장음표시 사용
201쪽
,, qua prae Milnrantibus rationis expertibiis ratione praeditum Nemam creavit o. At non haee setae utilitates proficiscuntur ex iis ,. molestiis , quibus in hae vita subiecti sumus . Qitemdam statum esse, quo homo si bene agat . felicitatem consequatur; si autem male , miseriae obnoxius sit . Divinae Sapientiae,
Bonitati, atque Iustiliae non selum non repugnat, sed quam maxime consent neum est s Lem. I7 : ea vero omnia , quae dum vivimus, in corpore pati debemus, ad exercitationem virtutis quam maxime deservire posse, revera deservire , ut patientiae , sortitudinis, humilitatis, aversonis ab iis, quae brevi tempore possidere possiimus, atque observantiae erga Deum manifesta argumentaptaebeamus , nullus sane negaverit. in etiam tanta physicorum malorum est utilitas, ut, quemadmodum Origenes lib. con. Celsin nu. s. pratalare observavit, nobis a Deo peculiari mvidentia aliquando inferantur. is Sin autem , ,, inquit , de malis corporeis , de exterioribus, quae per abusionem vocantur m se la , sermo fias, concedemus, aliquando contigisse , ut Deus quaedam eorum
is faceret, idque ut aliquos per illa converteret. Et quid absiliat haec doctrinais habere potuit λ Sicut enim quamvis per abusionem mala appellemus poenas il- las, quas patres, magistri, paedagogi infligunt iis, quos erudiunt, ac medici 'ri iis, quos sanandi mulsa urunt, vel secant, & dicamus patrem filiis , aut mari giilros, aut paed gos. aut medicos mala facere, n m tamen accusamus eos,
,, qui verberant, vel secant i sic nihil absurdi est dicere , mala quaedam a Deo induci ad convertendos, de sanandos , qui huiusnodi molestiis opus habent Ex quibus illud quoque constat, quam inepte , atque impie exemplum eius , qui gauderet de incisionibus, quae in alterius corpore fierent Bassius in mediu a
amvis autem & nos quoque fateamur , necessario non requiri, hominem molestis sensationibus subierium esse. ut cognoleat, quid sibi nocere , aut prodesse possit ; tamen illud contendimus , sapientiam . industriam, solertiamque hominis per eas excitari, immo , uti iam diximus , ad sublimiorum moralium virtutum exercitationem accendi . Qitapropter ex conditione quidem suae nati uri quam malam esse nemo dicere potest, nisi praeclarissima dona malorum numero iace
sere velit ut molestis siminutalibus odnoxius sit, homo sa habet ; verum si , qua
praeditus est, recta ratione utatur, quamvis non omnes evitare valeat, ex omnibus tamen plurimum utilitatis at sequi potest i nam nulla earum est , ob quam in patientia, Drtitudine, humilitate , atque observantia erga Deum sese exercere non possit. - ta Quamvis ergo, prout debemus, mortem , Ec alios defectus eorporis , quibus m AE, obnoxii sumus, primi peeeati poenam esese fateamur ; ta n haec omnia nattiraliter pati hominem contendimus, ita ut . ipsius eorporis habita ratione, naturale ei sit, de
quoad illud aliquando ditatui . & dum vivit , sustinere , quae lint molesta sensibus. Primo erro explicemus, qua ratione mora, &alii deiectus corporis sint prena primi pecca
ti . Per originale itaque pae tum n
tigit , ut horpus , quasi in se spectatum incorruptibIle, nullisque miseriis obnoxium e
set, eurruptibile evaderet, ae pluribus mi. setiit subjiceretur, sed id sublatum soliimmois do fuit, per quod ipsum eor pux , licet sui natura corruptibile . Sc subjectum aliis causis , a quibus pati poterat , & incorruptum servaretur, di a nullo principio contra te agente laederetur. M Peccatum primi paremis Inquit S. Thomas I. a. qu. 8 s. art. s. caussa mortis, & omnium hujusmodi deis lactuum in natura humana , in quantum M per peccatum primi parentis sublata est ,, riginalis justitia. per quam inferiores anio mae viter continebantur sib ratione absque M omni
202쪽
inii autem nomisi dulces voluptatis sensus experiri vellent, hi qualem hane
vitam ese debere , Divinae Potentiae, Sapientiae, atque Bonitati consentanei im sit Lemm . I7. profecto non vident atque pravo Epicureorum errore obcaecati
Divinam autem Potentiam, atque Sapientiam circumscribi, si per eas non omne id , quod fieri poterat. tichim fuisse ponatur, illa selus ais averit, qui de iisdem inepte senserit. id λ Nonne Dei Sapientia, atque Potentia infinita est 3 ergo alia atque alia perfectiora per eas semper fieri posse debent i ergo eas circunucribi dicendum semper erit, quacumque tandem ratione se habeant, quae facta simi. apropter illud videndum est , ut rectum iudicium de D vina Sapientia, & Potentia ferre possimus; num quae facta sunt, hi ire attributis opponantur irgo quae si int in hoc mundo, quum non selum hisce Divinis alia
tributis non Opponantur, quin contra ens increatum , atque perfectissimum sui conditorem existere apertissime demonssient Art. a. , S 3. qu. a. lib. I.
