장음표시 사용
81쪽
mittenda aliqua Religione consensisse demonstrent. Η κ constat de Huperboreis, quo nomine Scythae praecipue intelligunti ir , ut Clemens Alexandrinus in cibo tuti ad Gentes ex tuitimonio Apollodori, S Callimaehi resert: qui etiam de Re ligione Scytharum haec habet. is Qua ratione mihi quoque videntur valde mururi ti cum stilo ense apposito tamquam Marti sacrificare . Est autem hoc Scy-- tharum , sicut dixit Eudoxus in iecundo de Ambitu . Ex Scythis autem Sauro, A matae, ut leasius ait in opere de Mysteriis, adorant acinacem is . De Getis haec Strab a tradit Geograph. lib. 7. - Ceterum rerum Diviis narum thidium hac ipia in gente plurimum eise , ex iis , quae loquutus est , , Posidonius , haud abroganda fides ell. Nee non ab animantum esu abitinuisse Religionis gratia, non negaverim, sicut & reliqua tradit historia, . De Religione Gallorum dubitari non potest. Haec enim de Gallorum inubdibus Julius Caesar lib. 6. de Bello Gallico tradit. Illi rebus Divinis intersent,
is sacrificia publica , ac privata procurant , religiones interpretantur : ad hosis magnus adolescentium numerus , disciplinae cauisa , concurrit, magnoque iiis sunt apud eos honore . Nam fere de omnibus controversiis publicis privatisi
, , que constituunt; di si quod est admissum facinus. si eaedes facta , si de hae-
, , reditate , de finibus controversia est , iidem decernunt a pmmia , poenasque is constituunt . Siquis , aut privatus . aut populus , eorum decreto non stetit. se sacrificiis interdicunt .... Druidarum disciplina in Britannia reperta, atque ,, inde in Galliam translata esse exiis matur , di nunc qui diligentius eam rem ,, cognoscere Volunt, plerumque illo discendi caussa proficiscuntur is . Germanos quoque , omnesque septentrionales gentes per Cimbriam , Daniam , Succiam , atque Nomegiam disti ias , Religionem , atque Sacerdotes habuisse viri eruditi demonstrarent a). Tandem neque etiam Etrasci, Romani , atque Gmci Religionis expertes
fuerunt. Qiol spectat Etruscos, ex Senecae ictimnio P vi. lib. a. cap. 4 I. haec res certo colligitur. Idcm constat ex Turrent, sive Tu1ci cosmogonta , in qua habetur , uti apud Suidam V. Tυρρννία legitur i opificem rerum omnium Dei duodecim annorum millia unitersi hujus ereationi impendisse. Romanos autem nedum sine Religione, sed superstitiosiores in ea fuisse, ex Titi Livii h litoria. ut reliquos omittamus, unicuique compertum ulla potest. Tandem Theogoniae, quas Gαci veteres scripserunt aliquam apud eos semper Religionem futue, dubitare non sinunt. Nam quamvis cum Brukcro Himcrit. Nilosopb. Tomo I. Par. a. lib. I. cap. I. f. 8. fatear. multam in The goniis obscuritatem esse, & varias, atque inter se di:sentientes opinionxs contineri ; tamen multa in iis ad Deos spectantia tradita filii se , negari a numine poterit. At & aliud quoque huius rei argumentum inde suppetit, quia non solum Latini, sed etiam Graxi Poetae tum quoad iustos tum etiam quoad impios alterum poli praesentem vitae statum admi utrint. Nam quamvis hac de re multa fabrili se confinxerint ; tamen rei summa haee una apud omnes semper fit it , ut illam altera vitae conditio consequeretur, quae vel miseriis , vel felicitate plena undique esset. ino semel constituto, etiam supremum Numen agnoscere debuerunt, qui summa poteitate omnibus praeesset, ct bona Iuliis, impiis vero mala retribueret.
Omnium gentium communi consensui etiam Philos hi consormes fueriint.
