장음표시 사용
301쪽
tione vellet i ero si propter Divinam egentiam Deus alia a se vult, situm esse necessario vult.
a. Si suum esse Deus necessario non vellet, posset illud non velle ; sed repugnat, ut possit illud non velle: e . Prob. mi. Tune nollet quod perfecti si,mum est ; sid hoc repumat enti infinite sapienti, atque peries ni ergo. Prob. altera pars Illud selum simpliciter, atque necessario Deus vult, quo non exiliente, tollitur omne bonum, nullumque imitatis principium remanet; sed hoc tantum contingit, si Divinum esse tollatur et ergo quamvis Deus se ipsum simpliciter, atque necessario velit, nihil tamen eorum, quae alia a se sunt, ne- cellario vult ca . Deinde , voluntas non. necessario sertur in ea , quae sunt ad finem , quando etiam sine illis finem consequi potest; sed licet Deus omnia propter se iplun ,
velit; tamen necelsaria non sunt, ut ipse sit, vel infinitas perlectiones habeat rergo non necessiario illa vult. Mai. propositio manife ita eilr nam medicus quamvis aegroti sanitatem simpliciter velit; tamen hoc , vel illo remedio uti nece: non habet. si etiam sine illis aegrotum in pristinam sanitatem rellituere possit. Mi. quoque constati non enim Deus a creaturis habet, ut sit, velit, intelligat, omnesque perfectiones contineat; sed creaturae id omne , quod liabent , Deo a
ceptum referre debent, quum ab eo sint, & ante sui productionem in illius vim tute latuerint O .
At multa quoque alia sent, quae rem eamdem suadeant. r. Nihil est in mundo , quod vel non esse, vel non aliter esse possit: ergo prima caussa libera est. Anti constat. nam in mundo coelesti multa modo una ratione , modo alia sese habent, nihilque in eo occurrit, quod repugnet, ut non sit et de hac a tem re etiam quoad mundum terrestrem ipsa experientia certi stimus. Prob. n. inicia tam esse , quam non esse , aut tam una , quam alia ratione esse potest, ne. cesse non fuit, ut produceretur et ergo si in mundo nihil est, quin tam eisO , quam non esse, aut diversa natione, ac sit, esse possit, primam caussam liberam iuisse oportet. a. Caussa, quae necessario agit, se ipsam non determinat, neque ad agendum hac, vel illa ratione sese modificare potest; ergo secundum omnes suas vires oportet, ut agitti ergo si infinita est, secundum suam infinitam virtutem agiti ergo effectus ut infinitae agendi virtuti illius respondeant, infiniti esse debent i ergo nihil nisi infinitum existeret; sed quae existunt, finita iunte ergo . 3. Si Deus non esset caussa libera, nulla caussa libera esse mani ; sed si nulla caussa libera esset, progressiim caussarum in infinitum sine priina caussa ad mitti oporteretr ergo. Maior constat, quia quum Deus prima cauisa sit, aliis caussis dare non potuisset, quod in se non haberet. Minoe probatur. Si nulla e aulla libera sit, quaelibet earum saltem secundum aliquam nationem passiva erite ei go haec , illa altera , atque ita in infinitum , saltem quoad aliquam rationem agi. Iur, non vero agite ergo progrelsum cauliarum in infinitum admitti oporteret , quarum unaquaeque agatur, nullaque earum prima sit . quae Hat ; sed caussam passivam sine activa eiis repugnat, neque per progressum in infinitum tollime haec repugnantia ergo et sc . iniaca D. Thomas I. Giura antiges ea.8 i. se Epieuri ergo systema, qui omnia anum. a. easu profluxisse impie, irrationabiliterque po-ib I. Thomas laud. cap. num. i. suit, tantum abest, ut admitti debeat, semel
302쪽
Cilia tamen Deus est immutabilis , omnia alia a se vult hypothesea necenstate , seu ex suppositione, quod semel voluerit ea esse. Nam quod immutabile est, si ii semper retinet, quod et habuit; ita etiam semper vult. quod s mei voluiti quum igitur Deus omnino immutabilis sit inaest. i.& a. hujus libri , si aliquid aliud a se velit, hypothetica necessitate illud velit oportet, qilia