inde consequitur, ut per illa in aliquam pravam susipicionem de Divina Pote tia , atque Bonitate quis*Wm nonnisi imperite, di impie devenire possit Beati vero in Paradiso nihil mali experiri possimi, sed immutabili , atque perpetua felicitate potiuntur quia iii hac vita se recte gesserunt, patienterque
ea omnia mala sustinuere, quae nunc occurrere possim t. Si ergo neque hominibus convenit, ut 'ea dona aularant, quin pm recte factis alteri contulerunt; multo minus hoc Deo, qui totius bonitatis origo est , convenire potest . semel ac e go ob ipsum peccatum id sublatum fuit, per quod corpus immune reddebatur ab huiushiodi miseriis; et naturale est, ut ii silem obnoxium sit. Quoniam vero Baelius Beatorum statum opponit, brevem hanc contra cum argumentationem
instituo. Iniuste , 'atque pαter omnem rationem de iis poenis quispiam doleret, fer quas , licet breviores , aeternam felicitatem sibi comparare posset; sed ta- is est Baetii quatiela de huius vitae doloribus , atque aerumnis et ergo. Tandem ad pleniorem Baelii confutationem S. Augustinum lib. II. de civita Dei cap. a a. ita differentem audimus . ,, Hanc tamen caussam . inquit, M
is ad visam , aut ad mistem. Non enim coris
,, piis elua erat indissolubile per aliquem Im. M Hiortalitatis uigorem in ipsis existentem , ,, sed inerat animae vis quaedam summatura. , , liter divinitus data, per quam poterat cor ,, pus ab omni corruptione praeservare . ,, quandiu ipsa Deo subjecta mansisset ,, . Quia vero, uti prusequitur issem S. t octor. laud. v. 8saar. s. ad M,, remota originali j iistitia,s, natura corporis humani relicta est sibi , ,, secundum hoc seeundum disersitatem. na
., turalis cymplexionis auorumdam corpora ν -
,, pluribus. defectibus supjacent, quorumdam, Vero paucioribus , quamvis existente oria,, ginali peccato aequati,, . Semper ergo verum eii , ipsiuis corporis habita ratione, nais tutate ei esse , iit aliquando pereat , atque dum vivit , pluribus miseriis obnotium ut . α omni deordinatione, sed totum corpus mih - , tinebatur sub anima absque omni defectu, M. ut in primo habitum est I. par. qu. 97. ,, ar. I. vi Et ideo subtracta hae originali justitia per peccatum primi parentis, scutis vulnera R est humana natura quantum ad ,. animam per deordinationem potentiarum,
,, it supra dictum est car. praeced. , & qu. ,, 83. ar. 3. I ita etiam est eorruptibilis eis.,, cta per deordinationem ipsius corporis. Sub-
,, uini autem originalis . stitiae habet ra- tionem poeitae . sicut etiam subtractio trata tiae. Unde etiam mors, & omnes dese- ,, ctus corporales conseqtientes sunt quaedam, , poenae originalis peccati is . Unde t. pari qu. 97. M. I. corpus nostrum ineorruptibile
λisse tradit ex parte caussa: eifieientis: ,, Quia ,, ut Augustinus dicii t vide, quae adnotanis tue in recentiori Neapolitana Editione. . ,, summae M Thoniae γ in lib. De αρ ιLUG. ,, ix Te amoti qu. ID IMus hominem
203쪽
is est . ad bona creanda Bonitatem Deir hanc , inquam , causam , tam iustam, is atque idoneam, quae diligenter considerata, di pie cogitata omnes controve is tas quaerentium mundi originem terminat, quidam haeretici non videranti quia , , egenam camis huius , fragilemque mortalitatem iam de iusta supplicio venien ,, tem , dum ci non conveniunt, plurima offendunt ; Riit ignis , aut fera be- stia, aut quid huiusmodi . Nec attendunt, quam in si iis locis , naturisque viri geant , pulchmque ordine disponantur quantumque universitati. rerum pro suis, , porti G decoris . tamquam in communem rempublicam , conserant, vel m. . bis ipsis , si eis vel congruenter , vel scienter utamur , commoditatis adtri- , buant ; ita ut venena ipsa, quae per inconvenientiam pemiciosa sunt, conu is nienter adhibita in salubria medicamenta vertantur i quamque e contrario etiam
is haec, quibus delectantur, sicut cibus, ct potus. S ista lux, in moderato , de
,, inopportuno usu ncucia sentiantur. Unde nos admonet Divina providentia nonis res insipienter vituperare, sed utilitatem rerum diligenter inquirere a S ubi ,, nostrum ingenii: in , vel infirmitas deficit , ita credere occultM , sicut erant, , quaedam , quae .vix potuimus invenire . . . Deus autem ita est artifex magnus , in magnis , ut minor non sit in parvis et quae parva non siis a granditate, nam is nulla est. sed artificis sapientia metienda sunt is . Ad securulum respondeo, vitio hominum contingere, ut quamvis assiuant divitiis, angores. moeroresque patiantur. apropter nihil inde contra primi primcipii Bonitatem inferri potest, quia per ipsum non defuit, quin multa homines haerent, quibus non solum angores , atque memres levare, sed etiam de iisdem vel ob exercitationem virtutis , vel ob suturi praemii consequutionem laeta ri possent. y . Ad tertium , & quartum responsio patet ex iis . quae Lem. I 3. ex s. Aug
