장음표시 사용
71쪽
Religionem tolli commine bonum impie queruntur. Nam aliquo cereo ossicio naturae lege homines teneri negant , omniaque ad privatam utilitatem reserunt i hoc autem 1hmel posito, si commune bonum non Omnino destruatur , non video 1
ne, qua tandem ratione destrui possit. Ipsi ergo sunt , qui per sua principia ,
prursus absurda ea quidem , di impia , commune bonum pervertunt: n in est ergo, cur per Religionem commune bonum sublatum esse doleant . Ceterum , per Religitalem ipsam ea etiam potissimum de caussa commune bonum conilituitur , atque confirmatur, quia ob eam Omnes in unum consentiunt, neque cutis
qua in liberum relinquitur, ut pro ει libito aut mente pervolvat , aut actione perficiat, quod sibi maxime placuerit . Si autem hominum animi hae ratione
In unum non conciliantur, non video, qua tandem conciliari natione possint. H
mines quidem aliquando falluntur etiam dum Religioni si a iudicia coni brinare leputant ; verum si aliquando obtentu Religionis peccatum eli, hoc non Rel gionis , s Q hominum vitium est. At dum ii die quoque Athei opponunt , insipientiam suam quam maxime produnt. Iam saepe diximus, nullam naturae legem ab iis admitti, nihilque propterea vetitum else , sed unumquemque facere posse , quod voluerit . Hoc autem semel posito , quot capita , tot futuras et se sententias , quis non videat piamque & agendi rationem divertan omnino esse futuram p ergo de consensio ne, quae requiritur ad commune bonum , aetiam omnino uiset ca . Verum qui Hobbesii astutiam , calliditatem , impietatem , malamque fidem in tradendis hisce doctrinae capitibus mille cupit, Moshemium consalat in D.morti System. Intellin. cap. 3. iee . s. s. 33. Longius enim quam par cit , si Praellare laoc ex proposito vellemus , disputatio mitra protraheretur. Illud vero praeterire non missimus , Hobbesii velligiis Baelium institiiseo , dum Religionem uti humanae secietati advertam inde acculavit, quia propter eam de multum humani Gguinis Diis oblatum fuit, ct saevissimae persequutioncs contra Christianum nomen excitatae fuere , di regna, atque provinciae inter se dia vice propter detensionem unius Religionis, immo etiam cives inter se bellantes extitere , ut hi unam , aliam alii Religionem tuerentur, ac defenderent. His omnibus, inquit Baetius , illud quoque adjici potest , hypocrisim , avaritiam, otium,
crapulam , inertiam , atque ignaviam , quae tolerantur in miniitris Religionis , quaeque lus manae societati plurimum detrimenti asserunt, nullum in syllemate Adie,
a Atti eum. lieet seeundum sua prin- omnes, quae seeundum Athe istas unicuique n
cipia propriam tantum utilitatem quaerat, et lain turaliter inest , deIiderium Dublicae utilitatis bona iocietatis curaturum Baetius dicit Tora 3. quomodo stare potest i Tamlem quae in bono operi par a. Repons aut Tun Provin- societatis, di publica tranqtidlitate uniuse eras par. a. ch. 27. quia in bono societatis, jusque propria utilitas continetur , talis est ι& in publica uanquillitate etiam propria uti- ut eam Athei juxta sua principia quaerere non litas continetur . verum inde primo refelli possint, quum semper id excludat , quod in potest . quia si propter pravas cupiditates de- le tuepe est , ineludat vero quod est ex te sderium propriae utilitatis tantam uim in nω- honestum , atque rectum . bis habet, ut propter illud contra commune th Tom. 3. Oper. par. 1. Reponue anahonum , publicamque tranquillitatem ii quo--d Mn P ine. par. 3. ch. Is Baetio aut enique saepissini e peccent, qui principiis Athei- contentit Tolandus in suo a deis semone , conitarum non sitit imbuti ; lon e iacilius Athei sentit Auctor Diso .PudMe. c Voltaereus , cst propter bonum privatum publicam utilitatem sentiunt omnes set me Iura tuli nostri temporis. contemnent. Deinde cuui voluntate ladeadi
72쪽
Verum modo ponamus; apud omnes in pretio esse sequentes Hobbesii leges r in thini naturae , hoc est naturaliter, dc antequam homines aliqua convenatione inter se mirentur . omnium adversus omues permum esse s spiciones , Ohellum omnium in omnes. ut ipse habet de cive j. r. 3. Ia. , ius regnandi inpotentia repositum . obligationem vero obediendi in iinbecillitate fundatam esse , uti cap. II. f. 7. , demum homines , ut multa alia omittam aeque impia , avi dius ferri natura sua , si metas abesset, ad dominationem , quam ad societatem , sicuti legitur cap. I. g. a. Rii iis fingamus cum Spinos a Tract. Theol. Politi cap. I6. sic putare homines r se neminem absque dola promii sunm , se iure , quod in omnia habet, cessurum , nisi ex metu maioris mali, Vel spe majoris boni i,, pactum nullam vim habere posse nisi natione utilitatis, qua sublata , pactum, , simul tolli, & imium maneret tandem unumquemque naturae iure dolo ago. ,, re posse, nee pactis stare debere nisi spe maioris boni, vel metu maioris ma-M Ii se . Hisce ergo positis principiis , atque apud omnes semel receptis , a Bactio quaero, quidnam tandem humanae secietati eventurum esse arbitretur λ - Deir,
, , here igitur alteri apposite ad rem nostram inquit Cicero de-lib.
