluetionibus into forem, totius tamen pulchritudinem elegantisti me augeri non fatebiti tu pSi autem multa in mundo sunt, quae facile corrumpuntur , neque diutius
03 Prevostus in mere inscripto spei hch de Ia viuis diligentii time admirabiles sir
6uras , usus , utilitates &e. naturalium etiam
nitiatinarum rerum persequutus est , quas qui consideret sana mente, cogatur omnino cum poeta exclamare: Eminet in Misimis maximus
123쪽
perseverare possunt, tanta vis quoque in natura inest, ut ex eorruptione. ,. αὐ-
dissolutione unius aliud statim piaueatur; atque ita fit, ut & rei uniustriusque
species integra servetur, & in suo robore consistit. Et re quidem vera ut citra creationem aliqua pmducantur, nonnulla corrumpi necesse est: si ergo nova productio rerum ad mundi pulchritudinem plurimum confert , etiam comptio conserre debet. ia vem unaquaeque res in eo statu perseverat, in quo est , si in eam alia caussa non agat, nihil re vi produci posse consequeretur, si omnia inter 1e mutuo consentirent. Inde ergo fieret, ut & multa, quia omnino eadem semper manerent, longa coniuetudine vilescerent, & quae ex nova pmductione rerum capitur iucunditas , nulla reliqua esset. Qitapropter si res nonnullae mutuo inter se ita pugnarent, ut ordo totius ex hae oppositione ditsolveretur, mu dum hune persectissimi Entis opus non uise , inde Hrtalis coniici possiet; ceterum quum nihil aliud ex ea consequatur, quam ut summa in hac rerum universiatate pulchritudo , atque perfectio, & praestantissimus ordo reluceat, inde consequitur, ut dis mentis sapientiam admirari, atque verrerari unusquisque debeat. Hine S. Augustinus lib. ri. de civitate Dei cap. a a. coeatra eos, qui conquerebantur de igne , frigore, aut fera bestia, aliisque huiusmodi. quae perni ciem , et destructionem afferrent, ita recte habeti ,, Nec attendunt, quam velis in suis locis naturisque vigeant, pulchroque ordine disponantur; quantumque , , universitati rerum pro sitis portionibus decoris tamquam in communem rempu- , , blicam conferant, vel nobis ipsis , si eis congruenter, atque scienter utamur, is commoditatis adtribuant; ita ut venena ipsa, quae per inconvenientiam per- niciosa sint, convenienter adhibita in salubria medicamenta vertantur r qua , , que a contrario etiam haec , quibus delectantur , sicut cibus , S potus, & ista lux , immoderato, S inopportuno usii noxia sentiantur. Unde ruri admonetis Divina providentia non res insipienter vituperare, sed utilitatem rerum dilia is genter inquirere ; & ubi nothum ingenium , vel infirmitas deficit, ita crede. . se re occultam , sicut erant quaedam, quae vix potuimus invenire i quia & ipsari utilitatis occultatio , aut humilitatis exercitatio est, aut elationis adtritio; quum, , Omnino natura nulla sit malum , nomenque hoc non sit nisi privationis boni a -
& a visibilibus usque ad invisibilia sent aliis alia bona meliora , ad hoc in- is aequalia, ut essent omnia. Deus autem ita est artisex magnus in magnis, ut is minor non sit in parvisi quae parva non sua granditate, nam nulla est , sed ,, artificis sapientia metienda sunt i scut in specie visibilis hominis unum radi- ri tur supercilii im , quam propemodum nihil corpori, & quam multum detrahia tur pulchritudini t quoniam non mole constat, sed parilitate, & dimensione
Ad id vero, quod de monstris opponunt, i a res indet idem s. Doctor lib. I6. de civit. Dei cap. 8. num. a. , , Qualis autem ratio redditur de monstrosis., apud nos hominum partubus, talis de monslmsis quibusdam gentibus reddi p i,, teil. Deus enim creator est omnium , qui ubi, & quando creari quid opor- ,, teat, vel oportuerit, ipse novit, sciens , liniversitatis pulchritudinem quarum is partium veI similitudine , vel diversitate conicxat. Sed qui totum inspicere,, non potest tamquam deBrmitate partis offenditur; quoniam , cui congruat, , , & quo reseratur, ignorat. Pluribus quam quinis digitis in manibus, N pedu,, bus, nasci homines novimus; di haec levior est, quam illa distantia i sed ta-
124쪽
