Antonii Bernardi Mirandulani Institutio in uniuersam Logicam. Eiusdem Ant. Bernardi in eandem Commentarius. Item, Apologiae Libri 8

발행: 1545년

분량: 435페이지

출처: archive.org

분류: 철학

211쪽

Αpo LOGIAE LIB. II. 'I

Sin autem ita sen tiat, entia comprehendi vocibus, no ratione sui, sed ratione rerum: ut homo comprehcnditur substantia, tione rei, quam uox subistantia significat, non ratione illius uocis: sequitur, ut de rebus in primis agatur. siquidem agitur de illis uocibus,qua te pus his copresenduntur entia: hoc aute est,ratione rerii eroo in priomis agitur de rebus. Illud etia Simplici j, quae dicti a sentin Uraedicamentis,ea uera esse, & naturae reru consonantia: magis uidetur eius opinionem euertere, quam eam omnino confirmare. Hoc enim ui

detur ostendere, librum illum esse de rebus. si enim in prsdicamentis cst ueritas,eaq; que rebus consonant, sunt de rebus. nam ex eo quod aut est res,aut non est,uel uera,vel falsa dicitur oratio: in csteris enim sacultatibus,ubi uno omniu consensu de rebus agitur,hoc idem si e ri plane constat: uera enim dicuntur,& rebus consona. Ita non recite

uidetur Genua ex hoc quod Simplicius dixit, inferre id quod insert.

Ex eis item quae nostro libello ostendimus, praeterea quae paulo alite diximus, satis uidetur constare, cognitionem illam consus ain illarum vocum nihil ad rem facere, propterea quod illis uocibus non utitur Logica,sed uocibus significantibus ea quae sunt extra decera/nera, nec plura requirit, quam illa simplicia, qur habet liber Perihcr. caeteri. Logicae libri. illud ite falsum uidetur esse simplices illas uo ces in unoquo* illorum generum eo distributas esse ordine, ut priamum subiecta exprimant, deinde subiectioru aflectius. hoc enim probandum fuerat, si mul R dissoluendae rationes eae, quibus nos con/trarium in nostro libello ostendisse putamus. Necp illud pace tanti uiri dixerim satis uerum esse arbitror, tales proprietates ibi non demonstrari de suis subiectis. patet enim excolib. ostendisse Aristotelem omnes proprietates eas quas illis Praedicamentis attribuit, quam maxime quidei nostendi possunt, neq; ali. bi usquam ut a nobis iterum ac saepius iam dictum est hanc rem distinctius ab Aristotele tractatam reperimus.

Ex quibus etiam constat,no quadrare similitudinem illam quam affert Genua,propterea quod in lib. de Partibus animaliti, caeterisin libris de eisdem agitur,de quibus in Historia. In libris autem Logicae

non pcrtraetantur eadem quae in Praedicamentis. itaq; patet, suppo/sita eius,ut uera essent,nihil tamen ad rem facere.

i Uibus sic comittis,sundamenta prius dista cessabunt: x t dies Vil primit,cuin praedicamelis nores, sed rebus consonates I ponant uoces,ac reru proprietatibus,ut retro per posita rationem ductu est. Secundum quo , quandoquide concesso,a Metaphysicoetas, utens,atq; entis species cossiderari, in cyanodu fit eo de modo in lib. Praedicamcntorii a Logico cognosci. Nccminus tertiu eadit,admisso citia quod in Praedicamentis no tradaritur regule,quia in alns Logicae partibus dercgulis, quantum satis suerit ad instrumenta illa conficienda, traditur notitia, ut distincte co gnoscantur,quae in Praedicamelis posita sunt in univcrsium, ut dictu

212쪽

philosophiae . qui id copiose praestat. Sed ut etiam non cog

noscatur substantia, nisi confuse, ex hoc tamen inferri non potest, eam non tractari, quatenus substantia est. Nam fieri potest, ut alis quid confide cognoscatur, pertractetur tamen sui ipsius gratia, non propter aliud. ita uero esse, quod a nobis dictum est, ex eo colligi potest, quod in libris de Historia animalium agitur de animal qu

tenus animal est, nec tameneolaco traditur distincta ipsius anima, lis cognitio, ut scilicet comprehendantur omnia, quae ad persectam eius cognitionem attinent: nulla enim ibi fit causarum mentio. si quidem illa cognitio animalis traditur, quod ad ipsum esse

tantum attinet.