idem semel voluit. Quare hypothetica necessitas, quae alia a Deo effcit , non in ipsis rebus, sed in Divina immutabilitate posita elt ; abs bluta autem necessitas, quae ad Deum refertur, in ipse Deo constituitur. Dices I. contra hanc alteram partem . Si Deus simpliciter necessario non vellet , quae sunt extra se posita, quoad illa indifferens ei set; sed nulla indissi rentia in Deo admitti debeti ergo. Prob. mi. Indisserentia quamdam imperfectionem secum asserer ergo. R., dili. anta, indifferentia , quae se tenet ex parte caussae, n. , ex parte effcctus, ne. Uti recte monet S. Τhomas I. contra Gentiles cap. 82. nu. q. ,
indisserentia oriri potest vel ab ipsa caussa, vel ab effectu illius: ab ipsa caussa
oritur , quando caussa ea omnia in se non habet, quae ad shi determinationem requiruntur r oritur vero ab essem illius , quando caussa unum , vel alterum , prout
magis sibi collibuerit, aequali ratione operari potest, nihilque ei deest ad age dum . Prius indifferentiae genus imperfectionis argumentum est, quia ex eo colligitur id caussae deesse , quod necessario requiritur, ut agat. Quapropter qui ita indifferens est ad agendum , eadem ratione matret stis nius, ac ille, qui nudi veritati assentitur, quia cognitionem principiorum non habet. Alterum autem indisserentiae genus maximam ipsius caussae periectionem praesefert, quia & e. pcditam in ea virtutem inesse, & nulli rei addictam demonstrat: nam quod super omnia eminet, atque a nulla re pendet, omnibus quoque perfectius est. Hoc vero est indisserentiae genus, quod in Deo admitti debet, quia alia a se non simpliciter necessario vult. Contr. Deum quavis ratic ne indisserentem esse repudiati et . Prob. ant. Si indifferens ellet, ab aliqua caussa determinari deberet; sed si ab aliqua caussa
determinaretur , sui iuris non esseti ergo. R. , disi. ma. , ab aliqua caussa externa , ne. , intema, quae eadem cum ipsis sit, con ., S dist. eodcm modo mi.; si ab externa caussa determinaretur,con. , si ab interva, ne. Aliquam ergo externam caussa repugnat , ut ponamus,
qua Deus ad hoc, vel illud prosequendum determinetur: nam quia Deus a seipso eli , citra maximam impersectionem illius fieri non potest, ut ab alio de- turminetur . Itaque a se ipsb determinetur oportet. ., Gamvis autem sinquito S. Thomas I. contra Gcutilis cap. 8a. nuta. ' Divina voluntas ad sila cau-L L a se sata
ut omnis rauci quemlibet essectum producimpossit ἔ futile , atque Ineptuar est et quand
quidem per libertatem eatissae non confertur . .
ut supra suam virtutem assurgere posiit , atque id potestatis acquirat, quod non habet . Relatio e To, quae inter caussam , de effectum intercedere debet, in eo potissimum reponen da est . ut effectus in virtute caussae continea. ur, a qua virtute necessario producitur , lieaussa necessaria fit, libere autevi, si sit libera . . ae omnem eaussam neeessariam non esse ponatur , seuti Collincus in suo Opulaulo In scripto Reeherehet fur u lifera putavit , quin
potius non existente prima libera caussa, infinitam seriem eaulsirum passivaruni fine ulla prima caussa, a qua moveantur, necessario admitti O rteret, proindeque 3c casunt a quo omnia profluxerint. Quod autem reponit , caussas revera tales esse non posse , si neeessariae non sitit, quia 'r caussam , di effectum peeuliaris relatio utarcedere debet, alioquia lare .
303쪽
., sata non determinetur, non tamen oportet dicere, quod nihil eorum velit. is aut quod ad volendum ab aliquo exteriori determinetur. Qgum enim bonum se apprehensum Voluntatem sicut proprium obiectum determinet; intellectus amo tem Divinus non sit extraneus ab eius voluntate, quum utrumque sit sua es., sentia, si voluntas Dei ad aliquid volendum per sui intellectus cognitionem is determinetur, non erit determinatio voluntatis Divinae per aliquid extraneum si facta: intel lectus enim Divinus non seiuni apprehendit Divinum esse . sed ,. etiam alia bona, ut sipra ollensiim est. Ita vero hac eadem de re acute , ,ει praeclare habet S. Hilarius Tractatu in II. Psal. num. I 3. A Nihil enum,, in aetemam illam, & perfectam naturam novum incidite neque qui ita est, ,, ut, qualis est, talis &semper sit, ne aliquando non idem sit , potest essici se aliquid aliud esse , quam semper est. Τerrenae illud imperfectaeque caussae ha- is bent generis, ut demutabiles fiant conversone natum , quum laetitiam maeis ror , placabilitatem ita, benevolentiam offensa, aequanimitatem invidia, deis securitatem sellicitudo perturbate 1umulque per haec aliud aliquando , quam
