장음표시 사용
231쪽
Cum igitur ut patet haec confirmatio sit de re, propterea quod uerbis illis, Ut haec substantia homo, ostenditur substantia ea
quae est in re, conclusio etiam est de re. Confirmat id autem simia litudo ea,quam affert Aristoteles de albo, Ut album altero magis at hum,&quae sequutur. haec enim omnia dicuntur de re. Nam quod ad uocem attinet, non minus substantia dicitur recipere magis &minus, quam qualitas. Non ergo sensus est, substantiam non prae dicari secunduin magis & minus, aut non subiici etiam secundummaois &minus: hoc enim ab Aristotelis instituto alienum esset. Sed uerbis illis, substantia non suscipit magis & minus, hoc notatur, eam rem quae dicitur substantia, non suscipere magis & minus. ut haec substantia quae dicitur Homo, ut Socrates, non est magis sub stantia nunc, quam heri. Id quoque plane confirmat ratio ea, quao stendit Aristoteles,qualitatis proprium esse suscipere magis Zc minus,his uerbis:
is Candidum namp sit amplius. continuit candidum feri, non tameis omnia, fedplana: Hec enim constat dici de re. Quod igitur de substantia dicitur, eam uidelicet non suscipere magis iam inus, hoc de re accipiendum est. Quod si ex eo inseratur. Iubstantiam praedicari secundum magis & minus, hoc suerit ratione rei.
Sed quid, dri boni, afferri potest, ex quo facilius intelligi possit, Aristotelem de substantia, hoc est de re illa quae est substantia, age
re,non ut ostendat,in substantia fieri non posse praedicationes con trarias, quam illud: ,, Maxime autem proprium subriantiae, cum vnvm er idem nu ν, merosisto ceptibilem esse contrariorum. Quod ita esse ostendens, Veluti color,insuit, quod eri unum Cr idem numero,non erit at ri bum,nesue nigrum,neque eadem actio esset praua studiosae. Simoia liter in alijs, quae pubriantiae non sunt. Subriantia enim,cum unumis idem numero sit,capax eri contrariorum : vi Homo, cum unusis idem numero sit,aliquando quidem niger,aliquando assus. Deinde probat,hoc uerum non esse de oratione, & de opinione, propterea quod non mutantur ipsa, sed res: ex cuius mutatione di
citur oratio aut uera,aut falsa.
M Verum,inquit,substantia in eo quod contraria recipit,in hoc si ν, sceptibilis dicitur contrariorum. Quod quidem apertissime mihi uidetur Madii opinionem eue tere. In substantia enim fieri possent huiusmodi propositiones,s hic sensus. quo A istotele interpretatur Madius, ad rem faceret. Siquidem substantia susceptibilis est contrariorum, ut ostendit Aristote las, propterea quod langorem suscipit, dc sanitatem. Recte igitur a nobis
232쪽
nobis dictu est: ne 3 huiusmodi propositiones appellatur cotrariae, sed potius contrariorum,ut ex secundo Periherm. libro constat. Id etiam ex interpretibus ipsis ut aduersarii uel suo ipsorum gladio iugulentur fatis perspici poste arbitramur. Boetius enitia uir apud eos summae auctoritatis, ad hanc proprietatem cosrmandam huiusmodi dubitationem asteri. Sed, inquit, si quis sorsitan dicat,cur, cum ignis calidus sit, nunquam se us suscipiat:& cur, cum aqua sit humida, nunquam susci,
piat siccitatem. Sed dicendum est, quoniam ea contraria suseipere uidentur,subs antiae,quae sunt in eius natura, non insit Malioquin non
suscipit quicquid illi substantialiter adest. Sentit igitur, Aristotelem ubi ait, substantiam esse susceptibilem
contrariorum, loqui de re quae appellatur substantia, non uerbo rum illorum hunc esse sensum, quem putat Madius: aliter enim nullus hic esset eius dubitationi locus, etiam si non susciperet contrariaaum id conueniat substantiae, quatenus est substantia. Con uenit enim uni substantiae, & quatenus res est. quare non potest et
