장음표시 사용
151쪽
Idem inrpus quoad motum , quietem. posituram , figuram, atque alia his similia, diversa ratione se habeat. Et re quidem vera pereommodum sane esset, si propter modificationem materiae . quae una, indivisa , atque eadem sempermaneret, diversa. R distincta corpora effici possent: non esset enim . cur artisiisces ad tua artefacta construenda tantam materiae copiam sibi compararent, S ll diose conquirerent. Nam semcl ac quodvis materiae genus adinveniisent , illud continuo diversa ratione modificare possent, pluraque distincta, ac diversa a tefacta esseere sine diminutione illiust ita enim fieret, ut unusquisque eorun , multum lucrari cum parvo sui incommodo posset. Stiperest ergo, ut illi recentiores nostri Philosephi, qui tanto cum lupercilio se esse homines probos, S e rores communes detexit se gloriantur , ob publicam utilitatem huiusmodi artem unumquemque artificem edoceant . Nugae lQuapropter quum modificationes non sint entitates , quae per se existant ιnam neque haec. neque illa figura sine corpore exillit, neque hic, vel ille motus sine corpore esse, aut intelligi potest ; consequens inde fit. per modificatio. nes emci non posse, ut diversa , ac distincta corpora constituantur, quorum , unumquodque propriam entitatem habeat. Verum S illud non est omittendum, eum unitate negationem divisionis ense coniunctam, & quod unum est, indivisum in se esse, & divis iam a quolibet alior sed multa immo innumerabilia corpora inter se divisa, atque distincta sunt;
ergo materia, ex qua corpora componuntur . in tot partςs dividatur oportet ,
quot sunt partes, quae ex illa constanti ita semper verum erit , tot esse Deos: quot sunt materiae partes ; vel saltem in unaquaque materiae partae pro maiori . vel minori extensione , maiorem minoremve inei se gradum Deitatis. Si Deus , , est mundus cita Lactantius Divin. Instit. li. a. cap. 6. contra impios sui temporis argumentabatur & partes eius utique immortales sunt: ergo & homo
, Deus est, quia pars est ut dicitio mundi. Si homo e erso & iumenta , is N pecudes, ct cetera genera bestiarum , ct avium , & piscium ; quoniam ex , , illa eodem modo sentiunt, & mundi partes sunt. At hoc tolerabile est: nam se S haec colunt AEgyptii. Sed res eo pervenit, ut & ranae , & culices, & som, se mieae Dii ei se' videantur, quia & ipsis inest sensus , & partes mundi sunt. Ita ,, semper argumenta ex sala petita ineptos , & asiundos exitus habent o. Eadem argumentatione utitur etiam S. Augustinus de civit. Dei lib. q. cap. I a. , , o Cis id illud, inquit, nonne debet movere acutos homines , vel qualescumque , , homines λ Non enim ad hoc opus est ingenii excellentia , ut, deposito si is dio contentionis, attendant. si mundi animus Deus est, eique animo mundus M ut corpus est , ut sit imum animal contians ex animo, & corpore , atque il- , te Deus est sinu quodam naturae in se ipso continens omnia , ut ex ipsius an ma , qua vivificatur tota ista moles, vitae, atque animae cunctorum viventium se pro cuiusque nascentis sorte sumantur ; nihil omnino remanere . quod non sito pars Dei. Quod si ita est, quis non videat, quanta impietas, di irreligiosiis tas consequatur, ut quod calcaverit qrrisque, partem Dei calcet, & in omni animante occidendo pars Dei trucidetur λ Nolo onmia dicere, quae poliunto
,, currere cogitantibus, dici autem sine verecundia non possunt Neque demum est, cur Panthcishe reponant. materiam non esse unam uniatate simplicitatis , sed compositionis , sicuti eli humanum corpus, & cetera omispia corpora : nam & nos quoque damus, unumquodque corpus unum ei se debe
152쪽
re unitate eompositionis, non vem simplicitatis at id nunc contendimus, sicuti partes cuiusvis corporis sunt individuae, atque inter se dillinctae entitates . quamvis separatae non sint ; ita etiam corpora Veras, reales , di distinctas entitates esse debere, quae in se existant. Quapropter sicut ineptissime diceretur, hane , vel illam partum corporis nullam entitatem in se habere, sed esse materiae modificationem ; ita quoque haec , vel illa corpora untia in se exilientia , a se in- invicem divisa , ac diffine a non esse, sed ut materiae unicae, & indivisae modi.ficationes haberi debere, nonnisi insipienter , in te , atque contra omnem nationem dici potest. 3. Subilantia extensa habere debet partes: ergo non potest esse indivisibilis. Ant. conflat: nam substantia corporea propter partes extenditur, ideoque magis extensa est , quo plures , minus vem , quo pauciores partes habet. Co seq. quoque manifesta est . quia quod habet partes, dividi posse necessario debet . Deinde quomodo ab eo , quod est indivisibile , res distinctae , atque eleese divisae fieri possunt λTandem non minus certum est, quod de Obscuritate, mala fide, eontradictionibus , falsisque Spinosae ratiocinationibus affrmavimus . Breviter singula discutiamus.