is men absit, ut quis ita desipiat, ut in numero humanorum digitorum erea fleo se Creatorem , quamvis nesciens, cur hoc fecerit. o Praeclare quoque in eamdem rem ita disserit in lib. de Vera Religisne num. 76. is Ita ordinantur omnes, inquit, officiis, & finibus suis in pulchritudinem universitatis , ut quod horu, , remiis in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat i quia nee in ,, aedificio iudicando unum tantum angulum considerare debemus , nec in homi- ne pulchro Qtos capillos, nec in bene pronuntiante selum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras . Ista enim , qtiae propterea sunt imis firma, quia partibus imperstres tota perfecta sunt, sive in flatu , sue in m , , tu pulchra sentiantur, tota considenanda sunt, si recte volumus iudicare. V ,, rum enim nolinim iudicium , sive de toto, sive de parte iudicet , pulchri mis elli universa quippe mundo superfertur , nec alicui parti erus , in qi:antu mori verum iudicamus, adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens eius, ipse se per se isdus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher i siese totum ilium agonem decenter edit incommutabilis Divina providentia , aliud
se victis, aliud certantibus, aliud victoribus , aliud spectatoribus, aliud quietis ,
is S sollim Deum contemplantibus tribuens ; quum in his omnibus non sit ma-- lum nisi peccatum. Non est autem, cur miremur, si in rerum natura multa sunt, quae a no bis cognosci non possunt i neque enim is est auctor rerum omnium , ut aut eius sapientiam assequi, aut agendi rationem comprehendere possimus. imbecilliorem esse vim mentis nostrae etiam in iis, quae finita sunt, atque nostris sensibus omnino si biiciuntur, ipsa experientia edocemur. Qitanam ergo fieri ratione poterit , ut videamus quodnam Dei consilii im in coiulbis rei productione fuerit λ Ee sane quum tam multa sint, quonim utilitatem experimur , & pulchritudinem admiramur; quum si gula ad complementum , & Ornatum totius mirum in m dum conspirare vidcatinus ; quum denique nihil in suis partibus non ordinatum appareat I nonne extremae insipientiae erit, calumniari velle , hanc rerum unive sit tem a siprema aliqua mente neque constitutam, neque disin sitam essh , qui , nonnulla in ea Occurrunt, quae a nobis cognosci non possunt λ Sicuti ergo nemo
ferre illius insaniam po set, qui ex iis, quae non videt, aut videre non potest, contra id iudicium ferre vellet, quod sibi manifestum est, S longa experientia comprobatum ; ita etiam impudentia illorum ferenda non est, qui licet capiemtissimae rationis argumenta ubique detegant ; tamen quia nonnulla sint, quae pn pter ingenii sui inibccillitatem non aibequuntur, hanc rerum universitatena a sapientissima ratione constitutam esse , negare audenti non secus ac si ri dis quicpiam . S geometriae imperitus, geometriae scientiam esse neget, propturea quod tradant geomctrae triangula duo inter easdem parallelas, S supra eamdem b
sim aequalia ei se , tametsi latera unius lateribus altorius longe maiora sint, & in infinitum aLgeantur ; quod non modo mente concipi non potest , sed imperitis impossibile videtur, di sinii te paradoxi. is In primis caussa errorum omnium c inquit Lactantius Div. Instit. lib. I. is cap. a. γ lmilos phis haec fuit, quod nationem mundi , quae totam Sapientiam is continet, non comprehenderunt. Ea vero sensu proprio, S intema intelligem, , tia non potest comprehendi, quod illi sine doctore , S per se ipsbs facere volue- nt . . . Nam si mundum cum omnibus, quae sunt in eo , contemplari velis, intelligis profecto , quantum Dei opus humanis operibus antes et . Ita quan- m. I. 3 M is tum
125쪽
is tum inter opera Divina, & humana interest , tantum dii fare inter Dei homi- , , nisque sapientiam necesse est . Nam quia Deus incorruptus , di immortalis, Sis ideo perfectus quia sempitemus est, sapientia quoque clim perinde, ut ip-
is se , perfecta est. Nec obstare illi quidpiam potest, quia nulli rei Deus ipseri subjectus est. Homo autem , quia si ibiectus est passioni, subiecta est & fa-
