장음표시 사용
181쪽
is dum cuipiam, vel se ipsim dehonestandum pedibus uteretur, male uti pedμ,, bus non negares . oculis hanc lucem videmus , mrmas me intemoscimus, , corporum idque & speciosissimum eis in nostro ccupore , unde in Diligiose qu uam dignitatis haec membra locata sunt , di ad si lutem tuendam , ,
is multaque alia vitae commoda refert usus oculorum a oculis tamen plerique
,, pleraque agunt turpiter , & eos militare cogunt libidini . Et vides qua ,, tum bonum desit in facie , si oculi desint i quum autem ad t, quis hos, , dedit , nisi bonorum omnium largitor Deus λ emadmodum ergo isti ,, prcbas in corpore , S mm intuens eos, qui male his utuntur, laudes illum , is qui haec dedit bonai sic liberam voluntatem , sine qua nemo poteli recte Viis vere, oportet dc bonum, & divinitus datum , & potius eos damnandos, quiis qui hoc bono male utuntur, quam eum, qui dederit, dare non debuisse, fa- ,, tearis, , . Et re quidem vera quid in hoc mundo , quamvis iucundum , pulchrum , atque optimum , vituperari non posset, si propter pravum usium, quem de eo homines saepe faciunt, vituperari deberet λ Non est ergo dubitandum , t berum arbitrium praeclarissimum L i donum esse, quamvis eo homines abuti pose sint, & sepe abutantur.
L a M M A VI. On ta equisin. Demr bio modi donum homingis Dbtrahere debuisse quia propter illud multos peccaturos esse praevidit ; neque inde
Divina Bonitas ulla modo accusari potest . Illud ergo primo statuendum esse eensemus, priscientiam Dei eaussam non esse , cur homo peccet. is Non ergo propterea sita pro suo more acute , subseo tiliterque S. Augultinus lib. de civitat. Dei cap. Io. num. 2. nihil est in ,, nostra voluntate . quia Deus praescivit. quid futurum esset in nostra volunta-
is te. Non enim qui hoc petescivit, nihil praescivit. Porro si ille, qui praescia is vit quid futurum esset in nostra voluntate , non utique nihil , sed aliquid praeis stivit. pmsecto, S illo praesciente , est aliquid in nostra voluntate. Qio cim, , ca nullo modo cogimur , aut, retenta praescientia Dei, tollere voluntatis amis bitrium , aut, retento voluntatis arbitrio, Deum quod nefas est y negare pra is scium futurorum ... Neque enim ideo peccat homo, quia Deus illum pecca-- turum eise praescivit et immo ideo non dubitatur, ipsum peccare, quum pec- ,. cat, quia ille , cuius praescientia falli non potest, non fatum , non fortunam , si non aliquid aliud, sed ipsum peccaturum esse praescivit. ini si nolit, utique ,, non peccat: sed si peccare noluerit, etiam hoc ille praescivit,, . Hoc autem semel constituto, hanc ratiocinationem instituimus. Divinae Sapientiae , Bonitati, atque Iustitiae consentaneum est, ut homo sit liber, atque sui iuris Lem m. 3. i liberum arbitrium praeclarissimuin Dei donum est, Divina que ianitatem, atque Sapientiam quam maxime commendat Lem. q. et libertas est praeclarissimum donum Dei, quamvis homo illa male uti possit, dg caepe etiam utatur Lem. 3. : ergo civina Bonitas accusari non potest, quia hominibus libertatem non Lbinaxit, qua male uiros esse praevidit. Con. manifesta est. II. Divina Bonitas sibi contraria esse non poteste ergo si libertas hominum Divinae Bonitatis argumentum est , uti demonistravimus , per Divinam B nitatem tolli non debet humana libertas. is Si enim inquit Tertulli amis conrura
182쪽
,. Martiorem lib. I. cap. 70 semel homini permiserat arbitrii libertatem , de
,. potestatem , α digne permiserat, sicin ostendimus, utique fiuendas eas , ex se ipsa inllitutionis auctoritate permiserat, timendas autem quantum in ipse, se- ,, eundum ipsum, idest secundum Deum, idest in bonum . is enim adversus ., se permittet aliquid λ quantum Vero in homine secundum motum libertatis ip- , , sius . Quis enim non hoc prius at ei, cui quid semel mii praestat, ut pro animo.., & arbitrio suo stuatur λ Igitur consequens erat, uti Deus secederet a libertate seis ri mel concessa homini, id eis, contineret in semetipsis S praescientiam , & praepo-