Quare cum oporteret etiam cognosci causas, conscripsit Aristoteles libros de Causis, qui una cum libris de Historia animali, um , perficiunt cognitionem animalis, quod ad ipsum esse attinet,

de ad quid est, S ad propter quid, & ad quale est. Aliter enim si

peruacanei omnino essent libri de Animalium causis . Quod si in libris de Animalium historia , agitur de animalibus, ut animalia

sunt, nec tamen ibi ulla traditur cognitio causarum, nihil obsta γbit, quo minus in libro Praedicamentorum consideretur substan tia, ut substantia, eodem modo reliqua omnia genera, cum inomen. in eo ipso libro non considerentur causiae illorum.generum.

Quod enim uere dicitur de libris de Historia animalium,si respicia tur ad caeteros libros de Animalibus, id quod minus uerum apparet : idem etiam dicetur de libro Praedicamentorum, si cum eo com

iungantur reliqui Primae philosophiae libri, quod quidem magis uerisimile fit. Ad illud uero quod subiungit Madius: Nec obstaret, quod do

finitio quae traditur de substantia in Praedicamentis,sit etiam in Metaphysica posita , 5c quae sequuntur: immo respondemus,obstare, ac maxime quidem, quod huiusmodi definitio traditur etiam in Prima philosophia. Nam hac ipsa definitione ostendimus, substan

tiam,ut substantiam considerari in Praedicamentis: quam conside rationem ad Primam spectare philosophiam, qui neget, arbitror esse neminem. Id quod lic confirmari posse uidetur. Substantia de finitur ut substantia, in I edicamentis,cum tradit Aristoteles,su stan tiam esse, quae non est in subiecto: ergo consideratur ut sub stantia. Probatur antecedens, quia eadem definitio traditur in Prima philosophia de substantia , ubi consensit omnium considera tur substantia, ut substantia: ergo definitio substantiae tradita est, quatenus est siubstantia . Cum consideratio substantiae , quat

nuς est substantia , fit Primae philosophiae, hic liber pertinet ad prumum philosophum. Aelia quidd,ut supra diximus,illud obstat quod eade definitio in Praedicamentis S in Prima philosophia tradat. uod si diceret Madius, eadem esse definitione, sed uarie tractari, gamus hoc ita esse:

213쪽

demon strationes & syllogismi dialectici, erat syllogismissi ripliciter, in lib. Prioru ipsos syllogismos simpliciter: quoniam item syllogismico ficiebantur ex propositionibus,qur re ipsa nihil dies Trent ab enaciationibus,in his aut conficiendis errare facile possemus, in lib. Periher. earu constitutionem tradidit. Quia uero docenturenunciatio nes c5st:tui,docendo cas confici ex nomine & uerbo: hoc autem docerino potest, nisi ex definitionib. praedicati&subiecti: siquidem omnis doctrina fit ex praeexistenti cognitione quid est prsdicati, quid item subiecti. Quod ipsum declarat ea qua usus est Aristotcles, docedi ratio: ex illis enim definitionibus hanc ipsam conclusione docuit. Cum uero definitiones illae tradatur in lib. Periher. ultra ipsas pro gredi minime liceat,quod sunt cognoscedi principia, quemadmoduno licet definitiones Euclidis transcendere: initiu Logicae facultatis sumendu uidetur a lib. Pc. laer. quod quide nobis propositu sustostendere. Ita patet,tantum abesse,ut quartu fundamentu opinione eius c5probet,ut illa eua nisi mea me sallit opinio sunditus euertat.

Haec sunt,quib. nobis dissolui posse uis, sunt doctissim s ac subtilis fims rationes,peregregi j philosophi M. Antonii Genus. Aquo etia

t* etia uehementer petimus,u t fisc ipsa eo animo accipialiquo quis dem 4 nobis scripta sunt hoc est beneuoletissimo, maximel cadido. ita existimet, ill i una scribedi causam nobis suisse,ut ueritas,qus homini Philosopho omni b. rebus anteponeda est,melius pcipi posset.