,, pientia ejus errori; & sicut hominis vitam multae res impediunt, quominus , possit esse perpetua; ita sapientiam quoque eius multis rebus impediri necesse se est, quominus in perspicienda penitus veritate perfecta sit. Ergo nulla est , humana sapientia, si per ic ad notionem veri , scientiamque nitatur, quoniamo mens hominis cum fragili corpore illigata, & in tenebrosb domicilio inclusa, , , neque liberius vagari, neque clarius perspicere veritatem potest, cuius notiose Divi rue conditionis est. δε Tandem quo certius Atheistae de suo errore convicti esse possint, Minucium quoque Felicem in Octavio num. II. ita praeclare differentem audiant . se in id
,, enim , tuquit, potest esse tam apertum , tam conseisiam , tamque perspicuum, , , quum oculos in coelum iustuleris , ct quae si int infra circaque lustraveris , quam, , eisu aliquini numen praeliantissimae mentis, quo omnis natura inspiretur, ni is Veatur, alatur, gubernetur λ Calum ipsi im vide, quam late tenditur, quamis rapide volvitur, vel quod in noctem astris distinguitur, vel qil xl in diem si Sole lustratur : iam scies quam sit in eo summi moderatoris mina . S Divi. , , na libratio. Vide S annum ut Solis ambitu faciat , S inensem Vide, ut is luna auctu, senio , labore circumagat . id tenebrarum , & luminis dicam, , recursantes vices , ut sit nobis operis , & quietis alterna reparatio . Reli ,, quenda vero As logis prolixior de Syderibus oratio , vel reg int cursum sis navigandi , vel quod arandi, metendique tempus inducant i quae singula non ,, modo ut fierent, crearentur, disponerentur, summi opificis, S persectae r is tionis eguerant, verum ctiam sentiri , perspici, intelligi sine summa selenia , , , ct natione non possiunt. inlid λ quum ordo temporum, ac migum stabili vase rietate dis inguitur, nonne auctorem sutim, parentemque testamr Ver aeque se cum suis floribus, S aestas cum suis mellibus, & autumni maturitas grata, &,, hybema olivitas necessaria et qui onis facile turbaretur, nisi maxima rationeo consillaret ... Mari intende a lege littoris stringimr r quidquid arborum est, ,, Vide , quam e terrae Visceribus animatur. Aspice Oceanum ; refluit recipr is cis aestibus e vide sentcs ; manant venis perennibus e fluvios intuere ; eunt semis per exercitis lapsibus. Qi id loquar apis disposita, recta montium, collium, , sex a , porrecta camporum p id animantium loquar adversus sese tutelam is uniBrmem. Et num. I 8. Longiun est ire per singula r nihil in homine mem, , brorum est, quod non & necessitatis caussa sit, S decoris . N quod magis mi- is rum est , eadem figura omnibus , sed quaedam unicuique lineamenta deflexa .
si Sic & similes universi videmur , S inter se singuli dissimiles invenimur is
126쪽
ERI.s COROLLARIUM 1. Ex ordine , di positione, atque pulchritudine hujus uη ersitatis reram semper illud manifestim fuit, existere res increatum, atqne primum , quod omnium caussa esset; hoc est Deum . Id non solum constat ex antiquissim Philosephis , qui ad demonstrandani unius primae , di increatae causis existentiam hoc a menti generi usi sent, sed etiam quia ordo, disse sitio , atque pulchritudo rerum talis in se est , ut independenter a cuiusvis detectione phoenomeni , peculiaris legis motus , atque vis antea non manifestae , in certissimam cognitionem primae caussae ducat , uti iam demonstravimus. Impie ergo pro suo more nugatur Philuophicarum Cogitati num Auctor , dum s. 17. , & 28. affirmat , antequam Newtonus, Mussehen-hmehitis, S aliqui alii sua opera ederent, nullas occurrisse evidentes demo strationes existentiae Dei. Quid ρ An etiamsi physicae defuissent , tamen meta physicae eaedem semper non fuerunt pCOROLLARIuM II. Dei exIstentiam e*inci non posse ex ordine , dis stlane i atquepidebritudine' rerum quispiam inde inepte putaverit, vel quia aliqua mala in iis commixta eise videansum , veι quia easui, aut fortunae locus esse potueris. Haec duo sane si ierunt, proter quae quidam Philosephus nostri temporis sa putavit ordinem, pulchritudinem, atque persectionem rerum existentiae evidens argumentum esse non posse. Verum quam false ita putaverit ex iis constat, quae in duabus stiperioribus responsionibus Athcistas confiitando disseruimus . raram vero rationem ductam a quadam lege restactionis ipse sebstituit, sapientiores reiecerunt ; atque si concluderet, inde concluderet , uti , etiam Valsechius recte monuit M , quia quaelibet pars huius universitatis, Omnisque lex , qua ea regiis tur , si premum moderatorem cius nobis demonstrat.