conuenire ratione alterius: quia quod cuique conuenit, ut tale est, non potest ei conuenire ratione alterius. Nam si ratione alterius conueniret, sequeretur, ut non conueniret ei, quatenus tale est. Erago proprietas illa non conuenit substantiae, quatenus est propositio, sed quatenus res est. Eandem dubitatione attulit Hammonius,& Simplicius . Sentiunt igitur & ipsi, Aristotelem loqui de re, quae est substantia. Praeterea hoc idem dici possiet de omnibus ris quae traduntur in
caeteris facultatibus,ut exempli causa) cum in Geometria dicitur, triangulo inesse, habere tres: sensius es Iet, confici posse illam propo sitionem, triangulum habere tres angulos, quae quidem & ipsa eslet Logica,quod plane absurdum est. Nam quod uere dicatur, homo
est albus,homo est niger: hoc uerum est ratione rei, uidelicet in re ita est. quia ex eo quod res aut est, aut non est, oratio dicitur aut uera,
aut falla. Non enim quemadmodu ostendit Aristoteles libro non Primae philosophiae, quia dicimus, hominem esse risibilem, uerum est,hominem in re esse risibilem: sed quia homo in re est risibilis, ve ra est praedicatio illa ,homo est risibilis. Sed quid dicemus de ris quae pertractantur in praedicamento quantitatis, ubi diuidit Aristoteles quantitatem,in quantitatem di scretam Sc continuam, quid* utraque sit, explicat c quo loco inter
continuas quantitates numerat tempus, lineam,superliciem,locum: inter discretas, numerum & orationem, quatenus eam metimur
syllaba uel breui, uel longa. Deinde ostendit, quae propriae sint
quantitateS, quae rursus per accidens. cum Q caeteras quantitatis asise stiones enumerasser,
Proprium autem, qui maxime quantitatis eri, quod inqua liber inaequale dicitur.
233쪽
Hec enim non possunt ullo modo sic accipi, ut reserantur ad pro positionem. non enim nisi mea me fallit opinio fieri potest,ut non
Aristotelis uerba extorquentes, ac maxime perturbantes ita exponamus, quia proprium maxime quantitatis est, aequale & inaequaledici, in quantitate fieri polle praedicationes aequales & inaequales. hoc enim plane falsum esset,atque admodum ridiculum. Cum igitur haec ipsa quae attulimus de Praedicamento quantita tis,manifelle conueniant rebus: ea item quae sunt in Praedicamento substantiae, dicendum est conuenire rebus. non enim maior est ratio unius, quam alterius.
Neque uero minus hoc ex praedicamento relationis perspicili. cet,quam exsuperioribus praedicamentis. Quῖ enim potest illa relativorum proprietas, ut insit ipsis contrarietas, sic accipi, ut illud no tet, si praedicetur, non praedicari essentialiter, scd denominative: cum unum aliquod relatiuum, si ponatur in quid est alterius, non praedicetur quodam modo denominatiue, sed essentialiter: Eequis item adeo fatuus existimabit, istotelcm ubi tradit, resa tiua suscipere magis 8c minus: illud sentire, praedicari ipla relativa secundum magis es minus, nec potius significarerem ipsam,cuius ra- . tione, aut uera aut falla fit praedicatio rSed ut multa alia mittam, quae asserri possunt, quid de illa pro
prietate, omnia quae ad aliquid sint, dici ad conuertentiam e Diacet ne quisquam, his uerbis elici, relativa, si praedicentur, praedi cari conuertibiliter hoc nimirum enim uidetur absurdum. Quod si quis diceret, non ne id ratione rerum fieret Nam de proprietate
illa, Si quis aliquid eorum quae sunt ad aliquid definire sciet, & iblud ad quod dicitur,definite cogniturus est: quid aliud indicat, praeter naturam eorum quae ad aliquid dicuntur e Quod si naturam si gnificat, non ergo haec diuiduntur, quatenus reseruntur ad cnuim