ssino disseruimus: unumqile tantum quoad passiones ex S. Thoma I. 2. quae. 14.ar. I. spera tinus; hoc est . duplici ratione eas spectari potis & secundum se , de prout voluntatis, atque r/tionis imperio subiacenta si secundum se sipectentur , quatenus sunt quidam motus appetitus irrationalis ; neque bonitatem , neque ma- ditiaen habent, quia bonitas, & malitia a libertate pendenti si autem accipiantur, prout libertatis, & rationis imperio subjacent; malitiam, vel bonitatem habedt, quia homo tunc ex iis bene, vel male agendi occasionem sita es ectione accipit. Undet constat in malum principium eas refiindi non posse , quia nisi pravus com sensus hominis accesserit, malae non evadunt. At mirandum sane est. Baelium passiones nobis opponere, quasi malum aliquod in se cilant : quum ii, qui Spiritus fortes dicuntur, atque in multis cum Laelio ipsis sentiunt, passiones innoxias velint, earumque defensionem sescipiant o. . R. ad quintum de morte , atque panis parvulorum , nec non de doloribus 'brutorum nos satis Lem. I 6. digeritisse, di ratione, ac verbis S. Augustini de-: monstrasse, neminem de iisdem recte conqueri posse . Idem dicendum est de ac flictionibus bonorum, sicuti idem S. Augustinus lib. I. de civitate Dei cap. 8. . num. a. perspicue , sibi iliturque declaravite, , Interest autem pha imitan , inquiris ipse , qualis sit usus , vel earum rerum , quae prosperae, vel earum , quae diis cuntur .ulveris. Nam bonus temporalibus nec bonis extollitur , nec malis franis gitiu i malus autem ideo hujuscemodi infelicitate punitur, quia selicitate eo
204쪽
k, riimpitur. Ostendit tamen Deus sispe etiam in his distribuendis evidentius ope-- rationem stram . Nam si nunc omne peccatum manifesta plecteret poena , ni- hil ultimo iudicio servari putaretur I rursus si nullum peccatum nune puniret ,, aperte Divinitas, nulla cile providentia Divina crederetur . Similiter in reis bus secundis, si non eas Deus quibusiam petentibus evidentissima largitate is concederet , non ad eum illa pertinere diceremus ; itemque si omnibus eas is petentibus daret, nonnisi propter talia praemia serviendum illi esse arbitriare is mur ; nec ptas nos faceret talis servitus , siad potius cupidos, ct avaros . Hare., quum ita sint, quicumque boni , S mali pariter amicti sunt, non ideo ipsi di-- uincti non sunt, quia distinctum non uti, quod utrique perpessi sunt ma iret se enim dissimilitudo passorum etiam in similitudine passionum ; do, licet sib e
is dem tormento, non est idem virtus , di vitium. Nam sicut sub uno igne au. rum rutilat, palea firmat. . . . ita una, eademque vis irruens bonos probat , se purificat , eliquat, malos damnat, vallat, exterminat. Unde in eadem affi- , ctione mali Deum detellantur.; boni autem precantur, & laud uit Tantum, , interest, non qualia, sed qualis quisque patiatur. Nam pari motu exagitatum is di exhalat horribiliter caenum , α suaviter fragrat unguentum M . Capite quoque s. eiusdem libri num. I. quaerit, cur cum malis etiam Miani in hoc mundo puniantur i ita vero respondet; is inlod ipsa peccata , quibus se Deus indiratus implevit tantis calamitatibus mundum , humiliter cogitantes, is quamvis longe absint a facinorosis, flagitiosis, atque impiis, tamen non usi,, que adeo a delictis se deputant alienos, ut nec temporalia pro eis mala per- , peti se iudicent dignos. Excepto enim quod unusquisque quamvis laudabiis liter vivens . cedit in quibusdam carnali concupiscentiae, etsi non ad facin se rum immanitatem, gurgitem flagitio in , atque impietatis abominationem , ad se aliqua tamen peccata vel nara , vel tanto crebriora , quanto minora: hoc e excepto, suis tandem facile reperitur, qui eosdem ipses, pmpter quorum , horrendam siperbiam , luxuriam , α avaritiam , atque execrabiles iniquistates, , di impietates , Deus , sicut minando praedixit, conterit terras, sic hal at, si-- cui habendi sint ρ sie Aim eis vivat, ut eum talibus vivendum est Inerum se que enim ab eis docendis, admonendi s , aliquando etiam obiurgandis, S cor is ripiendis male dissimulatur οῦ vel quum laboris piget. Vel quum os eorumve , , recundamur offendere, Vel quum inimicitias devitamus , ne impediant , dc nota se ceant in litis temporalibus rebus , sive quas adipisci adhuc appetit nostra cuis piditas , sive quas amittere foriuidat infirmitas. . . Iure istam vitam, quanisse, , divinitus affiguntur cum eis, amanam centiunt, cuius amando dulcedinem , , is peccantibus eis amari essie noluerunt , . Tandem num. I. ita concludit Non
