장음표시 사용
201쪽
eo libro consideratur substantia,ut superius patet: quae perfecte e
gnosci non potest, nisi cognitis his quae diximus. Cum uero talis cognitio habeatur ex lib. Praedicamentorum, propter eam quam redindidimus causam,recte dixisse videmur, nisi de his actum esset in lib. Praedicamentoru,futurusvisse, ut VII. lib. ubi agitur de substantia, traderetur huiusmodi doctrina. nusqua enim commodius tradi po/tuisset. Nihil ergo contra nos affert hac in re uir iste doctissimus.
Varili, si in Logicam descendit Metaphyllea, quia absolute considerat ea quae Logica in respectiu, sequitur necessario sub alternatio: quod ut putes non conuenit, quandoquidem ad subalternationem duae requirantur conditiones. Prima, quod altera sub altera fit,quia subiectum unius sub alterius subiecto ita,ut superioris subiectum de subiecto inseri ris praedicari ualeat, quomodo numerus apud Arithmeticum,denumero sonoro apud Harmonicu dicitur. Altera uero, quod quae superior est scientia, propter quid illius dicat,cuius inferior quia.
Quod uero prima desit, ex dictis apparet, cum subiectum Logicae positus sit cognoscendi modus, qui maxime in speciebus suis c
gnoscitur analogatis: quare de ente Logica erit,& terminos omnes, ac definitiones communes habebit, atque extra genera decem, cumentis, quatenus ens, assectus esse positum sit, sic demonstrationemae syllogismum. Cum autem de ths, & non aliis, fit uniuersa gica facultas, sequitur inde, gicae subiectum, siue illius subiecti
Partes nullo modo minus communes esse, quam entis, quatenus
ens,assectiones in Metaphysica suerint quoquo modo. Itaque Lona sub Metaphysica erit ut sub Arithmetica Harmonica. erit iramgica Metaphysica, & Metaphysica Logica. Quod si dicatur.
Logica utitur his in ordine ad opus, tunc factiva erit ars Logicae tunc sequitur, in ea ipsa definitiones istas ad opus ordinatas esse, quomodo quilibet faber utitur. Geometrica enim se amenta ad opera ipsa fabrilia conducunt: nec tamen, quid rectum sit, aut circulus, siue ex quibus componatur uter faber, contemplatur, sed illis sic utitur acceptis. At quae docet instrumenta conficere Logicus,in
Logica no sunt, sed in scientiis illis secundum regulas illa coponem di,omnia disponit ac declarat Logicus, quiano definitionem,no syllogismum capit superiori, sed regulas tradit duntaxat, quibus superior&definire & determinare recte possit. Faber uero regulas non docet conficiendi rectum, sed secundum rectos angulos, si sic expodiat,sua componit opera. Praeterea& secunda conditio deest,cum propter quid regularum,quae traduntur in Logica, no dicat Meta- physicus:cui satis uidetur esse factum, cum subalternantem in subabternata dicatur propter quid assignare: sed tunc, cum subalternata accepta suerit conclusio subalternantis. quod si principia sola accepta fuerint,ut definitiones circuli, lineae rectae, anguli recti,&simi lium
202쪽
APOLOGI AE LIB. In idi, lium, propter quid non dicetur in substernata. At oppostiuiti limius in proposito legitur apud Auerroim,post Commentariu toru& i o i. cum duobus modis substernationem dictam esse notauerit: altero,cum utraque scientia Theorica suerit, tunc scilicet conclusio superioris propter quid est in inferior ueluti in Perspectiva Geometriar: altero uero, si inserior practica suerit, ut respectu Geometriar Mechanica, tunc Geometriae principi js utatur ad esse, Mechanica in propria scilicet materia, serro, ligno, & similibus, uidelicet