is sitimus, quum eam , quae praesens sit, mentis assectionem subrepens per in- , , constantiam infirmitatemque nostram motus appetitionis alterius inquietet; de , , ex eo, quod fuimus , in id , quod sumus, conversio nos repentina demutet . ,, Deus autem beatus atque perfectus prosechi non eget, cui nihil deest i demu- , , latione non novus est, qui origine caret. Ipse est qui, quod eli, non alium
se de est: in sese est, secum est, ad se est , suus sibi cst , & ipse sibi omnia is est, carens omni demutatione novitatis, qui nihil aliud , quod in se posset ii , , cidere , per id , quod ipse sibi totum totus est , reliquit
Cont. Deus omnia vult propter stam bonitatem ; sed suam honitatem , simpliciter necelsario vult r ergo . R., ne. con. Perbelle ad rem nostram observat S. Thomas quatia I. de Voluntate Dei art. , Voluntatis duplex obiectum esse ; unum primum , atque prae, cipuum ; minus principale alterum, atque sit idinatum: in illud voluntas fertur ex sui natura , atque illud necessario prosequitur: in istud autem quum volumias non feratur ex sui natura , iccirco nec necessaries, & per se illud appetit , sed propter aliud. Sola autem Divina bonitas primum, atque praecipuum obiectium eli voluntatis Dei; cetera vero propter se ipsiam tantum Deus vult Art. a. huius quaestionis . Hinc autem sequitur, ut licet suam bonitatem Deus necessario velit, non tamen cetera omnia, quae alia ab ipse stant. Nam finis rationem in se continet, cur ea velimus, quae ad finem resuruntur e qua de caussa eodem modo aliquid refertur ad finem , ac ad ipsam Voluntatem comparetur . Si ergo quod refertur ad finem , ita illi proportionatum sit . ut sine eo finis necessiario appetatur , etiam id , quod ad finem conducit, necessario appetitur; contra contingit , si finis sine eo obtineri possit. Qi ita ergo nihil eorum, quae alia a Deo sunt , ad Divinam bonitatem ita refertur, ut sine illis Divina bonitas esse non possit ; ex necessitate Divinae voluntatis erga sitam bonitatem , nullo modo coimiequitur, Deum alia a se neces lario velle. ,, Deus alia bona a se sinquit S. Th , , Mas I. contra Gentiles cap. 8a. num. . apprehendit ut similitudines quasdam se Divinae bonitatis. & essentiae . non ut eius principiar & se voluntas Divinais in illa tendit, ut suae bonitati convenientia , non ut ad suam bonitatem neces-ri saria. Sic autem S in nostra voluntate accidit, quod quum ad aliquid incliis natur, quasi necessarium simpliciter , ut ad finem, quadam necessitate m
304쪽
,, vetur in illudi quum autem in aliquid tendit selum propter convenientiam iis quamdam , non necessario in illud tendit. Unde nec Divina voluntas tenditis in sua causata necessario is .
ni. idquid Deus stit, necessario scit ; sed voluntas, & seientia Dei
idem sunt eum essentia eIus: e .
R., ne. con. Sicuti enim Divinum esse finquit s. Thomas I .pari quaest. Ist. , , art. 3. ad 6.J in se est necessiirium, ita & Divinum velle. & Divinum stire. - Sed Divinum scire habet necessariam habitudinem ad scita, non autem Diisse vinum velle ad volita. Qiod ideo est, quia scientia habetur de rebus secum ., dum quod sunt in sciente , voluntas autem comparatur ad res secundum quod ., sunt in se ipsis . Qitia igitur omnia alia habent necessarium esse secundum quod ,, sunt in Deo, non autem secundum quod in se ipsis habent necessitatem ab , , solutam . ita quod sint per se necessaria , propter hoc Deus quaecumque scit.