HOC genus argumentoram est, quod in clariorem cognitionem Dei nos ducit i nam emis persectissimi natura hoc argumentorum genere nobis ci rius manifestatur. PRO sirio . Deum existere , metaphysicis argumentis apertissime e stat.
Atheistae cum ceteris omnibus Phil Adphis consentiunt r. , nihil fieri ex nihilo posse ; seu nihil producere nihil . a. nihil a se ipse produci posse , quia esset, antequam effet i quod repugnat . Hisce Vero constitutis , ita demonstro , quod propositum est.. M a Exi . c*ὶ Μὴ ertius . H Ia orire recenter inscripto
ri dena Milione Oe. lib. I. cap. a. num. 3.
127쪽
Existit in rerum natura ens necessarium ; sed ens necessiarium infinite pen persectum esse debet i ergo existit ens infinite persectum et ergo existit Deus. M iorem propositionem pluribus nunc demonstrabimus; minorem vero postea prob, bimus. Si ens necessirium non exillaret, nullum ens existere posset ; sed plura
entia exiliunt: ergo etiam ens necessarium Oporici, ut existat. Prob. ma. Si non ex illeret cra necelsarium, omnia entia contingentia ellant ; sed si omnia entia contingentia essent, nullum omnino ens existere pollati ergo si ens necessarium non existeret, nullum ens existere posset. Prob. mi. Entia contingentia ea sunt,
qtiae ex se , S in sui natura tam existere , quam non cxistere pollunt, Sc hac de caussa nisi ab alio quodam principio alterius naturae , ac ipsa sint , ad existendum determinentur, existere nunquam potiunt r ergo si onmia clatia contingentia et sent, nullum ens contingens existeret: ergo si multa entia contingentia exilliant , aliquod ens necessarium . quod iisdem dederit, ut essent , existere neces fario debet ; alioquin ex nihilo aliquid productum elset .
Non me latet, Atheos reponere ad ista furtasse posse r omnia entia quoad sui substantiam necessaria esse , quamvis mutari quoad aliqua accidentalia possint, proindeque non requiriri , ut admittatur ens necelsarium , cujus virtute illa ex stant. Sed finistra sane r nam materiam neque a se else , neque necessario existere isse , neque a se persectam esse, iam demonstravi mi ist Art. .quae . I. ergo si nihil nonnisi nihil producere potest . quia osset, antequam esset, semper verum erit, nullum ens materiale existere potuisse , si non daretur rus necessarium , a quo habuisset, ut esset potius , quam non esset. id λ nonne manifesta quoque coi tradictione implicantur, si cntia quoad substantiam necessaria , quoan accidentalia vero contingentia esse dicant λ nam si nihil quoad modum necessarium est , uti experientia videmus, neque etiam quoad substantiam esse potest i ergo . Prob. ant. Modus ad exiit eiulum necessarius est r quod enim existit, aliquo modo opor. tet, ut existat: ergo quod necessario existit, aliquem quoque existendi modum celsarium habetr ergo quod nullum existendi modum necessarium habet, neque etiam quoad substantiam necessarium esse potest: ergo entia quoad sebitantiam necessaria simul , & limn necessaria erunt. Quam ergo tandem ad lacum f.