circu Io, linea, superficie, & talibus, quae in Geometria prin cipia sunt, Scnon conclusiones, quia in illis propter quid dicet Geometra, pro priam uniuscuiusque adducens desinitionem,ut propter quid recte dicit fabro Geometra, recte scilicet definitione addu cens. Cum ita posita sit Logica ars secti ,si subalternata Metaphysicae est et, sic ab ea propter quid nancisceretur. Quod ad haec attinet, existimamus ob eas, quas in nostro libello A froattulimus, rationes, Logicam ut uerbis istorum recentiorum v ta inur esse Primae philolophiae subalternatam, illud* assentimur. harum sicultatum hoc proprium esse, ut altera sit sub altera. sicut ras enim inferior proculdubio principia petit a superiori. Cum uom Genua infert, subiectum unius esse sub alterius subiecto ita, ut si perioris subiectum de subiecto inserioris praedicari queat, quomodo numerus apud Arithmeticum, denumero sonoro apud Harmonicum, ut Linc. non paruae inter Latinos interpretes auctoritatis,ut expositorum,quos ipsi sequuntur, responsiones aflcramus, satis ui
detur in primo Posteriorum libro, huic quaestioni licere. Ibi enim cum alia multa dixisset, haec insert: Nee putandum est, quod subiectum scientiae substernantis sit .. semper directe praedicabile desubiecto subalternata'. Ex quibus sequitur,ut minime necessarium sit. quod dicit uir iste
praestantissimus: ne* etiam uerum. Facultas aute ea quam subalte
nata nos putamus, subisscit superiori: ita ab illa principia mutilat. quae principia sibi propria esticit,ratione operis. Na id quod refert, dicitur posterius se ipse,cu non refert, at* est sub eo quod n5 reserti
ab hoc enim pendet. uoquo modo tame res se habeat, modus co
gnostendi est sub subiecto primae philoisphiae. est em assectus sub tecti illius,& in Logica cosideratur in ordine ad opus. Vereetia dicitur sciendi modus esse en pterea qd est assectus entis. Quod uero est,ex his quae ego posui,sequi,ut huiusmodi quae sunt in Logica,ta
sint termini c5munes, sint aequales enti: nihil hoesoco repugnabo. Quarto enim huius Apologiae libro, cu praeceptori nostro respondebimus, pluribus de fac re disseremus. At cum quaerit, quomodo
erit sub Prima philosophia, ut Harmonica sub Arithmetica, nihil obstare uidet, quo minus Logica sit sub Prima philosophia eo mo do quo diximus. est aut sub ipsa Prima philosephia, quemadmoduin Harmonica sub Arithmetica. quae enim Arithmetica absolute, eadem Harmonica considerat in ordinead opus. Harmonica enim p Φ refertur
203쪽
refert inhabitus activos. ubd siquid interfit,nihil hoc reser mo do inter se cosentiant in ea re, quae ipsa per se sicit,ut altera facultas alteri subiiciat. ea autem est, cosiderare in ordine ad opus id, quod altera absolute essiderat, ut Medicina se habet ad philosophiam naturalem. Quod aute inseri, Erit hoc modo Metaphys. Logica, & Logica Metaphysica: id uero negamus. diuersus enim ille considerandi modus secundum serma,sicit habitus specie divorsos. Concedimus autem, Logica aliquo modo esse artem sectivam. Quinetiam ita scribit Ioan . Gandauens. in U I. Primae philosophiae lib. qusstione III r. ' oica ita bene est realis scientia, quia cosiderat rem ueram,ut sylai logismum ordinatum in modo,& in figura, extra intellectum .unde sunt entia uere reali licet dependeant ab anima in productione,ui de etiam non inuenitur ab aliquo, ne* ab Aristotele, neq; ab Auer roe diuisio scientiae per realem,& rationalem.