Quod si quis neget, haec Aristotelem tradere de natura relativo rum, ostendat is quaeso, quae nam sit haec natura relativorum, quibus eam uerbis,aut quo loco docuerit Aristoteles. nemini enim dubium esse potest,quin relativa, cum sint una ex illis decem speciebus elatis,aliquam certam naturam habeant: quae natura, si ut constat aliter declarari non potest, non ab re dictum est a nobis, hic de eo. rum natura agi. uod si concedatur,ut ratio ipsa postulare atque exigere uidetur, qui potest aliquis negare, in pra dicamento substantiae agi de substantia,ut substantia est, cum in hac re una atς eademst ratio utriusque praedicamenti
Quid autem de praedicamento qualitatis e Cum describit Ariastoteles qualitatem es Ie eam , secundum quam quales quidam diis cuntur : significatae aliud, nisi albedinem esse qualitatem , quia is cui inest albedo, uere dicitur albus e Quid c Cum habitum& dispositionem naturalem , propriam uel impropriam Pasito nem , uel passibilem qualitatem, & sormam, quae est permanens
234쪽
alicuius rei figura, dicit esse species qualitatis, nonne ostendit, haee omnia esse qualitates, ut dulcedinem, amaritudinem, austeritatem,&reliqua huiusnodi quia secundum illas dicimur quales. Atostendere, aliquid esse qualitatem, quid aliud est, nisi ostendere, hominem esse animal c Quod si probaremus, hominem esse animal, eo set probatio de re: ergo Sc illa erit de re. atque ut haec philosophiae naturalis est, sic illa diuinae'. Qubdsiderebus sunt, quae hic pertra
stat Aristoteles, non sunt propter enunciationes. enunciationes Gnim fiunt propter res, non res propter enunciationes, tu ostensui aest in no stro libello. Praeterea sequeretur, ut omnia quaecunque sunt in caeteris facultatibus, sic pollent interpretari : nulla est enim diuersitatis ratio. nisi sortὲ dicat aliquis,hunc librum esse partem Logicae, quod quidem esset,ianquam manifestum id ponere,de quo O mnis est disputatio.
Quid de facere,& pati Ubi tradiit Aristoteles calefacere, & tagi
dum facere,nonne illud significat,referri haec ad propositiones, non ad res Quid de pertractatione oppositorum, quam ostendimus ex tot locis Primae philosophiae, pertinere ad primum philosophu e Nonne patet,este de rebus ut cum dicitur,bonum esse contrarium malo. Quid de priori, & simul c nonne tradit Aristotcles quarto Primae philosophiae libro, ea pertinere ad Primam philosophiam ibi* ea pertractat, quemadmodum hic, cuius quidem repetitionis causa nostro libello ostensa est. ΝQuid c cum dicit, Motus autem species fiunt sex, generatio,cor. 6ruptio, augmentatio, diminutio. alteratio, secundum locum muta- tio: non ne haec de rebus sunt,& propterres ipsa Noisne sunt etiam de re, quae de alteratione&augmentatione scribit cubi ostendit alterationem distingui ab augmentatione.
Quid de habere: nonne egit Aristotcles in Prima philosophia e
At haee omnia sunt de rebus, ut ostensum est: ergo non tractantur propositionis causa. Ac, ut paucis totam rem absoluam,Logicae nihil opus est his uicibus ad enunciationes constituendas, quod ipsa ut nostro libello demonstratum est non conficit suas enunciationes ex his quae sunt in illis decem generibus: ac licet utatur terminis, quae sunt in Ante praedicamentis,& Postpraedicamentis tamen hi ipsi termini signi R cantassectiones entis, manifeste. ad primam philosophiam pertibnent,ad Logicam uero in ordine ad opus Rationes autem eae, quibus ostendi, Logicam non indigere his praedicamentis,id luce clarius uidentur ostendere.
Uod etiam scribitur in Commentariolo, praedica MA menta esste Primae philosophiae partem, Ac in eis naturam stilistantiae persecte considerari, ut substantia est : diligentiori indiget perscrutatione. Quomodo
235쪽
enim in Metaphysica negaret,species & genera esse subst uias,quas substantias in Praedicamentis dixit. In eadem igitur facultate, M taphysica scilicet, philosophus diceret, species oc genera elle sub stantias,& non elle substantias, utro* in loco substantiam considorans secundum eius propriam naturam.