se hominem hominis incommodo sem augere commodum, magis est contra n ,, turam , quam mors, quam paupertas , quam dolor, quam cetera , quae possunt, , aut corpori accidere, aut rebus extemist nam principio tollit convissim ho, , manum, δc secietatem i si enim sic erimus assecti, ut propter suum quisqtie se emolumentum spoliet, di violet alterum , disrumpi necesse est eam , quae ma. xime est secundum naturam , hi unani generis QAtatem t ut si unumquodqueri membrum sensium hunc haberet, ut poste putaret se valere, si proximi meinis bri valetudinem ad se traduxisset, debilitari, S interire totum corpus neces , se esset; se , si tinusquisque nostrum rapiat ad se commoda aliorum, detrahatque, quod cuique possit, emolumenti sui gratia , idcietas hominum , S com-
,, munitas evertatur necet se est . . . . Deinde qui alterum violat, ut ipse aliquid se commodi e sequatur; aut nihil se existimat contra naturam facere, aut in is gis fugiendam censet mortem , paupertatem , . dolorem, amissionem etiam lia
,, beromm , propinquorum , quam facere cuiquam iniuriam . Si ' nihil existimatis contra naturam fieri hominibus violandis; quid clim eo ditteras , qui omnino se hominem ex homine tollat λ Sin ii.giendum id quidem censet, sed multo il- D la peiora, mortem, paupertatum , dolorem δ errat in eo , quod ullum aut ,, corporis, aut fortunae vitium animi vitiis si avius existimet. Ergo unian de- , , bet esse omnibus propositum , ut eadem sit utilitas uni utatusque , de iniive ,, sorum ἔ quam si ad se quisque rapiat, dis luctur omnis humana consevitio ., Nam illud quidem absit um eli, quod quidam dicunt , parenti se, aut se tri nihil detracturos comminii sui caussa I aliam rationem esse civium reliquo. se rum. Hi sibi nihil iuris, de nullam secietatem communis utilitatis caussita,
,, satuunt esse cum civibus t quae sententia omnem icietatem dii trahit civita-M tis. Qui autem civium Rationem dicunt esse halacndam, ex temorum negant;
,, hi dirimunt communem humani generis liaietatem et qua si ablata , be ficen- ria, liberalitas , bonitas, tultitia funditus tollitur: quae qui tollunt, etiam advertis Deos immortales impii iudicandi simi. Ab iis enim constitii tam inter, , homines secietatem evertunt i cuius statutatis arctissimiim vinculum est, in a. ri gis arbitrari eise contra naturam, hominem homini detrahere commodi suiri caussa, quam omnia incommoda subire ,,. Haec omnia ex Etlimico hi mine erucri,
73쪽
exscribere voluimus, ut nimis magisque constaret, quam aperte eontra evidentissimum Iumen rationis Baesius deliret, dum impie contendit Atheos, qui nihil aliud, nisi propriam utilitatem . quaerendum tradunt . humanae societati non ad- verari. Venim quid homo Scepticus non ausus est, postquam partes Atheia rum defendendas suscepit apropter ,, hoc omne genus pinumm cui cum Cicerone loquente de tyrannis concludam: nam etiam . qui propriam utilitatem pro lege habent , crudelem tyrannidem super alios, pmut potant, exercent hoc, inquam, omne genus pellifluum, atque impium ex hominum commu- ,, nitate exterminandum esti etenim ut membra quaedam amputantur, si & ipse se sanguine, & tamquam spiritu carere coeperunt, di nocent reliquis pariis bus eoeporis; sic ista in figura hominis feritas, de immanitas belluae a communi tamquam humanitate corporis segreganda est . At illud quoque demus, non omnes, ted quociam tantum Athe illas Hobhesio, & Spinosae quoad ea consentire, quae ex eisiem modo retulimus . Anne Drtasse inde cons uitur Athelitas humanae secietati valde non obesse ρ Pr fecto, ne per eorum singula impiissima vi lata vagemur. illorum nemo unus est , qui nihiJ sui natura turpe, aut honestum esse non pmfiteatur saJ . Nunc vero iis omnibus omissis, quae sepra in Baetio refellendo disputavimus, ita contra ipsumi inii aliquid ex sui natura turpe, aut honestum esse putat, longe iacilius est, ut bene operetur hoc est, prout potest, alteri prosit, & a malo abiti