LIBER TERTIVS.

Alexandro Card. Farnesio, Vincentim Massius S. P. D.

Ntonii Bernardi Mirandulani, uiri sine docti CG

mentariolum legi libenter,in quo uidetur existimare,dece Praedicamenta non esse Logicae facultatis parte,id subtilissimis rationibus airmare: quanquam ut uere dicam eas ipsas rationes solui pos se existimo. Nam cum dicit, philosophum in prora dicamentis agere de substantia, quatenus sub stantia est,cum compositas nequit distincte cognosci eius partib. componentibus ignora iis, materia scilicet, & sorma: de quibus in Praedicamentis nullus est Praecipuus sermo, cum in Metaphysica,ubi agit de substantia, qua tenus substantia est,ut eius persectam doctrinam traderet diuisa substantia,egerit de partibus eius, et prscipi e deforma,ut patet inspici enti Uri.& VIII. Metaphysicae libros. Nec obstaret, quod definutio quae traditur de substantia in Praedicamentis, sit etiam in Meta. physica posita. primo, quia arguere ex definitioni b. acceptis inmotaphysica, librum Praedicamentorum esse Metaphysicum, esset araguere, omnem scientia esse Metaphysicaen. Nam vI. Metaphysicae, ita

214쪽

quidem ,quod demonstratur conclusio. hoc autem eri,quod alic se neri egi per se. P num autem dignitates , dignitates autem sunt ex mquibus. Tertium autem erigenus subiectam, cuius passiones , Erper he accidentia ostendit demonstratio. Nam si tria sunt quae considerari oportet in scientqs, subiectum passio, dignitates: qui autem considerat subiectum, is considerat.

8c si est. N quid est de ipso subiecto, & quid est de pas bone, ut pa

tet ex primo lib. Poster. cap. primo: illud consequitur, ut quicon siderat definitiones & proprietates omnium rerum, is contemplo tur omnia quae scientifice possunt considerari: sed Primus philoso phus hoc facit: ergo considerat omnia quae possunt scientifice con siderari. itaque caeterae scientiae sunt superuacaneae: nihil enim ha bent propriss , quod pertractent. Sed hoc omnium esse absurdissismum, per seipsum patet. Ergo absurdis limum est dicere id, quod dixit uir iste peritissimus: arguere ex definitionibus acceptis ex ipsa Metaphysica librum Prs dicamentorum esse Metaphysicum, idem esse, atque arguere, omnem scientiam esse Metaphy sicam. esset Gnim id uerum, si omnes definitiones sumerentura prima philosophia, ut sumit liber Praedicamentorum eam quam diximus. Sed

cu n non sumantur, ut ostensum et .atque etiam ostendaur,falsum

est id quod scribit Madius. Itaq3 nos sine ratione redarguit. Ad id uero quod assert ex sexto Primae philosophiae libro, ut ostendat caeteras facultates mutuari suas definitiones a Prima philosophia, respondemus, tantum quidcin iudicio nostro abesse, utilla uerba opinionem eius confirment, Ut penitus etiam euertant. eo

enim loco ut ipsi quoque expositores asserunt ostendit Aristote,

les,Primam philosophiam contemplari causas cntis,atque eius priniscipia, quatcnus cst ens: cum caeterae facultates causas eorum quae

sibi subiecta sint, non entis, quatenus est ens, considerent. Uthaee igitur Aristotelis ratio pondus habeat, illud concedendum esse uidetur, unam quanque scientiam habere proprias causas ,& propria principia. aliter enim nulla uis essit illius argumenti: Caeterae se cultates causas eorum quae sibi cibicicta sunt,considerant: ergo Me, νε

taphys. causas entis, quatenus est ens, considerat . quia nos dicer mus,causas caeterarum facultatum a Prima philosophia, non a paraticularibus facultatibus considerari. Sed cum rationem Aristotelis ualere supponatur, ergo fatendum est, caeteras facultates habere

Proprias causas. Id quod eo loco ostendit Aristoteles, ubi haec seriapta reliquit. Eorum quae fune, principia, hac inscultare, cavsrve P in fur, atque ut patet, ea sane ratione , qua entia sunt. eri enim quip tiam sanitatis,bonael valetudinis causa: er Mathematicorumsunt se itidem princi a ,stelementa, cir cavse , arque omnino scientia o mias intellectu aut aliquo modo particeps reuellectus, circa prine ς

215쪽

cι pia, cavsas ue, aut exactiores, aut simpliciores versatur. I tamm, bin omnes unum quid, genus 3 quippiam exceptum sumentes, de hocis Iane, sed non de ente simpliciter, neque ut eriἰ ens, considerationesis suas esciunt.