Haec item quae scribit Madius, summam mihi attulerunt admira fionem, quod uult ex iis in quibus Aristoteles minus sibi constareti detur, scientiarum diuersitatem ostendere: cum & in philosophis, Rin caeteris facultatibus prope infinita sint ea,quibus aucto res ipsi uidentur a seipsis dissentire. Ac ne longius exempla peta mus, nonne ex huius doctissimi uiri ratione sequemur, M. Octauus
Primae philosophiae liber aut septimus,non sit pars Primae philosophiae,quod eo loco haec scripta reliquit Aristoteles, D Et inseper alio modo genus magis qua pecus,ta' viriueryatia, mssis qua ineuiaria,substantiam esse: Cum tamen septimo libro multis rationibus ostenderit, nullum uniuersale esse substantiam. Non igitur absurdum est, in eadem K- cultate Aristotelem dixisse,genera & species esse substantias, ac rurissus negasse, esse substantias, si quod ait septimo libro Primae philo, sophiae,id rursus negat octauo libro,ubi quidem de substantia agit,
secundum propriam eius naturam. aliter enim omnino negandum erit,aut septimum, aut octauum librum pertinere ad lacultate eam,
ad quam tamen consensu omnium pertinere dicitur, id p ratio ipsa
At uero quasi in diuersis sicultatibus pertractandis liceat a Leiplo unum aliquem auctore dissentire, ita uir iste doctissimus argumen latus est. Quod si detur, hoc fieri in diuersis facultatibus suo qui ccbsensu interpretando,cur in eade lacultate hoc ipsum non fiat quem. admodum saepissime Quidem fieri videmus. Illud autem minime praetcreundum putamus, non dixissenos, naturam substantiae in Praedicamentis persecte explicari: etsi dixi mus,illam,ut substantia est, considerari. quod tamen superius quoque declaratum est.
MAD. T si ponamus Praedicamenta esse Logicae sicultatis par
vj, tem, facile erit hanc controuersiam si are: cum munus, Metaphysicae sit, de ipso esse,&quiditate uerba facere,s-chnon autem Logici. Species autem iure Logicus dicit magis substantias, quam genera, secundum rationem praedicandi. nam praedicatum subiectum manifestat, &quia species magis manifestat ipsam substantiam quam genera , magis substantia dice tur. Item quia prima substantia ita in propositione subisscitur, ut nullo modo praedicetur illud, apud Logicum magis substantia erisiquod magis in propositione subiiciendi rinonem habeant. sed species est huiusmodi respectu generis, ergo species magis substatia
236쪽
quim genus: quod secundum considerationem Logicam uerissi,
Hic, praeterquam quod non uidetur Madius ostendere, Aristo, AN τα telem a se ipsb non discrepare,praeterea nonnulla dicit, quae dubita. tionem habent. Nonos endit autem, Aristotclem secum non dissi,dere, quia ponit species esse substantias, cum ostendat quomodo snt magis substantiae quam genera. In Prima philosophia autem negatum est prorsus,eas esse substantias. Manet ergo Aristotelis, suae ipsius opinionis euersio.
Quod uero subiungit, quomodo species sint mapis substantia ΦSenera, quia uidelicet propinquiores sunt primae Ribstantiae, tan tiam abest mea quidem sententi ab ut ostendat, hoc esse Logici muneris, ut ex eo etiam inseratur contrarium. Nam quod species diciatur esse magis Libstantia, quam genus, quia est propinquior Pri, mae substantiae, hoc est ratione rei, non ratione propositionis: a re ipsa enim illud sumitur, speciem esse propinquiorem primae subsantiae. Si quidem ex eo sumitur, quod euidentius declarat, quid sit
prima substantia. Quod autem declarat quid sit aliquid, quod est
in re, declarat eius substantiam, uel essentiam. At quod aliquid doctaret essentiam alicuius, quod sit in re, hoc est ex parte res: ergo de clarare, species esse magis substantiam, quam genera, quod stilicet sint propinquiores ipsi substantiae, hoc erit ex parte rei. Atque ita prima substantia dicitur prima, quia ex parte rei subiecta est omnia Dus. Propositiones enim non sunt uerae,nisi ratione rerum: hoc autem non fit ex eo quod ipsae res sint, uel stibiecta, ues praedicata pro positionum, sed in propositione praedicatum dicitur mani stare subiectum: ut si dicamus, homo est animal ratione rei, non quod hse uox Animal declaret hanc uocem Homo: sed res ea quae illa umce animal significatur,id declarat, quod significatur illa uoce homo. Deinde ex his quae ex eodem praedicamento scribit Aristoteles, ostendens quomodo genera dc species sint substatiae, apparet, eum ἀ seipso non discrepare.