ioad obscuritatem attinet, ea in definitionibus, axiomatibus , & propositionibus summa deprehenditur. Primo itaque sit exemplo secunda dcfinitio, quam in l. parte Ethices ipse tradit. Ea res . inquit, dicitur in suo genere finita ,
quae alia ejusdem natura terminari potest. Exem et gr. corpus dicitur finitum , quia aliud semper majus concipimus. Sic cogitatio alia cogitatione terminatur : at cor pus non terminatur cogitatione , nee cogitatio corpore. Quam manisella falsitas in tanta huius definitionis obscuritate contineatur , nemo non videt. Etenim ex ea
consequitur infinitum in suo genere id esse , quod alia re ejusdem natura terminari non potest; de infinitum in omni genere elle illud, quod nulla alia re e -- eumque naturae terminari potetit ergo Deus, qui est illud infinitum in omni genere , est congeries rerum omnium. En purum putumque Spinose systema in unica propositione conestissim . is tamen hanc tum finiti, tum infiniti notionem unquam admiserit ρ nam quod habet in se ipse terminos circumscriptos , sive aliare eiusdem generis extrinsece terminetur, sive non turminetur, finitum est a infini tum vem, quod nullos in se ipsb habet terminos circumscriptos. Unde pmpria notio finiti, S infiniti pendet a circumscriptione terminorum , quae dari possit, vel repugnet, G intrinsecam rationem ipsius rei, non ab extrinseca terminatione . . Tertia definitio eius haec est: Per substantiam huelligo id, quod in se est. -- per se concipitur; hoe est , cujus conceptus non indiget conceptu alterius , a quo formari post. Huius autem definitionis duplex eis sensus et prior quidem ; ut substantia sit id , quod in se est, ct phr se concipitur absque conceptu seu subiecti, in quo inhaereat, seu caussae, a qua producatur et alter vem; ut stabitantia sit id. quod per sueti, & per se concipitur sine subiecto inhaesionis. Hic omnium Phialoibphorum ell, non vero Spinosae e nam priorem sequitur tum in a. pmpolit. par. I. Eibices, tum in scholio ad pmposit. Io. Quare in hac definitione supponit, subitantiam ens necessarium et se, unicum, atque independeas. Hoc autem impiise simi systematis illius eli praecipuum caput, ec fundamentum Q. Eadem
a loe praeter alios nupet admonuit deur Oea. I. c. 4.num. Io. , unaque s. etiani valisellius in suo opere et Mistrandumenti mul ex ilio cuire impium hominem confutavit.