ex necessitate scit, non autem quaecumque vult, ex necessitate vult, . quae
Divi Thomae verba rationem discriminis , quae inter Divinum intellectum , &voluntatem intercedit, ita persipicue declarant, ut nihil iis superaddi necesse sit. Dices II. Quod aeternum est, est etiam necessarium; sed Deus ab aeteris no vult, quidquid vulti ergo omnia necessiario vult. R., dist. ma. , quod est aeternum simpliciter, etiam simpliciter necessiarium est, con. , quod est aeternum hypothetice , simpliciter necessarium eta potest,ne.; & dist. mL . ab aetemo se ipsum tantum simpliciter vult, eon. , etiam alia a se, ne. Duplex est necessitas, simplex sive abseluta, & hypothetica. Necessitas simplex ea est , quae in propositione essicit, ut attributum a subiecto per se inseparabile sit; uti in ista propositione contingit: omne totum est maius sua parie . Hypothetica vero illa est, pri ter quam praedicatum sitiecto non ex sui natura convenit, sed si aliqua conditio praesupponatur . Huie duplici necessitati duplex quoque aeternitas respondet; hoc est simplex, quam illud tantum ens in se habet, quod non esse non potest; & hypothetica , quam in Divina mente habent illa omnia entia , quae Deus ab aetemo decrevit condere in tempore . in propter si omne id, quod aliud a Deo est , simpliciter aetemum eta non potest , sed quam ire mente Divina aeternitatem habet . a Deo habet, neque etiam simpliciter necessiarium esse poterit. Contr. AEt emitas successioni repimat t ergo si Divina voluntas est aeterna, nulla successio in iis, quae Deus vult , esse potest i ergo simpliciter arte
R., disti eoru , ita ut aliquando rem unam , aliquando aliam, quam antea non volebat, Deus velle non possit, con. ita ut omnia, quae ab aetemo voluit, distinctis. determinatisque temporibus esse non possint, ne. Tunc ergo tantum aliquam in Divina voluntate successionem eta admitteretur , si Deus aliquid in tempore vellet, quod non ab aeterno Voluisset , aut si , quod ab aetemo voluisset, in tempore non vellet. Tamen Deus nihil vult in tempore , quod non ab aetereo voluerit; α quod ab aeterno voluit. vult etiam in tempore . AEte nitati autem Divinae voluntatis non repugnare , ut certis determinatisque temporibus aliqua eveniant, quae Deus ab aeterno voluit eme in tempore , inde comstat , quia successio non Divinam voluntatem assicit, quae aeterna est a sed res incit, quae in tempore contingunt saJ . Di-c0 Hinc constat, quam inepte δευ-Mn Auctor contendat qdia in Divia;
305쪽
r o THEOL. NATURALI sDices III. Deus eii immutabilis r ergo alia a se libere velle non potest. Prob. conseq. liberum est, ad agendum , vel non agendum indifferens ecse debet; sed hoc per immutabilitatem tollitur r ergo.
R., dist. ma. , ita ut vel suspensus maneat , Vel consilium mutare possit , ner , ita ut ab aliqua caussa n m impellatur ad agendum , neque ex necessitate naturae, sed ex sui determinatione agat , mn . , di disi. mi. , per immutabilitatem tollitur indifferentia suspensionis . con. , pinetatis , ne. Liaberi arbitrii libertas neque consiliorum mutationem , neque sus nsonem requirit . Hoc autem manifeste mi spicuum fiet , si non alia de cauisa nos consilia saepe mutare advertamus , aut sessens, in agendo remancre , nisi quia cognitio nostra valde finita, atque limitata est, neque omnia statim videre possumus: inde enim fit, ut vel quid agere debeamus, incerti simus, vel se mel constituta consilia mittemus, atque amplectamur ut bonum , quod malum nobis visum antea fuerat, respuamus ut malum, quod bonum esse antea puta tamiis . apropter quum Divina cognitio infinita, atque illimitata sit , miram dum non est , si Deus neque suspensus manere, neque mutare sua consilia poteli, quin tamen perfecte liber esse desinat. Etenim nonne libertas, quando cum infini
voluntate nulla mutatio, sive laeeessio potest admitti, Delaeo ne in iis quidem ullam successionem esse posse , quae Deus Deit, ep. 11 I.
Ineptissime vero pro aeremitate mundi ep. 99. Ita argumentatur: mundus non est ab aeterno, aut quia Deus eum ab aetemo esse non vo
ruit, aut quia tum potuit: si quia non potuit ἔsequitur , ut semper non potuerit: e o quia non voluit: at quum nulla suecemo in Deo
sit, si aliquid semel voluisse ponatur, semper
illud voluit; ergo nullus numerus annorum mundi iniri potest. Bella sane eonsequutio i Etiam homines id facultatis habent, ut nonnulla a semilan, vel ab aliis laetenda velint, alia vero non statim , sed successu temporis, quamvis quoad ista sui consilii rationem nullo modo mutent. Quod ergo homines possunt suis
determinationibus in tempore iactis, Deus non poterit suis aeternis determinationibus Polita actione sinquit s. Thomas I. par. qu. 46. ar. I. ad rod, sequitur esse ius secundum exigentiam formae, quae est priueipium actionis. In agenti. hus autem per voluntatem quod conceptum est, di praedesniluni, accipitur ut forma, quae est principium actionis. Ex actioite igitur Dei atterna non sequitur essectus aetemus, sed qualem Deus voluit, ut scilicet haberet esse post non esse. Verum citariis Auctor inepte non obseris vavit, successionem esse in efferaibus a Deo roductis, quin inde sequatur aliquam suceesionem in Deo esse; in Deo autem nullam
Decessionem esse . quin inde sequatur nullam quoque dari posse in essectibus . ,, Nobis auistem cimuit s. Augustinus lib. ia. de Ciνit. is mi eap. i nu a. fas non est credere .
., aliter Deum a mei, quum vacat, aliter quum ,, operatur: quia nec assici dicendus est, ramiari quam in eius natura fiat aliquid , quod novis ante fuerit . Patitur quippe , qui assicitur , is di mutabile est omne, quod aliquid pati-
,, tur . Non itaque in ejus vacatione cogite.