Sunt enim, inquit, secunda sub ianuae, quia indicane primas insubriantias, non quod in se sine subriantia', quippe quae sunt acci/ videntia. MEx quo intulit, N erito riminc'ales substantias,Iola aliorum species Crae
neni dicuntursecundae substantiae. eorum enim quae praedicantur, priscipalem Iubstantiam haec indicant. Ac ita quidem patet ex eo, quod Aristoteles secu ipse aperte dissi. deat, negandum non esis, librii Praedicamentorum esse partem λυmae philosophiae, sed Logica . Huc accedit,ut ostendere,aliquid esse substantia,S magis substantiam, pertineat ad Prima philosophiam, ut in nostro libello demon, strauimus. Nam hoc fieri non potest, nisi per naturam substantiae.
237쪽
aliter enIm nihil attineret de prs dicato supponere quid sit, quod quidem spectat ad Primum philosophum,non ergo ad Logicum. praeterea utcun* sese res habeat, omnia haec sunt superuacanea, cum Logicus cui nostro libello ostensum est nusquam utatur hi iusmodi vocibus. Δ ΑAmplius secundo Phys libro, textu quarto ostendit Arilioteles, materiam esse substantiam, quia est subiectium. ergo dicere primam substantiam esse subiectum, non est Logici : nam aliter probatio illa esset facultatis eius,quam isti Logicam appellant. Praeterea primo phyclib.tret. L I I. ostendit, ex eo quod substantia prima est subieetiam, in serri non posse eam pertinere ad Logica. eius autem haec sunt uerba: is I Iussus uidemus eorum quae sunt,substantiam contrariam. prino D cipium autem non de subiecto oportet dici aliquo, erit enim mincipia
D principiq. subiectum enim principium eri, Cr prius videtaer esep
Cum igitur in ea sicultate, quae de rebus agst, quae. nullo modo dici potest esse Logica, utatur Aristoteles ad probandam conclusio nem de rebus nomine subiectii 5c praedicati, patet ex eo, quod in lib. Praedicamentorum dicat, substantiam esse subiectum, uel praedic tum,inserri non posse,illam considerationem ad Loticam spectare. Sed ostendat,quaeso,uir iste doctissimus, unde ipse apud Lo cudidicerit,id magis esse substantia, quod magis in propositione suta aciendi rationem habeat,nisi illud sit ratione res.
Lia uero ratio mea quidem sententia praecipua ipstus
Commentarioli haec est. Termini omnes quibus utitur -Logica, sunt extra decem genera: sunt enim assectus emΚ riS,quatenus eris,ut nomen,uerbum,syllogismus, Ralia
id genus ergo non indigemus in Loetica his terminis simplicibus. qui in Praedicamentis sunt. Ego distimctione utendum esse existi. marem . simplicia enim, quae in praedicamelo substantiae sunt,secundum esse reale extra animam,n5 sunt negotii Logici: at illamet ipsa, secundum illud esse quod habent in anima tantum considerata sub stantiam primam,quatenus subiectum est, sic ad Logicum pertinore dicerem.
