장음표시 사용
221쪽
Prob. altera pars. Deus est iu se ipse infinitus ; sed scientia Dei non di
stinguitur a fissis hintia e us, ut modo demonstravimus: ergo etiam scientia illiust infinita esse debet . Maior constat r ens enim necellarium , cuiusnodi est Deus, a nullo cincum scribi potest , uti lib. I qu. a. an. 3. palam secimus. Deinde Deus est ens infinite persectum Lib. a. qu. 3. an. I) r ergo S in. finite intelligens esse debet e nam intellectioncm maximam perfecti em esse
Tandem perfectiones, quae alicui enti insent tales esse debent, ut ei non repugnenti ergo Deus non solum intelligens, sed etiam infinite intelligens esse debet. Prob. con. Si Deus non esset infinite intelligens, quoad istam perfectionem limitatus , atque circumscriptus existeret i er o non edet amplius quoad omnia infinite persectus , quod repugnat. Neque enim multae inquit S.. Augustinus deis c t.. lib. II. cap. I Q. mim. r. loquens de scientia Dei , sed una est sis pientia , in qua sunt immensi quidam atque infiniti thesauri rerum intelligibilium , in quibus sunt omnes invisibiles atque incommutabiles Nationes renim , . ,, etiam visibilium . de mutabilium, quae per ipsam faeta sunt A. Dices. Repugnat, ut infinita comprehendantur; sed si scientia Dei infiniata esset, per eam infinita comprehendi deberenti emo scientia Dei infinita esse
non potest. Prob. ma. comprehenditur, scientis cognitione finitur: ergo si infinita comprehendantur, talia esse desinunt R. dissi mai. repugnat, si proprie accipiatur comprehensio, con. , si acci. piatur nepative, ne., & eodem modo distincta mi., ne. conseq. is Comprehenis dere , si proprie accipiatur c ut recte S. Thomas disserit I. par. quaest. I . art. 3. ad I. , significat aliquid habens, . de includens alterum. Et sic oportet, is quod omne comprehensiim sit finitum, sicut omne incirium . Non sic autem
is comprehendi dicitur Deus a se ipis, ut intellectus sirus sit aliud quam is , , se, & capiat ipsum , & ineludat. Sed hujusmodi loquutiones per negationemri sunt exponendae. Sicut enim Deus dicitur esse in se ipsb, quia a nullo ext is riori continetur; ita dicitur e imprehendi a se ipse, quia nihil est sui, quod , , lateat ipsim ,, . Et ibidem in resp. ad a. is inum dicitur, inquit, Deus siti nitus est sibi, intelligendum est secundum quamdam similitudinem proportio. A nis, quia sic se habet in non excedendo intellectum situm, sicut se habet ali. is quid finitum in non excedendo intellectum finitum . Non autem sic dici lucis mus sibi finitus, quod ipse intelligat se aliquid esse finitum se . ARTICULUS. II.
ID primo, de per se cognosci dicitur, quod primunt, atque praecipuum i a
cognitione est, neque alio mediante principia crinoicitur. Hoc vero in co. Ditione Dei solam Divinam essentiam esse contendimus. PROPost Tio . Deia primo, & per se se ipsium tantum cognoscit. Prob. prop. Illa res primo, & per se cognoscitur, quae di proportionatum obiectum est caenoscentis , di fieri non potest . ut in alio medio cognoscatur ;sed Qta Divina essentia hoe habet et ergo. Prob. mi. Sola Divina essemia infinit a est ; dc quia infinita est, in obiecto alio a se repraesentari non potest r emto . 2. Si Deus aliquid alii d prater se ipsem cognosceret primo , ac per se ,
222쪽
peopter considerationem aliorum a consideratione sui averteretur: sed hoc re gnati ergo. M a. patet, quia quod primo, atque per se cognoscitur , intel iactis preeipuum obiecium esse debet. Prob. mi. Tune consequeretur Deum a sui eontemplatione se avertere, qua nulla persectior esse potest , atque aliquid minus perlactum sibi contemplandum proponere ; hoc vem repugnat quia tune Dei eognitio perfectissima dici non Potat et ergo faJ. 3. amvis Deus in sua essentia omnia videat, quia est zxemplar rerum Omnium ἰ non tamen siligni essentiam videre potest in rebus creatis r hae enim etiamsi collective sumantur nihilominus tantam perfectionem in se non habent, ut Divinam essentiam redine' sentare possint , ergo siu essentiam primo, ac per se cognoscere debet.