Sed utcun psit, de hac enim re disputabimus etiam eo libro, quo prsceptori nostro resipddebimus. uod uero subsequit, ex hac positione sequi, ut definitiones in Logica ordinatae sint ad opus,hoc est quod nos probauimus: eas uidelicet in Logica accipi, ut doceamuscoficere demonstrationes & definitiones, at* ita operari, quemad modum ars sabrilis utitur definitionibus 8c aemonstrationibus eis quae in Geometria sunt,ad docendu operari. Faber enim considerat quid sit rectum, Sc ea quae Geometra prius de ipso recto considerat: sed haec ille non considera ut sciat, sed ut doceat operari. uod auitem absurdum non sit, artificem aliquem considerare ea quae dixtimus ostendit Aristotelesta. Primae philosophiae lib. his uerbist
is Recte autem se habet er illud, scientiam inquam philosophLe ve
ri ritatis appellari contemplatricem. nam finis quidem contemplatimeis veritas eri,activae autem opus. etenim si quomodo res sese habentia is ctores ipsiconsiderunt: non tamen eius causemper se,nec ut talis eri, is sedue ad aliquid,at 9 vi nunc,contemplatur. Videtur ergo dicere Aristoteles idem quod ipsi diximus, ea talicet quae cosiderantur a Geometra, posse item a LGro cosiderari in ordine ad opus .Hoc etia patet ex I. Ethic. lib. loco citato in Comentario,
is ubi loquitur de Geometra. 8c Lbro: Quod aut dicit, instrumenta, is quae docet licere Logicus,no esse in Logica,sed in reliquis scienti js. Logicum enim tradere solum regulas c6ficiendi ipsa instrumeta: id
uero est, quod nos conati sumus ostendere, cu multis atris Comen tarii nostri locis, tum uero maxime ea parte, qua describitur tabula, ruae indicat, gicum non sicere instrumenta aliarum scientiarum, d docere illa Gficere,ac docendo ipsum etiam coficere ex terminis Gmunibus.ex quo tamen no fit, ut no doceat coficere, licet ea quae conficiuntur instrumenta, in ali js sint scientris: quemadmodu ars ea quae docet iacere perpendiculu,nihil obstat,quo minus sit ars, quamuis artifices alid postmodu utantur ipso perpendiculo. Quod uero dicit, quia non definitionem, non syllogi sinum capit a superiori:
204쪽
non uidetur id pace tanti uiri dixerim probandu. Accipit enim Logica syllogismi definitione, item syllogismii: quod idem dicenduest de reliquis omnibus definitionibus,quae sunt in Logica,utan no stro libello ostensum est,ut doceat quemadmodum illa conficiatur:
quod quide nihil aliud est,nisi regulas tradere. Qui enim Logica doceat coiicere demonstratione nisi ex definitione demostrationiscue luti Medicus nullo modo docere potest efiicere sanitatem,nisi teneat
quid sit ipsa sanitas. Hoc aut patet ex I. Poster.lib.ubi siccit Aristoti Scire, eri rem per causam cognoscere: et demonstratio sillogismil iasticiscire,necesse est demonstrativascientia ex veris esie, mimis, eder immediatis, T notioribus,σpriorabita, π causis conclusionis. MDocet etiam costituere definitionem ex definitione ipsius definiationis, eodem* modo reliqua. Ita*ex his facile costat, quae de fabro nobis opponunt, nihil ea coiranos facere. De substernante uerbscientia, quemadmodu aut explicet propter quid,aut no explicet, satis nos libello nostro ostedisse putamus. Quod aut ad uerba Auer. attinet, etsi multa licet afferre, quibus ostendamus illu sibi non costare, tamen hoc loco tantum dicemus,nos unu Arist. sequi, praeterea nominem. Satis aute illud mirari non possum,tantum uisu a Terere, Geometriam tradere propter quid definitiones circuli,et reliquoru, quae sunt eius principia: cu fieri nullo modo possit,ut eoru quae me dio caret,habeatur propter quid: circulus aute fit principiu, ex quo Geometra concludit rationes.& si dicatur,principiu est simplex sed
