장음표시 사용
161쪽
boc tempore operari, nil ncque adesse. Ira enim vobisicum dies inmersos ad consium IIo
nem in fue pollicitus est. Hoc item mysterium summopere admirans quasi obstupefictus ditius Apostolus , cum timore Dei ac fide ut digne ei participemus ad horistatur , & supplicium transgressori definit.
auicunque comederit, ιnquiens, panem hunc, istis biberit calicem Domini indigne, reua erateorporis o Lamminis Domini. Id perinde est, ac si dixerit diui Chrysiostomi sententia inuemadmodum tradidit quidem eum Iu-as, in eum vere, petulanter debacchati sunt Iudaei: ita dedecore dc infamia eum assiciunt, qui sanctissimum eius corpuSindigne ore sumunt, id corpori admouent impuro. Itaque inquit ,probe siluam homo; non alter alterum: hoc enim iudicare est: sed primam susque seipsum : sese de pane eaerteo de calice bi t. raui enim αιnducat bibit indor/, iudiciumsi bi manducat se bibit, non d=uduum est, perpendens ec considerans corpus Domini propositum. Quod si is, ut per se in aliquod humanorum vitiorum elapsus est, Mindiscrete accessit, ut Indi
gne communicans, tanta inuictatur con- Qemnatione: qui in ipsam consecrationem
peccat, & immediate ipsum Dominicum contumeliis assicit corpus atque negat, tra ditionemque abrogat, Ecauctorem qui tradidit, conculcat, quanam fuerit, quanto magis deteriori ac maiori dignus tum accusatione tum supplicio 3 Horrorcne plena sunt ea dicta Reliquumne estvllam noui facinoris , praeuaricationis, impietatis genus, quod ad hanc sceleris audaciam accedere possit Verum libera o Domine, per tuam misericordiam ab hac impostura Ecdementia omnes eos, qui non recth confitentur, quem consecramus panem & vinum, comus persectum & sangui- rnem pretiosum esse Christi tui.
162쪽
Disceptatio, cum Achmed Saraceno, perspicue docens, panem ac vinum. utrumque per Sacerdotem consecratum verum esse&integrum corpus
. ac sanguinem Domini nostri Iesu Christi.
liis: & familiari colloquio de
variis atq; diuersis rebus utentes, quod nos in itinere copQ labatur, ultra quam decuit in sermone psa- gressi sumus: ex quorum numero vir quida doctus atque facundus genereSaracenus ad narrationem mysteriorum couersuS, me Interrogauit his verbis: Heus ex te audire velim Episcope, quamobrem vos Sacerdotes Cestitianis illuditis dum pane ex farina coctum eis minutim partientes corpu'.Christi nominates, renaissionem peccatorum exhibere posse iis qui eum recipiunt confirmeistis. Vonisne ipsis illuditis, amis in quos habetis imperium SAMONAs. Quid narras panisne Dei corpus esticitur ACHMED. In ρ- tram partem contradictionis respondeam, mihi incertum elLSA M.Tantumne quantus es te genuit mater tua AC I. Muaime. SAM. Sed quantum Ac M. Paruulum.SAM Quas te in magnitudine ita produxit ACH. Alimentum, Deo ita annuente.SAM .Ergo panis tibi in corpus conuersus est A C ii Ira prorsus existimo. SAM . Quo itidem pacto panis tibi non versus esὲ in corpus Αcu Haud quidescio SA M. Per guttur cibusde potus in v Etriculum demittuntur, tanquam in ollam aliquam. Sed cum hepar calidum adiaceat sto macho, coquitur alimentum,in chylum conuertitur: quodque crassu in est,deorsum abit quod autem tenue;in chylum mutatum innatat. At verb clim iecur sit calidum,mol le dc laxum ad se attrahit &in sanguinem conuertit'. nec non uniuersum corpus per venas veluti per canales irrigat, alimentum in chylum conuersum in ventriculo distri buens,in ipsoque in sanguinem conuersum, singulis membris commutatum, cuiusmodi est illud: Ossibus os, naeduliae medullam, neruis neruum oculis oculos, capillis capillum, cuti cutem, unguibus unguem e atque ita fit infantis incrementum In virum, pane ei in corpus mutato, & potione in sanguine, aeritis,ia
163쪽
1io NICO LAI ER METH. DE COR P. ET SANG. CHR.
bo tempore operari, nuncque adesse. Lis A ψ e
nem et que seculi, pollicitus et . Hoc item mysterium sumimopere admirans quasi obstupefaistus diuus Apostolus, cum timore Dei ac fide ut digne ei participemus adhortatur, re supplicium transgressibri definit.