neat . ac ea selum de caussa nocumentum alteri non afferat) quam qui bene operatur, & a malo cauci, ne aliquod damnum ipse subeat, aut existimationem amittat; sed Atheissae ob ista se lummodo bene operantur, S a malo abstinent, qui vem aliquam Religionem habent, operantur, prout debent , non selum ut gravia damna declinent, atque apud alios in honore sint, sed etiam quia quamdam sepremam potestatem reverentur, & aliqua ex sui natura turpia. vel hωnesta esse, interius convicti sunt et ergo quamvis Baelio daremus, quod tametia falsum esse pluribus sit pra demonstravimus , Atheillas bene agere posse vel ut
damna evitent, vel ut propriam existimationem tueantur, semper tamen verum
est, eossem prae ceteris ad bene agendum esse infirmiores; 1 o qui ad bene agendum infirmiores sunt, ideoque pmmptiores ad malum , humanae secietati praeceteris ipsi nocent i ergo semper verum est, Atheisnum humanae societati infestimi esse. Maior constat r nam qui nihil turpe, aut honestum ex sui natura esse statuunt. nullas regulas immutabiles sibi habent propositas, per quas ad bene agendum excitentur, dc a malo retrahantur ἔ contra vem qui in e mirari s
sententia versantur, in sui natura insitas se habere putant , sicuti reveria habent, regulas honestatis, atque turpitudinis, a quibus sine siimmo scelere deficere non possint. Unde, ut ait Cicero de Finibus lib. a. se optimi quique permulti ob eam is unam caussam faciunt, quia decet, quia rectum , quia honestum ell, etsi nub., , tum consequuturum emolumentum vident , , . Et de Ossistis lib. 3. Itaque si , , vir bonus habeat hane vim , ut si digitis concrepuerit , possit in locupletum
se testimenta nomen eius irrepere I hac vi non utatur , ne si exploratum habeat se id omnino neminem unquam suspicaturum is . Multum autem humani sanguinis p pter idolorum superstitiosum cultum, effusium esse, α Baelio concedimus , S dolentes commemoramus ; verum non
Religionis, sed superstitiosae Religionis hic desuetus filii, quam etiam mimis A
ca Hae quoque de re laetius dubitavit Tom. 3. oper. Continuat. des Pens =. 1I4.
74쪽
theisino esse humariae secietati perniciosam, contra Baelium ita paucis demonias unus. Religio siperstitiosa facit quidem, ut multa absurda, atque etiam nomnulla impia in Dei cultu committantur ; ceterum non istum non patitur . ut unusquisque propriae utilitati tantum siudeat , quin potius in uno cultu , ob
vantia, atque caeremoniis omnes vult esse consociatos , timorem alicuius supre
mi Numinis cunctis aeque pmponit, legemque naturae supponit, qua recta praecipiantur, sint vero prohibita, quae turpia sunt; sed quia secundum prineipies ,Αtheismi pNria utilitas unicuique sequenda pro Pitur, potestas supremi, atque Divini Numinis nulla timetur, nihilque occurrere Potest, quod naturaliter turpe, aut honestium sit, Atheisinum esse pestem pemiciosissimam humanae secietatis jam evicimus i ergo quamvis etiam superstitio humanae secietati aliqua ratione eon. trarietur , tamen Athei sinus eamdem omnino tollit, atque destruit sc . Plurimum quoque humani sanguinis ab Ethnicis enusum iuit, ut Christia nam religionem de medio tollerent, si possent . Verum nihil inde Baetius pro
Atheisino concludere potest, quemadmodum constat ex enumeratione caussarum, ob quas Ethnici sanguinem Christianorum profundebant, quas quidem caussas e posuit Minarius in Praefati ad Acta Molor. Sincer, cap. 3. num. & 66.