Ergo scaelatiae omnes cum habeant proprias causas, habent camsam sorinalem. causa enim formalis est una ex quatuor causis. At que ita apparet, Philosophiam naturalem, & Mathematicam, ha, bere causam formalem propriam. Sed causa formalis est quod quid est, ut patet primo libro Primae philosophiae, textu decimooctavo. X I X.& quinto libro,textu tertio,& secundo Phys libro,textu uigesinooctavo, & primo lib. de Generatione animalium, cap. primo.& secundo Poster. libro, capite tertio. ergo habent quod quid est proprium, ita* definitionem propriam. Definitio est enim oratio, quae explicat quod quid est. Id autem sic confirmatur, quia cum habeant propriam causam intrinsecus, habent proprium propter quid,ut l. Poster. lib. cap. XII. ostendit Aristoteles,

,, Hoc enim ipsum qui ensibiliu e Linguit rere,fedmo cr quid

νγ Mathematicorum,hi enim causarum demonstrationem habent.

Quod si Mathematici habent proprium propter quid, habent etiam proprium quid est, ut libro secundo Poster. docet Aristote

les,liis uerbis:

x, In omnibus enim his manifestum eri, quod idem eri quaerere quod ν. quid eriber propter quid e n. ut quid eri de fictus ' Privatio luminis M a Luna, ob terrae obiectum. er propter quid eri defctus, aut pro in pter quod desicit Luna'propter deuectum luminis,opposita terra.

. Hoc autem ex eo congrmatur, quod habent proprium propter quid, per quod demonstrant ea quae per se conueniunt ei generi, in quo uersantur. Hoc autem est quod quid est, ut ex illo patet Aristo telis loco, quem ipse recitauit:

Neque ullam de ipso quid eri rationem omnino scisne, sed ex hocpartim dilucido persensem Fcto,partim ursu positionesumpto,

, ea deinceps hoc pacto, quae persee competunt ei generi, circa quod, i e versantur,aut exactius,aut melius sane demonstrant. Ergo cum habeant proprium quod quid est, non sumunt illud ab ulla alia facultate . quod enim earum proprium est, nulli id ali facultati conuenire potest. Ergo non ressite dictum est, scientias m mari definitiones a Prima philosophia. Itaque non uult Aristoteles uerbis illis, quae recitauit Madius, ostendere, omnes definitiones sumi a Prima philosophia, sed potius contrarium. Ex hoc enim se queretur, reliquas iacultates non habere proprias causas, Sc pro prias definitiones,cotra quam superius dixerat Aristoteles. sed uult Aristoteles cui ego quidem arbitror docere,quemadmodum secultates particulares, quas dixerat uersari in omnibus causis, atque ita

in eo

216쪽

in eo quod quid est,se habeant ad ipsum quid est, quia hoc magis Orat dubium. Hoc autem ita esse, co uidetur patere, quod nihil atti,neret eo loco mentionem ipsius quod quid est sacere. quod plane tiam declarantiquae ita subdit: Idcirco patre tali ex inductione subriantiae, atque ipsius quideri, demonstrationem non esse , sed quendam declarutionis alium se modum. Neque illud ualet, Geometria non demonstrat, circulum esse Qguram, a cuius centro ad circumstantiam, Sc quae sequuntur: ergo Geometria non considerat circulum esse figuram. non enim omnia quae sunt in sicienti js, demonstrantur: habent enim illae principia in- demonstrabilia,hoc est suppositiones,& definitiones, di axiomata, ut patet exprimo Poster.lib. cap. U. Illis autem uerbisAristotelis,opinionem eius magis infirmari, quam ullo modo comprobari, ex eo

apparet,quod ita scribit Aristoteles,

Nec ullam de ipse quid eri mentionem omnino sciunt, sed ex hoc partim dilucido per sensum Acto, partim ut si positione assumpto.