ciendum si bllantiae necessitatem Atticishe nobis obtrudunt ca) 8 At
Q Et sane Athe istae vel loqiinntur de
existentia , quae revera non fit a parte rei , sed solii in modo in nostro intellectu a vel l quuntur de existentia physica, quae a parte in rei habeatur r de priori existentiae genere loqui on possunt , quum ad conlponendunt id , quod playsice, realiter, atque a parte rei existit aliqiiid pthytiee , realiter, atque a parte rei exinem requiratur et de physica ergo existenistia loqui debent. Haee vero existentia & physica , & a parte rei esse non potest , nisi sit determitiata, & peculiarem existendi naoduin habeat et nihil enim existere potest , nisi determinatum existendi modum habeat: si ergo existendi modus sit indifferens , nullusque certus, di determinat iis quoad existentiam rei alicuius occi3rrat, etiam ipsari rei existentia indifferens esse deb et , atque motii gciri . Neque Atheιstae reponere potIunt a materiar istieet ea si absolute, & simplieiter spectetur .
nullum existendi modum in se habeat, ha here tamen aliquem determinate: nam quod simpliciter in se spectatum non habet aliquem existendi nidum , repugnat, ut illum it particulari habeat, quum quilibet peculiarie
modus per omnimod aut intrinlecam indete minationem ex eludatur. Deinde nihil praeter materiam existere Atheistae volunt e materiam vero indist tentem esse, ut hae, vel illa ratione modificetur, experientia constat et unde ergo peculiariter modificata ruit, ut existere postet i peculiaris enim modiseatio ad existe dum requiritur r a se modificari non potuit . alioquin non esset intrinsece iudisserens ad om nes modificationes: ergo ab eo principio, a
quo habuit, ut esset, soluutinodo modificata
128쪽
At demiis , omne ens quoad substantiam necessarium erat mutationes acacidentales unde nam fiunt p compositiones , atque ditatutiones undenam Aeniunt pordo , qui continuo quoad aliqua consurgit, unde nam oritur λ universa dispi
sitio rerum omnium , earumque conservatio, diveria genera rerum , ac multi. plices species , infinitus individuorum numerus determinatae speciei respondens , undenam aut consistere potuerunt , aut modo etiam possunt ρ nam qiiae contingentia siunt, tam esse possunt, quam non possunt et ergo ut sint , a se non habent ; ergo ab alia caussa habere debent et ergo haex omnia , quae recen1ubmus, vel a materia , vel a cossi erunt : sed neutrum esse potest f. a. , S r. t. praeced.) ergo ut ens necessarium admittatur, necesse est. Iymb. a. cadem maior propositio . Vel ens necessiarium existit, quoci ex sui natura non esse non potest, ct quod omnia ex nihilo P auxerit vel contingeri ter factuni fuit, ut quae antea non existebant , exilientiam sibi tribuerent : vel demum omnia entia ita producta fuere, ut unum ab altero ab infinito tempore
successive dimanaverit; sed secunda , & tertia hypothesis repugnati ergo exiastentia necellarii entis admitti debet. Prob. mi. quoad priorem partem. Aliquid ex nihilo produci non potest sine aliqua caussa : ergo neque etiam steri potuit, ut quae antea non exiliebant, sibi contingenter dederint, ut existerent . Conseq. manifesta eli , nam quod nullo modo existit, nihil est. Deinde nulla res sibi tribuere potest, ut sit; tunc enim ageret antequam esset; sed si res, quae non exiliebant, in caussa sibi fici sint, ut existerent, sibi quoque dediisent, ut es
' seni r ergo nulla entia antequam essent, sibi tribuere contingenter potuerunt, ut existerent.