153쪽
Eadem quoque est axiomatum Spinosanorum obscuritas. Id, quod per aliud non potes concipi, per se concipi debet i iucundum est spinosae axioma ; valde tamen ambiguum propter illum Vocem per se, quia licet non intelligamus , qu
modo materia creata sit; tamen multa sunt, quae prohibent , ne ut ilicreatam
Tertium axioma illius ita habet et ri Ex data caussa determinata necessario,, sequitur cff 'us t S contra, si nulla detur caussa dcterminata , impossibile
est , ut effectus sequatur ,, . Atqui hoc Verum est, si de causis necessariis, S actualibus agatur; falsum vero, si inans seratur ad caussas liberas, atque potentiales ; nam hae licet determinatae sint. non necetiario sequitur effectus .. Dirae subitantiae diversa habentes attributa , nihil inter se commune ha-- bent . Demonstratio. Patet ex definitione 3. Unaquaeque enim debet esse , &., per se concipi, sive conceptus unius conceptum alterius non involvit,, . Socunda Ilaec eli Spinos e propositio . Verum ex falsa, & captiosa definitione nomni se falsa, & captiosa propositio inferri potes . Sensus ergo Spinosae hic est. Si Deus, ct materia divors e substant Le csscnt, quae diversa attributa haberent, nihil quoque commune illis este posset ; id est, una alterius caussa esse non debeiaret . quia, ut idem Spinosa habet in eadem I. par. Ethices prop. res nihil commune inter se habent, earum una alterius caussa esse non potest . Coii- sentiunt tamen omnes , inter duas subitantias , quae diversa attributa habent, comis munem relationem cauilla, S esscelus intercedem, S unam per aliam intelligi posse ; hoc est, caussam per effudium , creatorem per cruaturam. Sed obscuritas non est malum gravissimum omnium . Mala fides Spinos e propria est. De Deo quae disserit, satis est legere, quo eius mala fides unicuique perspecta sit. Hoc inter ceteros Κortholtus in suo opusculo de Tribus Impostoribus Magnis perspicue dem Iiravit. Nos ab hoc labore modo supers dendum esse censemus , ne longius , quam par est, ista de re oratio nostra
Contradictiones vero ubique occurrunt: unam , vel alteram tantum inducabimus . ,, Duae, aut plures res distinctae sunt, vel inter se distinguuntur ex , , diversitate attributorum substantiarum , vel ex diversitate earumdem asse- et ionlim Prop. q. I. par. . Per attributum intelligo id, quod intellectus de , substantia percipit, tamquam eiusdem essentiam eonstituens ,, Desinit. q. l. par. . Itaque si res distingi iuntur ex diversitate attributonoem, & attributum rei essentiam constituit, implicat in terminis, ut Logici dicunt , extensonem , S cogitationem, quae sunt attributa diversa, ad eamdem substantiam pertinere , di tamen pertinere Spinosa contendit. Nihil in rerum natura contingens csse , idem assi at prop. 2y. &-I- par. I S tamen in a. par. Axiomatis secundi loco ponit, hominem existenti an necessariam non habere , S fieri aeque posse, tam ut sit, quam ut non sit. Demum Spinosiae ratiocinium si itile omnino esse . paucis ita demonstro. Prop. 1 3. I. pari tradit, materiam esse indivisibilem . Hoc autem repugnare , apertis sime constat , etiamsi nullum examen adhibeature nihil enim apud omnes cer lius est, quam materiae divisibilitas. Sed videamus. qua ratione indivisibilitatem maturiae probet in schol. prop. I s. par. I. ,, Si itaque ad quantitatem aliundi
M MVS , inquit , prout in imaginatione et t. quod sape , & facilius a nobis fit, is reperietur finita, divisibilis , S ex partibus conflata ; si autem ad ipsam s
154쪽
se prout in intellectii est, attendimus , & eam , quatenus substantia est, eoneia si pimus, quod dissicillime fit, tum , u jam fatis demonstravimus, infinita dis nica. & indivisbilis reperietur ... Eac. gr. aquam, quatenus aqua est divuri di concipimus, eiusque partes ab inVicem separari r at non quatenus substantiis est corporea: eatenus enim neque separatur, neque dividitur se. am ine ea haec ratiocinatio sit, nemo non Videt. A qua ergo, quatenus aqua est, dividi' potest; quatenus est substantia corporea , non potest et itaque diversa res sit onor. tet aqua . & substantia corporea aquae. Quis haec inter se dis guentem non ruderet λ Substantiam vero consideratam in abitracto, ut loquuntur, non existere
nemini dubium esse potest , uti iam vidimus. Duae, aut plum res distincta, vel inter se distinguuntur ex disersitate attributorum substantiarum , vel ex diversitate asse Honum. Ita Spinosa in prop.
q. par. I. Supersuum autem est, expendere demonstrationem , quam superad dit . quia unicuique mani&stum est, res non solum distingui propter diversitatem attributoriim, assectionum , atque substantiarum , etiam propter separatam existentiam. Hinc est , ut non solum inter se distinguantur duo triangula, quoiarum anguli inaequales sunt, sed etiam duo alia, quorum anguli sunt aequIles . In rerum uatura non possint dari duae, aut plures substantiae eis in natura , sive attributi. Ita Spinosa in prop. I. par. I. Ex ea autem consequitur libri non posse duos circulos, duo triangula omnino aequalia . 'Verum in hisce ineptiis refellendis tandiu immoratum me eme pudet. Quae tamen usique modo observavimus, illud demonstrant, qua de caussa Spinosae sν- stema intellectum non esse, Spinosillae suis oppugnatoribus semper objecerint r ad ea enim , quae illis opponebantur, quum non haberent, qued contra repone re possent , nihil aliud ipsis reliquum erat, quam ut ad systematis Obscuritatem recurrerent. Quibus me e respondebitur Ciceronis verbis de Epicuro lib. r. de Fla
bust se Oratio me illius philosophi Spinos non offendit, nam ct eomplectituris verbis quod vult, S dicit plane quod intelligam ; re mihi non aeque sati sis cit, & quidem locis pluribus,, I dicam vero ego, nullibi , nulloque modo satisfacit.