Ergo non tradit illud Aristoteles,definitiones sumi a Prima phialosophia. Siquidem quae sumuntur a sensu,&ab experientia, non sumuntur a Prima philosophia neces Iarib. habent enim ut ostende mus) scientiae suos sensus,& experientias,id quod tradit Aristoteles lib. I. Priorum his uerbis: Specialiter autem fecundum unumquodque fiunt plurimageneris rincipia quidem, quae sunt circasingula. experimenti eri tradere: Dico autem , is c prologiam quidem experientiam i prologiae disciplinae. Sumptis enimAfficienter apparentibus ,sic inventaesunt Asproto iae demonstrationes.similiter aurem circa aliam quamli beese habet artem, disciplinam. Caeterae igitur facultates,praeter Mathematicam, sua petunt principia a propriis experientii S,S sensibus: itaq; non mutuantur a Pri mo philosopho. Hoc etiam apertissime ostendit Aristoteles libro secundo Poster. ubi tradit principia scientiarum 8c artium haberi ex sensu & experi entia: Non ergo sumuntur a Prima philosophia. Nec cum dicit haberi ex suppositione sensus,est peti a Prima philosophia , sed esse ipsa per se nota ex suis terminis, Sc indemonstrabilia , ut sunt sup

positiones simpliciter. Itaque uerba illa Aristotelis, magis cum opinione Madia dissident, quam consentiunt. Quae omnia, uidelicet ibentias omnes habere propria principia, quaein haben t ex suinpositione, haec non mutuari a Prima philosophia, uidetur Aristo teles undecimo Primae philosophiae libro, textu uigesimo quinto, os tendere his uerbis:

217쪽

- Omnis autem ycientia principia quaedam circa unumquoque e ,, rum qu sub se cadunt,as e cavsas quaerit: ut Medicina,vi corpo rvm exercendoram facultas, Paes coenarum effectricis, Ma thematicarumve. Nam harum quaepgenus quippiam definitumsit M,, assumerent, quod quidem sit in rerum natione, entisi subeat ratio δε nem,circa idipsum versatur , pertractationem9 facie, non tamen ue ens eri, entis; suberi rationi. . ed haec alia quaedam eri scientia, ,, praeter illas , dictarum autem γαρ; scientiaram ipsi quid eri ali , , quo modo in unoquos modo, genere, reliqua melius,aut exactius de monrinare conatur. Smunt autem quideri,ali per sensum,al sup ponentes. Quapropter π ex rati patet inductione substantiae, s- ,, sitis quid eritissimonstrationem non esse. Si omnis tortur scientia quaerit principia, & causas in unoquo que eorum quae ad se pertinent,non sumit illa a Primo philosopho: non enim quaereret id, quod esset alterius scientiae proprium. Nam ut ait Aristoteles I. Posteriorum lib. De non Geometricis,in Geometria non eri dissutandum.

Et libro primo Coeli:

Scientia de natura fere plurima viderer circa corpora , er m M gnitudines,er horum existenses passones, motus. huc autem,

Proprias item causis esse philosophi naturalis, con firmant ea qugscripta surit apud Aristotelem libro septimo Primae philosophiae.

textu XXXVII.

U Huiusce enim rufi inquit, defensilibus etiam substanti enitora mur de flaire. Nam facultatis naturalis,fecundaepphilosophiae μν, sicium est,aliquo modo contemplari,quae circa substantias siensiuisub M iectas versantur. non enim de materia solum, sed desubstantia etiam,

γγ quae ad nationem accommodatur , ac magis philosephum naturalem sivssi re oportet.

Et libro secundo Physicorum rx, fmplius eorum quaesiunt ad aliquid, materia eri, in alia autem specie alia materia inque ad quintum: ero PDysicum oportet cognoi licerespeciem, cir quod quideri, aut quemadmodum Meduum nemνγ vum, Abram aes in s quo . cuius enim causa unumquodque,er circam, hinc quin sunt separabilia pecies in materia. homo em enerat ho

υ minem ex materi π Sol. Et textu LXX.