,, tentiam suam , per quas intemessisse potuit set, quo minus homo male libertate,, sua friti aggressiS , in periculum laberetur 4 Si enim intercessisset, rescidisset vi arbitrii libertatem , quam ratione , ct bonitate permiserat . Denique puta , , intercussisse . puta rescidiise illum arbitrii libertatem . . . Nonne exclamaret Mare ion Dominum futilem , instabilem , infidelem , rescindentem , quae inuis,, tuiti CDr permiserat liberum arbitrium , si intercedit λ Cur intercedit, si per , , misit 8 Eligat ubi semetipsum erroris notet, in institutione, an in rescissione. is Nonne tunc magis deceptus ea ire praescientia futuri videretur, quum obstitis.,, set ρ S quod quasi ignorans quomodo evasurum esset , indulserat, quis nonis diceret se plII. Divina Bonitas si istitiae . atque Misericordiae non opponituri ergo. Prob. cons. Si nulla mala permitterentur, nullus quoque ellet I uilitiae vindicativae loeus , & praeclarisinium non occurreret Divinae Misericordiae argumentum , quae quidem in eo potiresimum manifestatur , ut hominem a peccato respiscentem in tui amicitiam recipiate ergo. Deinde Divina Bonitas in permissione malorum p tissimum detegitur: em liberum arbitrium , sine quo peccata non eisent, per eam tolli non dctet. Prob. ant. Maximae infinitaeque bonitatis argumentum ella , non tum hominem peccantem sui linere , sed etiam ea illi conferre, per quaeu peccato resipiscere possit, resipiscentem amore complecti, atque in filium recipere , postremo aetema felicitate donare , nemo negaveriti nam ita fit, ut dum praecellentissimum attributum Dei declaratur, simul etiam incolumitati, a, que nunquam destiturae beatitudini peccantium , si respuerint . sipientissime prospecti im sit 1 ergo. Tandem nonne omnis ea exercitatio virtutum impediretur. in qua homines propter peccata aliorum occupati saepe detinentur λ ergo si Di. vinae Bonitatis est eiscere , ne ea bona impediantur, quae ad universitatem totius plurimum conferunt non erit ipsius munus et sicere , ut omnia peccata tollantur. Hi ne recte S. Augustinus lib. 3. de Lιb. Arb. num. Iq. is In eo, inquit, pleruis que homines errant, quia meliora quum mente conspexerint, non in sedibus,, congruis ea oculis quae ri. Velut si qui sipiam pemuetam rotunditatem ratione, , comprehcndens stomachetur, quod talem in nuce non invenit, si nullum eoruse, pus rotundum p ter huiuscemodi poma conspexit. Nam ita quidem quum e M tione verissima videant, meliorem ella creaturam , quae quamvis hubeat libe- ram voluntatem , Deo tamen semper infixa nunquam peccaverit, intuentes,, peccata hominum , non ut peccare desinant, sed quia facti sunt, dolent, di
,, centes et tales non faceret, ut simper incommutabili cius Veritate permai, num quam autem peccare vellemus. Non clament, non succenseant, quia neque
, , ipses ideo coegit peccare, quia fecit, quibus pote itatem , utrum vellent, ii is dit i S simi tales quidem Angeli , qui neque peccaverunt unquam , neque pec-- eaturi sunt. inamobrem si tu dulcetat creatura , quae perseverantissima v
183쪽
is luntate non peceat, non est dubitandum , quin eam peccanti recta ratione is pra nas i sed sicut eam tu cogitatione praeponis ; sic eam creator Deus ordi se natione pmposuit. Crede cise talem in superioribus sedibus, R in sublimita- is te coelorum i quia si bonitatem conditor praebuit ad eam condendam , cui
is praevidit futura peccata . nullo modo non praeberet eam bonitatem, ut cre is turam conderet, quam peccaturam non esse praescivit A.
Num. Is . , , Habet enim illa sitblimis perpetuam beatitudinem suam , in ,, perpetuum friens creatore sto, quam perpetua tenendae tui titiae voluntate pro- ,, meretur. Habet deinde ordinem suum etiam ista peccatrix , a mi illa in pecca- , , tis beatitudine , sed non dimi sa recuperandae beatitudinis faciliate. Quae proase fecto superat eam , quam peccandi per tua voluntas tenet r inter quam , &ri illam priorem permanentem in voluntate tui litiae . haec medietatem quamdam is demonstrat, quae poenitendi humilitate altitudinem suam recipit A.