se mihi itaque videtur, iraec parria. esse cauila, quare cum malis flagellantur &is boni, quando Deo placet perdidra mores etiam poenarum temporalium affi- , , ctione punire. Flagellantur enim simul, non quia simul agunt malam vitam , sed quia simul amant temporalem vitam ; non quidem qualiter , sed ta- men simul se. Sicuti autem nullus apud insums cruci tuum ; ita quoque Beatitudinis nullus finis in I anadisse futurus erit : quapi opter ta malefactis perpetua poena, &bene factis pe citium pra natum rc perditur, in quo 1 ine summae aequitatis ratio apparet. In electione uniuscujusqie D litum cit , ut amplectatur, quod voluerit ex hisce duobus , ad ue qui pejorem partum acccperit, ipse sibi imputare Tom. I. Y debet.
205쪽
debet. Venim mirandum non est, si impii homines de insemi poenis Allieiti sint,
omnique studio nullum pro iis, quae male egerunt, statum futurum vise, si adere ramentur , aeternam vero beatitudinem nulla minio curent: nam . quamvis nollent , tamen sibi impendentia mala timent ; quo ergo firmius in sua impietate vivere possint. sua conficientiae stimulos Disa persuasione retundere contendunt a . Diees III. Mala moralia humani generis maximum in tunium esse , in is dubium revocari non potest: ergo ne mum huius insertunii auelarem esse die mus , aliquod malum principium admitti necesse erit: ergo O .R. , me non latere , hoc praecipuum ei se argumenti genus, quo Baelius rem omnem lese consecisse putat, eiusque vim ut augeat, u bes hominum fia rore deletas, supplicia civistituta , carceres aedificatos, multaque hominum flagitia memorat , quibus historiae omnium temporum resertae stat indeque insere, hanc M. norum , & malorum commixtionem certo argumento esse debere, duo sibi mi tuo contraria principia existere: At fallitur quam maxime: I. quia malum aliqua natura , seu quid positivum esse non potest Lemm . I. . a. quia peccata hominum Deo imputari nullo modo possim: Lemm. 8.) . 3. quia ob dela tum creaturae nationalis aliquid vituperii in Deum non redundat Lemm. p. . q. quia Deus laudandus est, quamvis homo peccet Lemna. Io. . quia malum creaturae Rationali imputari debet Lem m. II.). 6. quia ob peccatum hominis eius naturam malam esse non consequitur Lenim. II. . insibus constitutis, hanc contra Baelium argumentationem instituto et malum morale quid negati m est neque eius aliquod primum universale principium poni debet i ergo. Peob antia Ut constat ex demonstratis , malum in positiva aliqua natura non consistit: aliunde quoque ex demonstratis ςertum est, hominem peccati principium csse , quamvis natura illius mala non sit, tantumque abesse , ut Deus peccati auctor dici possit , quin potius semper Deus laude dignus existit , quamvis homo peccet: ergo. Rursiis tin hisce moralibus rationalis creaturae malis summa Dei Potentia , Sapientia , Bonitas L aliaeque plures perstctiones elucent et ergo eorumdem caussa eise non
potest aliquod primum principium malum, quod pr:mo principio bono omnino op- ponatur. Probo anta inando quispiam ex malo, quod non produxerit, atque ei nil llo modo imputari potest, praeclara , atque singularia bona colligit , suae po-tcntiae , sapientiae . atque bonitatis haud dubia argumenta prodit ; sed hoc Deus facite ergo. Prob. min. Justitia, qua libere . atque bene agentibus bona, tib
re , ac male agentibus mala retribuuntur, praeclarum quoddam bonum elir peculiare est etiam misericordiae opus, peccantibus largiri veniam , quando a mala agendi ratione resipiscunt: simili mota summae bonitatis argumentum in eo apparet , qui quamvis nulla labore, atque molestia misi, tamen contra se peccan- . tes non illatim punit praecipue si isti omnia a eo receperint, atque infinita bona in aetemum recepturi tint , si a mala agendi ratiotiae iustinuerint i tandem is praeclare agit, qui ex nonnullorum sibi nullo modo imputabili malo eiscit, ut aliorum praeclara virtus elucescat, atque inde sertiter, L pienterque agendi occasionem accipiant ; sed haec omnia Dens ex eo peccato colligit , cujus ipse nullo modo.
a De AEternitate poenarum eontra tributis eam esse consentanea tu .lium aliosque hujus sui iris homines quaestio D saetilis Art. Atinita. Remar. D.Art. ne ultima copiose disputabimus , e. ineemus. , atque alibi hoc argumenti genus saeque & gravi peccato deberi, di Divinis ae- pius urget.