A N τα Aaec plane absurda esse,ex eis quae a nobis dicta sunt in nostro lia bello, satis perspici posse arbitramur. ibi enim ostendimus, subiecit adc praedicatum primo ad primam philosophiam spectare,quia sunt
aflectiones entis,quatenus est ens. Quod cum ita sit, sequitur omni no, ut ea quae considerantur sub ratione subicisti, pertineant ad prismum philosophuni: quia subiectiim,ut tale est, pertinet ad primum philosophum: sicut ea quae cosiderantur sub ratione entis, dicuntur pertinere ad Primam philosophiam, quia ens, utens, ad ipsam spoctat. Ac ita quidem eius distin filo, ut uera esset, tamen probare uis detur
238쪽
detur magis oppositum,quam propositum.Vt omittam,ste distina ui non licere,cum M superius,& in Commentariolo nostro osten um sit, omnia quae tradidit Aristoteles in Praedicamentis de sub stantia couenire ei ut est substantia,ibiq; de substantia agi, ut res est, eodem in modo de reliquis. Illud etiam argumentum, quo in Commentario nostro ostendiamus, substantiam considerari non posse ut genus, probare mihi ubdetur, illam non posse considerari ut subiectum. . Hoc idem autem, quia de omnibus rjs quae sunt in cicteris ficultatibus, dici posset, neminem latere arbitror. hoc est, cosiderari posse sub ratione subiecti & praedicati. imo sic considerantur, cum ex eis fiunt propositiones, ut homo est animal, ita pertinere ad Logi eam. Quod si dicat aliquis,in caeteris probari proprietates, uerbi gratia, hominis, quatenus homo est: hoc idem dicemus de substan tia,& quodcunque ad diluendam rationem nostram asseretur: hoe idem a nobis dicetur ad improbandum id,quod ab isto doctissimo uiro in medium allatum est. Praeterea,si considerantur ut subiectium,sequitur, non consideriiri ut significant res,quatenus significant res. consequens est salsium,& contra Boetium, Hammonium, & Simplicium, quos tamen amctores uehementer isti sequutur: Ergo 8c antecedens. Probatur consequens, quia considerare aliquid ut est subiectum, ex ipsius Madisssententia est, considerare ut habet esse in anima. Sed considFare,alis quid significare rem ut significat illam rem, non est considerare, ut
habet esse in anima ergo sequitur id quod dictum est.
Praeterea distinguendo consequens, uidetur apertissime concodere antecedens: uidelicet,terminos qui sunt in Logica,esse asseditio
nes entis, quatenus est ens: itaque entis realis. ens enim,ut ens,reale
est. ergo non sunt atafitiones entis in anima. sed insta capite undecimo, negat esse affectus entis realis, sed entis quod habet esse in Mnima: ergo sibi non constat. Illum autem concedere antecedens, eo patet,quod satetur, non indigere nos simplicibus hs quae sunt in Praedicamelis, ut habet esse reale, sed ut habet esse in anima tantum.
Uod autem res eadem diuersis considerata modis duo M A D. constituat subieeta formalia, tantum abest ut esse putem in intelligibile,ut etiam putem esse maxime necessarium. eaedem nam p lineae sunt Mathematicae,&naturales. Illud ego non negaui,unam rem diuersis modis considerata duo ANτα constituere subiecta: Sed dixi, cum una aliqua res diuersis modis co siderata duo efficiat subiecta fieri no posse, ut aliquis asserat ea,quae in libro Praedicamentorum pertractantur,diuersis modis pertractir qui modi ad diuersas facultates pertineant. quia ex hoc sequere ut unius facultatis duo essent subiecita: quod quidem non uidetur intelligi posse,quia una scietia est, quae est unius generis. Quare ea quae
239쪽
dicit Madius, uidentur nostram opinionem confirmare: sed de his in sexto libro pluribus dis Ieremus. Illud autem de linea, minus sertasse probandu uidetur,quod diti serentia quae est inter philosophiam iraturale&Mathematicam, nopotest esse cecundum forma: quia huiusmodi disterentia sumitura fi nciuino modo exissS patet quae scribit Aristoteles, cu atris locis, ut in no stro libello ostensum est,tum l.lib. Oeconomicorum, his uerbis:
M Cuius autem ratia unumquodque eri, fit, ubstantia ipsus is hic existit. . Sed ex his etiam qua in secudo libro Primae philosophiae ita scribit Alexander, ε ε π