de Dei Bonitate diminuitur propterea quMd homines aliquos ereaverit, quos in peccato perpetuo permansuros esse praevidit. Hoc sanctus Augustinus evidenter, atque pet pictie demonstravit. , , Nam, , neque ab illa creatura inquit ipse lib. I. de UL Arbitrio num. I s. quam, , p scivit Deus non solum peccaturam , sed etiam in peccandi voluntate per-
,, mansuram, abi inuit bonitatem laigitatis iliae, ut cam non conderet . Sicut ,, enim melior eli vel aberrans equus, quam lapis presterea non aberrans , quia , , proprio motu , 5c sensu caret ; ita est excellentior creatura, quae liberia vo- is luntate peccat, quam quae propterea non peccat, quia non habet liberam vinis luntatem . Et sicut laudarem vinum in suo genere bonum, da quo vino ineis briatum hominem vituperarem ; S tamen eumdem hominem iam vitupera , , tum, & adhue ebrium. laudato illi vino, de quo ebrius factus cit, antepo- is nerem t ita corporalis creatura in suo g adu iure laudanda eii, quum illi vi- , , tuperandi sint, qui eius immoderato usu a Ueritatis perceptione avertuntur r, , quamvis iidem ritesias iam perversi, Ec quodam modo temulenti eidem creari turae in ordine suo laudabili, cuius aviditate evanuerunt, non jam merito vi- ,, tioriim , sed adhuc natum dignitate praesentntur. ,, Num. 16. ., Cur ergo non laudetur Deus , N ineffabili p dicatione lau-
, , detur, qui quum fecerit eas, quae in legit,us essent iustitiae perinansum , fe-
, , cit etiam alias animas, quas vel peccaturas , vel in peccato etiam perman- ,, suras eise praevidebat: quum S tales adhuc meliores sint eis, quae , quoniam is nullum habent rationale , ac liberum voluntatis arbitrium , peccare non posse sunt 3 Quae tamen adhuc ipsae meliores sunt, quam corporum quorumlibet, , quamlibet splendidissimus fulgor, quem pro ipsius stimini Dei sibi tantia qii
, , dam , quamvis cum magno errore, venerantur. Quod si in ordine corpore , , rum creaturarum ab ipsis syderum choris usque ad numerum capillorum n
,, strorum , ita gradatim bonarum rerum pulchritudo contexitur , ut imperitissi- , , me dicatur i quid est hoc λ ut quid hoc λ omnia enim ordine suo creata si it, , quanto imperitius de quactimque anima dicitur, quae, ad quantumlibet sui deis coris diminutionem desectumque pervenerit, omni uni corporum dignitatem 1,
is ne ulla dubitatione semper supcrabit p
184쪽
tr . 26. - Sed ad aue videtur minus intelligens habere quod contradia ,, eat i dicit enim i si universitatis perfectionem complet etiam nostra miseria , ,, demiiset aliquid huic perfectioni, si beati semper essemus. Quapropter si ad
, , miseriam nisi peccando non peruenit anima, ut iam peccata nolina necetiaria
,, sunt perfectioni universitatis , quam condidit Deus. omodo ergo iuile pec- cata punit, quae si dentilant, creatura eius plena , di perfecta non esset p, , Huic respondetur, non ipsa peccata, vel ipsam miseriam persectioni univer . , sitatis ella nece saria. sed animas , in quantum animae si int ; quae , si velint, M peccant, si peccaverint, miserae fiunt. Si enim , peccatis earum detraetis .is miseria perseverat, aut etiam peccata praecedit, recte deQrmari dicitur oris,. do, atque administratio universitatis. Rursus si peccata fiant, & desit mise- ria , nihilominus dehonestat onlinem iniquitas . Q .ium autem non peccantibus adeli beatitudo. perfecta est universitas. Qiod autem ipta non deliint animae. , , quas vel peccantes sequitur mileria, vel recte facientes beatitudo, semperna. ,, turis omnibus universitas plena, atque perfecta est. Non enim peccatum , de se silpplicium peccati naturae sunt quaedam , sed affectiones voluntatum , illa - luntaria , ilia poenalis . Cui propterea poenalis adhibetur, ut ordinet eam, ubiis talem esse non turpe sit. & decori universitatis congruere cogat , ut peccatiis dedecus emendet poena peccati is . Num. 28. ,, Ideo quamquam Om s iste terrenus rebus corruptibilibus depu- ,, latus sit ἔ tamen servans quantum potest imaginem , luperiorum exempla no- is bis, et indicia quaedam de montinare non celsat . Si enim bonum , & magnum is aliquem vinim , hortante honestatis ossicio, videamus ignibus, quantum adis corpus attinet , concremari , non hoc voeamus poenam peccati, sed fortitudi- nis, Sc patientiae documentum , eumque magis diligimus, quum foedissima corruptio corporea membra eius absumat, quam si nihil huiusmodi pateretur iis miramur quippe animi naturam mutabilitate corporis non mutari. At vero se crudelissimi latronis membra quum tali 1hpplicis confici adspicimiis, adproba- mus Ordinem legum. Ornant ergo ambo illa tormenta, i d ille merito vii se tutis, ille peccati. At si post illos ignes, vel etiam ante illos, optimum vi- ,, rum illum commutatum ad congruentiam coeleliis habitationis, ad sedera vi. is deremus adtolli , utique laetaremur. Si autem sceleratum latronem , sive , , ante sirpplicium , sive post supplicitam , cum eadem malitia voluntatis ad so- dem honoris lenipitem am levari videremus in coelum, quis non offenderetur p., Ita fit, ut inferiores creaturas ambo ornare potuerint, silperiores autem unusis illorum. Ex quo monemur advertere mortalitatem camis huius & primum lio. minem ornasse , ut peccato poena congrueret, S Dominum noli rum, ut a
,, peccato misericordia liberaret. Non autem sicut Iullus potuit , in ipsa iustitia ,, permanens, corpus habere mortale I ita iniquus potest, dum iniquus eii , ad
, , immortalitatem pervenire Sanctorum A.