206쪽
Neque inde consequitur , Deum Vitia amare , uti Baelius inepte conto dit uin i nam non solum ad vitia non inducit, ut sitiae perfectiones manifestae fiant, sed neque etiam iisdem ad eumdem finem indiget. Etenim, etiam deo tractis omnibus vitiis, quam multa suae Sapientiae, sustitiae , Bonitatis , aliorum. que attribiliorum in tam praeclaris huius mundi operibus indubia nobis argumenta non praebet Ut ter, quia ex peccato efficit, ut in his quoque , quae sibi adversantur . sui Bonitas, Sapientia , Potentia, aliaeque virtutes manifesta fiant, illud consequitur, nusquam fatis quemquam Iratam Bonitatem , Sapiemtiam , atque potentiam admirari posse. Verum potentia peccandi unde sit, diligentius explicandum est , ut origo
malorum moralium evidentius cognoscatur. Potentia cognoscitur per adhun
inquit S. Thomas in a. diit. M. qu. I. art. I. ) ; unde ex considerationeo aetiis peceati iudicium sumendum est de potentia peccandi. In actu autem is peccati sunt duo, scilicet substantia actus, di haec est eadem , quae est prin-- cipium actus ordinati, & inordinati, & haec est a Deo . Consideratur etiam is in ea defectus . quidam , secundum quem actum deficientem producere possit. se Potentiae enim persectissimae nunquam deficiunt ab eo , ad quod ordinatae sunt, ,, ut patet in necetiariis. Unde quod potentia impediatur , vel retraliatur ab is eo, ad quod naturaliter ordinata est, oportet, quod sit ex desecti eius , in vi quantum scilicet alteri agenti, quod impedit, suecumbit . Unde quum Po- is tentia voluntatis humanae sit per se ordinata ad bonum , defectus a bono in ,, actu eius oportet, quod causetur ex aliquo delaictu in ipsa , per quem ab ali- ,, quo vinci poteti, vel delectatione , vel suggestione , vel quocumque alio, ut se ab eo, quod est naturule sibi, ad id , quod est innaturale, trahatur. Hic au, tem desectus est secundum quod ex nihilo est. Huiusnodi autem desectiis, se scilicet quod creatura ex nihilo sit, Deus directe caussa non est , ut Avicennari probat a quia quod convenit rei secundum s. non causatur in eo ex alio r resse autem creata s sibi relinquatur, nihil est. Unde hoc , quod est ex nihilo e l- is se , non est creaturae a Deo, quamvis esse creaturae sit a Deo A. Atque inde tandem S. D ictor ita recte concludite ri Sic ergo potentia peccandi secundum M ist. quod potentia est, a Deo est; sed quantum ad desectum , qui implica- is tur, non est a Deo is . Qirapropter ex sui nitulo homo habet, ut peccet: ut autem sit , habet a Deo ; ut sit ex nihilo. a Deo non habet , sed a se habet et ergo dum Deus peccatum permittit, permittit, ut homo, prout illi ex. siti natura convenire potest, agat d ergo si non repugnat, ut Deus hominem , prout ei ex sit natura convenire potest, agere permittat, neque etiam repugnat, ut peccatum permittat i ergo permittendo peccatum neque ad princapium , di actualem malitiam illius concurrit , neque id non praestat, quod prantare deberet i ergo peccatum in Deum reisdi nullo modo potes . se Nemo igitiir, s in- , , quit S. August. derivit. Des lib. I a. cap. 3 quaerat efficientem causilam mis,, lae voluntatis r non enim est effetens, sed deficiens, quia nec illa effectio est, ,, sed desectio. Deficere namque ab eo, quod summe cii, ad id . quod minus is est, hoc est incipere habere voluntatem malam . Caulsas porro defectionum M istarum C quum eisicientes non sint , ut dixi, sed deficientes, velle invenire, , , tale est, ac si quispiani velit videre tenebras , vel audire silentium t quod is tamen utrumque nobis notum eis; neque illud nisi per oculos , neque hoc es
207쪽
, , si per aures, non sane in specie , sed in i peciei privatione . o Cap. autem 8. ,, hoc scio, i, quit, naturam Dei nunquam , niisquam, nulla ex parte posseri deficere, id ea po se deficere, quae ex nihil, facta sunt ae tamen quanto ,, magis sunt, ct bona facii mi. tunc enim aliquid faciunt caulsas habent.eis, cientes: in quantum autem deficiunt ... cauillas habent deficientes,, .