Prima caussa filii Religio, hoc eli superstitio Ethnicorum. At enim I. stiperil tionis ea culpa sitit, quae nihil pertines ad veram religionem a immo id argumen tum oppugnat Atheos, quia superilitio Ethnicorum opponebatur cultui Entis perfectissimi, de quo nunc agimus r a. si Ethnici ob conservationem superstitionis multa millia Christianorum interfixerunt; Atheistis quidem, si rerum potirentur, multo plus humani sangitinis effundere liceret, utpote qui quavis de caussa quo. ties commodum , & utile fuerit . quidvis cuilibet in alios licere stamini. Ex quibus sequitiae, superstitionem damnosin quidem esse secietati, sed multo ma-
a Idololatriam eri Atheismo deleti
rem pluribus contendit Baetius, quae nunc breviter consurabimus. Tom 3. Operi par. r. μην overi L II G pugnat auctoritate Patrum , qui asserunt Idololatriam esse gravissimum omnium peccatorum , quia , ut inquit S. Thomas a. a. qu. 9 . ar. 3. idolatra , quantum es dae Ie. Deis alium Deum in mundo , minuaena honorem tuum ; quo testimoitio etiam Baetius uti tur I verum Atheus Divluum honorem, immo ipsum Deum omnino tollite ergo. Idolatria itaque est gravissimum omnium peccatorum, qvie admitti possunt ab iis , qui aliquam rei, ionem liabent. Dum ver a II. conten
it idolatras quodam sensu Atheos diei posse,
sibi eontradicit i hoe enim iacit . ut idola tria perversiatem evineat: ergo secundum Ieges argumentationis de majori Atheismi perversitate se eonvictum esse demonstrat . Mautem I ig. & Dei ignorantiam invineibilem
esse posse , & Idolattas plura supra Atheos non
habere , per quae a multis peccatis retrahantur, salso supponit. . IIs. milius veram fidem amplexurum esse Allieun , quam Idmlatram inde dedueit , quia facilins quoque de aliqua opinione contraria Cartesio , aut Aristoteli ille persuaderi potest, qui neutro θ-stemati addictus est, quam Cartesianus, vel Aristotelieus: at vero prae omnibus difficilius Aristotelὶs , vel Cartesii placitis adhaerebit , qui Pyrrohiimum profitetur ; sed tales sunt Athei
quoad Dei existeutiam I ergo. β. Ia I. ex ea quod aegre relinquantur, quae aeutius rete is sunt, di Aellius Idolatram prae Atheo veram fidem amplexurum esse inepte inferar quaeatai ratione Idolatra ad idolatriam, eadena etiam Atheus ad Atheismum est affectui, ille autem id amplius habet, ut Divinam quamdam potestatem agnoscat , cui subjiciatur . I a. contra ea, quae demonstravimus. quoia dispositionem mentis, ες cordis Atheos prae Idolatris deterioris conditionis non esse falso eoutendit. Tandem dum ν. I 33. , di seq. vult suadere per Atheismum necessario non induisci eorruptionem morum , id unum evincit, etiam Athe istam recte Vere Dosse , dum ta mea Atheismi principia non sequatur et quod etiam nos fieri posse comedimus. De hoc at. tumenti genere δgit M.que Tom. 3. Oper.
des Rag. s. 76. seq. His tamen diutius Minotanduin ma esse putamus.
75쪽
gis Athei sinum . Alia caussa perse cutionum contra Christianos fuit . uod me
caliminiam insimulabantiar multorum flagitiorum saJ i ex hoc autem capite id talum se utur , quod verissimum est, calumnias esse pereiciosas secietati , & v tu. hominum. Alia filii caussa, quod Christiani recus-nt interesse sacrificiis Eth. nicorum , dc ludis publicis, atque iurare nollent per genios Imperatorum i sed haec caussa kre non differt a prima, de qua iam diximus. I andem , , privata odia, ct avaritia magili ratuum. S praesidum, qui stib Religionis specie ,, Christianorum facultates rei in fiscum , vel in proprios usu convertebant is ut inquit Ruinarius lae. ita , ite ite invidia Sacerdotum, id Qtummodo probant, Odia, avaritiam, S invidiam obesse soci enati, per easque Ethnicos Chrissianis iniuriam feeit se. His omnibus addi potest crudelitas Imperatorum , ut Neronis , & Domitiani, ex quorum crudelitate Atheismus nihil sibi proficere potest contra Religionem. Frustra igitur obiicitur sanguis Christianorum ab Ethnicis es fusus. Contra vero quia plurimum prodeit sibili publicae , & communi secietati .
constanter defendere veritatem, & ab ea propugnanda ne ob mortis quidem in tum desiliere , inde fit, ut martyria C Ilianorum praeclarum testimonium Religioni perhibeant, atque ostendant, eam etiam ob hoc maxime utilem esse communi secietati.