Peccata bominim Deo imputari nullo modo possunt. Perspicua quoque hae in re est S. Augi istini argumentatio. ,, Si enim quisse dixerit, s inquit ipse lib. 3. de Libero Arbitrio num . i8.3 non else,' quam
is miseruin me esse, mallem et respondebar mentiris . Nam di nunc miser es ;
185쪽
is nee ob aliud mori non vis, nisi ut sis i itaque quum miser nolis esse , esse
se, vis tamen . Age igitur gratias eae eo , quod es Volens. ut, quod invitus es , , auferatur. Volens enim es, S miser invitus es. Quod si ingratus es in eo, quint esse vis, Iure cogeris ei se, quod non Vis. Ex illo igitar, quod etiam ., ingratus habes, quod vis, Creatoris laudo bonitatem i ex illo autem , quod se pateris ingratus, quod non Vis, ordinatoris laudo iustitiam . Semper ergo Deum laudandum esse constat.
Num. 6s. ita prosequitur S. Doctor. is Deus autem nulli debet aliquid , se quia omnia gratuito praestat. Et si quispiam dicet ab illo aliquid deberi me-
,, ritis suis ; certe , ut ellat, non ei debebatur. Non cnim erat, cui deberetur. Et tamen quod meritum est, converti ad eum , ex quo es, ut ex ipsb ctiam ,, melior sis p Qtiid ergo ei praerogas, ut tamquam debitum poscas , quod si is nolles ad eum converti , nihil ei deesset, tibi autem ipse , sine quo nihilis esses, & ex quo ita es aliquid, ut nisi convertendo te ad illum, reddideris, , ei. quod ab ipse es . non quidem nihil , sed miser tamen cris p omnia erisse go illi debent , primo quidquid sent, in quantum naturae sunt. Deinde qui, ,, quid melius possunt esse , si velint i quaecumque acceperiint , ut vclint, &,, quidquid oportet eas esse. Ex eo igitur, quod non accepit, nullus reus est r., ex eo vero quod non fecit, quod debet, julle reus est. Dubet autem, si ae-- cepit, di voluntatem liberam , S sussiciuntissimam facultatem A. Num. q6. D Usque adeo autem , dum non facit quisque, quod debet, imi- Ia culpa est conditoris, ut S laus sit . quoniam , quod debet, patitur, & in is eo ipsis, quod vituperatur, non faciendo, qitod debet, nonnisi laudatur il- , , te, cui debet. Si enim tu laudaris videndo quid facere debeas , quum id non ,, videas , nisi in illo , qui est incommutabilis veritas ; quanto magis ille , quiis & velle praecipit, di posse praebuit, & non impune nolle permisit ,, pLEMMA IX.