Uid in hoe articulo quaeratur, per se manifestum est. Ι, mixto . Deus etiam aliae a se perfecte cognostit. Prob. prop. Deus se ipsim perfecte cognosciit ergo etiam alia a se e gnoscit. Prob. con. Omnia, quae fiunt, a Deo habent. ut sint, & in eIus virtute continebantur, antequam eis it ergo si Deus se ipsum persecte eo nostitetiam alia omnia a se cognoscere debet. a. Qui aliquod principium persectedeognoscit, etiam alia omnia ab eo cognoscit , quae liu usmodi principio conveniunt secundum siuam naturam I sed secundum suam naturam Deo convenio ut aliorum cauisa siti ergo si se ipstim perstcte cognoscit, nequit non videre ,' se emitam esse rerum omnium, sVe Omnia in sua virtute contineri r hoc uem esse non posset, nisi cognosceret etiam alia a se.
Deus erF se ipsum cognosicit, quas primo, & per se notum 3 alia vero ut cognita in sua essentia. LbJDiees. intelligitur, intelligentis persectio est : ergo si Deus intelligit alia a se, aliquid aliud p ter Deum ipsius Dei persectio erit ; quod repugnat. di R. dist. ant. , semidum suam sibstantiam , ne. , secundum modum, quo in. telligitur, vel secundum speciem , quae illud repraesentat, con. Omne ergo, duod intelligitur, est quidem perfectio intelligentis , non tamen 1heundum siuam subsilan tiam ; quia nihil secundum suam substantiam esse potest in intellectu alterius sed secundum modum, quo intelligitur, seu fecitndum speciem . qua repracentatur Hinc est, quod intellectus eo perfectior evadit, quo res cognitas magis distinctί intelligit. Qitia ergo Deus alia a se cognoscit iii sua egentia, quae est exemplar N imago rerum Omnium , inde consequitur, etiam quoad cognitionem alio m a se, sbiam Divinam euentiam Divini intellectius pertastionem esse.
NUM Detus ETIAM MALA COGNOSCAT, AT UE FUTURA CONTINGENTIA.
Uamvis Deum nihil omnino latere posse, constet ex iis , quae diximus 'tamen quia res obscura esse Videtur , quomodo si .it , ut Deus etiam ma-A A a la,
223쪽
ta, de situra eontingentia cognostat, Meo de iisdem diserere instituimu-
PRopositio. Etiam mala , Sc futura contingentia, Divina cranitio conaplectitue Prob. prop. quoad priorem partem . Tunc aliquid omni ex parte cognoscitur , quando ea quoqtie perspetia sunt, quae illi accidere possimi; sh d bona per mala corrumpi potiunt , dc saepe etiam corrumpuntur et ergo quia Deus omnia hona persecte cognoscit, etiam mala nosse debet ca). a. Veritas pertinet ad bonitatem intelliactus : nam quia veritatem cognoscit, intellectus dicitur bonusi non selum autem verum est, bonum esse bonum, sed etiam malum ei se malum e mcnt enim verum est esse, quod est; ita etiam. verum eii non esse , quod non elidi ergo bonit s intellectus consiliit etiam in cognitione mali, quod, ut contra Baelium demonstravimus , neque quid positivum est, neque causam positivam h bet, sed in negatione constitit et ergo quum Divinus intellectus sit perfectissimus,
aliqua intellectualium perfectionum es deesse non potest, ideoque etiam malum. cognoscere debet. b . 'Prob. altera pars Deus alia a se periecte cognosUe art. praeced. i ergo
S caiissarum ordinem Videt, de omnes res perspectas liabet, quae quovis oritine caullarum produci pol sunt i ergo etiam futura contingentia cognoscit. a. Secundum diversam rati em , qua in sitis caussis continentur, c tingens , dc n eo Isarium inter se differunt: nam contingens ita in sita causa continetur, ut tam esse , quam non esse possit, necessarium Vero, ut non esse non possit ; tamen Datenus utrumque est, seu extitit in quo certa cognitio rei posita est, non is