definitio circuli facta propositio,qua ab ipso fabro sumpta steri non potest, ut eius propter quid explicet. est enim propositio immedi,ta. Ita recte mihi uides illud esse dictu,superiore scientia no explica re propter quid omniu,quae inferior habet scientia,& Logicam Primae philosophiae subalternatam esse. Quod si neget aliquis,illud Genuam asseruisse,Geometra tradere propter quid definitionis circuli, aut definitionis recti hoc enim fieri no posse, sed propter quid circuli, Κ recti,asserens eoru definitiones,quae dicuntur proprer quid. Hoe si diligentius attendatur,minus probandu est,siquidem princi. pia scientiam subalternatarum,quam subalternates tradunt propice quid ,sunt coplexa, non simplicia: ex ipsis enim concludunt rationes
suas ut ita dica per discursum. Praetcrea si assieredo definitione circuli,assciretur propter quid principioru,Geometria explicaret pro pter quid eoru principiorum,quoru tradit definitiones,quod plane salsum est. Nulla enim scietia explicat propter quid suom principio-m,u t patet ex I. Poster. lib. ita enim iam n5 essent principia. Quod si
tame urgeat,hoc esse propter quid,esto,ut ad meta redargutioniseu redigamus. ex hac enim sentetia sequit, ut recte asseramus, Prima
philosophia explicare propter sd in Logica. trades enim definitione demdstrationis,syllogismi et reliquoru,qus Logica petit ab ipsa Prima philosophia, eoru dicet propter quid radi ratione. Ac ita quideno desiderabit altera subalternat s iacultatisrprietas, qua tame dixit
205쪽
Genua desiderari: ac propterea negauit,Logica esse Primae philoso. phiae subalternata. Prociva quaerendu ex eo cistet, cur principia quNsunt in Geometria, sumi no possint a Perspectiva, quemadmodii a Mechanicis. Cur item Mechanicae no possint ex Geometria coclusiones ducere,id quod facit Perspecti tua. Quod si huius rei illam reddat ratione,quod Perspectiva est Theorica quod mea tame sententia salsum est,ut superius ostendimus) no Mechanicata cur Astrolo gia,quar ut putat Auer. in I. Poster. lib. est Theorica,mutuat tame principia a Geometria, ut patet ex ipsis Astrologiae lib. in quibus traduntur definitiones eae quae sunt principia in Geometria 'Atm ita mihi quidem uidentur multis in rebus magna habere dissicultatem
ea, quae scribit uir iste excellentissimus: firma autem,certa esse,quae
ipsi diximus, de subalternante Sc subalternata scientia. De iis tamen in sequentibus libris latius disseremus.
Ostremo manet adhuc inmotan ratio aduersus tenctes, Praedicam eta de rebus esse: quandoquide res quae in natura existunt, no quae sola cocipiuntur mente, si debeant addisci,Operaeprectum est,ut per uoces,ueluti per notas eoru quae in anima sunt, cognoscant. Quare necesse est,uocu illaru
simplicium resipia significantili, noticiam seorsum a rebus haberi. Nec puto ad incouenientia illa deduci posse, quod scilicet&aliae scisentiae, quae de rebus sunt, de uocib. erunt: quare Prsdicamentis similes,quia non eade de uocibus apud utru* co sideratio erit. Naturalis siquide philosophus uoces ipsas co siderat,ut illis naturas entium dignoscere ualeat, cu tota esus intentio ad res, no ad rem uoces dirigatur: nisi ob ipsarii rerum noticia,sic inscient is istis regula illa locum sabet,propter quod unum quod tale,& illud magis. At Logicus
uoces illas significantes, no tamen ut significant, rimatur, ut scilicet partitiones, predicationes ordinationes,& talia subeunt. nccp putarem ualde diuersum a di stis exemptu adducere, si purum Gramma ticum orationem Atticam Platonis admirari, altissimos illos sensiis exprimentem, in medium adduxero, nullam tame prorsus sensuum illorum particulam degustare: contra uerb, philosophum sermoniabus illis utentem,ut diuinos illos exprimeret intellectus. ANτα In his item mihi multae uidentur esse difficultates . nam si necesse est,cognoscant res per uoces,necessario ipsae uoces accipiendae sunt simul cum rebus. si enim seorsum accipiantur, accipiuntur, uel ut si gnificant,uel contra. Si non accipiuntur ut significant, inanes sunt, quippe quae nullam nobis rerum cognitionem afferant. cuius tam cret cotrarium asserit Genua, cum expositoribus. Sin aute accipiuturiit significant, non seiunistae sunt a rebus,quod concedant etiam ipsi expositores,ut Boetius,cuius haec sunt:
Idcirco quoniam quidem qui de significantibus uocib. tradi sideis rebus quo p est aliquantulum tractaturus: res enim,& rerum significatio, iuncita est. Quod
206쪽
Quod etia patet ex I.lib.Periher. uare uidetur repugnare, si ita dicat,res quae in natura sunt,si discendae sint, per uoces discantur necesse est.Deinde inserat, necesse esse, uocu illarum simpliciti, quae significant res, noticia seorsum a rebus haberi. Ex hoc enim sequit,ut rem quoq; cunitio simul habenda sit. aliter enim inanes essent ipsae uoces,ut dictu est. Ita etia ad illud abs d u hom ine deduci posse ar . bitror, ut reliquae scientiae sint de uocis. Cum enim expositores diacant, librd illum es Ie etia de rebus: infert ipse, ergo de uocibus. Nos aut sic dicimus,reliquae sicientis sunt de rebus,ergo de uocib. Quod si ulla uim habet eius argumentu, nihil item no ualet meum: ac tum quide sequentur ea quae diximus. itaq; nihil ad rem uidet, quod noeadem est de uocibus apud utruncy cosideratio, quia argumen tu est ad homine. Praeterea illud etia argumentu ualet: propter quod unuquod tale,re illud magis. quod si hic liber est de uocibus significantibus res, quatenus ipsas res figyificant: ac nos utimur nominibus quae significant res, pro ipsis rebus, n5 enim res nobiseu afferre pos
sumus, est in primis de rebus. propter quod enim unu quod tale, 8c illud magis. Non uideo ergo, linodo nocuertat hoc argumentuilla expositorupositionem: siquide uoces significantes, quatenus significant,sunt propter res. uid ergo dicendu est huic regulae lo. cuesti inscientiis ris,quae de rebus agunt. ea est enim argumenti uis, tit ostendat libru illum O de uocibus sit significantib. res, quatenus signiscant, esse in primis de rebus. .ppterea quod necessario uocibus utimur significantibus res,quod ipsas res nobiscu asserre non possumus: propter quod aute unumquod* tale, & illud magis. Quin illa dissimctio,qua affert Genua, uidetur tollere opinionem Hammonii, qui putat,in Praedicamelis agi de uocibus, ut significantes sunt. ROprehendit enim eos qui dicunt, in Praedicamentis agi de uocibus significantibus, non ut significant. Hic autem uir doctissimus ita mi, hi sentire uidetur, ib i no agi de uocibus significantibus, quatenus tagnificant. Postquam enim de scienti js locutus est, infert: At Logicus illas significantes, non tamen ut significant,rimatur, is sed ut partitiones,pric dicationes ordinationes,& talia subcunt. Patet autem eum loqui de Praedicamentis: quod prius loquens d eat is scienti js,ia de libro I caedicamentorum,ita diserat, uia non eadem de uocibus apud utrun consideratio est. idq; cum ostendit Iet de philosopho naturali, subdit: At Logicus uoces illas significantes, non tamen ut significant,ri. .. matur, ut scilicet partitiones, praedicationes, ordinationes, & talia ..
Haec igitur uerba quibus sententiam fiam tueri conatur,uident, illa Hammonii opinione funditus euertere. deinde appellans hune
librum Logicum, supponit id quod debet probare. Quod si ali, quis dicat, eu intelligere de alijs partibus Logicae, hoc nihil ad rem. At si in Logica de uocibus agitur, ut praedicantur, & sub in ciunc
non ut significanti in libro autem Praedicamentorum, ut putat Boetiuss
207쪽