Ob defemin erratura rationalis aliquid vituperii in Deum redundare posse , impie quisquam, atque contra omnem rationem a mazerit. Hac quoque in re, sciiti in aliis, quae sequuntur, Augustini argumentati nem erbis ejusdem proponam . ,, itium autem , ut dicere coeperam inquit se Sanctus Pater lib. 3. de Libero Arbitrio num. 43. non aliunde malum est, ,, nisi quia naturae adversatur eius ipsius rei, cuius est vitium . Unde manifeilum
M est, tranc camdem rem , cuius vitium vituperatur, natura esse laudabilem , is immo ut omnino hane ipsam vituperationem vitiorum , naturiarum laudem esse ,c fateamur, earum scilicet, quarum vitia vituperantur. Quia enim vitium n tum adversatur, tantum ad itur malitiae vitiorum , quantum namrarum inte-
gritati minuitur . inum ergo vituperas vitium , id profecto laudas ,. cuius in- tegritatem desideras . Gius autem , nisi naturae integritatem p Natura enim pe se secta non selum nulla vituperatione , sed etiam laude in suo genere digna est. is Quod ergo perfectioni naturae deesse perspexeris , id vocas vitium , satis tibi is eam placere contestans, quam vituperatione perfectionis cius velles esse perri sectam Num. 62. . A Si igitur vituperatio vitiorum , ipserum etiam rerum , qtia- is rum iunt vitia, naturarum decus dignitatemque commendat , quanto magis
186쪽
ri Deus conditor omnium naturarum etiam in earum vitiis laudandus est . quum is & hoc ab illo habeant, qtiod natu sunt, & in tantum vitiosae sint . in quamis tum ab eius, qua factae sunt, arte discedunt, & in tantum recte vitupereniari tur, in quantum earum vituperator artem , qua factae stat, videt, ut hoe in ,, eis vituperet, quod ibi non videt. Et si ars ipsa , per quam tacta iunt omis nia ; hoe est, summa, di incommutabilis sapientia Dei, vere, silmmeque , ,, est, sicuti est, respice quo tendat, quidquid ab illa discedit. tamen deis stilius non esset vituperatione dignus, nisi eget voluntarius is .LaMMA X. laudandus est, quamvis homo peccet. M omnis natura rationalis cita recte ad rem noliram S. Augustinus argu- mentatur lib. 3. de Libero Abitrio num. 37. cum libero voluntatis arbuis trio condita , si manet in fruendo summo, atque incommutabili bono , procul
,, dubio laudanda cit: omnis autem , quae non eo manet, & non vult agere ,
is ut maneat, in quantum ibi non eli, de in quantum non id agit, ut ibi sit , ,, vituperanda est. Si ergo laudatur nationalis natura , quae est facta, nemo din,, bitat, laudandum esse , qui fecit: & si vituperatur, nemo dubitat, eius conais ditorem in ipsa eIus vituperatione laudari. Quum enim propterea vituper , , mus hanc, quoniam siimmo, & incommutabili bono , id est , creatore suo is friti non vult: illum sine ulla dubitatione laudamus. antum ergo bonum , , , & quam vel inesses iliter linguis omstibus, vel inessibiliter cogitationibus om- nibus praedicandita, & honorandus est creator omnium Deus, sine cuius lauderi nec laudari pol sumus, nec vituperari l Non enim vituperari possumus , quia is in eum non manemus, nisi quia magnum , & summum, & primum nos mri bonum est manere in illo . Unde autem hoc . nisi quia ille ineffabile bo. , , num est λ id ergo inveniri potest in nostris peccatis unde ille vituperetur, ,, quando vitupenatio peccatorum nostrorum nulla est, nisi ille laudetur ρ is
LaMMA XI. Mia Dein peerata non impedit, niba derogatur perfectioni illius Potentiae .
o Si dixerit inquit S. Augustinus lib. I. de Libero .-bitrio n. a . γ non
is e ut tamen dissicile, aut laboriosium Omnipotenti Deo , ut Omnia quaecumque se fecit, sic haberent ordinem suum , ut nulla creatura inque ad miseriam pem is veniret ; non enim hoc aut omnipotens non potuit, aut bonus invidite respon- , , -deo, ordinem creaturarum a summa usque ad infimam gradibus iussis ita d
,, currere , ut ille invideat, qui dixerit r illa non effet r invideat etiam ille , si qui dixeriti ista talis esset. Si enim talem vult era, qualis est superior, iam is illa cli, & tanta est, ut adiici ei non oporteat, quia persecta est. i ergo se dicit: etiam ista talis ellet; aut persectae superiori vult addere & erit im-
, , moderatus, & injustis; aut illam vult interimere . & erit malus, atque itisse vidus. mi autem dixeriti illa non esset nihilominus crit malus , atque in- ,, vidus , quum eam non vult eta . qua inseriorem laudare adhuc cogitur. Ve- ,, lut si dicati non esset luna, quum etiam lucernae claritatem lange inferi is rem,
187쪽
is rem , in suo tamen genere pulchram , & terrenis tenebris esse decoram, at is que aptam noctumis usibus, atque in his omnibus pm suo modulo utique ,, laudabilem aut fateatur, aut stultissime , vel contentiose nepet . Q modo,, ergo recte dicere audebit et luna non esset in rebus, qui si dicereti luna non