differunt, quia etiam contingens revera ex illit, quamvis non esse possit ; sed quia Deus alia a sh perfecte cognoscit, non selum prout sunt in sitis caussis , sed etiam prout sunt in se ipsis ea perfecte cognoscere debete ergo Deus etiam futura contingentia cognoscit is . ria Sicilii ex caulla necellaria. ita etiam ex caussa contingenti compileta , si non impediatur, certo sequitur essectus :ergo quia Deus omnia alia a se persecte cognoscit, non solum contingentiam cuillanim , sed etiam ea omnia videre debet, per quae istae caussae impediri posisun et num ergo contingentia sint, vel non sint curto cognoscit. cu
b D. Thomas laus. eap. con. oentiae mim. 3. ,, Sed quia scire Dei t inquit S.,, Gregorius Magnus lib. i I in a. I a.Tob.nu .aa. adiqiranda coolio ere dicitur , aliquando ap- ,, probare o dc scit hiiquum, qui, cognosceti. - udieat s neque elitin iniquum quempiam, . iudicasset, si nequaquam ei nosceret ieta-M men iniquum nescit , quia ejus facta non ,, approbas. Et invit ergo, quia deprehen in ,, dit: ia non novit , quia hunc in suae ci- ,, pientiae specie non recognoicit: sicut de is,, ver ei quolibet viro dicitur , quit salsita. is Iem nesciat et noli quia vel quum ab aliis, , salsum dicitur. hoc reprehendere latinat; sed eamdem ipse sallaciam di scit in ex. ., mine, re nescit in amore, ut videlicet ip-ri se hanc non agat , quam amur ab aliis
si earnei inquit S. Gregorim Magnus lib.
H in cap. IO. Tob num. 72. saeta temporum ,, nonnisi in tempore agnoscunt: qtiis N ipsi ,, ad videndum eum tempore prosunt , eum tempore clatiduntur. dc num nus visus quodlibet opus sePlitur, non praecurrit et quia is vix existetitia adspicit , di ventura nullo is modo agi oscit . Dies quoque , 8c anni hi, - minix a diebur, Ec annir discrepant aeteris, , t iratis r quia vitam nostram, quae tempore,, incipitur , tempore finitur. , dum intra si- ,, niis siti latitaidinem Arimat, aeternitas devo- ,, rat . Culus nimirum tinniei.sitas, quia uutra citraque sivra nos tendatur , tine in- , , choatione , 8c termino eius aeternum esse dilatatura eique nec transacta praetereunt.., nec adhuc vlntura , quasi quae non appa- ,, reant, desunt: quia is, qua semper eueha-
,, bet, cuncta libi praesentia conspiciet quum que ad spieiendo post , 8c ante non tenditur,
is uulla tutactus mutatione variatiar
224쪽
Diem e tra priorem partem . Deus per fiam essentiam omnia cognosciti sed in eius essentia nulla mala sunt δε ei, illa non videt . R. dist. mi., & tamen in ea simi bona, propter qtiae etiam mala cognoscuntur, e . , in ea non sunt bona , Propter cognosti possint mael a , ne. um malum , ut diximus, in privatione bonitatis , atque in quadam negatione consistat, per se cognosci non potest, sed tantum per opposita bona, quibus it. Iud advertatur. apropter quia Deus in sita essentia omnia bona continet, per
Cont. Nihil est , quod Divinae essentiae opponi possiti eigo Deus mala co gnoscere non potest, si ea videat per opposita bona, quae in se habet. R., dic eon. , si nulla mala essent, quae illius operibus opponerentur, c- , si talia multa sint, ne., Utique nulla mala simi, quae contra Divinam esentiam , eiusque infinitas persectiones agere possint; plurima tamen sunt, quae effectibus, atque operibus illius opponuntur . Si ergo Deus sta opera persecte cimoscit .