Deiu ergo neque per potentiam sui mutari potest.
iod enim partibus caret , estque omnino simplex, in se non habet , unde dissolvi possit. N alia ratione se habere t sed Deum S carere partibus , di omnino simplicem esse , iam evicimus: ergo neque per sui potentiam mutari potest.
Neque Scoti, neque recentiormn philosophandi rationem Spinosae oecasionem dedisse arbitror, cur tam impium sastema constitueret. Universale ergo, quod Scotus a parte rei admisit, aut varias modificati nes , a quibus stub. tantiarum diversitatem recentiores Philosephi repetunt aliquam Spinois commentis occasionem dediise , nonnulli putarunt * longe tamen plures ii fuerunt, qui a Scoti universali a parte rei errorem Spinosae proflux ita
155쪽
sinserunt. Verum quum utrorumqile principia aeque, ac celemrum Philosepho nim omnium , Spinosae systemati Opposita sint, consequens inde fit, ut ea neque etiam occasionem fuisse putare ego possim , cur iniquus homo tam impium, falsum , ineptumque systema confinxerit.
NUM MUTATIO ALIQUA ACCIDENTALIS IN DEO ADMITTI PossIT.
TUnc aliqua mutatio accidentalis in Deo daretur, quando Deus in se vel aliquid recipere posset, quod antea non habebat , vel aliquid eorum, quae semel habuit, absque mutatione suae essentiae amittere posset. Etenim tunc sub tectum aliquod mutabile accidentaliter, seu diversa ratione modificabile est, quando aliqua accidentia, seu modificationes illi inesse non repugnat. Hoc vero est, quod Deo convenire po se negamus. PstoposiTIo . Nullum accidens, seu nulla modificatio , ut aiunt , in Deo inesse potest. Prob. prop. Quando aliquid alicui sibiecta accidentaliter inest , caussa dari debet, cur illi insit, quia non pertinet ad essentiam cius. citi ineilr ergo si aliquid accidentaliter Deo inhaeret, dari debet eaussa, cir inhaereat et erga haec caussa vel erit ipsa Divina essentia , vel aliquid aliud praeter eam: sed neutrum esse potesti ergo nihil accidentaliter Deoinhaeret. Pr b. min. quoad utrainque partem. Si esset aliquid aliud , in Divinam substantiam ageret: nam sine actione aliquid in altero produci non potest i ergo Deus ab alio pateretur; quod sine repugnat rationi entis persectissimi; passio enim imperfectionem importat. Neque etiam Divina sibi tantia accidentium , quae sibi inliaereant, caulia eise potest. Etenim , ut inquit S. I homas I. con. Gent. cap. 23. num. a. , impossibile est, ut Divina substantia sit caussa accidentis De dum quod est recipiens ipsum ; quia sic idem secundum idem faceret se ipsum in actu. us apropter Oporteret , ut 1ecundu Ira
unam rationem accidentia produceret, secundum aliam reciperet. Ex hoc autem consequeretur potentiam, re actum in Deo eise ; quod in ens necessarium c Ddere non potest: potentia enim habendi. S ubseluta necessitas quoad omnia , quae in aliquo ente continentur, simul esse non misint. Unde recte ad rem n
stram S. Augustinus lib. s. de Trinit. num. I. Μhil itaque , inquit, accidens in Deo et quia nihil mutabile , aut ami bile . . r. amvis id , quod essentiam sabet; hoe est sippositum ipsem, habe re possit aliquod extraneum sibi adiunctim , uti simi accidentia, sive communia, sive propria ; tamen ipsem este , hoc est ipsa essentia , nihil extraneum contin re potest, aut quod ipsi essentiale non sit ; sed Deus est ipsem esse , sive ensentia, quia est ens a se , nihilque illo prius intelligi potest: ergo nihil potest accidentale in eo esse. Hanc rationem hisce verbis proponit S. Thomas I. par. qu. 3. ar. 6. , , Licet id, quod est aliquid, aliud possit habere adiunctium ; tamen is ipsum esse nihil aliud potest habere adiunctum ; sicut quod est calidum. potestis aliquid habere extraneum , quam calidum, ut albedinem ; sed calor nihil prae-