,, esset, deridendum se esse sentiret λ Qtiod si non diciti luna non esset , sed is qualem solem videt, talem dicit, lunam esse debuiise , non intelligit , nihil aliud se dicere, quam non esset luna, sed essent seles duo. In quo duplicia is ter errat, quod rerum perfectioni, & addere aliquid cupit , quum desiderat ,, alterum 1blem ς & minuere, quum lunam vult detrahi se . Num. 2 s. is Hinc sortasse dicet: ideo nihil se de luna conqueri, quia splenis dor eius ita minor est, ut miser non sit ; de animarum autem non obscuri
is tale, sed miseria se dolere r Cui objectioni ira respondet i sed de illis lu-
, , minitas similitudo adhibita id docet, ut quem ad in dum corporum differentiasis contemplando, videns alia clariora , injuste petis auferri , quae obscura coninis spexeris, aut clarioribus adaequari; sed ad perfectionem universitatis reserensis omnia , quanto magis, minuise inter se clara sint , tanto magis cemis esseri omnia; nec tibi occurrit perfecta universitas , nisi ubi maiora sic praesto sent, ,, ut minora non desinit sc etiam differentias animarum cogites . in quibus hoc , , quoque invenies, ut miseriam , quam doles, ad id quoque valere cognoscas, se ut universitatis perfectioni nec illae desint animae , quae miserae fieri debue-
, , runt, quia peccatrices esse Voluerunt. Tantumque abest, ut Deus tales face is re non debuerit, ut etiam ceteras creaturas laudabiliter fecerit longe inferi is res animis miseris D . Et re quidem vera non omnia , quae potest, Deus facere debuit: ergo quamvis creaturam impeccabilem condere potuerit, non est, cur propter omnipotemtiam eius talem facere debuisse dicamus. Ant. manifestum est: nam si agendi vini
tem infinitam habet , idcirco nimirum quia infinite perfectus est , semper
emet, cur de quovis illius opere conquereremur. Quare quoties aliquid malum in se non est, assimari debet, non repugnare, ut virtute illius sit productum. Conseq. constat, quia rationalis creatura, sicirti nunc existit, quid malum non est. Neque etiam propter suam Bonitatem peccandi possibilitatem Deus a suaereatura abstulisse debuit. Nam scuti de Potentia, ita quoque de Bonitate illius semper conquerendum esset , quia res creatas magis persectas non condiditat . quum semper sine ulla limitatione suam bonitatem magis magisque communicare potuerit. Si ergo Divinae bonitatis evidentia argumenta sunt , hominem ex nihilo ad sui imaginem condidisse , contulisseque id. per quod ad aeternam se licitatem pervenire pol set; inepte quispiam Divinam Bonitatem accusaverit, quia homo iisdem donis , quae a summa Dei beneficentia accepit, in sui pemiciem utatur . Fo vel magis quia in homine peccante Divinae Bonitatis argumenta ape
Postremo, ut Augustinus recte monet lib. I. de Moribus Ecclesiae Carbolicanum. s. ultimum summum bonum tale esse debet, ut illud nemo invitus amin re possit ; quisnam vero est, qui suam aetemam se licitatem invitus amittat , quamvis peccare possit p
188쪽
Mailum creatarea rationali imputandum est.
Voluntatem ergo hominis peccati caussam esse , R Aug. lib. 3. de Libera
Arbitrio num. 4s. ita probata, , Sed quae tλndem, inquit, esse poterit ante m. M luntatem eaussa voluntatis p Aut enim dc ipsa voluntas est, & a radice istia, ri voluntatis non receditur I aut non est voluntas . & peccatum nullum habet. Aut igi- tur voluntas est prima caussa peccandi, aut nullum peccatum est prima caus-ri a peccandi. Nec est , cui recte imputetur peccatum, nisi peccanti. Non estis ergo cui imputetur , nisi volenti se . Num. sci. is maecumque ista caussa est voluntatis, si non ei potest resisti, is sine peccato ei cediture si autem potest, non ei cedatur , & non peccabitur. , , An forte fallit incautum . Ergo caveat, ne fallatur. An tanta fallacia est, ut se caveri omnino non possit λ Si ita est . nulla peccata sunt. is enim peccatri in eo, quod nullo modo caveri potest Peccatur autem: caveri igitur potest se. Ηine recte quoque Eusebius Hap. Evangelicae lib. 6. num. 6. , Tota ergo. ri inquis. eulpa deligentis est, non Dei . Neque enim Deus pravam naturam,ri aut animi subitantiam procreavit. Nam bonus ipse suum sit, ullius eum rei., , nisi bona quoque fuerit, auctorem esse nefas est. Bonum id omne porro est. is quidquid a natura est e cuilibet autem animo ratione praedito libertatis , & adiis bitrii bonum a natura inest , nec alium ad finem , quam ab honi electionem vi inditum . Neque vero prava quum sequitur . natiirae assignandum id est; quum ip.,, si pravum non a natura, sedae ter naturam contingat , ut pote quod volunis talis opus sit. non naturae. Cui enim optandi boni vis, de facultas insit , is is si minime optaverit , si repudiatis sponte melioribus , deteriora sectatus fue- rit . quem ipse tandem reliquum habeat effugiendi loeum , qui & intestinum is A sibi morbum creavit , ct innatam sibi legem , perinde ac servatorem quem is dam, medicumque neglexerit, ,