Quicunque comederit, inquiens, p.rnem hunc, aut biberit calicem Domini indigne, retu erat
corporis Ur finguinis Domini. Id perinde est, ac si dixerit diui Chrysbstomi sententia
Quemadmodum tradidit quidem eum Iudas, in cum vero petulanter debacchati άπασας α ι τῆς σων λειας τοῦ ο νος , τουτο S-παλο υ
digne ore sismunt, & corpori ad inouent impuro. Itaque inquit non alter alterum: hoc enim iudicare est: sed primam aurique seipsum: se sita depanetici tres de cutice bibat. cini enim munduculo bibit indigηὸ, iudicium sibi manducat se sibiι , non Hyadicum, hoc est, perpendens de considerans corp/ Domini propositum. Quod si is, ut per se in aliquod humanorum vitiorum
elapsus est, deindiscrete accessit, ut indi- - - nne communicans , tanta mulctatur con- C-εα-ν εν ωνι ν ά - νων - ν ολιet
a scine νυν, Γυm Πν Β ω- voci ν G μα o ΚυOου-ο , demnatione: qui in ipsam consecrationem peccat, & immediate ipsum Dominicum contumeliis assicit corpus atque negat, tra ditionemque abrogat,&auctorem qui tradidit, conculcat, quanam fuerit,dc quanto magis deteriori ae maiori dignus tum accusatione tum supplicio Horrorene plena sunt ea dictaὶ Reliquumne est vu
iam noui facinoris , praeuaricationis, m pietatis genus, quod ad hanc sceleris audaciam accedere possit 3 Verum libera o Domine, per tuam misericordiam ab hac imposturare dementia omnes eos, qui non recth confitentur, quem consecramus pa-
164쪽
3EATI fAMONAE. GAZAE CIVITATIS ARCHIEPISCOPI.
Disceptatio, cum Achmed Saraceno, perspicue docens, panem ac vinum, utrumque per Sacerdotem consecratum verum est e& integrum corpus
. ac sanguinem Domini nostri Iesu Christi.
Li QSA N D o fortE proficisce bamur Emesam cum naultisa liis: N fantiliari colloquio det variis atq; diuersis rebus utendi tes, quod nos in itinere con . labatur, ultra quam decuit in sermone progressi sumus: ex quorum numero vir quid1 doctus atquc facundus,genereSaracenus,adirarrationem mysteriorum couersus, me interrogauit his verbis: Heus ex te audire velim Episcope, quainobrem vos Sacerdotes
b- μυ οντος του no τος, ε ει u γε-- χλυψι Eρες, vocetio 3 2 λε es trafες , MUλω - νον 'si retra ζ . a ' b re χνυ- σκαφίδες, αα--α κα Πι απυ G M Ius --, lubere posse iis qui eum recipiunt,confirmetis. Vobisne ipsis illuditis, an iis in quos habetis imperium SAMON4s. Quid narras prunishe Dei corpusefficitur ACHMED. In v tram partem contradictionis respondeam, mihi incertum elLSAM.Tantumne quantus este genuit mater tua ACH. Mim . SAM. Sed quantum Ac H. Paruulum.SA ,s Quis te in magnitudine ita produxit ACH Altinen- um, Deo ita annuente.SA M.Ergo panis tibi Συμφη-- C iii corpus conuersus est. A CH Ita prorsus' existimo. SAM. Quo tadem pacto panis tibi non versas est in corpus ACH Haud quidescio.SAM. Per guttur cibuSec potus in vetriculum demittuntur, tanquam in ollam aliquam Sed clim hepar calidum adiaceat sto- Gi,..macho, coquitur alimentum, dc in chylum conuertitur: quodque crassum est deorsum abit: quod autem tenue; in chylum mutatum innatat. At vero clim iecur sit calidum mol le dc laxum ad se attrahit &in sanguinem conuertit. .nec non uniuersum corpus peres D venas Veluti per canales irrigat, alimentum ς rus , m ct mad αννιαμ ισυ, μα- λ δε συμφε mcαλλυ ML , ό, σκια , Οουσις
Bibl. Patr. Gr. Lat. TOm. II. in chylum conuersum in ventriculo distri buens,in ipsoque in sanguinem conuersum, singulis membris commutatum, cuiusmodi est illudi Ossibus os, medulta medullam, neruis neruum oculis oculos, capillis capillum, cuti cutem, unguibus ungueme atque ita fit infantis incrementum In vIrum, pane ei in corpus mutato, & potione in sanguine,