Sed quod umini Atheis nostri temporis ad sitam impietatem cumulandam deerat, id nuper Volt aereis ausus est bJ, Religionem Christianam inde accus re non dubitans, quasi plus humani sanguinis per Chrissimos, quam per Ethni-ms cstusum fuerit . Licet autem non facta commemoret , sed sulpiciones invia diciti commoveat . facile refellitur . Nam si de privatis homicidiis loquitur , r. Christiana Religio homicidium gravius prohibet , quam Ethnicorum legibus prohiberetur, quibus & silicidium , & artes gladiatoriae. & similia monstra per mittebantur . a. pHvata homicidia a Chesltianis patrata , contra leges Christia nismi patrata sitnt, & hominum vitia fuerunt, quae principiis Christianae Religionis directe opponuntur . 3. si habeatur ratio durationis temporis , extensionis regionum , dc multitudinis hominum , sine ulla comparatione longe malae numerus homicidiorum reperietur in quolibet flatu Ethnicorum . Ita si de privatis homicidiis loquitur, suo gladio ipse Volt aereus Iugulatur. Si autem loquatur de bellis, falso item Iactati bella enim proprie pertinent ad rationem Imperii , quae est alia a ratione Religionis. Deinde per Christianam Religionem tolluntur multae calici bellorum , quae a falsis religionibus permittebantur, ut vinditiis, acquirendi cupiditas Sc. ; si quando autem Christiani propter huiusmodi caussias bella gerunt , agunt contra principia suae Religionis. verum Voltaerei QRictio , sive de homicidiis, sive de bellis loquatur, contra Atheos faciti si enim Christiani, licet sua Religione prohibiti, tamen humanum 1anguinem aliquando seu privatim , seu publice iniuste effuderunt ; quanto magis effudit sent Atticillae , qui se nulla leae , ac religione a caede prcthiberi putant λ Atheistae ergo contendentes Religionem contrariam esse humanae societati non Rium nihil concludunt , sed etiam quae opponunt in delansionem sui erroris , nihil Atheismo humanae cietati penaiciosius esse demonstrant. Postremo si Volt aereus loquitur debellis pro Christiana Religione sit sceptis, ejus algumentum si quid probaret, si-- mi il o De vario, atque multipliei genere dite Mamaei, Ius differuit Orio in Aritiquit. calumniarum , quibus Ethnici sulit tholitos ho- Carisian. lib. I. cap. 3.mines insectati, multa praeclare, atque eru- θὶ D suis A Lonis XIV. cap. 324
76쪽
mul quoque evinceret, quamcumque iustam defensionem regnonlminimicam esse humanae societati, quod est manifeste fallum . inium ergo ad secietatem , & s licitatem humanam plus referat Religio , quam politia civilis , ut supra eviciamus et si ob hanc tuendam , 5e servaiaum ius suum & stipplicia in in edita.& hostium interneciones defensionis callisa factae , secietati utilia revera sunt 3 quanto massis ea, quae pertinent ad defensionem Religionis p Si autem putat huiusmodi bella non convenire cum Religionis principiis , iam Religionem supponit; neqtie oppugnabit Religionem , de qua nunc quaerimus, sed vitium, ut ipse putabit, Religioni contrarium i quod licet sit omnino fallim saJ, tamen quia spectat ad aliud genus quaestionis , illud nunc omittimus , ne a proposito longius digrediamur. Si autem iccirco quod inter miniit ros Religionis aliqui quandoque hypocriatae, aut inertes . aut avari sunt, inde Religionem Athei accusant, reliquum est, ut etiam tribunalia tollant, quia iudices nota nunquam stat iniusti ; & principatus,
quia principes sua poteitate a liquando abutuntur ; atque mercaturum , quam tantopere extollere sibi videntur, quia mercatores cipe fraudem faciunt; uno verbo omnia minera. & ossicia Reipublicae . quia nullum eorum est , in quo homines aliquando non peccent, di secietati noceant . Atqui haec sunt vitia hominum , , quae declarant humanam infirmitatem , S pravitatem , non autem inclarum ,
quae secietati salutaria sunt . Si vero elle otios, , qui Religioni praesunt , inde
putant, quia a civilibus muneribus vacant; exterminent de Republica ex. gr. I risconsultos, quia vacant a militia , & siugillatim omnia alia munera, quibus qui incumbunt, aliis non dant operam. od si e eontra oportet singula munera assiis professioribus exerccri, ut ex omnibus ς fletur utilitas communis secietatis ,
quanto magis Religionem , ex qua felicitas hominum supra alia omnia pendet FDenique si coniurantur his loriae omnium temporum , mani Bite apparet , nullum esse genus hominum, quod aut plura, aut illuliriora exempla virtutum prodido. rit , quam Ecclesiastici r qui sive scientiis excolendis, sive docendis hominibus, sive suis rebus gellis , aut dictis communi secietati insigniter servierunt. Et plerumque aliis otio , luxuria, luxu, aliisque vitiis tum sibi, tum communi s i
tati nocentibus ; Ecclesiastici, licet eorum qu r.e nonnulli suo vitio peccent, plerique tanasn multis modis navant utilem operam communi stat elati . sed quia talongum e stat Omnia persequi, modo unum tantum commemorabimus et si quis computet aut labores pro communi utilitate ctiam gratis tolleratos, aut libros, qui hus a multis retro faeculis usque ad haec tempora scientiae excultae , de memoria vetustatis conservata est, reperiet multo maximam partem Ecclesiasticis a ceptam esse referendam . Qiod idem dicimus de illustribus exemplis tum ,