Neque etiam dici potest , omnia entia in tota aeternitate ita seccessive producta tu illa, ut unum ab altero perpetua si1ccessione profluxerit ἔ adeoque nullam esse primam improductam caussam . Nisi enim haec prima improducta cauGsa admittatur, dicendum semper erit quod non erat, in caussa sibi filiise , ut esseti ac proinde ex nihilo aliquid sine caussa productum esse ; quod nullo modo existebat, agendi vim habui iste ; tam multa cntia , atque ea quidem etiam diversi generis , sine ulla caussa extitisse. Haec autem absilrda consequuntur . si per totam aeternitatem hanc seriem entium successive productam esse praesuin ponamus . Etenim sive diuturniori, sive breviori tempore , sive demum semper , hane rerum productionem factam fuisse dicamus, nunquam tamen dici potest sine aliqua caussa extitillari quia essectus sine cauisa esse non potest, etiamsi ab infinito tempore eum productum fuisse supponatur. Nam propter hanc infinit
tem si iccessivae productionis, quae conflagitur, entia, quae continmntia sitnt , talia esse non desinunte ergo sicuti hoc, vel illud ens contingens a se cise mi potest; ita neque aliud, atque aliud in infinitum t ergo caullam necessii riam existere tam pro uim , aut altero ente contingente , quam pro infinitis entibus comtintantibus necesse elli ergo sicuti effectus sine cau.sa existit, si unum , aut ab terum ens contingens ex illat , nulla existente caussa necessaria ; ita etiam sim, ii ratione effectus sine caulla existit, si infinita entia contingentia ex illant, la exiliente caussa nece isaria. Immo dum hanc infinitam successionem entium Athei obtendunt , insipientiam silam magis magisque pridunt . Repugnat , ut res contingens sine Caudi , exillat, scuti etiam ipsi fatenture erpa magis repuPabit, ut duo , vel tria entia contingentia sne caussa existanti haec vero reptignantia magis augebitur, quo major
129쪽
Miaior horum numerus esse ponatur: ergo repugnantia infinita erit , si numerus infinitus siti ergo quae Athei tradunt, inter se infinite piignant: ergo a recta ratione infinite aberrant. Modo vero dentonitratur, Ens necessarium infinite persectum esse dehere.
Ens necelsarium a se est; sed Ens a se infinite perfectuin esse debete ergo Ens necessarium est infinite perfectim. l 'rob. ma. Ens necessarium in se smpliciter spectatum non esse non potest: ergo in se simpliciter spectatum habet, ut siti ergo a se esse debet. inita autem a se est, infinite pereetaim esse debere inde constat , quia quod a se eis, S a nullo priiκipio pendet, neque circumscribitur , & oportet maxime esse in actiι, ut ait S. Thomas I. par. qu. q. ar. I. , O pcreonsequens maxime esse perfectum i fecundum hoc enim aliquid dicitur esse pers-ctum , fecundum quod est actu. Ham perfectum duitur , cui nihil deest secundum
modum suae perfectionis . Deinde Ens necessarium ex sui natura existendi necessitatem habet; sed s, tum Ens infinite perseehim ex sui natura existendi necessitatem habeti ergo Ens necessarium infinite perfectum esse debet. I 'rob. mi. Ens infinite persectum quoad alia omnia , di potissimum quoad existentiam debet habere infinitam pemfcctionem ; sed hanc. infinitam persectionem quoad exilientiam habere non ponset, nisi necessario extitereti ergo . Prob. mi. Si necd:sario non ex illeret, etiam non existere posset, vel non extitisse potuisset: cmo. Rursus selum Ens quoad omnia infinite perfectiim habere debet plenitudinem totius Entis ; sed in hac plenitudine Entis necessitas existendi necessario includitur i ergo. Mai. constat rnam aliquid persectum dicitur, secundum quod actu est, imperfectum vero secundimi quod actu non est . seir aliquid ei deficit. Minor etiam manifesta elli quod enim etiam non esse potest, eo ipsi, deest illi plenitudo Entis. Item. ideo Ens necelsarium admittendum esse probavimus , quia sine cofieri non posset, ut existerent entia contingentia r ergo Ens necessarium totam essendi plenitudinem oportet, ut in se habeati ergo in sinite perfectum esse debet . Prima consseq. manifesta est . quia essendi principium sine hac plenitudine intelligi non poteis. Altera conseq. probatur ratione D. Thomae I. par. qu. q. art. 2. , quae hisce Verbis concepta est e se Manisellam est, quod si aliquod ca- ,, lidum non habeat totam perfestionem calidi, hoc ideo est, quia calor non is participatur secundum persei tam nationem i Sea si calor esset per se subsi- ,, flens non pol set aliquid ei deesse de virtute caloris . Unde quum Deus sit se ipsum esse sublulens, nihil de perfectione essendi potest ei deesse . omnium ,, autem perfectiones pertinent ad perfectionem essendi i secundum hoc enita