82쪽
Tamen quia per singulas sectas inquirendo vagari , nimis longum esset , quid
potissimum ' inis , edi Italica sectae , a quibus ceterae deinde promanarunt, de Religione senserint, expendendum aggredimur. Illius Thales Mi Iesius, unus ex septem Graeciae sapientibus, istius vero Pythagoras Samius auctor filii . Thal tem ergo , quamvis recte de Deo sensisse dici non possit , tamen Atheistis a censendum non esse cum Brukcro saJ propugnamus, qui , illius doctrinae eapbtibus ad examen revocatis , rem illam optime consecit . Et re quidem vera caussae materiali , hoc est , aquae , callitam effectricem nationalem , hoe est , Deum adiimxisse Thaletem , non Iesum ex Plutarcho de Placitis Philosophor. lib. I. cap. 7. , & Laertio lib. I. de Thalete, sed ex iis quoque evincitur , quae idem Τhales de Deo praeclare disputavit, uti apud Laertium laud. loco, Ec S. Clementem Aletandrinum Stramarum lib. s. legem est . Perspicua quoque haede re duo Ciceronis testimonia sunt r unum habemus lib. I. Natura Deorum , quod liuiusnodi eit; se Thales Milesius, qui primus de talibus rebus quaesivit, , aquam dixit esse initium renun ; Deum autem eam mentem , quae ex aqua is cuncta fingeret, , . Alterum lib. a. de Legibus , in quo haec Thaletis placita refert r homines exillimare oportere , Deos omnia cernere : Deorum Omnia is esse plena i sore enim homines cassiores , velutique in fanis essent . maxime , , religios hs is . Qiria ciso Thales non de metaphysicis , sed de physicis mundi principiis agere inllituit , inde fictum fuit se actitror , ut nonnulli inter Atheos eum immerito retulerint r nam quum de caussa physica sibi agendum proposuisset, non est, cur Atheus haberi debeat, si metapvhsicam omisit, pωcipue quia hanc quoque admissam ab eo fuisse , aliunde conitat. Pyllirgoram avium multa praeclara de Deo , Divinoque cultu tradidisse, quae Iamblicus tradit in vita illius , neminem dubitare sinunt. Nonnullos Philothphos , qui sine omni Religione fuerint, ab hisce quidem sectis subinde extitisse fateor; tamen quum prae ceteris contra sentientibus se per pauci omnino fiteri Κ, eorumque auctoritas, si quae aliquando fuerit, diutius non perduraverit, non est, cur propter eos quisquam consensionem omnium Philosophorum quoad Religionem aliquam admittendam sublatam esse contendat Illud ergo tantum modo supereti , ut videamus , num gentes hodie quoque in aliqua Religione admittenda consentiant. In tota universitate mundi Chri. stiani , Judaei , Muham edani, Idolatrae, modo obtinent. Ac Christianos, quidem, Iudaeos, Mullamedanos , Religionem profiteri, nemini dubium esse potest. De Idolatris ergo tantum, necessc est, ni inquiramus. In orientali Asae parte Sunarum gens potissimum occurrit. Huic vero , si nonnullos ex sueta, quam Li teratorum vocant, fortasse excipias, Atheismi nota simpliciter inuri non potest. Nam , uti Brii herus Hist. Crit. Philas Tom. 3. Pcriod. 3 Par. a. lib. 3. cap. 3. s. a I., expensis omnibus, quae de eorum domina circumferuntur, recte monet, Athei simpliciter dici non possunt, quia & Gelos colunt, & Divino Spiritu eosdem animatos eise censent. Aliorum quoque multorum testimonia idem confirmant M. De Iaponensibus celebre telis nium occurrit in epistola a S. Francisco Xa-
verio scripta, quae, ut apud Emanuelem Acosta lib. I. Ep. legitur, ita habeti Unius
83쪽
is Unius vero ex iis hoc et . cuiusdam Neophyti Iaponensis J αἱ Pauli di,
si men, Sanctae Fidei cognomen impγsitum est , illam qimue vocem audivi, is quum ingemiscens in haec verba prorumperet et o miseri Iaponii , qui ea ir,, 1a , quae Deus ad vestrum est fabricatus obsequiuan , adoratis ut Numen . ,, Cui ego , quid ita inquam. Quod Solem, ait, venerantur, & Lunam ,, . Ae se Si quando iurant cita idem in altera epist. apud laud. costa) quod per- ,, raro fit, per Solem iurant . . . Veterum quorumdam instar Philosephorum, ,, maxima pars opiniones sequuntur . Solem multi , Lunam alii adorant . . . , , Eorum , qui nefaria huius insulae sacra procurant , magna eli multitudo M. mi autem in mores, initituta , & Religionem harum gentium accuratius inqui sierunt, a tres sectas apud easilem ella Observarunt . Ea ergo Religio , quae apud Iaponenses est antiquissima omnium, Sinta dicitur; itemque sis , de Rammitti; hoc est , cultus idolorum i nam Sin & Κami ea Idola sunt, quae in Iamnia coluntur. Huius sectae homines & Supremum aliquod numen :idmittunt, quod in coelo habitet, & nonnulla alia minora colunt, quae inter sudera collocant r ea tamen Numina potissimum invocare consueverunt, quae suae regioni praefecta esse putant, quaeque abibluta potellate elementis, alii1qtie ad hum nam vitam necessariis praeesse credunt. Nam huius sectae homines eo potissimum tendunt, ut praesentis vitae felicitatem acquirant. Est altera qui que , quae Ru filoissarum appellatur. Qui eam profitentur, di Deos colunt, re animarum pol hanc vitam praemia, vel poenas admittunt. Nomen istud Bad do Japonicum non esse , sed una cum Religione ex India in Iamniam tran latum filii se, nonnulli autumant sbJ . Apud hujus sectae homines Numine Amida nuncupato nihil c lubrius occurrit. Est illud sedium beatarum , camponimque Elysiorum silpremum Numen , quod animarum , & maxime separatarum , patronum , ac mediatorem esse dicunt. De eius cultu rerum Iaponensium scriptores inulta reserunt , de quibus ut dissetamus, initituti nostri natio non patitur. Tertia tandem apud Iam ponenses est secta Sindoistarum , hoe est Philos Ephonan . Hanc Confucianae disciplinae propaginem esse, ex iis, quae Κaempserus de ea tradit, collilat Br herus Histor. crit. Nilos Tomo 3. Peri . 3. Par. r. lib. 3. cap. q. s. s. Qui