etiam eisdem Opposita mala cognoscere debet. Dices contra alteram partem . Contingentia tam esse . quam non esse pocsunt; scientia autem Dei certa est et ergo mus de contingentibus nullam sciemtiam habet. R., dic con. . si ea tantum cognosceret prout simi in sitis erassis, con. , si cognoscat etiam prout sunt in se ipsis , ne. contingens est , considerarim test, & quatenus existit, iam non amplius indisserens ad existendum , vel non
exiliendum ; N quatenus in sua caussa continetur , nondumque ad existendi im , vel non exiliendum determinationem habet: secundum priorem acceptionem certae cognitioni subesse poteli, quia est aliquid determinatum . atque existens, non Vero iucundum alteram propter oppositam rationem. Deus autem non suum contingentia cognoscit . prout in suis caussis continentur, sed etiam prout exi 1tunti nam licet successive fiant, non tamen Deus ea successive cognoscit , quia scientia Dei mentiiratur aetemitate , quae tota simul exiit eivi omne tempus complectitur. - Unde Omma , quae simi in tempore, sita recte concludit S. Tho D mas I. par. qu. q. arta II J simi Deo ab aetemo praesentia non Iesum ea ra- ,. tione, qua habet rationes rerum apud se praesentes , ut quidam dicunt . sed
is quia eius intuitus sertur ab aetemo supra omisia . prout simi in sua praesenti D,, litate. Unde manifestum est, quod contingentia & infallibiliter a Deo e digno. scuntur, in quantum subduntur Divino conspectui secundum litam praesentia- is litatem , & tamen sint fiatura contingentia siris caussis comparata ., a) .
ni. De rebus contingentibus nullam certitudinem nos lxabere miliamus tergo si seientia Dei longe certior et se debet, quam nostra, rerum contingentium certam scientiam iniis habere nullam potest. - R. n. paritatem. Quin ergo cum successione fiunt, nos simul cognoscere non possumus contra ac in Deo contingit, cuius scientia , quia perfectissima est, omnia simul videt tum prout simi in se ipsis, tum prout sunt in liris caussis. Hinc vero
est, Deum res contingentes certo cognoscere, non autem nos , qui caussas tan,
tum rerum contingentium vitamus. are sicuti qui in via ambulat. Imit se a
225쪽
venientes non videt, quos tamen videt alter, qui in loco praealto sedet; ita noue nonnisi quae eximant . praesentia videmus ; tamen Deus sublimitate sue scientiae pmut sunt in se ipsis ea quoque certo videt , quae non existunt a . Quare Deus res contingentes & certo cognoscit, di eas esse contingentes simul videt: certo quidem cognoscit, quia eatem pmut sunt in se ipsis, videt squia vero etiam earum pinimam caussam videt , a qua habent, ut contingemtes sint , earumdem contingentia illi perspecta est. Ga de caussa Divinae sciemtiae certitudo cum contingentia rerum simul consistit. b Com. Qiiod Deus co scit futurum , infallibiliter futurum erit; alioquin Deus in sua cognitione falli pollati ergo repugnat, ut contingentia cognoscat,
quae tam Lila quam non esse, pol sunt. R. , dist. ant. , pmut in Divina cognitione continerudi, con. , prout est in caussis secundis, ne. Contingentia ergo considerari possunt , & prinit sunt ita Divino intellectu , S prout continentur in virtute caullarum secundarum e secum dum priorem rationem immutabilitatem, atque necessitatem habent, quia , uti iam 1aepe monuimus , Deus non sistum mut sunt in suis caussis , sed etiam prout sirnt in se ipsis , ea cognoscit, quum in aeternitate propter perfectionem suae scientiae omnia illi sint praesentia r secundum steram veru rationem tam esse , quam non esse possimi. Inde autem vel ea suam continsentiam amittere , Vel ex una parte contingentia, ex alia autem necessaria esse, inferri non debet. Nam cognitio est aetus mentis. qui manet intra ipsam mentem , neque in rem cognitam transiit qua de caussa rei alicuius status in mente intelligentis in eo dive sus esse potet . quam in se ipsa habet. Hoc . autem etiam quoad Divinam cognitionem verum est, quia licet Deus stra cognitione contingentium caussa sit sc τtamen est caussa remota , non proxima , a qua nimirum caussa proxima con tingentia semper habent, ut tam esse, quam non Ella possint. Verum S. August. hac de re ita praeclare diiserentem audiamus: o Non ,, est autem consequens cinquit ipse de civit. Dei lib. s. cap. s. num. 3. ut sio Deo certus est omnium ordo caussarum , ideo nihil sit in nostrae voluntatis amis bitrio. Et ipsae quippe nosis voluntates in caussarum ordine sunt, qui certus,, est Deo, eiusque praescientia contineturr quoniam de humanae voluntates hi i- manorum operum caussae sunt. Atque ita qui omnes rerum caussas praescivit, M prosecto in eis caussis etiam nostras voluntates ignorare non potuit, quas m se strorum operum caussas esse praescivit,. . Numero autem a. cap. IO. Eiusdem
lib. ita prosequituri se Non ergo propterea nihil est in nostra voluntate , quia se Deia praescivit, quid futurum ei set in nolina voluntate . Non enim qui hue se prael civit. nihil praescivit. l'orro si ille, qui praescivit, quid futurum esset in is nostra voluntate, non utique nihil, sed aliquid praescivit G profecto te illo is praesciente est aliquid in nostra Voluntate . apmpter nulla modo cogimur
, Cisit ara IH cap. o num. 3. , quod nee deis quolibet homine artihce recte diei potest et,a porro si sciens seeit omnia , ea utique R.