Contri. Deus . quia summe bonus, atque potens, haec mala impedire deberet , si nullus esset , qui ei obsistere possiet; sed non impedit i ei . Prob. ant. 3. Deum Omnia fecit, ut homines in sui amorem inclinaret: ergo id tollere debuit, per quod averti ab co possent. a. Si summe bonus' cii, qu. xc misque creaturis contulit, ad se licitatem eari:m conferre debuit: ci 4 3. Plii glo-rve ex virtute, rectoque ordine quispiam colligit, quam ex vitio, atque de .linatione i ergo si Deus ad suam gloriam manti ei dam hunc mundum creavit , nulla.in eo pati debuit morialia vitia esse. q. ini virilitem amat . cfficit , ut sine ulla intermixtione vitiorum: omnia virtuosa sint r ergo. s. Fitis mali qui i-piam consita evadit, quod non impedit, quamvis possit ; ct mali permissio tunctantum ad culpam non imputat tu . quando maius mali: m impcdici:r , non vero
quando omne malum tolli potest et ergo si Deus est infinite potens . quodvis m, tum tollere deberet. 6. Medicus . si , piniim eo remedio . per quod aegroti infirmitati citra fillidium eius occurrere certo possit, altenim illi proponat, quod vel cum nausea sumptino , vel cum discrimine suae vitae reiecturus eli. insipiemier, atque impie agit i eadem se ratione perit, vel qui seditiones in suo regno excitari permittit, vel pater, qui filiis sitis crura frangi sinit, ille ut in impris bis compescendis sitae fortitudinis, atque ivllitiae, ille ut in componendis ossibus suae dexteritatis argumenta praebeat: mater, quae filiam eo ire permittit, ubi honestatis iacturam facere potest, culpae expers non est, quamvis filiam ante ni nuerit , ut ab omni periculo sibi caveret; immo si pesset, non solum omnem inclinat ionem ad malum ab ea tollere deberet, sed nunquam pati, ut peccatum committeret . quamvis inde futurum essse videret, ut pollea saeti poenitens , e cad sanctitatis culmen pertingeret, re apud omnes maximam existimationem sibi
e ompararet. Haec vero omnia aperte demonitrant, ait Baetius , Deum millona,
do permittere po se , ut aliqua moralia mala in hoc mundo contingant. a Q fieri brevitate poterit, ad singula respondeo. Ad primum ergo dico, cuncta quidem Deum fecit se , ut homines in siti amorem conciliaret, non tamen quadam ius perabili necessitate , sed eorumdem libera electione . Hoc vero est , quod Divinae Bonitati quam maxime convenit: nam hominem liberum .esse , & quemdam flatum reperiri, in quo si bene ag at, felicitatem coiisequatur, si autem male , miseriae obnoxius sit , non selum Divinae Sapientiae , atque Jultitiae, sed etiam Bonitati quam maxime consentaneum eli: s Lem. & i 7.
Eil quoque libertas donum Dei praeclarissim lim , quamvis homo eo male uti pose si s Lem. , dc s. J: ergo repugnat, ut per Divinam Bonitatem impediatur.
Ad secundum respondeo, utique Deum, qui est sinime. nlis, omnia homini ad felicitatem illius contuli se . Hominis ergo , non Dei vitio, aut intemtione contingit, ut ex praeclarissimis qum te donis malum aliquod confingat, ibcuti
208쪽
euti est pechatum , quod proprium est creaturae ratiorialis, Lem. Ia. ; & Deo imputari nullo modo potuit, Lem. 8. ; neque propter illud aliquid vel vi, reperii in Deum redundat, Lem. p. J , vel laudis ab ipsb detrahitur Lem. Io.λ. Ad tertium resipondeo Dei gloriam semper manifestam esse , quia Deum laudari oportet, quamvis homo peccut Lem. Io.). Deinde Dei dianitas tum
in bonis, tum in malis sese conspiciendam exhibet: in bonis ouidem , dum eos qui bene egerunt, maxima cumulat largitate donorum i in malis autem , dum non ibium ex nihilo eosdem creavit , sed etiam.quamvis tanta boninite abusuros esse videret, id eis contulit, per quod aetemam felicitatem, si eo bene uterentur, Deo adiuvante, consequi pol sent. Verum, quoniam etiam Manich. ei opponebant, a Deo illos creari non debuisse , quos peccaturos . & in sua malitia peritituros praeviderat, quid eis S.Ioannes Damascenus reposuerit, videamus i , , Quoniam autem inquit S. Paterri in Dialogo contra Manisbaos num. 72. quidam dicunt, non debuit se Deum,
,, quos ante praenosceret peccaturus L nec poenitentiam adilaros , adeoque damo nandos, eos in rerum naturam ex nihilo producere; nedum beneficiis assico