Quoniam circa princi a quaecvns ratis Iubstanti une. natura enim con stantium haec quidem Aure corpora, magnitudines,haec avt principia habentium siunt.

218쪽

Quoniam autem causae quatuorsiunt,de omnibus erit PhUcico gnoscere in omnes inducens propter quod,demonstrabit Phψω materiam, peciem moventem,c ' quod Iunius causa.

Et XI. Primae philosophiae libro: sep cum ipsum quid eri unamquampsicientiam aliquando sichre re necessit,at hoc principio ut non lateat oportet,quo modo de furendumsit philosiopho naturali. Idem etiam uidetur ostendere libro quarto Primae philosophia ubi haec scribit:

ttinet autem ad eum qui maxime circa unumquodque genus cecognoscit, affirmare firmissima rei principia pose. Quare σad eum esse pertinet omnium pse simi sim principia signare, qui de hisce quae sunt, ut entia sunt, cognoscit . atque hic est ipse se is

Si ex eo igitur quod particulares facultates constituunt sua principia, notisssime probat, ita esk de Prima philosophia, ut illa principia non sumantur a Prima philosophia. Nam particulares scientiae non possent constituere firmissima rei principia: hoc enim. ad Primam philosophiam spe staret, a qua haec ipsa principia petita essent. ergo falsum diceret Aristoteles, neque ex eo posset ostendere, Primi philosophi esse, principia communia confirmare, quod sua quisque particularis artifex principia confirmat, nisi hi ipsi artifices ad hune modum confirmarent. nullam enim plane uim haberet haec ratio. Item Mathematica philosophia naturalis sunt scientiae diuersae a Prima philosophia, ergo principia earum non sumuntur a Prima philosophia. Probatur id quod consequitur, ex uerbis Aristotelis lib. I. Posteriorum: Diuerseuerό, inquit, scientiae Antiquarum principia non fune ex ς ei em,nec ex unius principi principiam cscuntur alterius. Si enim sumerentur ea principia a Prima philosophia, non ensent diuersae scientiae. Sed hoc salsum est: ergo neque uerum id, quod a Madio dicitur. Praeterea eodem libro Posteriorum Aristo, teles inquit, Mon Iratum enim, mentiarum, quae genere deerant,prin- cipia diuersagenere.

Quod quidem esset salsum, si peterentur a Prima philosophia. Hoc item ex eo intelligi potest, quia si facultates ut Madius asserio

mutuarentur sua principia a Prima philosophia,at palio modo consderarent, ut in ordine ad opus, sequeretur ut essent omnes sub ipsa

Prima philosophia, quod quidem falsum est. Aristoteles enim libro sexto Primae philosophiae:

219쪽

a ibi A NT. BERNARDI MOAND.

Quapropter, inquit, philosophiin tres erant contemplaresces , V Mathematica, Naturalis, Theologia: non enim efient tres conino templativae.

Sin autem easdem res eodem modo considerarent, essent omnes

ipsa Prima philosophia. Id autem uidetur ostendere Aristoteles lib. I. Poster. his uerbiss,, Si vero aliter quodammodo dicat aliqui quod haec quidem Geo D metria,aliae veroβllogismorum, aliae vero Medicinae, quid utique is erit aliud quod dicitur , nisi uδdsunt principia cientiarum. sed ea is dem dicere,derisio eri: quoniam eadem eisdem eadem essent, omnia is nanque sic erunt eadem. Quibus quidem uerbis ostendit Aristoteles, si principia sint ea,

dem, easdem esse Sc conclusiones, itaque omnia omnino esse αγdem. Quod si principia quae sunt in omnibus iacultatibus sint Pri mae philosophiae: conclusiones item erunt ipsius Primae philoso, phiae,atap ita omnes facultates erunt Prima Philosophia: quod quidem plane falsum est, propter eam quam attulimus rationem. Id quo ν luce clarius nisi mea ine fallit opinio uidetur ostendere M. stoteles lib. I. Posteriorum,ubi ita scribiuis Sunt autem,quibus utimur in cmnon natiuis scienti ,alia quidem is propria uniuscuiusque scientiae,alia commvnia: Propria quidemur D,, neam esse huiusmodi, rectam: Communia autem,ut aequalia ab ae

is qualibus flauferas,quodaequalia reliqua siunt.