M cit, 'itae noverat. Ex quo occurrit anim
M quiddam miruin , sed tamen verum , is iste mundus tinbis notus esse non posses s,, nisi esset, Deo autem nisi notus esset, esse ., ns' posset ri .caa D. Tliomas sipra laudatus ad 3.
bὶ Quae ergo contingentia sunt, & ea. Ita remanere , & a Deo praescita esse possunt. contra ac μ eartim EFII. Auctor epist.co. impie putat. Unde di in eo quoque turpissime fastitur , quod quoad illa nos libatos non esse effutiat, quae Deus nosse velit.
c ,, Quoniam Deita non aliquid n is sciens fecit cinquit s. Augustistra litari. de
226쪽
is aut retenta praescientia Dei tollere voluntatis acti trium , aut retento volunt is iis arbitrio, Deum quod nefas est . nerare praescium futurorum , sed utrum- ,, que amplectimur. . . Porro non ira sunt leges , obiurgationes , exhorta- is times, laudes, & vituperationes h quia.& ipta futuras esse praescivit, de v is lent plurimum , quantum eas valituras esse praescivit; di preces valent ad eari impetranda , quae se precantibiis concessurum esse praestivit ..
cognitio mesorum Divitiae: Bonitati millo modo opponitur. Etenim, cognitio malorum , si in se spectetur . neque etiam in nobis contem. ni , aut vituperari potest , quamvis per accidens reprehensione digna sit ; hoc est, quando propter eam vel ad male agendum inclinamur, vel male agimus et hoc autem in ruo contingere non potest: emo cognitio malorum Bonitati illius nullo modo opponitur
DEuu in sita essentia omnia cognoscere dicendum cst , si nullum aliud me-.dium habeat, aut habere possit. in quo alia a se videat. Hoc vem est, quod probandum sustipimus ; selamque Divinam essentiam proportionatum medium Divinae cognitionis esse contendimus. PRoposiTIO. Deus per sitam essentiam Ormia cognoscit. Prob. prop. Deus se ipsam perfecte cognostit sΑr. a. huIus quaest.J: ergo per suam ellantiam omnia intelligit. Prob.con. Quando ens aliquod perfecte ' cognostitur, illius quoque virtus omnino persipecta esse debet. ergo Deus etiami sitam virtutem perfecte eognostit; sed Deus eli prima caulla entium , atque origo persectionum omnium t ergo omnia, quae potest, aut iacit, in tua virtute cognoscere debeti ergo omnia in se ipsb videt. a a. Divina intellectici cum Dei essentia, sive subitantia eadem, est Atar. huius quaest. r ergo si Deus per aliquid a sita essentia distinctum alia intelligerer, . ipse quoque existeret, sive esset per aliquid aliud a sita essentia distinctum ;quod repugnat Ar. I. quae . a. si. a. : itaque per sitam essentiam Deus omnia
inia vero duplici ratione al iquid cognosti potest, & in se, uti quando in propria specie , atque in se ipso videtur a & in alio, ut quando pars videtur in toto , vel imago hominis in s culor ita quoque diversus est modus , quo Deus se ipsim , di alia a se intelligit. Se ipssim ergo in se ipso videt, quia se videt per fiam essentiam ; alia autem a se non videt in iisdem ipsis , sed in se , quia quod illa sint, aut hac, vel illa ratione sint, a Deo habent ; adeo.