re , ac deinde punire et his primum quidem cum Apostolo reponemus : O is O homo , tu q- es, qui re ondeas Deo . Voluntati enim ipsius quis a distit p enun vult, hoc bimum ei bi o) n O figulus potestatem habet fa- , , ciendi vas, aliud qχidem in bonorem , aliud autem in contumeliam. Ipse si- quidem est, qui iustos, & intullos , tum hon re , tum ignominia afficit. Idemri quippe Apostolus in epiliola ad Timotheum, enumeratis prius vitiis, subium is git. sc Si quis igitur animadverterit se as sis , vas electionis I ad tris est. ,, si uni enim liberi arbitrii conditi simus, penes nos eii, ut a foedissimis assie-
,, ctibus nos ipses expurgemus, vel iisdem inquinemus. Ceterum Deus omnes pariter bonos condidit. Ipse namque t un e: Ie . quam bene ei se largitur, bin, , nitatis si ae nidios in universa opera sua solis instar expandens. . . Haud igi- , , tur congruebat, ut ob ignaviam nostriam bonitatis sitae munera nulli concede-- ret; inter quα primum illud uti, ut sinus. Neque decebat . ut malitia iamri stra bonitatem eius superaret, aut inertem redderet. Nam alioqui nulla promis sus res extitiiset, quia nihil eli eorum , quae sunt, quod , prout ipsius boniari tate condignum uti, munere sito perfungatur. Nam universa, si cum eo comis parantur, indigna prorsus S iure sint, ut exiitant se. Ad quartum rei ndeo, omnia , quantum ex Deo est, virtuose contingere i nam nihil non sapientissime ipse constituit, I mviditque diligenter, tum sanctione legum, tum comminatione poenarum , ne aliqua mala occurrerent . Ea ergo si occurrunt, non Dei, sed hominum vitio occurruntia At vero hic illud quoque observandrini esse ceni eo , Baelium in hac amrmentatione , sicuti etiam in aliis fere omnibus, quae eiusdem , ac ista , sunt generis, contra dialecticae regulas, de qua re alios immerito i epe accusat, gravissime peccare et nam ea fit Licia, quam non caussae ni caligae Logici appellare consi everunt, imperitis ilicum facere conaturi Deum namque illi ius deordinationis , quae vitio litaminum contingit, principium , atque cauilam cile ponit, i deque malum principium admittendum infert, quoniam huius inodi defectus in
Neque eit, cur Baetitis reponat, aut potestatem faciendi mala quoddam vitium L a M a. s. v. Io. b Ibiden, v. I r. in U. ad Timota. v. Io..
209쪽
ilum en , aut intelligi non posse, quomodo hominis malae actiones Deo tribui
non debenit, si non solum quod habent, homines a Deo habent. sed etiam eum sitis omnibus facultatibus a Deo conservantur a nam si Deus subitantiam agentem in quolibet instanti conservat, consequens inde fit, inquit, ut etiam quascumqtie actiones illius quolibet initanti conservet; a itaque , infert , etiam creaturarum actiones producite itaque si malae sint, etiam Deo malitiam adscribi oportere. Illud enim Baetius non advertit, eam facultatem malam dici non posse a qua utentis vitio fiat, ut pravae actiones eliciantur r nam , si hoc semel pona. tur , quid tam bonum erit, quod malum dici recte non possit λ Res ista per se manifesta est, neque oportet ut exemplis, aut argumentatione illam confirm mus . Quapropter tunc arbitrii libertas quid malum dici posset, si aut vitio nostru non contingeret, ut ea prave uteremur , aut ut prave uteremur, Deus con.
tul isset. Verum nihil horum est, quod cum veritate magis pugnare possit: nam di peccatum homini tribui debere, ac propter illud Deum non minus laudan. dum et se , manifelle conitat Lem. 8., 9., Io- II., atque I a. ; & arbitrii libemtatem donum Dei praeclarissimum ei se , quamvis homo ea male uti possit , Squandoque etiam utatur c Lem. 3., 6., α . . Sieini autem propter continuatam visionem non mutatur sibiectum , quod conspicitur ; ita etiam Deus sua conservatione, quae eli continuata productio , non efficit, ut res diveris modo se habeat, ac illam pmduxit. are quum arbitrii libertatem , qua , quidvis vellent, agere possint , rationalibus creaturis semel dederit, eam quoque simul cum existentia in iisdem continuata producti ne conservat e quo sit , ut singulis instantibus pro suo arbitrio hac facultate uti possint, & tamen Dens illius desectus , qui ob pravum arbitrii usium contia-git , nullo modo caussa sit. Ad quintum respondeo arbitrii libertatem Deum tollere non debere, quam vis sit infinite potens Multa vero sunt, qtiae id dem ἱ reni r nam libertas donum Dei praeclarissimum est, quamvis homo ea male utatur c Lem. s. ue perfectioni Divinae Sapientiae, Bonitatis, atque sapientiae ob huiuscemodi abusiim nihil derogatur L Lem. ii. J ; imo semper Deus laudandus est , quamvis homo peccet Lem. 1 o. eliunde qimue quemdam itatum esse . quo virtus hominis probetur. Divinae Sapientiae, austitiae, atque Bonitati quam maxime consentaneum est, s Lem. r7. J; nullus autem huiusmodi status sine libertate esse posset.