,, tur ignavia , desidia , inertiar scut nec in eisis ius opere labor, conatus, industria. Novit M quielcens agere, & agens quiescere . Po- ,, test ad opus novum, non novum , sed semis,, piternum adhibere consilium , nec poenite ,, do, quia prius cessaverat, coepit tacere ,
M quod non secerat. Sed di si prius cessavit. M & postea operatus est, cquod nescio que iii ,, admodum ab homine possit intellisi hoe is procul dubio quod dicitur prius , de post
M rius, in rebus prius non existentibus , & p is sterius existentibus suit. In illo autem nona, alteram praecedentem altera subsequens muta. M vit , aut abstulit voluntatem , sed una eadem ., que sempitema & immutabili voluntate res, a, quas condidit , de ut prius non essent, egitis quandiu non fuerunt, & ut posterius essent, is quando esse coeperunt: hie eis, qui talia vi-
, dere possunt, mirahi liter sertassis ostendens cadhane sane rationem vellem , ut attenderent Increduli nostri temporis , qui tam saepe Ru dacter quaerunt, cur Deus, si bonum erat , quod fecit , In tempore fecerit quam nonis eis indiguerit, sed eas gratuita bonitate is condiderit, quum sine illis ex aeternitateis initio earente in non minore beatitate perinis mansit M.
306쪽
infinita scientia coniungitur, maximam persectionem habet si ergo Deus imia mutabilis est, quia omnia perfecte novit; immutabilitatem Divinae libertati,
praeclarissimum ornamentum esse, manifestum est.. Unde constat, neque sis pensionem. neque mutationem consiliorum ad libertatem requiri, sed eas caussie
sese determinantis quemdam defectum ei se, qui in Deum nullo modo cadere potest . Sicuti vero ex assernitate, ita etiam ex praevisione, atque immutabilitate Dei , limothetica tantum necessitas consequitur , quae libertatem non minuit. Tunc enim inter cauisam, & esseetium abibluta necessitas intercedit, quando unum sine altero esse non potest i nihil vero est extra Deum , sute quo ipse Deus esse non possiti itaque quamvis unaquaeque res immutabiliter a Deo praevisa sit; nihil tamen aliud a Deo ab lute necessarium est, quia haec immutabilis praevisio nonnisi ab infinitate , di perfectione Divinae cognitionis dimanat. Inde vero consequitur , ut hypotheticae necessitatis ipse Deus sibi caussa sit: nam quia propter infinitam, atque persectissimam , quam rerum omnium cognitionem habet, nihil novi ei accidere potest , semper vult quod ei se semel voluit i ergo perfectio Divinae cognitionis in caussa est, ut quae Deus vult, hypothetice necessiario velit. Ex quibus S illud quoque constat. liberum arbitrium ab hypothetica ne cessitate non tolli, neque minui r nam perfectiones sese mutuo augent, non vero destruunt, atque minuunt; sed Deus propter suam infinitam cognitionem hypotheticae necessitatis sibi caussa elli ergo . Sciso LION I.
Deum liberi eon ii esse dici debet, quamvis ejus voluntas sit immutabilis. Duo namque in consilio spectari possunt; hoc est, inquisitio, de te laus
ipsius inquisitionis, qui est determinatio. Inquisitionis terminus, seu determinatio , est propria, atque specifica ratio consilii; inquisitio autem propter impersectionem nostram in consilio requiritur quia proportionem meoiorum cum fine statim Videre non possumus. Unde nulla inquisitio quoad Divina consilia admitti debet. quia nihil est, quod Deum aliquo intervallo temporis latere possit. ia tamen propria , atque specifica consilii ratio in determinatione posita est, de Deus ad agendum revera sese determinat , inde consequitur , ut vera atque propria consilii ratio in Deo sit. Sicuti ergo licet scientia in nobis sit habitus per demonstrationem acquisitus; tamen in Deo est vera scientia, licet nulla demonstratia Va progressio in mente divina sit: ita etiam consilia in Deo revera sunt , quamvis inquisitione non egeat: nam sicuti rem demonstrare, est specifica ratio scientiae , ita eam determinare, consilii proprium est. Tunc autem consilia immutabilitati opponuntur , quando inquisitionem secum asseriint . Inquisitio enim ideo requiritur, ut, quid agendum sit, videre possimus a quo fit, ut, re peripecta, diversa ratione , ac antea, nos habeamus. Ceterum ubi nullus est inquisitioni locus, caussa agens semper eodem modo determinata manet . S C H ω a Qtiae Spinosa contra Divinam liber- pius homo, nune pro certo sibi fiam te, quod
eatem Ethicer I. par. prop. 29. propol.t. ι 3., ω in quaestione politum est. nunc quae sunt ma M Coroll. Prop. I . opponie, talia non sunt, ut nifeste salsa, evidenter vera esse supponit. Coa
ta iis solvendis immorati debeamus: nain i in sulatur ClarΚius de Exulistia Dei cap. Io.