dam Confucii discipulus Japoniee Μοψ dictiis , quatuor editis libris, quos hodie
quoque apud Iaponenses Kaempseriis magnae auctoritatis ella refert, eam pri
pagavit, latiusque disseminavit. Nulli Idolatricae sectae hi Philolbphi addicti sunt,
icii staminum bonum in eo ponunt, ut quis illa voluptate gaudeat, quae LX V, vendi ratione secundum virtutem instituta nascitur. Ergo praemia, atque 'nopoli hanc vitam non agnoscunt, sed in huius vitae ambitu concludunt, quod ex vitio, aut virtute necessario sequi, ipsi dicunt. Animam tamen mundi, quam revera Deum faciunt, quia ea omnia illi tribuunt, quae soli Deo convenire posisvat, existere admittunt. Coelo pro vitae necet sariis, quae sibi ab eo suppeditari credunt, gratias agunt. oclam etiam horum d)hilosephoruin , quorum collo quio friti Κaempsero licuit, admittere Ens aliquod intellectuale. & incorporeum, quod mundum regat, atque gubernet, non tamen auctor illius extiterit, Κaempserus idem refert. Studovisae quum Deos nationis nullos csse statuant, nec templa habent, nec religiosium cultum servant, quamvis in publico cultu morum. riti-
0ὶ Hoc prae steterix egregie praestitit Period. 3. Par. a IB. 3. eap 4. M S, ac seq. Engelbertus Kaempserus, testante, atque re- b Consulatur Brimetus ma init Phialarente Bi ero Eus. crat. Fad . Toruo 3. V. Tom. b. Period. 3. Par. R. lib. I. p.
84쪽
ritibus moi usque gentium si se accommodent. Ex quibus omnibus, ut ad rem nolicam tandem redeamus, vel nullos, Vel paucos omnino Atheos apud Iap nenses exillere , mani iustiam cit. Nam qui duas priores sectas sequuntur, Athessimi accusari nullo in xio pol sunt ; qui vero tertiam S sine omni cultra non sunt, quia pro collatis sibi donis superiori virtuti gratias agunt, ct vel universalem spiritum admittunt , vel Ens incorporeum, intellectuale, quod huic mundo praesit. Tamen si hos Atheos ei se , contendere quispiam velit, per me licet riaeque enim tam multi sunt, ut omnium contians immutabilisque consenius per eos aut tolli, aut minui possit. Et revera illi potissi inum a scriptoribus dei gnantiir, quando de Athe iiiis Japonensibus mentionem faciunt. Indos quoque ab Atheisuo abibi vi debere , certum est, quamvis nonnulli contra senserint saJ : nam syllenia emanativum , in quo innumerae Divinae perta. nae ex unius Numinis Gnte producte, dc huius mundi partibus regendis deditibiae stituuntur, totam Indiam occupavit se multorum auet ritate conitat , uti apud Bru herum Hihi. Critici Nilosopb. som. s. Perita. 3. Par. a. lib. I. cap. I. s. s. legere est . Quum enim hae nationes ignorantia: vinculis detentae mundi partibus in rinandis , atque regendis Divinam quamdam vim praee se debere intelli e-rent, ex itiessabili mitte si premae Deitatis quos iam radios, sive emanationes eta
fluxisse , quae Divinum cultum mererentur, sibi facile persuaderi patre sunt. I. latrae ergo , aut De istae dici quidem potant, Athelitae autem nullo modo pose
sunt, uti Bri herus loc. superius laud. recte monet . Sed hae generali notitia praemiisa , peculiares aliquas nationes percurramus , de quibus magis dubitari finalse set, an Religionem aliquam habeant. Ma- labarensum ergo haec de Deo praecipua doctrinae capita sunt. - I. Eil essentiari et sentiarum , reninaque omnium siubilantia seprema, de infinita . a. Ens hoc se supremum est invisibile, cic figura caret externa, adeoque nec comprehendi, , , nec moveri potest 3. Nemo hoc Ens summum vidit unquam , nec tempus se ullum id potest comprehendere. q. Ei sentia eius replet Omnia , ct omnibus,, rebus largitur ortum. s. Eii in eo fiumina sapienti. e , icientiae , sanctitatis, &,, veritatis comprehensio. Eil quoque infinite bonum , tui Lim , & misericors . 6. Creavit hoc Ens sit minum res omnes, qu.is quoque conservat , de sulla nisse tat, amatque e se inter homine , ut ad selicitatem eos perducat , , Obd. Haee
vero principia talia sunt, ut per ea ab omni Atheismi cibicione Malabarentes abselvi debeant. Peguenses & Mantehaeitai labe infecti, S aliis erroribus inter se pugnantibus obnoxii sunt: nam infinitam mundorum successionum sine creatione , cic ma gnum numerum Deorum ad casdem gendos adiri ittunt. Templa Diis dicata
habent , apud eos sunt, qui sacra curant, re peculiaria quaedam festa praescrip tis anni temporibus servant. Daemoni quoque selemnem cultum exhibent , ne
aliqua mala ab eo patiantur cJ .