165쪽
122 ACHMAED. Vera memoras. SAMON AS. Eodem etiam pacto intelligas fieri nostrum mysterium. Sacerdos enim panem superinensam sanctam deponit, pariter & vinum: S comprecando , inuocatione sancta Seiaratus sanctus descendit, & superuenit in ea quae fiant proposita: dc igne suae diui nitatis, in corpus&sanguinem Christi panem ec virium commutat, non minus quam iecur alimentum in corpus cuiusdam hominis An non , amabo , concedis polle sacrosanctum Dei Spiritum idem praestire quod tuum iecur ACHMED. Cot cedo. N A M o N As. Hoc igitur corpus fianguinem assumimus in remissionem peeca
torum, & in vitam aeternam, Domino no .stro dicente Unduc ι me ran curiae
se bibiι meum sanuvinem , h Aet aetemn. . Iis vero qui non facile credunt ob id quod apparet, tanquam non videntibus id euenire quod res pollicetur corporaliter efiici panis enim ec vinum apparent in
praeterea iis qui dictae , Quo pacto fieri
potest ut oratio & diuinae Virtutis inuoca tio super pane facta , transmutet eum in carnem vivam , simplex ec unica ratio satis erit. Contra enim interrogabimus, Cum ratio carnalis generationis, omnibus sit
perspicua, qui illud humidum quod in
funditur ad procreationem animalis, in ho minem conuertitur Atqui nulla est inhaere ratio quae ratiocinatione aliqua probabile excogitare queat. Quidnam enim commune definitio hominis collata cum
illa qualitate quae cernitur, habet Nam homo est quiddam rationis particeps vique intelligendi praeditum: illud autem in hu mida quadam qualitate cernitur. Nil que amplisis quam id quod sensu cernitur,comprehendit intelligentia: sed virtute diuina illud conuertitur in hominem equa sublata perstat immotum de inessicax. Si igitur illic, non id quod subiectum est, hominemeficit: sed virtus diuina transfert id quod
apparet in naturam hominis, extremae est inscitiae , Illic tantam tamque immensam Dei potentiam attestantes, existimare, lila Deum impotentem esse . ut adimpleat suam voluntatem ACHMED. Sed quid ni commune est cum carne SAMONAS. Dic mihi quaeso , quid commune humoricum imagine Dei Vertim quemadmodum nil est illic nouum dc inauditum: si volente Deo humidum transeat in animal nobili sit mum ita etiam hic pariter credendum est. non esse mirum si virtutis diuinae accessu ad immortalitatem panis transeat, de in corpus Christi conuertatur. ACHMED. At vero quum Christus hoc discipulis suis tradidit. non multas precationes effudit, neq. sic vos admonuit dicere. Quon odo igitur vos non ita iacitis:imo precib.multis vobis opus est
166쪽
Σ ο Xωής υιλ ωεος, -- Οεαυ- A SAMONAS. Christus quatenus Deus, Dominus erat sui corporis Ec animae,ut ipse air, Pol amn habeo dandi animo meum , rursum accipiendi eam. Cum igitur ipse natu ra esset Deus, illico tunc panem illum sitapobtentia diuina & gratia sanctificauit: Hoees corpus meunt, dicens, habens patrem ac Spiritum sanctum in semetipso, sicque panem in corpus proprium conuertit: nec alio της η φη---τίω vi μ μυ δοι- ,--λιν λ
Cλελ πε ρου τινος quopiam se praesuntiore opus habuit quio .ra sanctificaret panem. Nam quod inferius est, crudi iam'. δἰ ο Xυἀ. - benedicitura superiore. Siquidean ipseChra
. - stus, cum non sit inferior patre & Spiritu
n του- γ β potentia quicquid vellet e cie-