Ergo ea quae sunt propria Mathematicae, non possunt conuonire Primae philosophiae, quia non es lent propria ipsius Matheomaticae , itaque fallum esset quod tradit Aristoteles. Haec autem propria principia Mathematicae sunt definitiones redii & trianguli, quae quidem conuenire non pollunt Primae philosophiae. Nam quod alicuius proprium est,hoc illi uni conuenit,&semper. Huiusmodi autem principia esse definitiones, constat exi js quae tradit Aristoteles lib. I. Posteriorum: H Dico autem principia , inquit, in unoquoque , quae cum sint, mara contingit demonstrare. Quid igituri nisicent incipia,Cr qu* ex is hissent, accipiendum eri. Quod autemsint rincipia, neceseeri ac D cipree, alia uero demonstrare , ut quid unitas, Er quid rectum, σδε quid triangulus. ese autem unitatem,accipere magnietudinem,altera ,, vero demon Irare.

Definitio igitur unitatis, caeterorum*, quae dictae sunt definitiones, sunt principia. Amplius propositio illa, omnem do strinam& disciplinam fieri ex antecedente cogia itione, quid est passo nis, quid &quia subiem ,& quia dignitatis, uidetur hoc idem stendere, definitiones scilicet esse in scient' s. sunt enim anteceden

220쪽

tes cognitiones,ex quibus oritur scie alia. Cum uero singularum sti. entiarum singula principia propria sint,icquitur omnino, definitio λnes, quae sunt principia, esse proprias definitiones: non ergo pertianent ad Primam philosophiam. Item primo libro Posteriorum ita scribit Aristoteles, Definitio eri possis,positio aut principium demonstrationis. Et secundo libro: Desinitiones siunt principiis demonstrationis. σέ

Praeterea textum illum Aristotelis lib. v I. Primae philosephiari Primo nullam ipsarum scere nationem, er quin siequuntur: Non esse ita simpliciter accipiendum ostendit ipse Aristoteles lib. I. de Anima, cuius haec sunt: Inquirimus autem considerare,s cognostere naturam ipsus, sib Miam,postea quaecvnp acciduvi circa ibam. cAc mox subdit: Vide r autem non solum quod quid eri cognostere, utile o ad peculandum causas accidentium in subrianti s ,sicut in Mathe matica, quid rectum, er quid obliquum, Cr quid linea , ex quidpla-

num, ad cognoscendum, quod rectis trianguli angulisunt aequales, - .sed e conversio accidentia conferunt magnam partem ad cognosten

dum quod uideri. Illud ergo sentit Aristoteles scientias agere de ipso quod quid est.

quae tamen uerba recto sensu accipienda sunt, ut scilicet dicat Aristoteles neque scientias agere de ipso quod quid est a priori, quod nuDquam fieri potest: neque illius, ut tale est, esse demonstrationem uel a priori, uel a posteriori, propterea quod in eo non dicitur aliquid de aliquo, aut loquatur de desnitionibus iis, q9ae tanquam princi pia cognoscendi supponuntur in aliqua facultate, ut in Mathematisca. De quibus illud uere dicitur,nullam earum esse rationem,sed alium quendam modum. ac de his fortasse loquens Aristoteles inlubro de Anima: Omnis enim,inquit, demonstrationis principis. eri,quod quideri. Quod item uidetur tradere lib.l l. Poster. his uerbis: Eri autem quorundam quidem altera cavsa, quorundam autem σπnon eri. quare manisi tam, quod quid eri, alia quidem sine medio er principia sunt, quae er esie,Cr quodHn unonere oportet, aut alio modo mantva lucere. quod uere Arithmetica Acir nans quid est unitatem seupponit,er quia eri. Idem N paulo infra: Sed habentium medium, quorum eri quaedam altera cassa sub restantiae, per demonstratione sicut dictum eri sedere,non quod

quid est demonstrantes. r 4 At p

SEARCH

MENU NAVIGATION