Siamenses quamvis multa obscura , sibique contr.u ia in sua Religione habeant ; tunen S O - dom eorum Gilius praecipui: in obici tum e lde quo v quam
Q Uti Lo uberius Itiner. Siam. tomo I. Lovius de Inuia hum. lib. i. cap. rs. & alii. bin Brukerias ex aliorum testimonio M'. Git. Phic L. Torno s. Period. 3. Par. a. lib. I. cap. 2. s.
e OVin ton Volae et apud Auctorem
85쪽
quam multa fabulentur, inllit uti nostri non es , ut diseramus. Plures quoqtie dies festos oblemant . Tel.ponenses autem sacerdotum loco habent , eonimque monasteria , quorum sane multa in Stamens regno stini, uti templa reverentur saJ . De Indis , qui in insula Goa , viciniique partibus inhabitant, hac m. icro. rem memoriae prini a filii tu novimus. Ethnici Solem, de Lunam adorant, nonnulla quoque horrcndae firmae idola habent. Qiiod summo mane iisdem obviam sit , sive sit avis, sive quadrupes animal, etiam insequenti die colunt. Plando Luna nova primo illis apparret, flexis genibus salutant, atque eam adorant. Id lis autem, poliquam se abluerint, cultum exhibent , atque orizam , ova,
aliaque similia iisdem offerunt bJ.
In amplo Vasingae regno vel mum Idolatriae genus dominatur : mirum cst enim quam inhumanum cultum suis Diis adhibeant. Alligatis retro manibus, eccorpore subtilioribus ferri actiminibus perforato, quibusdam solemnioribus diebus Religionis cauisa sele coram iisdem silliint. Qtii vero inter eos religiosiores siciat,
ulterius quoque progrediuntur r acutiori accepto gladio , corpus litum in fruit: sconcidunt , simul dicentes , ita me occido ob amorem Dei ; dc dum .facrificium corporis morte completur, h. xe si peraddunt: ob Dei amorem morti me obtuli. Horum vero cineres ut sacrae apud eostem habentur, ideoque contra varia pericula vitae servantur ce . In hoc regno Idolum quckidain et se, ad quod peregrini venerationis caussa magna copia confluant, ac ea, quae supra diximus , Osscia cultus una cum rerum pretiosiorum oblatione exhibeant , alii memoriae prindiderunt d). it Indiarum populos celebris est in Septentrionali Asiae parte gens Tartaronim , hoc est, illae omnes nationes. quae tam intra , quam extra Cauccis Omontem ad Sinas usque protenduntur . ΙIi xit Isuhamedis legem , vel ldol rum cultum sequuntur : nam quamvis olim impia Nestorii dogmata , Catholica fide deficiente , huius regionis maximam partem occupaverint; modo tamen lare neminem cisdem addictum esse Johannes Laurentius Moshemius in Ecclesiali ca HiiDr. Tartarorem demonstravit. Mithamedis Religionem qui Turcis propinquiores sunt; Idolatriam vero reliqui profitentur, qui maiorem Tartariae partem occupant . In quo potissimum horum Religio posita sit . propter varias dissemtientium opiniones, certo definiri non poteli. Superstitioni, atque incantationi vabde dediti sint, inni meraque Idola . tamquam Dei Legatos, picbs adorat. Amplissima inter eos Emditorum. Sacerdotiimque collegia sunt, qui dicuntur, ct Sacerdos maximus Dalai Lama appellatur , de quo non eli. cur modo disseramus . idolorum ergo cultum , qui etiam hodie obtinet , ex eo tempore in Valuisse inter Tartanos, quo Zingis. Canus sinima rerum potitus filii , quum viri
eruditi observaverint est , non est , cur quisquam de illorum Religione dubita
Gentes o Taehard , La Loubere, di alii in