3. se Cuicumque inest aliquod accidens sin quit S. Thomas I. con. Gem,, cap. 23. num. non est quidquid habet in se ; quia accidens non est de es
156쪽
L I B E R II. Iarώ sentia sibiecti : sed Deus e it quidquid habet in sei in Deo thitur nullum e Itia accidens. Media sic probatur. Unumquodque nobilius invenitur in caussa , quam, , in effectu Deus autem est omnium cauila ergo quidquid est, in eo nobilissio mo modo invenitur: perfectissime autem convenit aliquid alicui, quod est ip- ,, si immoti hoc enim perfectius uit unum , quam cum aliquid alteri iubstantialiis ter unitur , ut m a materiae ; quae etiam unio perfectior est , quam eum , , , aliquid alteri accidentaliter inest et relinquitur ergo quod Deus sit , quidquidis habet A. Hinc Richardus Victorinus lib. I. de Trinitate cap. II. sim mam se. pientiam , atque potentiam in Deo nihil aliud esse , quam summam essentiam .hac ratione concludit i se Ut igitur habeat nonnisi a semetipsa , quod habet deis ipsa potentia , quod habet de ipsa sapientia I necesse cli, ut ilice omnino non ,, sint aliud aliquid , quam ipse . Alioqui quia sine potentia , atque sapientia is potens, vel sapiens esse non valet, quod ab ipsis habet , non tam a se, quam is aliunde , habet. Conseqtiens autem eii , quoniam si utraque illarum est idem, , quod summa substantia, quaelibet illarum cit idem , quod altera, , . Hanc ra tionem etiam ceteri Sancti Patres ad Divinam simplicitatum adstruendam egregie prosequuti sint, & praecipue S. Augustinus Tradi. 99. in Ioan. , & S. Gπρο-
rius Papa Moralium lib. I 8. cap. 27.
Dices I. Sapientia , potentia, bonitas , S alia huiusiit i , quae sent accidentia quoad nos, etiam Deo tribuuntur: ergo etiam in Deo liint aliqua accidentia . R., dist. ant. , eadem ratione , ac conveniunt nnbis, neg. , diversa ratione , con. Sapientia ergo , potentia , bonitas, atque alia hujusmodi non una eademque ratione nobis, ac Deo ipsi conveniunt. Etenim , ut inquit S. Thomas I. Par. qii. 23. ar. F. cum, hoc nomen sapiens de homine dicitur, fgnificamus, , aliquam persectionem dillinctam ab eisentia hominis , S a potentia , ct ab eς is se ipsius, de ab omnibus huiuimodi. Sed cum hoc nomen de Deo dicimus.., non intelligimus aliquid significare distinctium ab essentia , vel potentia , vel ,, esse ipsius. Et sic , cum hoc nomen sapiens de homine dicitur, quodam- modo describit, ct comprehendit rem significatam , non autem eum dicitur, , de Deo; sed relinquit rem significatam , ut incomprehcnsam, & Excedentem, nominis significationem . Unde patet, quod non secundum eamdem rationem se de Deo, oc de homine dicitur. Et eadem est ratio de aliis ,, . Unde etiam S. Augustinus lib. is . de Trinitate num. 8. ,, Proinde, inquit, si dicamus , ae- is ternus , immortalis , incorruptibilis , immutabilis , vivus , capiens , potens . ,, speciosus, juilias, bonus, beatus, spiritus , horum omnium novissimum , quod is positi, quasi tantummodo videtur significare substantiam , cetera vero huius su is stantiae qualitates ; sed non ita est in illa ineffabili, simplicique natura. im, , quid cnim secundum qualitates illic dici videtur, secundum substantium , velis eisentiam eli intelligendum . Absit enim . ut spiritus fecitndum si: bstanti an , ,, dicatur Deus , & bonus secundum qualitatem , sed utrumque secundum sub
is stantiam . Sic omnia cetera, quae commemorarimus M .