Doctrina uero quae a fine,propositoq; notatur,ta habet elle. Quod si differentia, quae est inter duas aliquas facultates, lemn dum formam,sumitur a fine: quae autem est inter Mathematicam naturalem philosophiam,sumi non potest a fine, quod utriusquc mnis est scire: non est inter illas disterentia secundum sermana: erit ei Ro secundum materiam, ut constat etiam ex sexto libro Primae phulosophiae,& tertio de Amma,ubi docet Aristoteles distingui inter se scientias, quemadmodum Sc res. Quod cum ita sit,non eadem erit omnino linea quae a naturali philosopho consideratur,& a Mathe malico quia nullam haberet disterentiam incita distinciae noncssciit scientiae illae, quia nulla esset differentia inter eas, neque secundum formam, neque secundum materiam. Quare dicendum est, allia quo modo diuersas esse lineas: quia linea, quae consideratura Mathematico, est linea abstracta a materiat quae uero consideratur a philosopho naturali,est cum materia.linea autem cum materia, Sc linea sine materia,non sunt omnino eaedem lineae, neque habent omnino
easdem proprietates. Id uidetur mea quidem sententia omnino concedere Aristoteles secundo philosephiae naturalis libro, cuius
Pori peculandum eri, quomodo di Fert Mathematicus a Dis Vsco. etenim plana Osirma habent Phγsca corpor et longitudines,
' Crpuncta, de quibus intendit Mathematicus. His enim uerbis,&eis quae sequuntur, 'De his quidem igitur negociatur Mathematicus, sed non in P quantum Phγsici corporis terminus eri unumquodque, neque acci dentia speculatur in quantum talibus exirientibus accidentium, undeat ab Irabie: Ostendit Aristoteles, quod diximus. Ponit enim, Mathemati cum considerare lineam solam , 8c Physicum lineam cum corpore, ut est terminus corporis. Qui quidem diuersiis modus consideram di res, non esticit diuersitatem in forma, sed in materia: itaque non sunt omnino eaedem res, quae ita considerantur. Ergo illud de linea, quod scribit Madius,minus probandum uidetur. Sed de hac re suo
taeo susius disputabimuβ- Se si
240쪽
miri E necessario dc possibili agitur in Metaphysica, & in ii. Mamn bro de Interpretatione. in Metaphysica, ut sunt in re: in η Logica, ut sunt in propositione. Non igitur, quia inli-
I bro de Interpretatione, erit Metaphysicus: quia licet S Metaph ylica, & Logica de eodem tractent, uidelicet de necessario, diuerso tamen modo id agunt. Si putat Madius, nece larium pertractari a Metaphy sico simpli. ANTO citer Sc absolute,atet ut est assectus entis,cum ait, siderari ab eo ut est in re, a Logico autem ut est in propositione,hoc est ut resertur ad opus,ita I propositionis causa,& demostrationis: nihil ab eo distentimus,uidentur* nobis haec omnia nobiscu secere. Sin aliter sentit, arbitramur sellam esse hanc illius opinionem,acip ab Aristotelis sententia discrepare. nam Sc in Logica,&in Prima philosophia eadem est definitio necessarh,nempe neces Iarium esse id quod aliter se habere non potest. Quod si uarie consideratur huiusmodi definitio,ita considerari necesse est, ut in Prima philosophia simpliciter&abso lute accipiatur, in Logica uero in ordine ad opus : sicuti eadem est definitio irae, & in philosophia, Zc medicina: 8c recti,in Geometria et in Mechanicis: sed uarie tractantur. aliter enim nulla esset inter ipsas facultates differentia. Atque ut illud dici no potest, ullam harum definitionum e5siderar modo ut est in re, modo ut est in intellectu, quia omnino sunt eaedem definitiones: ita neque hoc dici poterit de ea quam primam posuimus definitionem. non enim maior est ratio
Neque uero illud mihi dixisse uideor, quoniam in Prima ph ilosos hia, 8c in libro de Interpretatione agatur de neces Iario, librum deaterpretatione esse Primae philosophiae: sed quia sunt eaedem desis nitiones,&in Prima philosophia, & in Logica, dicendum esse, illas considerari ab lute in Prima philosophia, quippe quae scientia est, ac natura prior ipsa Logica: in Logica autem, in ordine ad opus. Quod si negaretur, sequi omnino, ut Logica Sc Prima philosophia
eaede essent facultates, nec inter se ullo modo distin fiae, utpote quae haberent easdem res eodem modo tradiatas: quod quide omnium esset absurdissimum.
Ta etiam de Prsdicamentis dicendum esse existimarem,n A D. quod Metaphysicus agit de ipsis,ut sunt in re: Logicus, ut sunt in anima tantum,& in ordine ad orationem. - l Id nos plane iam infirmasse arbitramur, cum ostende ANTO.rimus, in ipsis Praedicamentis agi de decem generibus, ut res sunt, nec Logicum omnino de illis agere,ut sunt in anima,quippe qui ut in Commentario ostendimus non utitur eis quae sunt in Pr dicamentis,ad quae cuti supra etiam fecimus hanc ipsam dispositionemrethcimus.