Sm homo peccat, naturam illius malam ess e non consequitar ; Ammo. ejusdem bonisas exinde co gnoscitur. Hae brevi S. Augustini argumentatione id evincitur. ,, omnis iratura inquit - Pater lib. 3. de Libero Arbitrio num. 36. quae minus bona fieri potest ,
is bona est: & omnis narura, dum corrumpitur. minus bona fit. Aut enim non se ei nocet corruptio, dc non corrumpitur ; aut, si corrumpitar, nocet ei corruri prio et ec si nocet, minuit aliquid de bono eius, & eam minus bonam facit. Nam si penitus eam privat omni bono ; quidquid ejus remanebit, jam corrum
is pi non poterit: quia nullum iEt bonum . cuius ademptione possit nocere cor. ,. tio Cui autem nors potest nocere corruptio, non corrumpitur. Porro na . tura , quae non corrumpitur, incorruptibilis est. Erit ergo natura, quod a
, , surdissimum eii dicere , corruptione facta, incorruptibilis. Quapropter, quod ve- is rissime dicitur, omnis natura, in quantum natura est , bona eii i quia si in-- corruptibilis est, melior cit, quam corruptibilis r si autem corruptibilis est . se quoniam dum corrumpitur, minus bona ut, sine dubitatione bona eli. Om- m. I. U is nis
189쪽
is nis rem natura bona elli naturam voco, illiae & substantia dici selet. Omnis is igitur M. Lintia aut Deus,aut ex Deo, quia omne bonum, aut mus, aut ex Deo is ista MMA XIV Disinae integritati niuit ex eo derogari potest, quin
poenales Ada defectri in posteras dimanarunt.., Ut autem de illo primo coniugio lita pm suo more peracute S. Augu-- stinus lib. 3. de Lib. --itris num. 1 F. & cum ignorantia , & oim di cub, , late, ct cum mortalitate nascamur , quoniam illi quum peccavissent, S ii is x rem , S in aerumnam, S in monem praecipitati sunt, rerum moderat
is ti summo Deo Iullissime placuit ; ut & in ortu hominis originaliter appar se rei iustitia punientis, di in pmvectu misericordia liberantis. Non enim, damo nato primo homine, sic ackmpta est beatitudo , ut etiam foecunditas adime- is retur ... Iam vem ut meliores gigneret, quam ipse esset, nore erat aequit is iis . sed ex inversione ad Deum ut vinceret quiique stipplicium, quod oriis go eius ex aversione meruerat, non solum volentem non prohiberi, sed etiam is adiuriari oportebat. Etiam sic enim rerum creator ostendit, quanta facilitateis potuisset homo , si Voluisset. retinere quod factus eii, quum proles eius p ri tuit etiam superare . quod nata est
LEMMA XV. Nemo ob ignorantiam, qua detinetur , de Divisa Iustitia recte conqueri potest ἀIgnorantia vem inquit S. Augustinus lib. 3. de Issero Arbitrio m. 63. ,, & assicultas si naturalis est, inde incipit anima proficere, & ad cognitionem ,ri & requiem , donec in ea perficiatur vita beata, promoveri . inem pmse-- ctum in studiis optimis, atque pietate, quorum ficultas ei non negata est, si , , propria voluntato neglexerit , pille in graviorem , quae iam poenalis est . igno- , , cantiam, dissicultatemque praecipitatur . decentissimo, ec convenientissimo reia is rum moderamine in inferioribus ordinata. Non enim quod naturaliter nescit , , & naturaliter non potest , hoc animae deputatur in reatum 2 sed quod scire nonis studuit, & quod dignam felicitati comparandae ad recte faciendum operam, is non dedit. Loqui enim non posse , atque non nosse . in furti nanirale est. m. ae,. ignorantia . dissicultasque sermonis non miaci inculpabilis sit, Grammaticorum ,, lenibus . sed etiam himianis allectibus blanda . & grata est: non enim ullo v
., tio illam facultatem comparare neglexit, aut ullo vitio, quam comparaverat, , , amisit. Itaque si nobis in eloquentia esset beatitudo constituta ; atque ita crimi- , ni duceretur , quum peccatur in linguae sonis , quemadmodum quum pecca- , , tur in actibus vitae . nul Ius utiquo aruueretur infantiae, quod ab ea esset exodiis sus ad consequendam eloquentiam di sed plane merita damnaretur . si suae vo. A luntatix perversitate vel ad eam recidisset. vel in ea remansi set . sic etiam ,
,, nunc, si ignorantia veri , di dissicultas recti naturalis eli homini, unde incipiatis in sapientiae . quietisque beatitudinem sirgere nullus hanc ex initio naturali r ., ete arguit. Sed si proficere noluerit, aut a pmfectu retrorsuα relabi volu is rit. iure meritoque poenas luet
190쪽
Num. - Creator vero eius ubique laudatur , vel quod eam ab ipsis ri exordiis ad summi boni capacitatem incho erit, Nel quod cius profectium ad-' iuvat , vel quod impleat proficiuntem, atque Perficiat, vel quod peccan tem id est, ab initiis suis ad perfectionem sese adtollere rectuantem , autri iam ex prosechi aliquo relabentem , iustisiura damnatione pro meritis ordinat .