307쪽
scuo LION II. On οστοηitur simplicitati Divinae . tuis quod Deus diversa, a que a se diffsimilia , immo inter se contraria velit. - omnipotens Deus sinquit S. Gregorius Magnus in Ezechielem lib. a. h
mil. s. nu. Io. quia sibimetipsi dissimilis non est, ea virtute videt, qua ,, audit omniar ea virtute creat, qua iudicat creata. Eius ergo S videre G,, mul omnia , administrare , conspicere. Nec alia cogitatione iussos adiuvat, at- ,, que alia iniustos damnat; sed una eademque vi naturae singularis, sibi sem- ., per indissimilis dissimilia dilimnit. Cur autem hoc de potentia creatoris a is miremur, qui virtutis eIus Ueiugia S in creaturis conspicimus p Natura qui . ,, pe luti , & cerae diveis est. Solis vero radius non est diversus, S tamen ,, quum diversus non sit, diversa sunt , quae in luto operatur, de cera et quia ,, uno eodemque siti ignis calore lutum durat. & cenam i iquat . Sed fortasse se hoe in natura luti & cenae est, non in ipsa Elis subitantia , quae in naturisse diversis diversa videtur operari. Omnipotens autem Deus in semet ipse ha- ,, bet sine immutatione mutabilia disponere, sine diversitate sui diversa agere,
,, sine cogitationum dissimilitudine dissimilia Drmare. Longe ergo dissimiliteris operatur dissimilia nunquam sibi dissimilis Deus, qui & ubique est, & ubi-M que totus est ,, . SCHOLION III. 20que etiam Divina voluntatis immutabilitati opponitur , quod Deus unam rem modo esse velit, modo autem esse aliam . Aliud est enim mutare voluntatem, aliud vero res diversas diversis temporibus subinde fieri velle. Modo hoc , modo aliud fieri , quispiam velle potest, quin a sita pristina voluntate recedat; ita quamvis progressu temporis multa, at. que diversa ego agam ; si tamen ea omnia antea determinaverim , in pristina me voluntate perstitere ecquis non videt Θ Ut ergo voluntas nostra mutata dicatur , aut Velle quis debet, quae antea nolebat, aut nolle , quod antea volebat. Hoc autem in Deo contingere non potest e nam S ipse quoque , quod bonum est, pro obiecto suae voluntatis habet i qua de caussa duplici omnino ratione contingere posset, si quidem posset, ut vel id vellet, quod antea nolebat , vel nollet , quod antea volebat; hoc est, aut quia aliquid ei bonum esse inciperet. quod antea non erat; aut quia aliquid bonum sibi esse cognosceret, qi l antea ignorabat: neutrum autem horum esse potest, quia Deus est omnino immut. b, lis Aiet. I. N a. quae. I. lib. I. , atque infinite intelligens s Art. I. quae. praecedentis H. Quapropter is sicut agricola ut ait Origenes lib. q. contra CH mr nu. ,, 69. pm diversis anni tempestatibus diverse agros , & ea, quae agri serunt, ,, excolit; ita Deus, qui saecula. ut ita loquar, tamquam agros regit. &, , moderatur, facit in eorum sinsulis quidquid huius universitatis bonum pollulat i,, quod sbius ut perfecte cognoscit, ita selus perficere poteli.,, Qua autum ratione dici possit voluntatem a Deo mutari, quando ex. gra. alicui, quem antea
diligebat, iratus evadit , ita egregie explicat S. Augustinus lib. a a. de Ozit. Dei
308쪽
I ei cap. a. nu. I. is Ac per hoc, quum Deus mutare dicitur voluntatem , is ut quibus lenis erat, verbi gratia, reddatur iratus, illi potius , quam ipse, ,, mutantur, dc eum quodam modo mutatum in his, quae patiuntur, inveniunt iis sicut mutatur sol oculis sanciatis, S asper quodammodo ex miti, et ex d is lectabili molestus eiscitur, quum ipse apud se ipsum maneat idem , qui fuit. - Num. a. Secundum illam vero Voluntatem sitam, quae cum eius praescienti xis 1empitema est, prosecto in coelo , & in terra Omnia quaecumque voluit, non ,, Bltim praeterita, vel praesentia, sed etiam futura iam fecit. Verum antequam
is vcniat tempus, quo Voluit, ut fieret, quod ante tempora universa praescivit, , , atque disposuit, dicimus fiet, quando Deus voluerit. Si autem non solum ,, tempus, quo futurum eli, verum etiam utrum fiiturum sit ignoramus , dic se musr fiet, si Deus voluerit et non quia Deus novam Voluntatem , quam non
se habuit, tunc habebit; sed quia id, quod ex aetemitate in eius immutabiliri praeparatum est votivitate , tum erit A.