Dices a. Deus modo dicitur creator, quia creavit omnia , quae existunt a ab aeterno autem ex tor dici non poterat : ergo aliquod accidens de Deo dicitur. R., dissi con. , praedicamenti , ut vocant , quod in Deo inhaereat, neg. ,
praedicabile, con. Dici quidem de Deo poteli aliquod priudicabile accidens propter mutationem in ematura saetam '. non proedicamenti ob mutationem , quae ur creatore facta fuerit. Nam, ut S. Th. I. p. q. II. a. 7. um Deus sit zXtra . m. I. ' totum
157쪽
is totum ordinem creaturae , & omnes creaturae o dinentur ad ipsium , & non eo converio ; mani initium est, quod creaturae realiter referuntur ad ipsum Deum ;,, sed in Deo non eli aliqua realis relatio eius ad creaturas , sed secumlum nais tionem tantum . in quantum creaturae referuntur ad ipsum . Et sic nihil pro- , , hibet huiusmodi nomina importantia relationem ad creaturam praedicari de is Deo ex tempore , non propter aliquam mutationem ipsius, sed propter crea- is turae mutationem : sicut columna fit dextera animali, nulla mutatione circa ipsam is exiliente, sed animali translato, , . Sed illa magis perspicua fient, quando de voluntate Dei diiseremus.
Ex eo quod Dei sit experi omnis accidentis, seu modificationis , omnino constat de illius perfecti ma immutabilitate . sum mutatio nonnisi duplicis generis ei se possit , nimirum vel accidentalis, vel subitantialis ; illud omnino, & persectissime est immutabile, quod neque substantialiter, neque accidentaliter mutari potest. Ac Deum quidem secundum subitantiam eisu immutabilem supra ollendimus , ubi eum a se , necessiario, adeoque aetemum e se demonstravimus. Rutilis autem etiam secundum acciden tia immutabilem cise ex hoc articulo sequitiir, quia hoc ipsis quod nulla in Deo accidentia esse polint, nihil subitantiae eius advenire potest, quod ante abfuerit ; nihil , quod adfirerit , decedere . Ita Deus omni ex parte immutabilis est, nullaque mutatio quantii in vis minima in cum poteli cadere.
Dε SIMPLICITATE DEI SUMMA , ET PERFECTA .
UT aliquid omnino simplex dici possit , cuiusvis compositionis expers esse
debet. Compositio autem triplex elle alia pinsica, quae constat ex materia & Drma, seu ex subjecto, S accidente , vel modificatione et alia metaph sica, quae constat ex essentia, & existentia ; seu ex supposito , & natura et alia demum logica , quae ex genere , & disserentia conitituitur. Nullam physicam compositionem in Deo dari , praecedenti quaeitione demonstravimus et Superest, ut palam faciamus ne metaphysicam quidem, aut logicam compositisnem in Deo esse. Hoc autem tribus arti praestabimus, in I. quae tes num Deus sit sua essentia, sive natura; in a. num in Deo sit idem essentia, di esse; in s. num in eo sit compositio generis, S disserentiae.
NUM DEus 3IT SUA ESSENTIA , SIVE NATUR R .
HOC nomen Deus ima eademque ratione tum a Philosophis, tum a Theo. logis non accipitur. Philosophi. quia Divinarum Peribnarum Trinitatem non agnoverunt, Dei nomine intellexerimi , quod habet Divinam naturam. Τhe logi autem , qui Divinarum Persisnarum Trinitatem agnoicunt , Dei nomine i telligunt, quod Divinam naturam indistiniste habet. inare quum nos quoque s
158쪽
eundum Pliilosephon m institutionem de Deo modo agamus, illud definiendum aggredimur, num Deus a sba Deitate differat ; sicuti homo differt ab humana
natura , neque humana natura dici potest. PUPosirio . Deus cli sua ementia, sive natura.
Prob. p.op. Deus cit ens a se Art. I. Praecedentis quae r ergo est si a essentia, sive natura. Prob. cos. Unaquaeque res a sua essentia habet, ut sit in determinata specie r ergo si Deus cum sua essentia idem non esset, quam habet essentiam a se non haberet: vino non esset a se tale ens r ergo non omni eae parte ens a se essiet faJ. a. Qiod non est sua e sentia, illam participat, ut singula percurrenti unicuique mani&stum erit et ita homo , quia non est sita humanitas , humanitatem participat; substantia spiritualis, quia non est sua spiritualitas , participat spiria tualitatein i ergo si Deus sua essentia non ent, solum per participationem esset tale ens ; sed Deus ens per participationem eme non potest et ergo . Prob. mi. Si emet ens per participationem , non esset ens necessarium insinite perfectiim retenim ens nece arium nulla ratione determinatum esse debet ; cns vero infinite persectam circumscriptum et se non potest ; sed Deus est ens necessiarium cQuae. praec. ar. i. quod infinite perfectum esse debct Ar. 3. quae. a. Iib. I. )r ergo ens per participationem esse non poteli. Hinc ita tacte habet S. Augustinus lib.