,, Non enim p pterea malam cruauit, 'uia Nondum tanta esl, quanta ut proin ., ficiendo esse pollui, accepit I quum Hus zmrdio se octiones cmnes corpo-
,, rum longe inferiores sint, quas tamen in suo genere laudabiles esse iudicat. ,, Quod ergo ignorat, quid sibi agendum si , ex eo est, quod nondum accepit t, , sed hoc quoque accipiet, s hoc, quod accepit, bene usa sterit . . . si enimi, amoris novellum. S rude Virgultum nullo modo recte iterile dicimus, quamvisis aliquot aestites sne trictibus Τraiiciat, donec cpportuno tempore expromat s o tacitatem suam ; cur non auctor animae debita pietate laudetur , si ei tale se tribuit exordium, ut studendo, ac proficiendo ad migem sapientiae . iustitia is que perveniat, tantumque illi praestitit dignitatis, ut in eius etiam potestateri, poneret, si vellet ad beatitudinem tendere δε ρLaMMA XVI. De morte, ae pomis parvulo 1, sciui etiam de brutoruim '' dolorisus, omnino irrationabiliter nonnulli . queruntur .
Utrumque S. Augustini ratiocinio P batur. , , Dicunt enim , cinquit S. Pa. , ter lib. 3. de Libero Arbitrio num. 66., quid opus erat ut nasceretur, quiis antequam ullum iniret vitae meritum , excessit e vita λ aut qualis in f iturori iudicio deputabitur, cui neque inter tu illas iocus est , quoniam nihil recte fe- ,, est, meque inter malos , quoniam nillil peccavit λ ibus res radetur , ad uni-
.. versitatis complexum . o totius creati irae Vel per loca, vel per tempora omis dinatissimam eonnexionum, non posse sit perfluo creari qualemcumque tam , , nem , ubi ablium arboris ni illum superfluo creatur; sta sane sperfluo quaeriri de meritis eius, qui nihil merest. dion enim metuendum est , ne vita esse ,, potuerit media quaedam inter recte factum , atque peccatum , de sententia i , , dicis media esse non possit inter praemium , atque sipplicium, , .
Deinde nonne raeus , Nobis antea non existemibus , unicuique nostrum vitam dedit p ergo omino gratuito dedit et ergo quocumque tempore cam auferre voluerit. citra ullam injuvitiam auferre potest. Mitremo aut vita aliquod bonum est , aut aliquod malum: aliquod malum esse . nemo dixerit i s ergo est aliquod Minim , cur supremo largitori honorum omnium accepta referri non debetpNeque dici Meta, quod per malum principium in parvulis tam mature austra tur . quandoquidem si per malum principium vita aliquorum parvulorum ausere tur, qua de caussa istud principium ex sua essentia malum, atque unicuique i fellam, moti omnes interimeret, satim ac in lucem editi sunt nam si aliquando posset. cur non etiam semper posset p., De cruciatibus autem corporis, quibus affiguntur parvuli ita prosequb,, tur S. Augustinus num. 48. quorum per aetatem nulla peccata flant, si ani- ,, mae . quibus animamur, Non prius, quam ipsi homines, ei se coeperunt , major
,, querela, & quas misericors deponi solet, quum dicitur, quid mali fecerunt, is ut ista paterentur λ inas possit et se innocentiae meritum , antequam quisque