patientiae , S parcitatis, quae avaritiae , tum soli virtutis, quae hypocrisi op
77쪽
rationem eamillofam , ineptam , sibique ipsi repugnantem esse per se constat ; contra Christianorum sinceram . solidam , sibique ipsi
Nam si quis Atheorum argumenta cum solutionibus conserat , animadvertet defensionem Religionis contineri uniformi, S constanti doctrina . eademque cum bono 1ense , S cum congenitis humanae menti honestatis, di aequitatis principiis sua sponte contentiente I e contra Atheorum argumentationes cavillos is , leves, de pueriles' etiam prima specie apparere ; diligentius aulcm examinatas , Veritati historiae, & communi sensui, omnibusque principiis honullatis , humanitatis repugnantes deprehendi, nullamque 1bliditatem , di cohaesionem habere. Ita in hac omni disputatione natum perpetua . atque intima vox exauditur ,
quae tellati tr se indigere praesidio Religionis ad tuendam societ atem hominum , a Atheismo autem tamquam a sila pemicie abhorrere. Denique illud addimus riuria secietatis. & ossicia singulorum hominum , ex quibus constat sequias , a nullo philosaphori im neque tam certo , neque tam ordinate , aut salubriter umquam esse praescripta , sicut a Christiana Religione , uti ex. cavi. ex epistolis Pa li perspicue constat. Scuo LIONI Ladiamvis utilitas , quae perciperetur ex eo quod rem aliquam esse praeseponatur , non efficiat , tu res illa sit ; non tamen inde sequitur , illud argumenti genus contemni posse. quod ad demonstrandam existentiam Dei ab hominum uilitate ducitur , uti Epistolarum Pbilos pbicarium Auctor ,
seu Vestaereus ep. 2I. uum. F. inepte contendit.
mandoquidem, uti Iam demonstravimiis, semel ac Deum non existere asmittatur , milerrima esset cuiusvis privati hominis conditio . & tum naturalis . rem civilis societas destrueretur r quumque alienum omnino sit a ratione tam, miseram uniuscuiusque conditionem statuere ; atque sine naturali, & civili δε- cietate humanam vitam sἴbsistere non polis, aliunde certissime constet; inde consequitur, ut dissi tendum non sit, Deum esse. amvis ergo primum, atquerraecipuum hoc argumenti genus esse non dicamus, quo Dei existentia demo stretur; tamen & ipstim quoque sitam ad persuadendum effcaciam habere, aequo Iure contendimus. Hoc quoque in illa argumentatione peculiare est, ut per eam ad veritatem perspiciendam homines attentiores reddantur: nam quum Vci siummum bonum cum Religione coniunctum, vel silmmum malum, si sine Religio ne sint, ob eorum ocustos proponatur, fit , ut in rem illam diligentius inquirant. Unde haec quoque argumentatio contra Atheos prudenter adllibita semper fuit et vel existit Deus o vel non existit i si existit, & tamen ipsi existere non credunt; plura ab eo mala in hac vita, & multo graviora in altera eisiem impendunt: si non existit, de tamen ipsi crederent existere; nulla tum in hac , tum in altera vita mala uis impenderenti ergo Atheiularum conditio prae ceteris Ora nibus deterior cst. F. II.
78쪽
ALterum morale a mentum modo proponamus , quod ex consensione mistium deducitur: hoc enim argumenti genere quum semper eontra Atheos pugnatum fuerit, a nobis quoque illud adhibendum esse putavimus. Paomnietio. Falsum eli extitisse, aut modo exillare gentem , qtae sine ulli Religione fuerit, aut sit , nullumque silpremum Ni men agnoverit. . Antequam propositionem demonstremus , advertendum est, eos tantum carere Religione diei recte posse, qui nullam superiorem naturam cultu, atque venenatione dignam agnoscunt. Unde fit, sicuti Cudwonus in Psemare Intel- DEI. cap. 3. F. 3o. monet , ut ii omnes , qui naturam tantum corpoream admitatunt , Atheis accenseri non debeant. Nam licet omnia materia constare illi putent ; tamen si intelligentem, atque sapientem quamdam naturam in materia inesse constituant, quae rerum universitati praesit, atque honore , ct cultu digna sit; non lieet Athei simi notam eisdem assingere . Atheista enim simpliciter ille dicutur, qui nullam Divinitatem cultu, atque honore dignam agnoscit. 1ymb. propositio . Et quidem ut certius constet de illius veritate , singulas nationes, praecipitatque sectas lyhilosophorum, qua maiori fieri brevitate poterit. percurramus. Iudaeos ergo, ut ab antiquioribus exordiamur, nunquam sine Religione fuisse , quoniam apud omnes in confesta est, demonstrare non aggrediamur. In eadem persuasione etiam nationes illae fuerunt , quae olim barbarae di. cebantur, apud quas philosophia Barbarica, graeca longe antiquior, quidquid nomnulli contra dicant, in usii, ac pretio fuit. Hiriusmodi sunt Chaldaei , Persae , Indi, Pluenices , Thraces , Arcadcs , AEgyptii, AEthyopes , Lybiarum populi , nec non Scithae , aliaeque Arctoae gentes. A Chaldaeis exordiamur, quos antiqui mum est doctorum gentis, tradit Cicero lib. I. de Di inat. Hos in Religione cultuque Divinitatis omnium sapiemtistimos habitos fuisse. Eusebius Demost. Evang. lib. 3. num. 3. ex hoc Orac lo , quod resere, recte eolligiti,, Solis Chaldaeis sapientia contigit, atque se Hebraeis, qui ex se genitum regemque Deumque
, , Pura mente colunt, utque unum numen adorant.