&quinto Metaphysicae,diuiditur ficens, ut dictum est in Praedica 'mentis,quod tamen non reperitur facitum. Quare uoluit ni fallor Alexander innuere partem hanc, in qua secundum rem, & uere de diuisis istis generibus agitur:quippe in Praedicamentis diuisa solum posuit, numerauit p. Non dixi ego, illum fuisse Alexandri sensum,ut ostederet,parti. ANT tionem entis in decem genera idcirco es la Primae philosophis,quod facta sit in Praedicamentis: sed uoluisse nobis significare,diuisionem eam quam tradit Aristoteles in Praedicamentis,es Primae philosse phiae. quia ipse Aristot. IIII. Primae philosophiae lib. ita scripserat, Quapropter er eius quod eri, ut ens eri, qu cunphnidecies, Munius erimenti genere,e Thyeciem pecies contemplari. .. Quod si unius genere scientiae est, contemplari quaecunque sunt species entis, quatenus ens est: illaiautem decem genera sunt speciesentis: illa ipsa decem genera sunt unius scientiae genere cum ente. Haec uero cum ita diuisa sint in Praedicamen tis,sunt Primae philosophiae . ens enim est ipsius Primae philosophiae. Cum ergo sequatur hoc ex uerbis Aristotelis, non id quod iiii dicunt, non possunt uerba Alexandri in illum sensum distrahi, quem attigit uir iste celeberrimus. est ergo diuisio ea quam posuit Aristoteles in Praedicametis, ex Alexandri sententia realis: quippe quae facta est secundum hunc textum. aliter enim nihil ad rem faceret. Ipse Alexander etiam indaur uerbis his quae recitata sunt, apertis lime ostendere, Praedia camenta ad Primam spectare philosophiam . nihil enim necesse fuit
dicere, sic diuidi ens ut dicitum est in Piaedicamentis, rufi sensisset id quod diximus. Quod si quis illud opponat, Alexandrum alibi contrarium dixi se non pugnabo, id fieri non potuiste: sed illum postea, cum uerita
temagnovissct, sententiam mutasse. Quod persaepe faciunt i j,quiuere sunt ingenui homines, qui*re ipsa, non uerbo tantum philosophiam profitentur: itaque nulla alia re, nisi ueritatis studio ducuntur: contraquam ut nunc est)plcrique omnes facere consueuerunt. Verum cum inter sedisssentiant Hammonius& Simplicius in exponenda Alexandri opinione de libro Praedicamentoru,facile hoc possit ostendere, non uere istos Alexandri sententiam percepisse.
Vod etiam plane persuaderi potest, cum Sc eodem mo- GENU. do dixerit Tirem istius, inter expositores priPcipuus,su i Per expositone textus termdecimi primi de Auditu phyb fico, inquiens: Si multis modis ens dici concesserint,scilicet ut nos in Praedicamentis determinavimus esse. Per quae uerba palam est, diuisionem illam in Praedicamentis accepisse Logicam, non Metaphysicam,cum uoluerit Themistius, pariterat is Praedicamentorum librum logicum extitisse. Tantum uerbabcile putamus, ut ex illis uobis eliciatur id quod AN ταq a au
208쪽
Ie 8c distinctio data ab eo de logica,ut opinor, ripateti ca est, quae septimo Metaphylicae, primo Phys. sed ad
propositum magis,primo tractatu sui epitomatis Meta-iphysici determinauit, cum per hanc noluerit demonstrationes persectas,utpote in strumenta logica, scient's aliis allignare: Logicum uero methodos ac regulas tradere talia conficiendi ii propriis disciplinis,quibus ad uerum dirigatur intellectus, &custodi
tur ab errore,ut ipsemet in eo tractiatu declarat. Dissoluendae prius fuerant rationes eae, quas ego contra eius distinctionem attuli: deinde potuissetasserere, huiusmodi distinctione esse peripateticam. Sed cum illae adhuc integrae maneant, n5 uideo qui possit hoc dicere. Quod praeterea scribit,noluisse Averr. ex illa distinetione in serre demonstrationes perse stas, utpote in strumenta Iogica, a Logica aliqs scientqs asstignari: uidetur hoc pugnare cum ipso Aureroe,qui ait, Et alio modo ut accipitur illud,quod est declaratum in illa in alnsscimtris,secundum quod accipitur illud, luod est declaratum in in
qua scientia speculatiua,adaliainscientiam. At quod ita est,sic se habet, ut ex eo fiant demon strationes: ex eo autem quod dicitur,non fiunt demonstrationes, ut patet ex eis quae dixit: non uidetur ergo tueri distinctionem Averrois. Preterea si