laud. opere Tomo 2. par. I. pag. 43
86쪽
Gentes quoque , quae vastiun Thibeti regnum incolunt, siram Religionem habere , Missionariorum relationibus certo didicimus sa) . Gauri au tem Persidis regionibus sinitimi religiosiores sent. De Deo eum simi ina veneratione loquuntur, eumque ut si premum Judicem retributorem tam binorum , quam malorum agnoscunt bin . Aliquem quoque cultum gallis exhibent , quia homines sirmmo mane ad labarandum cantando excitant . Sacrum, ignem in pluribus Templis adservant , indeque factum fuit , ut Gauros adorare ignem multi putaverint ; tamen non ignem , sed Deum coram igne adorant , quem verum Divinitatis symbolum esse credunt scJ. Multa autem quoad hunc ignem si perstitiose servant. Ut autem de iis dis: putemus, quae de duobus sibi oppositis principiis iuxta Zoroastri doctrin. im credunt , ad rem noli ram non interesi ; illudque tantum concludimus , etiam hosce populos ab Atheismi si spicione longe
Sed ex Asia in Africam traiiciamus. Preter Christianos, atque Mahum danos , qui maiorem huius amplae regionis partem occupant, sunt aliquae nationes , quae circa caput Bome spei per ingentes terrarum tractus protenduntur, &Cafri vocantur. Hos ergo sine Religione ei se , nonnulli dJ; contra eos de morecte sentire , at i i putarunt LeJ: mediam inter hos viam , fiunt, qui tenuerunt f) . Nos quamvis re ete eosdem de Deo sentire non affirmemus ; negamus tamen stane ulla omnino Religione esse. Et re quidem vena id t uatum ad rem nostram, modo intumii, ut sine Religione non sint. In hoc autem tum ii consentiunt, qui fros recte , tum alii , qui Obscure, re confiise tantum de Deo sentire assim mant . Quo fit, ut Scriptorum pars maxima nobiscum consentiat. Et re quidem
Vera quum Lunam tam in exordio sui ortus , quam in sui plenitudine religiose cultu pnMuquantur , S ut ipsses salvos efficiat, S plurimum lactis, atque mellisipitis tribu it , belluasque multiplicet, ab ea precentur ; quum cuidam bruchorum speciei sacrificia offerant; quum demum, sicuti multi alii populi , duo Entia
admittere videantur, quorum unum totius bonitatis principium sit, ideoque nec timendum dicant , quia nocendi incapax eii ; alterum priori inferius, principium malorum , cui tandem preces offerenda: sint , ut a malo facienda abii ineat: di bitari non pol se videtur, quin aliquam Religionem habeant ἘJ. inaea: gentes quod spee .it , multa curiosa quoad cultum , ac religiosis ritus carum Auctores observariint hJ. Nonnulli circi imcisionem in more habent, meliores lite terrae mictus cuidam Deo fiet' vocato offerunt si) . Feriam tertiam sagittis sacratam habent, eamque religiositis observant . Sagittae ergo Nignorum peculiares Divinitates sint ch) . Unusquisque aliquas canina apud se tenet , easque Varia figura , prout Masou i , qui Sacerdotio iunguntur , eis conisiuit.
h Purcho in opere laud. pam s. i) Dapper in sua Africae descripti In laud. Opere. x Uringe d Ovington . surate in laud.
Q Thibetanos Atheismi insimulari non posse et lain Georpius, vir sine eruditissimus,
in suo Roniae edito a. 1 63. pag. 2aa , α seq. nuperrime demonstrav t.
bin Hide ea. is. apud Auctorent ope ris inscripti: Cerementet, Gutumes Reg eis ins Oe. Gaio a. Dissert.or la Relig. δει Perses pag. s. laud. edit. et Hide e. d. in laud. Opere.