NUM DIVINA voLUNTAS SEMPER IMPLEATUR, NEC TAMEN OMNIA , QUAE DEDI VULT , NECESSARIA EUADANT .
ET SI Divina voluntas semper impleatur, aliqua tamen libera , vel contingentia sunt. Id quemadmodum fiat. explicare aggredimur, quum dissicile ad
intelligendum videatur. Sit ENO. PROPOsirio . Dei voluntas semper impletur , inde tamen non consequitur, ut omnia , quae Deus vult, necelsaria sint. Prob. prior pars propositionis . Deus est prima , atque universalis caussa rerum omnium t fieri ergo non potest, ut Divina Voluntas non impleatur . Prob. consi omnes cauta secunda: a prima , atque universali caussa semper pendent ;alioquin neque illae cauta secundae cisent, neque issa prima, atque universalis rergo aliter, ac vult prima caussa universalis, non agunt: ergo si Deus est prima caulla universalis rerum omnium , quod ipse vult, semper impleatur oportet. Hinc fit, ut pGaeter Divinam voluntatem tunc quoque nihil accidat, quam do aliqua caussa contingens alterius caulsae effectum impedit ; quia sub online caussiae universalis utraque continetur. Etiam id, quod secundum unam rationem a Divina voluntate recedere videtur , secundum alienam illi subiacet: ita homo peccans, quantum ex sie est, a Divina voluntate reces it οῦ tamen secundum alteram rationem ci subiacet, quando punitur ca . Prob. altera pars Essicacia Divinae voluntatis non tollit contingentiam ab ipsis caussis r ergo non essicit, ut quae sunt contingentia , talia esse desinant. Prob. ant. Tunc aliqua caussa maximam effcaciam habet, quando non selum efficit, ut producantur effectus, scd ctiam ut ea natione pmducantur, qua ipsa vult r emgo quum Dcus aliquas cauilas contingentos esse voluerit, propter e scaciam v luntatis illius non solum a caussis contingentibus produci debent effectus, sed etiam contingenter, prout eis ex sui natura a Deo ordinata convenit et ergo tantum a cil, ut per efficacilm Divinae voluntatis causse desinant cita contingentes, quin potius contingentia illarum ex ipsa Dei essicacissima ordinatione servetur b) . m. I. M M .
309쪽
laedam ergo Deus contingenter , alia necessario esse voluit. Illae fit, ut aliquis essestis necessarius , vel contingens non ea potissimum ratione dici debeat,
quia caullam nece sariam, vel contingentem habeati nam tunc praeter intentionem Divinae voluntatis distinctio inter necessarium , atque contingens poni videretur. Quapropter praecipua ratio, cur cffectus sint necessarii, aut contingentes , ea est, quia Deus iis , quae contingenter evenire voluit. caulias contingentes, aliis autems, quae necessaria esse statuit. caussas necessarias aptavit. Caussarum ergo criniingentia , vel necessitas est proxima caussa contingentiae, vel necessitatis c&ctuum, Deus autem eli prima, atque principalis. Dices contra priorem partem. Sicuti Divinus intellectus se habet ad verum ; ita etiam Divina voluntas se habet ad bonum; sed Deus omne verum cognosciti erg etiam vult omne bonum ; sta non omnia bona eveniunt: ergo Dbvina voluntas non semper impletur . R., dii l. ma. , ita ut voluntas eodem modo respiciat bonum . quo intellectis verum . ne. . ita ut sicut obiectunt intellectus est verum , ita obicetum voluntatis sit bonum , con. Divinus ergo intellectus omne verum necessario Cognoscit ; non tamen Divina voluntas oportet, ut prosequatur omne , num e nam ,
uti alias diximus, res cognoicuntur , prout in eo sunt, qui cognoscit, & hac de caussa , quia Deus se ipsum cognoscit, res omnes necelsario cognoscit et at vero voluntas in rus fertur, prout sunt in se ipsis , S ideo quia in se ipsis nullam necessitatem habent, Deus e talem non necessario vult. Hinc autem ell, ut Deus non omne bonum , quod aliud ab ipse sit, necessario proicquatur . Semper tamen vere dici poteli , Deum velle omne bonum, quatenus vult seipsum , qui
est fons , & origo totius bonitatis saJ .