verum est quod dicit,uidetur maxime lauere opinioni nostrς, quam ipsam Aristotelis esse putamus. diximus enim, suas quanqi facultate sibi conficere demonstrationes, gicam tradere seloni regulas cognoscendi, conficiendiq; instrumenta ea quibus utantur aliae sciemtiar. E si libus illud omnino sequitur,ut nihil indigeat praedicamentis. nam si Logicus tradit regulas, quibus sua quaeque disciplina sibi conficiat cognoscendi instrumen ta , non considerat ea quae sunt in Praedicamentis. Quod hinc facile intelligi uidetur, quia suas quae
disciplina conficit demon strationes, ut ipse concedit, ac uerum est. Sed qui facit demostrationes, eius est etiam facere propositiones: ut exempli causa, qui demonstrationem illam const tuit, omne animal rationale est risibile, omnis homo est animal rationale, ergo omnis homo est risibilis: hic ipse singulas eius demonstrationis propositiones constituat necesse est . qui autem illas propositiones constituit, necesse est cognitas habeat simplices illas uoces, animal, rationale, risibile. sed huiusmodi uoces,ut concedunt omnes, sunt in Praedica mentis: qui ergo demonstrationes conficiunt hi ipsi Praedicamentis indigent, aut tanquam partibus, aut quasi suppositis. Sed Logicus non facit tales demonstrationes, Logicus ergo nihil indiget Praedicamentis: quamuis enim suas ipse quoque rationes concludat, quiabus rationibus quas tradit regulas probat, tamen non concludit illas ex terminis iis qui sunt in P dicamentis, v t patet, atque ipsa Otiam ratio docet. regularenim non essent generales, cuiusmodi quiadem illas esse oportet. Ex his igitur quae Genua dicit, sequitur id
209쪽
dam noticla ea exprimuntur omnia, quae pernoticiam Instrumentorum conficiendorum in sequentibus Logicae partibus habita iri scientiis realibus ccundum rem manifestabunt,¬icia disi incita.
Nec sorte multu n dissimile erit, si a simili dicatur, Aristotelem in lubris de animalibus praeposuiste librum de Historia, in quo in uniuersum Ranimalia,atq; animalium proprietates legunt, his qui de Paratibus habentur, libris: si quidem per hos causae omnes habeantur,qitibus&animalia, Sc animalium proprietates confuse cognit di itincta noticia comprehenduntur. quae 5c nobis largitur peritiam conficiendi tum deinon strationes, tum etiam persectam definitionem in disciplinis alias. Conclutionem hanc non elia ex eis quae di sta sunt conspicuarri, AN To. colligi potest ex nostris redargutionibus. Librum autem praedic mentorum n5 esse Logicum,necp item de his quae sine ulla complexione dicuntur, hactenus ostendisse nos putamus. Extractus in men est liber ille ex Prima philosophia,ut simplicia cognosceremus, ex quibus fiunt coplexiones,hoc est quae substantia es sit, quae quantitas. δί caetera, ut a nobis in undecima Commentarii Seestione di istum est. Quod autem ad Alexandru attinet,caeteros* dodiis simos homines,qui coiranos testes laudantur,cisi respondere possumus, tamen hoc loco tantum dicemus,quod alias saepe iam diximus, nos eam quam Aristotelis suisse putamus,opinionem sequi, n5 interpretu. qua iaci' no ignoramus, fac in re multos a nobis dissentire. Ne uero mihi uidetur uir iste egregius argumentu illud dissolvere,qt:o ostenditur in lib. Periher. agi de simplici b. ut nonulli etiam ex inter pretibus sentiunt, quatenus illa simplicia ad enunciationem reseruntur. itam nihil eis in Logica opus esse, ut tractantur in Praedicamen iis . Neq; uidentur contra nos quicquam facere, quae ponit, multas illa quidem certe d. fficultates habent. Nam ut illud uerum sit, quae nobis notiora sint, haec prius discenda proponi: tamen quod ita in seri, quia confusa noticia eius quod postremo distincte concipitur, distinctam praecedit, non redie inserri uidetur. Nam si ignota sint o. mnia quae uelimus discere, discenda sunt privsaiotiora: quod acci dit in philotaphia naturali, ubi cum omnes ignorciatur causae, tamen causae magis uniuersales sunt notiores. itaque ab his, ut quae notiores esknt, initium duxit Aristoteles: neque tamen ibi est noticia confusa S indistinctia, sed materia prima primum cognoscitur, quomodo quidem cognosci potcst deinceps reliquae omnes causae