δυο otia αν, ως σαυλαιουργα em ' ρος omnino obnoxius peccatis , dc obuinctus. Nemo enim expers peccati, ut diuinus sermo habet, licEt unius horae sit vita eius, nisi solus Deus) propterea indises multis precιόπι, Π , oe primum quidem pro ιPror ijs propriu, δε- ιηde pro pecta lupopuli, ut ait Apostolus Paulus. Quocirca&Omnis populus astans extra aditum, cum Sacerdote comprecatur, eumque adiuuat: Sacerdos igitur Deum patrem Orat, utpote qui sit inter Deum & ho mines constitutus legatus, ne quid intercedat impedimenti, quominus sacrosanctus Spiritus adueniat; sed rursus demittat Spiritum diuinum, sacrae huius operationis initiatorem atque sanctificatorem, qui nullo non loco praesens est, per quem omnia quae in coelo dc in terra sancta dicuntur, partici patione eius sanctificantis gratiae sanctiti cantur, ut propositum panem dc calicem in .sacrificium perficiat, dcea commutet in illud ipsumDominicum corpus&sanguinem Christi. Nam patric5placitum est, ut aiunto oracula nostra, de filius habitauit, dc virgo peperit Deum incarnatum, & Spiritus. lanctus cooperatus est, qui ex virgineo lanis guine parte sumpta , aedificauit corporale templum Christi. Hinc quoque demonstra. mus inseparabilitatem potentiae simul Benaturae aequalitatem , insuper omni tentiam ianct Trinitatis,licet tribus distingu turpersonis:qu6dque ubi una est trium pensbnarum, ibi dc simul natura adsunt reliquae duae inseparabiliter itaquam cooperatrices,
Bibl. Patr. Gr.Lat. TOm. II. e r suaque prouidentia uniuersiitatem creatura- λως m PQRT ε eum moderantes 2 ACHIMED.Probe arcana memoras: sed cur tandem Christus tradidit corpus suum edendum in se credentibus hSAMONAs. Inestabili erga nos benignitate,' Ramnes curmitaque dispensatione factum est:partim ad auertionem contrariarum potestatum , partim de ad conseruationem animae nostrae si- - μῶ, i mul & corporis:quandoquiden n5 amplius nisisse. fieri poterat ut Christus una nobiscum in terra corporaliter versaretur, de habitaret usque ad consummationem saeculi,&omnifarios mobos nostros singulis horis sanaret:
167쪽
liane sane ob causam omnipotens, climsit multum misericors, clemens, atque benignus , noluit nos i se separari: sed perinde atque filios suos secum esse per participationem atque communionem huius panis atque vini &aquae, eo quod res 1stae familiarius naturae nostrat congruant, nec quisquam eas fastidiat aut execretur, quae in corpus ipsius de anguinem mutantur diuina virtute , iuxta illius praeceptum,qubd etiam cedit in remissionem peccatorum & in vitam aeternam , ac in tutelam animae dc corporis , dignE illud cum sin L η. - cera fide assumentibus. Nisi enim num caueritis , inquit, carnem hominis , obderitis eius μηνυnem , non habebitis visam in vobis. Quocirca nobis ita traditum Ecferuatur, re citra vllain controuersiam creditur ι quoad ipse venerit, iuxta Pauli
Vocem. ACHMED. Haeccine Communicatio ec sacrificium corporis N sanguinis Christi, quod offertis Sacerdotes, Verumne est Christi corpus & sanguis verus, an exemplar corporis eius, perinde atque sacrificium hirci, quod Iudaei ossierunt SAMON A s. Absit quod nos appellemus exemplar corporis Christi, lanctam communionem , aut panem nudum , aut figuram, aut imaginem : qui nimo corpus ipsum reuera, de sanguinem Christi Dei nostri in Deum conuersum assumimus, qui incarnatus, & senitus est ex sancta Dei genitrice semperque virgine Maria. Sic enim credimus, Ec ita profitemur iuxta vocem ipsius Christi, quam ad discipulos in eoena illa mystica, tradens eis panem vivificantem,pronuntiabat i Accipite,comedite, hoc est corpus meum. Similiter & calicem eis tradens, inquit: Hic est singuis meus, non dixit: Hoc est exemplar mei' corporis &languinis, aut imago. Et inplerisque