Cont. Ut voluntas Dei semper impleretur, oporteret, ut una caussa alteram
impedire non posset, sed una cauisa alteram impedire potest, ct revera impedit r
R., dissi mri, contra determinationem primae caussae, e . , dependenter a prima caulla, ne. Ello itaque una caussa creata alteram impediat ἔ quum tamen hoc non contingat independenter a Deo, qui est prima cauisa universalis, quae omnes secundas caussas tum impedientes, tum impeditas, ipsarumque etiam tum actiones impediendi. tum passiones respective si b se, ae in sua potuitate , di ordinatione continet, ideo praeter Divinam voluntatem nihil unquam illae MSunt. neque agere possunt. Dices contra alteram partem. Res contingentes caussam contingentem habere debent ; sed Deus non eii causa contingens: ergo nihil, quod contingens sit, ab co dimanare potest.
R., diit. mia, caussam contingentem proximam , mn. , remotam, atque
primam , ne. ma. I di dili. mi., non eli caulla contingens ex parte sit , c . , ex parte effectus, ne. Quod ergo caussam contingentem proximam habet , revera contingens es , quam Vis prima , atque remota caussa illius in se necelsariasFr nam unumquodque a sita caussa proxima habet, ut hac, vel illa ratione sit. Hinc quia Deus ad pulchritudinem totius, quae ex diversenim unione consurgit, caussas quoque contingentes et se voluit; ideo multa contingenter eveniunt, quam vis ipse sit ens necessarium ., , Unde videmus inquit S. Thomas I. coutr. Gent.., cap. 8 . num .3, , quamvis caussa remota sit necessaria, si tamen cauisa pina, p-O D. Thomas laud. qu. ar. Q ad M
310쪽
is pmxima sit contingens, effectam contingentem essie , sicut patet in his, quae
., circa inferiora corpora accidunt; quae quidem contingentia sint prelier cauia ,, sarum proximarum contingentiam , quamvis caussae remotae , quae lunt motus, , coelelles, sint ex necessitate. Contingentia autem, sive indigerentia, alia
eise potest ex parte caussae , alia ex parte ectinis. Haec ista est respectu Dei. quia Deus nihil praeter se ipsem habet , quod necessario velit ; illa vem , quia imperfectionem secum affert , uti pluribus exposuimus, quando de Divina libertate egimus , ideo Deo tribui non potest . Cont. od Deus ab aetemo voluit, necessario futurum est; sed nihil existit, quod non Deus voluerite ergo omnia necessaria sunt.
R., disti ma. , abselute sive simpliciter, ne., hypothetice, eon. Quae Deus voluit, infallibiliter quidem futura sunt, quia Divina voluntas semper impletur;
haec tamen infallibilitas non absolutam , sed hypotheticam tantum necessitatem secum affert, quae, uti sepius diximus, non ab ipsa necessitate rerum , sed ab immutabilitate , atque perfecta cognitione Dei repeti debet . Quapropter quae alia a Deo sunt, semper in fisa contingentia manent, quamvis ex parte Dei ne cessaria evadant, non quidem absislute , sed hypothetice . COROLLARIUM 23Ia plura mala moralia contingunt , inde minime consequitur non impleri Dicinam voluntatem . In peccato ergo duo distingui possunt i malitia, atque deformitas. & pe missio illiust malitia, atque deirmitas esse non potest . quin Divinae voluntati opponatur ; tamen permissio illius non est Divinae voluntati contraria . Nam ratio natem creaturam sui iuris factam esse , ex iis, quae Quaest. . huius lib. art. 2. contra Baelium fuse disputavimus , abunde constat r ii de vero quum contingat , ut , si velit. deficere possit, peccati permissionem Deo contrariam nullo moti esse, manifeste consequitur. Permissio ergo, quod ipsum peccatum antecedit. Divi nae voluntati nato modo advertatur. In eodem articulo illud quoque observavimus, Deum esse tantae virtutis, ut etiam de malo benefacere possit, atque in Vera benefaciat . Haec itaque ordinatio malorum in bonum finem, cli bonum, quod ad malum ipsum consequitur, quodque Deus effcacia suae virtutis operatur ca . Duo ergo sunt , quae a Divina voluntate in permitso peccato intenduntur; hoc est, Se liber usiis libertatis in creatura rationali, de illud boni m, quod sua virtute essicit, ut ex malo consequatur. Hinc etiam in peccato Divinam volun talem omnino impleri constat ; positive quidem , & quoad permissionem eius, di quoad illud bonum, quod effcit, ut ex peccato consequatur οῦ permissive autem quoad malitiam illius, quatenus quum homines liberi arbitrii esse voluerit, non impedit, quin etiam male agant. o Propterea namque sinquit S. Ac gullinus in
,, Encbiridion num .26. magna opera Domini exquisita in omnes voluntates ejuιτ,, ut miro , & ineffabili modo non fiat praeter voluntatem eius, quod etiam contra D eius fit voluntatem . inia non fieret , si non sineretr nec utique nolens sinit, sed , , volens t nec sineret bonus fieri male , nisi omnipotens & de malo facere ,, potat bonum ,, .
Neque Deum peccati caussam esse, vel directe, vel indirecte, vel pera