87쪽
Hisce autem sagittis evitandi gravia mala vim tribuunt . Multa quoque alia habent, quae codem, ac sagittas , cultu proseqtiuntur , de quibus necesse non est, ut differamus saJ. Sunt qui alia quoque ab istis populis servari tradant b i v rum quum etiam hi aliquam Religionem apud illas gentes esse admittant , de harum diversitate opinionum selliciti esse non debemus. Habitatores regni Ben in Damoncm colere, eique homines, & bruta sacris care , Historici prodiderunt c) . Dcum huius mundi creatorem agnoscunt; t mcn iaco nullas ei prcces osscrunt, quia natura tua bonum , ideoque mali inie-rendi incapacem eme dicunt. Contra daemonem sacrificiis placare Iludent. Unusquisque pnaeterea suas DI vinitates , atque Sacentinum habet , per quem in suis necessitatibus solent contulere Divinitates. Sacrificia quoque mari offerunt, ut pro
Gentes hisce nipulis viciniores unum Deum agnoscunt , quem bona I sis , impiis autem mala retribuere credunt. Mortuorum animas huius mundi cu ram gerere putant, ideoque vota , preces , atque sacrificia iisdein offerunt LeJ . Qui Ardeam incolunt, religiosi cultus caussa nunquam congrcgantur I tamen singulis sex mensibus cuidam Idolo unasiae vis familia sacrificia facit, i ii iiqi id consulit I Liolum vero , vel potius Sacerdos pro idolo respondet D . Dumum populi Insulae Magnae S. Laurentii , 1eu Madagasar , appes l4t u ,
unum Deum rerum omnium creatorum agnoscunt , atque reverentur . Daemo
nem quoque colunt , ne ullum malum iisdem inserat. Sua etiam sella habent,
Veteri terrarum orbe perlii strato , reliquum modo est, ut etiam recens de-lccttim palacis percurriamus. Itaque aliquam quoque apud hosce populos Rel gioncm cste , scriptorum monumenta dubitare non sinunt. Nexicanos, eisque iciniores populos plures Divinitates colere , S inter has unam quaπdam stipremam Dominam omnium appellatam, ii here templa, sacrificia offerre , admiti a peccata expiare victimis , multorum au ctoritate , atque relatione constat h . Gentcs , quae circa flumen Amazonum , & in interiori parte Americae Me ridionalis habitant, atque usque ad lycnivianos protenduntur, unim em Religi nem habent. idola adorant, cisque diversam potestatem tribuunt i sunt quoqucupud eos, qui sacerdotio fungantur , plurimumque honoris obtinent apud omnes ci) . Brasilienses quamvis nulla in honorem alicuius Divinitatis templa erecta habeant ; Athei tamen dici nullo modo possunt . In argumentum admirationis
Sarearum par. a. Idem vero eertissimis testimoniis egregie praestitit etiam quoad habitatores Cubae, Amillarum , Canadenses , populos Novae Angliae, Par aquarientes , Brasilienses, atque auos, qui de Atheismo accusati a nonnullis fuerant.
b Consulatur laud. opus inseriptum
0 Consulatur opus saepe laud. tomo a. Par. 3. Disret fur Ia Kelit des Afris. b Rcios in lib. Les RaIliona da Mon δε Divis 3. num. 6.
d Consulatur laud. opus ibid. ea Purchas in laud. Op. ibid. s Idem ibid. g Flaeouri μίν. de Madaeasear in laud.
p. T. a. P. I.Ac ladagas carentes,Caseos, aliosque Asticanos populos, qui propter fabulo. sag narrationes Athei habebamur, ab hac im Pietate accurate liberat Stillingileet Originum
88쪽
Soli, atque Lunae si ira manus levare consueverunt. Fructum quemdam ovo Iinruthionis in magnitudine aequalem , quem Tamaraca, vel, ut nonnulli alii volunt, Maraca appellant , peculiari quodam cultu prosequuntur. sagando Sacerdotes D c, celes invisunt, ut suis Tamaracis religiosum culuim populi exhibeant , diligentissime curant. Tune erg, retissimum sitarum sirbitantiarum partem aliquam patresfamilias eiciem offerunt faJ. Populos de la Plata , aliosque remotiores quod spectat, non multa de i lorum Heligione novimus. Nonnulli adorant Solem , atque Lunam, cui etiam in plenilunio, atque novilunio peculiaria cultus officia exhibent ΓbJ. Pra.ter Presbyteros , qui medicinam etiam exercent, alios quoque habent, quorum , placare spiritus , de corum oracula recipere , pnecipua cura est scJ. Tandem neque etiam Peruviani aliquando sine Religione fuerunt i nam , nunc infinitam multitudinem Deorum coluiise, nunc Soli praecipue peculiarem cultum adhibuit se, testata res eii d) . Qui Septentrionalem Americae partem incolunt, suam quoque Religionem, scuti ceteri alii omnes, habent. Canadenses, aliique populi agrestiores, quam
- vis daemonem siummopere timeant, di quaedam Gnia etiam in rebus inanimatis admittant; tamen credunt , cise Deum , qui omnia creaverit. Praeter hunc autem Deum , Matrem , Filium , ct Solem extitere dicunt . Unde quatuor qu, dem Deos admittunt, sed Creatorem ponunt supra ceteros scJ. Virginienses plures Deos, ct eos quidem diverse conditionis, agnoscunt , quos tamen omnes cuidam si periori Deo sibiiciunt. Floridenses uti supremum Deum Solem admittere , atque venerari videntur. Ze menses demum Enti aeterno, infinito, atque immutabili se, sitaque Omnia sabmittunt, nonni illosque habent, qui rem Divinam curent f).Hlice autem omnibus , quae aliquibus longiora , quam par cii, videri ponsant, nullam videlicet gentem sine Religione cise , fetis o lenium putamus .