8. de civitate Dei cap. 6. ,, Non aliud illi est cise , aliud vivere , quasi possitis esse non vivens; nec aliud illi est vivere , aliud intelligere , quasi posset viri vere non intelligens : nee aliud eis illi intelligere , aliud beatum esse , quasi ,, posset intelligere , & non beatus e D ; sed quod cist illi vivere, intelligere , ,, beatum esse , hoc est illi esse se. Dices. Si Deus effet sua ei sentia, sive natura, Deus in se ipse effet: ergo Deus non est sua essentia , sive naturia. R., dis ant. t secundum quamdam compositionem nostri intellcctis, con. , secundum realem compositioncm, ne. Itaque observandum est, uti monet S. Thomas l. par. quae. 3. ar. I. ad I. , nos uti tabus compositis, quae imaginationi,
sensbui e nostris stubiectae sint, ut res simplices explicemus; indeqiae fit , ut quando Deitas, vita, & alia hutiis modi , de Deo dicuntur , non ad aliquam diversitatem , aut diversesum compositionem, quae in Deo revera si, referri de. beant , sed ad nostrum intelligendi modum , qui imperfectus cil , neque a mequi potest, quid sit infinita substantia simplex , quamvis de existentia illius nullum dubitationem habeat. Per hoc tamen quod intuli clui nostro ut compositum repraesentetur , quod in se tale non est, non sequitur nos in errore eme . , , Ma- nisellum cst enim , s inquit ipse S. Th. I. par. qu. 23. an I a. ad 3. J quod in- , tellectus noster res materiales iusta se existentes intelligit immaturialiter, nonia quod intelligat eas esse immaturiales , sed habet modum immaterialem in ,, intelligi ndo. Et smiliter quum intelligit simplicia , quae sunt supra se, intel- , , ligit ea secundum modum suum , scilicet coni posite, non tamen ita quod in- is telligat ea esse composita. Et sic intellectus noster non est Lilsius formansis compositionem de Duo , , .
ca Essentia rei vel est res Ipsa, ut sortiatur ; sed nullo modo potest esse alia
., ait D. Thomas I. eou. Gen. cap. a a. n. 4. ) is quid caussa Dei, quum sit primum cns . ., vel se habet ad ipsam aliquo modo ut caus- ,, ut ostenium est et Deus igitur est sua eLis sa , quum res per tuam essentiam speciem , , sentia M .
159쪽
ID unum in hoc ait. quaerimus ; num in Deo existendi actualitas, ut dicunt, ab illius essentia dii ingliatiir. In creaturis realiter distingui cIncedimus, noli autem in Deo . Quare idemticae sunt istae pmpositiones et Deus est Deus: & : Deus est. PRO sivio . In Deo essentia , & csse idem sunt. Pix b. prop. Si Dei actualis existentia ab illius cssientia distingueretur, aliquid aliud praeter eisentiam in Deo reperiretur; sed hoc esse non potest δε ergo. Maior prop. manifelta esti minor probatur. Si aliquid aliud ab essentia illius in Deo rcperiretur, hoc vel ab aliquo externo principio dimanaret, vel ab ipsa essentiar neutrum tamen contingere potest . Nam si ab aliquo externo principio dimanaret, Deus neque ens a se , neque primum principium omnium esset. Ab cssentia autem dimanare non potest , quia nihil agit, antequam sit ;unde si essentia actualem existentiam produceret, estet, antequam esset i quod repugnat . itaque in Deo actualis existentia eadem est cum essentia illius. a , a. Si essentia, & actualis existentia unum idemque in Deo non essent, Deus ad actualem existentiam in potentia esset ; sed hoc reptign. it enti a se, atque aetemor ergo. Utraqtie propositio declaratur. Etenim in iis omnibus, in quibus essentia, ct actualis existentia realiter distinguuntur, clientia ad actualem existentiam in potentia esse intelligitur. Enti autem a se, atque aetemo rupingnare , ut sit in potentia ad existendum , inde constat, quia quod est in imientia ad existendi im , ut existat, caussam nil habere debet. N aliquando non es
se potuit: utrumque autem enti a te, atque aeterno repugnat.