que sitnilitudo , atque, ut verius loquamur, exemplar, & archetypus rerum omni um in Divina essentia continetur c ..Hoc
227쪽
Hoe autem non opponitur iis, quae arti praecedenti diximns: hoe est , De. um res contingentes non selum in suis caussis proximis cognostere, sed etiam in ipsis. mandoquidem Videt quidem Deus omnia contingentia tum in ipsis, tum in eorum caussis I tamen non uti in propria specie t haec enim est Divina essentia, in qua, tamquam in medio, omnia videt. Imo ex hoe illud quoque instat Deum alia a se certissime cognoscere, quamvis contingentia sint. Nam omnia quaecumque sunt, aut esse possunt, ex virtute Divinae essentiae sunt . aut esse pollisit i ergo si Deus haec omnia in sua essentia videt , certissime
Diees. Res a Deo persecte cognoscuntur, non solum quatenus participant eommunem rationem entis, sed etiam quatenus una ab altera distinguitur, atque aliquid pmprium habet et ergo uniuscuiusque rei pmpriam , at redistinctam ideam habere debete ergo non in sua egentia, sed in hisce ideis Deus omnia videt. R. dic secundum con. , si ex huiusmodi ideis Divinus intelles iis eoalesceret eon. si huiusmodi ideae in Divina mente sint ut intellectae tantum, non vero ut principia intellectionis , ne. Quia ordo, qui in hac rerum universitate conspicitur, a Deo praeintentus esie debet. eius quoque dillinctam ideam, necesse est, ut Deus habeat. Ex hoc autem sequitur quidem Deum cuiusvis reii deam distinctam habere debere, non vero sequitur eum sngula in sua esse tia distincte cognoscere non posse et nam hae ditiinctae, diveΡque ideae neque Divinam intellectionem componunt, neque media sint, quibus Deus cognostat. sed in Divina mente, uri ab ipsa inte lectae , continentur. omodo autem id contingat, facile explicari ditest. Deus suam essentiam persecte cognostit i it que non solum eam cognoscit, praut in se eis. sed etiam pmut a creaturis pamticipari potest : hoe est, quatenus ilhad , vel illud ens, hae . vel illa ratione ab
ipsa producitur i suam ergo essentiam Deus cognostis ut propriam rationem , atque ideam huius ereatum. alterius, ct earum omnium , quae ab ipsio pmducuntur , aut pmduci possunt l. ergo qnamvis Deus rerum di Uersidatem cognoscat, non in alio tamen , quam in sua et tia , cognostii ; qu i de caussa multipliees distinctaeque 4deae rerum omnium sunt quidem in Divina mente , ut intell-, non tamen ut principia cognitionis, vel ut Divinam intellectionem constitite
tes. ain Ceterum quemadmodum dii tincte res a Deo cognosti intelligendae sint. explicabimus jam iam Coroll. v. agentes de scientiae Dei s licitate.
Praescientiam fulmorum inepte qui*lam inde nega rit. quia qua faura sisit, non existunt. Epistolarum Persicarum Auctor epist. 6o. hac argumentatione praestientiam a Deo tollere nititiiri quod non estitiit, nihil est et quod nihil est , videri non
potest i ergo quum futuna non exiliant. Deus ea p scire non potest. is vero huius argumentationis futilitetem cum summa impietate coniunctam non vi-
Quandoquidem quamvis quae sutura sunt, nihil sint. si spectentur in se: psis. tamen Deus ea in ilia egentia , a qua habent, ut eise possint , atque, ceterminato tempore sint, certissime videt. Et re quidem vera si etiam artifex quaecuinque ad opus aliquod a se conitruendum pertinere possimi. certissime
H D. Thomas I. pari. quaest, I s. art. a.
228쪽
videt, quo potiori iure Cicendum est , Deum ea omnia Videre , quae futura siunt . quum ab ipla, habeant, ut futura sint, e usque ςssentia sit perfectissimum exemplar rerum omnium pCOROLLARIO M ILDeus ergo omnia est Urit, non solum qualmus μηr quadam entia , sed et am prout ab invicem distinMuatur, propriasque ramnes habent.
Rerum distinctio a casu esse non potest, quia nullus certus ordo in casu adinvenitiis; neque etiam ab aliqua naturali caulla, quae necessario operetur , pro . venire potest, quia natura ad unum determinata est: itaque ab aliqua caussa cognoscente , reliqi um est , ut proveniat. Universalem autem distinctionem rerum omnium nulla caussa peculiaris inducere potest, quum quaelibet caussa peculiaris si pars ordinis universalis et itaque a prima rerum omnium caussa hic ordo proficisci tantum potuit: ergo si Deus se ipsum dillincte co scit, omniaque alia in se ipsis perfecte videt , etiam distinctionem rerum perspectam habet.