se aliqua perfecta sunt, quod aliquo modo ei se habent. Unde sequitire , quod si nullius rei persectio Deo desit. ,, Postremo. Existentia Entis necessarii posita esst in quadam abseluta , & ant
cedenti necessitate, quae inest in natura ipsilis Entis necessarii r non enim dicitur , Ens necessarium ideo non esse non posse, quia existit ab aetereo ; sed ideo ab aetemo existere assicinandi im est, quia abselutam quamdam , naturalem , at que essentialem exiliendi necessitatem in se habet ; atqui finitum , & impere elum esse non potest illud Ens, quod ita necessarium eli r ergo Ens abiblute necessarium infinite persectum esse debet. Prob. mi. Absoluta, re antecedens no, cessitas quamcumque limitationem excludit ; sed omnes perfectiones, tot que amplitudinem Entis in se continet: i rgo. Prob. ant. Absblutam , dg anteceden
130쪽
rem necessitatem tolli neceta est, ubi est limitui is locus ; uia existentia arbitrariam , finitamque deterininationem habet ἔ. ubi demum finitus , 3e circumseriptus est perfectionum numerus et etenim contradictoria iunt, abs tutum ei se , &ab aliqua cauisa definitum t ex sui natura necelsario existere , & determinatum esse r nihil antecedenter esse posse , a quo circumscribatur , & tamen circum. scriptum esse t ergo ablbluta , ct antecedens necessitas quamcumque limitatio. nem excludit , & omnes persectiones , totamque amplitudinem entis in se continet. Hisce omnibus haec alia quoque argumentatio stiperaddi potest. Em necen sarium continet omnes perfectiones possibiles et ergo infinite persectum esse debet . Prob. ant. Possibiles perfectiones eae dicuntur, quae alicui enti inessis possunt : sed hae perfectiones nonnis ab ente necelsario dimanare possunt δε ergo omnes possibiles persectiones in se continet. Conseq. evidens est, quia si in is illius virtute non continerentur , neque etiam profluere ab eo pol sent . Prob. mi. Ens contingens a se non habet , ut sit et ergo neque etiam perfectiones . quae illi conveniunt, a se habere potest i ergo si perfectiones ab aliquo princi . pio else debent , nonnis ab ente necessario esse possunt et ergo cias necessarium omnium perfectionum sons. N origo cst, & quidem praecellentiori quadam ratione, quia, ut inquit S. Thomas I. par. qu. q. art. z. , , mani Illam est, quod is essectus praeexillit virtute in caussa Uente ; praeexistere autem in virtute causisse sae agentis, non est praeexistere imperfectiori modo , scd perfectiori, licet prinis extilere in potentia caussae materialis, sit poeuxissere imperfectiori modo: eo se quod materia , in quantum huiusnodi , est inapersccta, agens Vero , in quan- , , tum huiusmodi , est persectum. Q ium ergo Deus sit prima caussa effectiva
,, rerum , oportet omnium rerum periectiones praeexistere in Duo secundum is cminentiorem modum ca) D . Dices I. potest exillere ens contingens , quamvis nullum ens necessarium existat i ergo ex contingentia entium demonstrari non potest ex illere ens nece1- sarium . Prob. ant. Possibile est , em necessarium extitere , licet nullum ens contingens existat: ergo. R. n.parit. amvis enim verum sit, ens necessarium existere posse, quin aliquodens contingens existat; esse tamen non potest , vin existat ens contingens , nullo ente necelsario existente. Huius autem rei ratio ea est, quia cns contingens a se non habet,
ut sit potius, quam non siti aliunde itaque principium existentiae illius peti d bet i non quidem ab alio ente contingente , quia etiam de illo qtiviendum semper restaret, a quo haberet , ut existeret; sed ab ente necessario , quod suae ex, sientiae nationem in se habet . nulloque alio ente indiguet , ut existat . Ita fit , ut ens necessarium existere possit, quamvis nullum ens contingens exiliere supponatur.
C. Entis contingentis existentia cum ente necessario connexa necessario non 'est; alioquin etiam eos contingens necessario existeret: ergo ab exilientia cntis
a Persectiones, quae ereaturis convenire pollunt , finitae quidem esse debent; tamen quia primum necetarium principium habeant oportet, & aliunde istud primum principium , uti necellarium,quenaadmodum jam demonstravimus , neque quoad numerum persectionum , neque quoad di nitarem , neque quoad mo dum eas habendi . aliquam limitat Ionenia, habere potest , consequens inde est , ut ex possibilitate quoque persectionuna , 'itae crea turis convenire possunt, etiam infinita periectio entis necessarii, hoc est Dei , te te a