Illud ergo tantummodo superest , ut pro more noluis ea expendamus, qtiae contra I mi ositionem mitram obiici pol sunt. Ut autem paucis multa complectamur, tria praecipue observare oportet , qu.ae Baetitis contra res' mit . i. Multas fuisse, atque etiam modo esse gentes . quae nullam Religionem habeant, plurimorum teiliva io multare. a. Nunquam
de huius in i consensione certos nos esse po se; quia humana industria fieri non inteli, ut, qua dcberemus diligentia, in omnes nationes inquiramus. 3. Ut de
M Coreat ut supra, & Iit res antes. to Retit. d. la Muson des Moses dansis tam 3. de H ages de Core, in laud. Oper.
da vide quae hae de re habentur inlaud O er. Tomo t. Δυpplem. . Ia Di ria
O Legatur Aeolia, Petrus de Ciecata Chronisa veni Druant , Alex. Roos Let Reseim Δ Div. 13. num. 16. , repraespue Auctor operis saepe laud. Tomo t. Par. ι. His autem . quae usque modo disseruiis mus, adjiet ea omnia pollunt, quae sa)ientissimus Mouella suae Dissertationi contra Fata listas suinina cum erudicione praei sit. Quoad illas vero poti illinum gentes non limito ab hinc tempore nobis cognitas, quas nonnulli ob se. ritatem motum Athei inii insimulaverant, legatur Iohan. Cristophorus UVolsus Di ἐνρ. d Athesimo falso su pectis lect. a. , Bemaritus
89쪽
hae coiisensione constam certo posset , illud qlioque inquirendum sit peresse , num inceignitae Australes gentes Religionem aliquam habeant e quod impossibile esse ad at seqtiendum saJ . Ad 1. ergo ut restrandeamus, illud a Baetio primo quaerimus, qua tandem
ratione fieri potucrit, ut una, aut altera gens sine Religione manserit, ceterae vero omnes Religionem ciluerint ρ Prosecto educatio, mores, ingeniorum diversitas , initituta maiorum huius rei cauisa esse non potuerunt, quia etiam eas nationes, quae toto caelo quoad haec omnia inter se differunt, in aliquam Religionem semper consensi se videmus. Unde fieri ergo potuit, ut a ceteris omnibus in re tam communi , atque pervulgata peculiares quaedam gentes dii tinguerentur , si cauisa nulla fuit, etiam ipsa Baetio consentiente , cur dii ingui possent Nihil facilius ell. inquit ipse LbJ, quam ut Deum extitere cogno- ,, scatur ἔ si tamen nomine Dei prim.un , S universalem cauisam intelligas . se inii libet vel omnino rudis, atque Illapiditate plenus persuasionem habet, cia
is sectum sine cauisa esse non po.se, estectumque prae ceteris praecellentioremis supponere caussam, cuius virtus maxima sit. Si per se , vel monentibus aliis, is ad rem istam nonnihil advertat, de veritate illius persuasiux omnino manet. ,, In hoc cuncti consentiunt, & neque aliquis populus, neque peculiaris homo ,, adinvenitur, qui unam rerum omnium caulsam non admittat. Athei, nemine,, excepto, simul cum omnibus Orthodoxis huic thesi sub lcribunt i datur una ,, prima causa , universatis, aetema , qtiae necessario exiuit , Deus appellari , , debet. In hoc omnes consentiunt, nullusque erit, qui repugnet, . Baelio it,
que dante , primam, universalem , atque a ternam caulsam CX litem, quae n
cellario sit , unicuique perspectum est i cet etiam de aliqua Religione omnes persuas sint oportet . Prob. cons. Semel ac primae , uni ersalis , atque aeternae cauisae nece iurio existentis cognitione imbutus quispiam fuerit, fieri non potest, quin aliquo cultu eam proseqtiendam elis videat ; quia si ut primum agnoscit , cetera quaeque ab ipsa esse ; si ut universalem , nihil non contineri stib potestate illius; si ut aeteream , atque necelsario existentem, fieri non pol se , ut non sit, immo eam a se existere , simul debet saltem aliqua ratione perspicere. Hisce autem omnibus semel cognitis, hominis animum ad deserendum huic cau: gae cultum N intimo conscientiae testimonio, S firmissima persitasic ite mentis certo impelli, quis non videat λ omni profecto humanitate eiulmodi hominem exutumulse oporteret, si tantam in prima caussa praecellentiam non O lerct, neque veneraretur ; si quamvis omnia, & seipstim quoque ab ea elle, videret , tamen nihil ei a se rependendum putaret . Quod ergo contra Baelium volebamus, ex
Nonnullos quidem Asticiae . Asae , atque potissimum Americae populos a quibiiciam Atheismi insimulatos fili se fateor ; verum litis neque fidem habere sine dubitatione possumus , neque etiam , licet haberemus , inde inferri deberet, quod Baetius vellet ; hoc est , aliquos populos sine Religione ulla. Etenim eorum quoque multos, in quos nullam Atheismi sulpicionem cadere posse nos , data
opera, a Ira Baetim Tomo 3. opp. Par. I.