Deinde quidquid Deus eosm,scit, perfectissime cognostiir ut autem aliquid perlacte cognostatur , perspecti im sit. oportet, non selum in quo conveniat eum aliis , sed etiam in quo ab iissem differat: itaque quid commune, &quid pmprium rei unicuique sit, Deus cognostit sa) . COROLLAR Iura III. Scientia Dei es omnino immurabilis. Mentia Dei idem est cum essentia illius Art. I. huius quae . ; scit essentia Dei est immutabilis Milae. I. lib. 2.)r ergo.
a. Scientia quatuor modis mutari potest. I. p ter habitum , quando ami titur , Vel augetur, aut minuitur t a. propter actum, quando intermittit , vel
quando ad aliud applicatur impmpter medium cognitionis, quod variabile sit , atque diversum t q. propter obienim , ut si modo una res , modo alia cognoscatur ; sed stientia Dei histe mutationibus non est obnoxiat ergo est omnino immutabilis. Prob. mi. Quum scientia Dei sit idem cum essentia eius, in qua& per quam Deus omnia distincte cognostit, nullus rellat locus, ut in Divinastientia habitum , actum . medium , atque obiectum, saltem primarium ,
diilinguamus aQuapropter quamvis aliqua sutura sint, quae modo non sunt; aliqua modo sint. qine potica futura non sunt & nonnulla fuerint, quae modo non sunt ;Divina stientia non mutaturi nihil enim diversa ratione esse potest, ac Deus ab aeterno in sua essentia cognovit: & hae de caussa mutabilitas non ad stientium eius, sed ad ipsas res referri debet et Hinc . ut ait S. Thomas I. par. quae. Iq. M. I . ad a. is ex hoc quod stit quod aliqua possunt et se , quae non ,, sunt, vel etiam non esse, quae sunt ; non sequitur, quod scientia sita sit v
riabilis, sed quod cognoscat rerum variabilitatem . Si tamen al iquid esset , quod si prius Deus nescivisset, & postea sciret, esset eius sesentia variabilis i sedis hoc esse non potest, quia quidquid est, vel potest esse secundum aliquod is tempus, Deus in aetemo suo scit. Et ideo ex hoc quod ponitur aliquid eise m. I. B a ,, λ
229쪽
is secundum quodcumque tempus , oportet poni, quod ab aetemo sit scitumia Deo Ita vero in eamdem rem praeclare diiserit S. Gregorius Magnus lib. . in cap. 2. Ium. 37. ,, Deus vem, qui sine mutabilitate simul cuncta respieit, se sine distentione comprehendit, videlicet S bona , quae iuvat, & mala , , , quae Iudicat, & quae adiuta remunerat, de quae iudicans damnat ; in his , quae ,, diverso disponit oesine , diversus non est is . Et lib. 2O. in cap.3o. I sinum. . ,, In illo enim nec praeterita , nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia , , immutabiliter durant ; & quae in se ipsis simul existere non possunt, illi G,, mul omnino assiliunt, nihilque in illo praeterit, quod transit i quia in aeternia se late eius modo quodam incomprehensibili cuncta volumina seculorum tran-
,, seuntia manent, currentia stant is .
COROLLARIUM IV. t NEla νatiocinatio in scientia Dei admitti potest . Ratiocinatio duplex est; una successiva, ob quam , cognita re aliqua , ad aliam cognoscendam prociatmus ; altera causalitatis, qua per certa principia , aliorum , quae inde conflauuntur, cognitionem assequimur. Neutra tamen harum in Deoia inveniri potesti nam quae successive intelligimus, simul quoque a nobis cognosci possent, si simul unita conspiceremus, uti contietit, quando partes in toto , S plures aistinctasque res in speculo videmus. inia ergo Deus omnia in se ipso videt, nullum successivum ratiocinium in eius scientia esse potest. Neqtietas etiam ratiocinium causalitatis in Deo est, tum quia & istud quoque cum aliqua successi me coniunctim est, atque aliquid primum praeiupponit, tum quia ad ea cognoscenda adhibetur, quae antea cognita non eranti nihil autem Deo ignotum
asse potest, quum sit infinite intelligens, uti art. I. vidimus n. COROLLARIUM RDeus inio simplichsmo acta omnia regnoscit. I. Fieri non potest, ut una sit operatio illius intellectus, qui multa success-ve considerar nam ea actio mentis , qua primum considero, quid homo sit, ab ea distinguitur, qua deinde, triangulum figuram esse, animadverto i Dei autem intellectus , qui idem est cum essentia eius, nonnisi una operatio esse potesis it que uno actu omnia simul cognosςere debet.