Dices. Deum existere, nobis manifeste compertum est ; quid vero sit existere secundum sitam substantiam , & naturiam , omnino ignoramus: ergo si in Deo essentia , & existentia unum idemque essent, eadem res cognita nobis simul, &incognita esset; quod repugnat .
R. dis. ant. , ita ut essendi modum cognoscamus, ne. , ita ut existentiae certitudinem habeamus, con. Observat S. Thomas quae. 7. de Poten. an Σ. ad I.,
quod esse rei duplici ratione accipi potest, quandoque enim rei cssentiam , vel e Gsendi actum , quandoque autem veritatem propositionis significat etiam in iis , quae non exiliunt: ita dicimus caecitatem cise , quia verum est, hominem esse cacum. Qitando ergo dicitur, inquit S. Thomas, o qixia eme Dei est nobis m , , nifestum , accipitur esse Dei secundo modo , non primo. Primo enim modori est idem esse Dei , quod eius sithilantia . Et sicuti eius substantia est ignota; , , ita eu esse. Secundo autem modo scimus, quod Deus est, quoniam hanc pro-
mis postquam laudavit illud testimonium Ex di 3. v. I . Feo fum , qui sum; dc dires finis Israel, qui es , mim me vas, ita habet de hau αἰ lib. 8. eap. II. is Tamquam in
is ejus comparatione, qui vere est, quia in- is con mutabilis est , ea, quae mutabilia facta ., sunt, non siti . in
160쪽
NUM IN DEO SIT COMI os ITIO GENERIS , ET DIFFERENTIAE .
ΝEque compositionem generis, aut differentiae in Deo esse posse , superest
tandem, ut demonstremus, quo de illius perfecta simplicitate conitet. Nam quia plures species in genere continentur, species autem ex genere, & differemtia componuntur, potentialis , ut dicunt, compositio in Deo esset, si generis ;actialis vero, si differentiae natio illi convenire posset. PROPOsi Tio. Deus neque genere, neque disserentia constat. Prob. prior prop. pars In iis, quae in aliquo genere conveniunt, essentia,S existentia unum idemque esse non possunt; sed in Deo essentia, S existentia unum , idemque sunt, ut modo demonstravimus et ergo Deus genere conitare non potet . Prob. ma. Quae in aliquo genere conveniunt, .licet quid commune habeant, per quod in essentia conveniant cum ceteris quoad genus ; tamen , ut
inquiunt , disserunt secundum esse , quia aliquid peculiare habere debent, per quod in determinata specie constituantur, peculiaremque essentiam liabeant i ergo in iis, quae in aliquo genere conveniunt , essentia, di exilientia unum, idem- . que esse non polsi int. oa. Si Deus est in aliquo genere, vel erit in genere accidentis, vel in genere substantiae ; sed neutrum esse potest r ergo. Prob. mi. quoad utramque partem . Non potest quidem contineri in genere accidentis, seu modificationis, quia accidens , seu modificatio, neque primum ens, neque prima caussa esse potes . Neque etiam contineri poteti in genere substantiae, quia substantia , quae est genus, ipsa per se non existit, seu non est suum eme r etenim si esset seum esse , seu per se existeret, id omne, in quo subitantiae ratio reperitur , per se existeret . ideoque & improductum esset e quod repugnat, ut vidimus t ergo si Deus eli suum elle , in si quo senum esse non potest. ΓbJProb. altera pars. Quod aliquo indiget, ut sit, em a se, atque necessarium esse non potest; sed Deus est cias a se , atque necessarium et ergo aliquo indigere non poteli, ut sit ; sed revera indigeret aliquo, ut ellat, si differentia eoi si arcti ergo. Maior pmp. constat e nam quod alio indiget , de ab illo pendet,& eli in potentia ad recipiendum id , quod illi deest. Mi. prob. Quod habet
substantialem differentiam , in determinata specie coni lituitur, in qua antea non erat: ergo ut in ea sit, ab illo principio pendet, a quo in determinata specie conitituitur e ergo Deus revera aliquo principio indigeret, si disserentia constaret . seJ2. Divina substantia , uti demonstravimus, est strum esse r ergo nulla aliam indigere debet, ut sit: ergo quia per differentiam unaquaeque res in deic=minata specie constituitur, nulla differentia in Deo esse potest. ω
Dices I. coni. utramqite partem . Deus est ens increatum ἔ quatenus est enscum aliis cntibus quoad genus convenit ; quatenus vero increatum est, ab iisdem differt : ergo genere , & disserentia constat. R. dis. ant. , ex haec Deus habet secundum nostrum intelligendi modum ,