Quod autem Genua profert ex primo Phyclib. in prologo, sorte id est quod tertio textu scribit Aristoteles his iuerbis:
Sunt autem primum nobis manifesta, T cerici,con a mateis. re
Quod si hunc textu intelligat,nihil ad rem uidetur facere. Loquit enim ipse de ordine eoru quae prius disceda proponunt: textus aut ille de uia,rationein doctrins,qua in philosophia naturali utinaur, cuius quide philosophiae munus est in uestigare causas reru naturaliv. Inquit enim Aristoteles, inuestigandas esse ipsas causas ex notioria
210쪽
bus nobis. quoniam autem obscurum erat,quae nam cssent notiora
nobis,declarauit illo textu. Hunc autem esse sensum Aristotelis,ex his patet,quae subiunxit, ,, Posterius auis ut ex his nota Hemeta,et mincipia, diuidelib. haec. Patet cita ex hoc ipso textu textui illi,quem a Genua intelligi sertasse diximus, hic nullum esse locum, siquidem notitia confusa p cedit distincta,eiusdem rei hoc loco. Sin autem de mi. t . loquatur, is nde ex uniueryalibus in flagularia oportet procedere, Et quae sequuntur:hic item minime cum eo facit, quod confusa cognitio materiae non praecedit distinctam eius cognitionem. Ita quic quid intelligat, id minus probandum uidetur. quod ut etiamucrum sit,tamen nihil ad rem,ut patebit. Secundum item eius suppositum aueritate alienum uidetur, iiυ
tentum uidelicet philosoplii in tota Logica esse, primo de demostratione per se agere: ut in Prooemio nostri libelli ostedimus. Nec illud obstat,quod assert ex I. Priorum lib. siquidem ita dixit Aristoteles, Primum oportet dicere,circa qui de quo eri intentio, Et qus sequunturiob syllogismum simpliciter,nequis sorte existimaret, quae ipse traditurus esset de syllogismo simpliciter ,haec uelle ipsius syllogismi causa, non demonstrationis pertradiare. Quod ita esse declarat illud, qubd paulo insta intulit,Dicendum esse, per quaeia quomodo fieret omnis syllogis nus. hunc enim uniuersaliore esse omni demonstratione. Ex quo etiam patet, hunc n5 suisse exponcnodi locu , quid sibi in primis tota illa facultate propositu esset docere. sed de hac re tamen V. huius Apologiae libro pluribus disseremus.
Tertium eius suppositum,ut concedatur,tamen nihil opinioneminostram infirmare,facile intelligent 0,qui libellum nostru legerint. Illud etiam maximam uidetur habere disti cultatem, in lib. I diis camentorum de simplicibus ac gen cratibus uocibus agi, sub quibus omnia comprehenduntur entia,non tamen ut entia sunt,sed ut significatur. Na si de entibus ibi agitur,ut significatur,agitur, ut res sunt, atq3 entia. entia enim ut significatur,sunt res,at* entia. Ipsaeaute res, Ut res, significatur conceptibus, uocibus,titeris: no significat. Quod si de his agitur ut sunt res agitur ite ut sunt entia: idecnimestres,at ens. Videtur igitur secuplane dilIidere Genua. nam si ibide entibus agitur, ut significanξ: sequitur, ut de his agatur,quatenus entia sunt.
Quod si neget,hoc se uelle dicere, sed ibi agi de uocibus illis simplicibus,ut significantur,non ut entia sunt: primum hoc non ostenduleius uerba. deinde ut ita sen tiat, tamen id minus probandii uidetur, quia uoces literis modo significantur, te quibus Ilieris nulla eo loco sit mentio. Illud etiam,sub vocibus comprehendi entia,non uidetur satis redie dicitum. comprehendi enim rem sub aliquo, nihil aliud uvlet,nisi cotineri eo sic,ut quod cotinet,de illo ipso praedicetur, quod
continetur. At falsum est,illam rem quam notat uox Homo,esse uocem hanc Substantia eodemq modo de reliquis.