a. Deus simpliciter aeternus est, nullaque successio in eo dari potest Art. r. . r. li. a. t ergo si intellectio Dei idem est cum iubstantia illius, uti art. I. huius quae. ymbavimus, Deus omnia simul cinnoscere debet. 3. Qui unum post aliud, & non omnia simul intelligit, nonnulla quidem , aetii intelligit, alia vero in potentia sed Deus est infinite intelligens, nihilque esse potest, quod non cognoscat Ar. I. huius quae. r ergo omnia uno simpliciissimo astu cognoscit M. ia ergo Deus sitam essentiam perfecte intelligit, omnia quoque simul in ea dillincte intuetur. omodo autem id contingere possit, egregie explicat S. Thomas 1 .par. P. I - ar. 6. , & I. com Gent. ea. q. Divina essentia in se continet
perfectiones omnium enuim, quae fuerunt, sunt, aut ei se poscit, non quidem
perca D. TMinas i .pari M. I . v. . tb D. Thomas l.em. pretiaes ga. Ss .nu.I. f.,&C
230쪽
per modum compositisris, sed eminenter, ut scholassici dicunt, atque exeellentiori quadam ratione. Inde Vero consequitur, ut unamquamque rem proprie. atque dii linete in sua essentia cognoscat. Nam intelligit in quo sui essentiam ima- quaeque res imitetur , & in quo a sui perstes e deficiat; atque ita. fit, ut Deus suam essentiam veluti propriam rationem snguloriam accipiat, & per eam sim gula diiuncte cognoscat. Unaquaeque quidem res propriam rationem ab alia distinctam habet : quia tamen Deus has diversas rationes per eam similitudinem intelligit , qua singula ad ipsum referuntur, inde sequitur, diversas rationes entium in intellectu Di Vino esse plures. atque distinctas , quia Deus res plures intelligit, ae diversa ratione sibi assimilari cognoscit, non vero quasi diversis distinctisque rebus alia , atque alia actio Divinae mentis res Meat. δε Non enim more nostro ille inquitis S. August. lib. II. de civit. Dei cap. I. Vel quod suturum est , prospicit,ia vel quod praesens est, adspicit , Vel quod pta: teritum est , respicit; si datio mori do quoslam a nostrariim ci itationum consuetudine longe alteque diverso. Ilia, , te quippe non ex hoc in illud cogitatione mutata , sed omnino immutabiliteris videt; ita ut illa quidem, quae temporaliter fiunt, ct sutura nondum sint, &,, praesentia iam sint, S praetcrita iam non sint, ipse vero ham omnia stabili,
,, ac sempitema praetcntia comprehendit M. COROLLARIUM VI.
In Icientia Dei milia est compositio rationis.
Compositio rationis ea dicitur, qua mens nostra unum com altero comparat , ut perspectum deinde fiat, quid unaquaeque commune cum ceteris, quid umro proprium , atque peculiare habeat . Haec ergo in Divina scientia esse non potest; quia , ut diximus, Deus in sua essentia omnia videt ; sed essentia illius est . omnino simplex rae. I , S 2. lib. I. : ergo nulla compositio in scientia Divina esse potest. Deinde divisio , atque compositio uobis necessaria esl, quia unico simplicissimo actu non omnia videre possumus ; sed Deus unico simplicissimo actu omnia videt, uti demonstravimus t ergo o . Ex hoe tamen inferri non debet, Deum non cognoscere ea , quae vel realem compositionem habent, vel rationis: nam quamvis eius essentia sit una , atque simplex ; tamen etiam comptatorum omnium exemplar est i proindeque Deus & multiplicitatem rerum , ct compositionem tum realem , tum nationis per
suam essen I iam cognoscit Q .
AM PRAETER DEUM ALIA ENTIA INTELLIGENTIA EXIsTANT .
ΙLia entia intelligentia esse dicuntur, quae vim cogitandi habent, qua re nimi deas percipere , eas inter se invicem comparare , unumqth ex alio inferre possunt. Talia ergo entia intelligentia ex illere , experientia nobis comportum esse contendimus. PRO sirio . Nemo in dubium revocare potest, existere entia intelligentia. B a a Prob.