His omnibus accedit, servitutem , quae modo a nobis libera arbitrii electione , alteri redditur, longe praestantiorem ea esse, quam necessiario exhibemus. Tamdem hominem ex 1iii inititutione liberum esse debere , nonne ex Divina Sapientia, atque Bonitate habet Lem. 3. . Itaque nemo non videt, nullam esse caussam , cur Deus, homines ne peccarent , libera arbitrii facultate spoliare debuerit . Quando autem mala impediuntur, ut recte impediantur, certa ratio subesse debet. Verum rem istam semel adhuc diligentius expendamus. Hominem liberum esse, & experientia compertum habemus, di etiam ipse Baetius negare nosti debet, quia mala moralia admittit, quae nulla esse possent , si homines liberi non ellant. apropter homo vel a bono, vel a malo principis , vel ex consensione utriusque libertatem habet; aut a primo principio bono libero in bonum finem omnia ordinante libertate donatus , ea tam dii quoad exercitium be
ne a Haee Baetius opponit Ara. malui. Renis .F. '
210쪽
ne uti non potis, quia a malo principis libero impeditur r aut tuidem a pri. mo principio bono necessario agente, omniaque in bonum finem dirigente libemtatem habet, sed ea quoad exercitium bene uti non potest, quia a malo primcipio necessario agente impeditur. . Libertas opus mali principii esse non potest, tum quia in se spectata d, num praeclarissimum est, ud saepius diximus, tam quia a primo principio, quod
sit origo malorum omnium , atque in festim me malum , id derivare non potest, quo recte , sancteque uti, atque pMFl ara opera virtutis edere possumus ; nam, quia intrinsece, & ex sui natura malum , ad malum tantum libertatem homini dedit let. Si autem ex consensione duorum principiorum oppositorum libutas in homine exillit, damnari utrumque debet; rumme bonum , quia in malum . sum. me malum , quia in bonum hominis consenserit. Deinde quomodo inter haec duo summa principia aliqua consensio esse potuit, si ex sui natura, atque inclinati, ne unum alteri Opponitur λ Fieri quoque non potest, ut a libero primo principio bono omnia in horum finem ordinante libertatem habeamus , & ea deinde a primo principio malo, atque libero quoad rectiun exercitium in nobis impediatur, tum quia nullum Deum existere , cons uens inde fieret i Art. I. huiusqua. , quia tamen Baetius in hac re , de qua agimus, non admittit quamvis etiam in siispicionem huius erroris propter multa, quae in favorem Athei imi disputavit , vocari merito possit ; tum quia, si primum malum principium libere
ageret, omnia bona ex sui naturae institutione e medio tollere deberet . atque explicar, nunquam possiet, cur modo nos ad malum determinaret . modo nos . determinaret. Tandem a duobus Oppositis principiis necessario agentibus, quae mutuo sese impediant, libertatem dimanasse. quandoquidem homo ea utitur, ne Baetius quidem admittere potest. Nam ideo malum principium ob rationem a po.
steriori admittendum esse dicit, ut mala metaphysica , physica , atque potissimum moralia Divinae Sapientiae, Bonitati, atque Sapientiae imputari non possint; sed si
primum principium bonum necelsario ageret, non essui. cur imputarenturi ergo. Prob. mu tunc enint aliter agere non posset e nemo autem de eo , quoel non potest , iuste accusuiu . Hoc quoque malum principium necessario agens repugnat tum quia primum principium ellet, tum quia neςelsario ageret , und consequens fieret, ut ad malum necessario ab illo moveremur , nullumque bonum morale superesset, contra ac vel Baelius ipse putat. Itque libertatem Dei donum esse , dubitari non potest, quamvis eo permittente etiam in malum vitio nolim utamur.
M exempla ver' , quae Baetius opponit, rest adeo , nihil ex iissiem contra nos evinci polla. Certa quidem atque secura remedia, quae aegrotus non re
et, iis oportet ut medicus praeponat, quae vel non certo sanitatem afferre poLsint , vel ab aegroto reiici facile erit; tamen ijla quoque , quae adhibet , Ialia semis per esse debent, ut hominis naturae conveniant, neque per ea fieri possit, ut id ab homine tollatur, quod pmprium illius esse debet. Hinc licet remedium alia quod certum esset, tamen, si per illud aegrotus sua ratione privari possiet, hoc reiicere medicus, atque altero uti deberet. Ex quo constat, quam inepte lius inserat, libertatem homini a Deo tollendam ese r nam ab lata libertate hic humanae naturae status immutatur , quem talem esse, uti saeptiis diximus , Divinae Sapientiae, Bonitati , atque Potentiae quam maxime consentaneum e l
Regis autem seditionem fieri in civitate, atque patris suis filiis crura fian