Continuat. det rinseeloci si s s. Elian Cotta apud Ciceronem lib. t. de Natura μυ-rtim haee duo ultima objecit: Primum enim . , unde notae tibi sunt opiniones naia is tionum i Equidem arbitror , multas is gentes sid immanitate esseratas , ut apud eas nulla suspicio Deora in lit ,s .
90쪽
opera , supra demonstravimus , non defuerunt , qui Atheismi accusarent. Hoeautem nulla alia de caussa contigi se arbit mr , nisi qi .ia Religionem apud hos populos nullam esse ii tradiderunt, qui neque corum instituta noverant, neque per ipexerant consuetiidines, neque percontando aliquid ab iisdem hac de re pere perant . Deinde non omnes, quos in sibi defensionem Baetius advocat, nullam omnino apud eos populos de quibus mentionem iaciunt, Religionem esse assi naant; s)d complures hoc solum dicunt , pauca velli a Religionis in eisdem sedetexi se ain . Demum morum immanitas, ta vita agrestis , quam nonnulli bellarum more ducunt, in cauisa esse facile potuit, cur ab aliquibus, qui nullam cum eisdem consuetudinem habuerunt, tanquam Athei tri ducerentur. Nonnulla ergo tantum iis , quae diximus de Religione Sinensium , hie sit peraddere operae pretium ei se arbitramur. Veterem ergo Sinensium Reli onem quod attinet, recte cosdem de Deo sensisse , putarunt nonnulli, contra alii existimarunt. Opus ei set longa disquisitione , quae ab initituto nosim aliena foret , si de re tam obscura , quae a quarumdam interpretatione vocum potissimum pendet , aliquid definiendum aggrederemur. Ne tamen hanc quae limem , quae ad rem potiram quoque ficit, omnino praeteriisse videamur, Joh. Laur. Moshemii sententiam a nobis probari dicimus. Hic ereto Eth. Christ. pari a mediam inter
oppositas opinionem sequendam esse statuit. Nam ex iis , quae in vetui fissimis libris huius gentis, neque clara , S perspicua sint , neque certo ordine sibi cohaerent , Sinensium de Deo sententiam suspectam fieri, merito colligit. Ceterum
quum in coelo naturam vivam , atque summe potentem esse admiserint, quae suo influxu, atque irradiatione terrae chaos exsiccaverit ; quumque si premit m spiritum caelos informantem , & nonnullos alios terrae partes animantes , coluerint , Atheistis accenteri non posse, recte assirmat. Leibnitius Tomo a. Epistolar. ad Diversos ep. 2. , & Κorthoitiis in Dissert. prooemiali ad Tom. a. epist. Ledmisi ad Diversos f. Q. Sinenses dividunt in tres classes i ta prima ponunt antiquissimos onuritim , quon: in libri anno ante Christiam natum tercentesimo , vel quadringentesimo prodiisse dicuntur r in altera cos , qui ad mediam quamdam aetatem spectant , quorum Commentaria ad II., vel Ir. faeculum post Christium,
natum ferantur: in tertia autem recentiores. Sinenses omnium antiquissimos de
Athei fimo accusari non posse evincunt, etiamsi ratio eorum habeatur , quae a nomnullis scriptoribus recentioribus memoriae posterorum de iisdem prodita fuisse novimus . Sinenses quoque mediae aetatis Atheistas dici non debere inde demonstrant, quia testimonia , quae aliqui contra attulere , eos Atheos esse non evincant . quum eo sensu explicari facile possint, quo omnis Atheismi si picio deleatur . Recentiores quoque ab Atticismo longe abesse Kortholtus inde iliadet, quia non aliter, ac eorum maiores, Xam-li uti supremum coeli impertatorem habent, cui ctiam offerunt preces, atque sacrificia . Illud etiam una cum Leibnitio assilit, plura eorum , quae de iisdem aliqui retulere, ut Athei simi labe lafectos esse domonstrarent, ita accipi, & explicari oportere, ut nihil minus evincant, quam recentiores Sinenses nullum Deum agnoscere . Tandem concludit, gravia test monia non deesse, quibus peripi cimm fit etiam inter litteratos recentiores non deesse , qui Dei extilentiam admittant, eiusque pmvidentiam agnoscant. Qua de
re legi in sunt Musaeum Sinicum Beyeri , & Icon Regia Monamhiae Sinarum
0 consulatur Auctis Tarac Nitur. O Rrvetis, edis. Perig. an.