Hinc etiam eorum suilla doctrinam et esse Deum regem omnium, e vi providemtia ordo ornatus linivra sortim factus sit, non solum Di tari Siculi testimonium , quod eiussem lib. a. legitur, sed citam quae cx vetustis monumentis Praep. Evang. lib. Eusebius tradit, manifeste suadent.
A Chaldaeis non Alum Babylonii, & Assvrii , sed etiam Magi, qui in .
Perside , Media , & Parthia inclaruerunt, edocti tuere, quorum in hisce regnis nanta erat auctoritas, ut cuncta illorum consilio agerentur saJ. Magi autem intres classes divisi erant; & quamvis omnes ad Divinum cultum deliinarentur ;nonnulli tamen quae praecipua , alii autem curabant , quae inseriora erant LbJ. Hinc Laertius lib. I. in Proimio ex Clitharco refert l,, Chaldaeos Astroilomiae , F a ri prae
79쪽
, , praediistionibusique vacare t Magos in Duorum cultu , sacrificiisque , ae preeibus ita versari . quasi seli ab iis exaudiantur se. Ut autem Bruherus I M.
crit. Philosopb. Tom. I. lib. 2. cap. 3. s. s. ex Utiquis monumentis recte colligit , Magorum inllitatum , atque auctoritas toto illo tempore petituravit , quo imperium t ersarem floruit. Eo autem per Alexandrum Magnum extincto, pii fimum auctoritatis amiserunt, non tamen Ordo illotum sublatus omnino filii: nam tempore Muhamedis adhuc supererant, & ab ejus sectatoribus ad maris Indiei oras , extremosque Persidis fines eiecti iunt. De Indis vero , eorumque Brachmanis haec apud Philostratum de Vitilla Apollonii Danaei cap. q. leguntur . inam igitur , & quales viri , de quo;, pacto inlitti iti tumulum habitent, ipsemet narravit Apollonius. Nam in orati, ne quadam earum , quas apud AEgyptios habuit , sic ait i vidi Indos Bructa manos in terra habitantes , edi' non in terra , eir MArie momotis munitos, O n Ahil pobsidentes, Gl omnia potius. Et haec quidem ipse, tamquam Lipiens , ,' scripsit oesultius . Damis autem , inquit. Brachmanos ipf, humi dormire, , , herbis tantiun super humum stratis , quas quum altius interdum cumulent, evenit, ut duos se e cubitos a terna elevati ambulent, non miraculi , aut ambiitionis caussa hoc enim crimine viri illi carent sed quia quaecumque a terra sublati sacrificaverint , ipsi Soli gratiora, magisque tali Deo convenientia , sese faetii ros arbitrantur .... ipsi isitur Solem illum interdiu precantur, ut horias, quas circumvolutione sua metitur, opportunas, commodasque , &propitias Indorum ter e mittat. Metii autem eumdem adorantes supplicant , ne per noctem indignetur, sed sc manere velit, sicut ab illis habetur is . are Indonim dogma fuit: is Duum esse lumen, non quale quis aspicit, aut , , qualis Sol, vel ignis, sed esse Deum λἰγον , non articii latum sermonum, ,' sed illum cognitionis, cuius ope occulta notitiae mylleria cemantur a 1 ipienis tibus. Hoc lumen 1 3los videre Brachmanos , quippe qui seli opinionum viso nitatem, quae est tunica postrema animae , abiecerint se . a Phoenices quoque , qui antiquissimi sent, suasque colonias in plures Eur pae , & Asticae partes deduxerunt , Religionem aliquam habuisse , certum est.
De 'iisdem haee apud Pausaniam lib. 7. legimus: LbJ In hoc Esculapii templo,, altercatio mihi fuit cum Sidonio homine , qui de rerum Divinarum peritiores esse Phoenicas, quam Graecos, contendebat ἔ tum vero S inter iplas aiebat M aEsculapii patrem Apollinem celebrari, matrem Vero ei mortalem fuisse ne- gabat o . Deinde a Tyriis , qui Phoeniciae populi sunt, Herculi divinos h nores habitos fuisse, Strabo Geographicorum lib. I 6. hisce verbis tradit et colitura pud eos Hercules mirum in modum. De Thracibus idem Strabo Geographic. 7. non multo post ab initio eos non secus, ac Getas, maximum rerum Divinarum studium habuisse tradit. Pausinias vero lib. s. solertius enim , inquit, Thraces Macedonibus genus , est' in Diis co- tendis haud quaquam pari neglectu. Apud Arcades sit perstitiosissimam Religionem suisse , auctor est Pausanias lib. g. D Ager est , inquit, in Lycaeo , quae Crete a vocatur , ad laevam luci, qui Apolis lini sacer est , cognomento Pharnasio. Hunc esse locirm , in quo sit educatus,, Jupiter , non autem Cretam iussitam , contra Cretensium sermonem conten. dunt
80쪽
,, dunt Areades. Nymphas etiam nominant , quae Iovem nutrierint ... Est in ,, Lucaeo Panos etiam fanum condense circumieptum loco ... Mons ipse Lia is canis multa , quae visentes admirentur , habet r hoc inter cetera i Area est
,, Lycaei Iovis , quo hominibus non est accessus et si quis . loci Religione eon
,, tempta, introierit, necesse omnino est eum intra annum vita excedere,, .
Ab Asia , finitimisque populis in Asticam trajiciamus. AEgyptii primo o
currunt , qui inter antiquiores sapientes habentur. Hos autem inter Atheos non esse computandos Moshemius in CudWorti System. Intem cap. q. f. Io. praeelare demonlinavit, ac supremum Numen ab iisdem admissum eme, mani sellum effecit . In eo autem omnes consentiunt, ut aliquis Divinus cultus apud illos in usit uerit ; ae proinde inter Atheistas computandi non sunt. Eos veri Dei notitiam ,
non habuiise , aliqui tantum Volunt , inter mos praecipue est Eusebius Prae Evang. lib. I. cap. q. Ceterum bus materialibus , & praecipue seli , lunae , stellisque coelorum Divinum citi tum cos adhibuille , nullus sane dubitat . Haee vero apud Pausaniam lib. a. de iisdem lcguntur . . Fuisse Vero illis temporibus,, signa omnia e ligno , & in primis , quae AEgyptii fecitant, crediderim O. Et lib. 7. - Ipsum sane simulacrum non iis , quae arain a vocantur , non Attia, , cis , non poliremo AEgypriis, Vel aliis quibusvis elaborate factis eonsimile Strabo Geograph. lib. II. is Ad flumen Hermopolis, is=uit, deinde Gynae poli, ,, & Gynaecopolitana praesectura I deinceps MOMemphis , & Momempli itica pn,
se fetaira . Inter iure lunt sessae plurimae in Maraeotim emittentes Momempliuis tae Venerem colunt, di sacram vaccam alunt, quemadmodum Memphitae Apimis N Heliopolitani Mnevim. Ii enim Dii Fud eos putantur. Nam multi & in
is Delta, de extra Delta, alii marem, alii feminam bovem alunt , qui tamenis non putantur Dei, sed sacri. Ultra Momemphim sunt nitrariae duae , quae ni ri trum plurimum ferunt, unde Nitriotica praefectura est. Hic Serapis colitur, , . In interioribus Asticae parti raEthiopes Occurrunt. Hin autem pleraque tum Religionis, tum eruditionis capita cum AEgyptiis communia habui me , certum est. Inde vero siequinii , vel AEgyptios ab AEthiopibus, ut nonnulli putant, vel isto, ab illis eruditionis semina accepisse , sicuti alii probabilius contendunt ca) . Stra ho Geograph. lib. II. nonnullos eorum , qui Versus Zonam torridam habitarent Atheos eme assirmat. Hoc tamen non ita accipi dcbet, quasi nullam Religionem habuerint, sed quia a moribus ceterorum aEthiopum differrent, qui ira Vptiam more sub variis imasinibus Deos colebant, uti Vosso de uolatria gentium lib. i.
cap. I. , SBrukero in Hist. Crit. NιL Tom. I. lib. a. cap.8. g.q. placuit; non vero quia , ut alii volunt, Solem execrarentur , quando tur, di occidit. Alios pitare restre Strabo Geuripb. lib. 17. ,, Deum alterum immortalem, alterum mosis talem: immortalem quidem eum , qui rerum omnium caussa sit e mortalis ve-- ro apud eos incertus est, ct nomine caret; sed frequentius eos, a quibus be. neficium acceperunt, dc Reges, pro Diis habent is . Hoc autem AEthiopea ab Myptiis accepissie videntur, quum & ii quoque non solum immortalem , sed etiam plures mortales Deos colerent. inlidquid tamen hac de re sit, de eo ce te dubitari non potest, AEthiopes in colendis Diis fuisse religiosiores. Lybianim quoque populos Manes Deoi esse 'rare; per eos destrare a eos uoracula consulere. O precari, Pomponius Mela lib. I. cap. . tradit Neque certa monumenta desunt, quae Septentri aes quoque gentes in as