aliis locis contat Christium dixit se imanducat meam carnem fi bisu meum sun Pinem, haset vita aeterniam. Caeterum cum ipsemee Christus testificetur, corpus suurn
esse reuera &saesuinem id quod nos fideles offerendo assumimus, quid amplius est opus de hac re dubitare, si Deum A filium Dei ipsum esse credimus Si enim ex nihilomuncium condidit, N. verbum eius verum est, uiuum, efficax atque omnipotens equaecunque voluit Dominus, fecit omnia,ndnne potest panem in suum ipsius corpus 'riam Des mutare,& aquae&vini commixtionem in σωκ. . proprium sanguinem Nam quemadmo dum initio dixit: Germinet terra herbam viis rentem,& usque in hodiernum diem,eo plu-
. itiam mittente terra germinat herbas, quae
Dei auxilio protegitur,eiusqueiussu id praestare cogiturata loquutus est Deus: Hoc est corpus meum: &, Hic esti anguis meus,&, hoc facite in meam commemorationem:
168쪽
--6 A idque omnipoteritis mandato usque' se,. sςςuddum pluentum fit. diuina inspiratione & aecessii Seiritus sanisti. Acu. Sed quare Christus iub specie panis, vini, dc aquae abditum suum corpus ec sanguinem potilis assumendum tradidit, quam sub alia materiat SA M. De hoc superius dixi, rursus etiam dicturus: demittente enim se Deo , perque ipsius inenarrabilem prouidentiam, condonationem, id erga nos dignationem, tactum est, ut per ea quae nobis usu ad edendum de bibendum familiaria sunt, tran-
II ιη - τω φυ, ω mν-ον C tumi qui deterriti ab eo resiliissemus . sit ris Q - g carnem suam in sua propria specie. 5 san
--πιτειν--ώ ν ἐν, α τωλα maω, μνον - οιον ουδεν' εἰ na. Quinetiam inter alios omne. cibos, panis sibi primum locum vendicauit. iliacm5 inter potiones aqua de vinum primas te mist 3nnent. His igitur, pane, inquam, vino&aqua nobis assuefactis DominuSconiuncta tui, sua diuinitate, virtute sui verbi, qua Omnia subnem , nisive essent ex nihilo produxit, in proprium pria conuersa suum corpus & sangumem ea tran, rζ. Verumtamen panis k vinum assiimuntur, hocsolum --5 apparent. Idque prudenti dispensatio ' ne ac gratuita demissione sui ad captum nostrum, tollit a nobis horrorem atque me-
XY- Ε Multimi ergo Christi ea quae diuiduntur,
ιεισιν, η eis, γ -οιωτος συος an unus aut in singulis partibus unus&ide
Bibl. Patr.Gr. Lata Tom. II. terae quoque nationes condemnassent nos voracitaris carnis humanae, dicenteS., nos more ferarum sanguinem bibere , di crudam carnem vorare: quae propter incredualitatem solum panem dc vinum intuenturi
sed fideles eorpus Christi & fanguinem ex incontaminato cius latere effusum: quem admodum M in lauacro baptismatis , qui sunt infideles. solam aquam in piscina vident: fideles autom, aquam, ignem. &spiritum cotemplantur. Quum vero illi etiam participes baptismatis fuerint effecti, tunc ipsi quoque infirmitatem ac roburare seniatibus percepta sumunt ad inuisibilem regenerationem. Itaque si qua est gratia in aqua, non est ex aquae natura, sed ex adueniatu Spiritus cancti. Acis. Non dubium est, quin omnibus modis recte praedices dc re censeas mysteria fidei Christianaei ver inade hac re ambigere quis possed, quo pacto cum sit unus Deus & verum corpus Christit, in infinita eorpora Bc partes diuidaturimus ea quae carent materia, Ec quae supra naturam sunt. Audiat igitur quispiam hoc exemplum de intelligat vim verbi quet in eo abdita est. Ponamus ita esse. Quispiam ha bens speculum allisit terrae, &In multa se gmenta comminuit: in singulis tamen fragmentis umbra sui salua quis videre possit:
169쪽
sic intelli Moportet ex hac umbra, carnem si uni rist Christi esse saluam atque integram in uno. i π - quoque frust o quocunque tCpore, quoties, exemptu allianae. Omne verbum quod ho panis cons. . mo proserendo emittit, Ecqui loquitur, ip-crara. sum audit,atque intelligit,&qui circunstat: et si multi iunt qui aesidiant non tamen diutinsum, sed integrum audiunt. Eodem modo ponendum est de a firmandum in corpore Christi Illud Christi sacrosanctum corpus assidens patri, apud extin manet. Quinetiam. Panis consecratus per sacerdotem in verum Christi corpus transformatus potentia diui ina per accessiim sacrosancti Spiritus, licet diuidatur, tame integrum lc saluum in uno . quoque frusto seruatur: ut etiam oratio eius qui loquitur,omnibus qui audiunt, integra, nec diuisa auditur. Ita iis exemplis quae sub aspectum dc sensum cadunt, pervicaces mmiumque curiosos ad intelligenda Dei mr steria quae supra naturam rationem,ihtelligentiam,&supra nos sunt,adducimus. uigitur panis sanctificatus in partes diuiditur, oui sacrosanctum Christi cortus est, ne exi-mmes,qubd particulatim diducatur, aut a- riderium Eω- uellatur aut more membrorum a se auulf
charistia rum diuidatur ineontaminatum illud cor T pus inam immortale est & incorruptibile by quisique nunquam exhauriri & consumi potetit sed qubd partitio ea est accidentium quae sub sensum cadunt duntaxat post sanctilicationem ad fidei robur & exhibitio nem signi visibilis rerum quae permanent, simul & in arrhabonem, & in viaticum parandae nobis vitae aeternae. ACH.Digna promtus sunth cadmiratione,& paradoxa, Abba pater, M supra naturam, mentem dc co tationem humanam ineffabilia mysteria de fi- ide Christianorum. Quare tibi gratias ago, quod ερ nobis ostenderis quam aequissimum planum 8c intellectu haud dissicile si mul ec verum esset dogma, quo Christum omnipotentem, benignum ac verum esse Deum demonstrasti , a quo mendacium quam longissimEsubmotum est, procul explosa imaginaria omnis opinio. Caeterii mrus sancta de philosophica commentatione inter nos dileusiis', abeundum nobis est. Deinceps enim equi nobis extimulandi sunt ad iter: namque, uti video, dies deue tit in vesperum.
170쪽
NICETAE DE ORDINE QUI TUNC OBSERVATVR CUM
quis a Saracenismo ad nostram hoc est Christianorum fidem, puram quidem illam & veram, transfugit, ex libro xx. Thesauri orthodoxiae,
Fragmentum. De Saraceni Anathematismo e brenunciatione.
Ri M v M qui ad fidem orthodoxam accedit, duas hebdomadas ieiunat, orationemque illam ediscit quae nobis a Domino nostro Iesia Christo siti.
ime, in E iερον Mys de saeerdotali stola exornatus s.cerdos, in ea μος et υἱισωκίω ο πω baptisterio, praesentibus aliis quoque fide-
eis, συμπαύ-ν in ε ροων πις ν , libus quotquot adesse volunt, eum accer-- αυμ υλυμ.- sit, ante sacrum lauacrum sistens, rete ν et ctum caput habentem ait illi Dic heus tu, φη -lsataeenis hodie ad Christianorum fi-ο δειναο dena accedis, non ex violentia quadam aut , ἔκ τ1νος necessitate, neque dolo aut hypocrisi, sed η δολου
bis prolatis, vel a seipsb vel per interpretem , si GraecE nesciat; vel per fideiussorem eius, si sit puer: tunc sacerdos subiunait ea .iarit, εἰ isti quae sequuntur, quibus denuo respondetur
ANathematismo completo, Diaconus
ait, Dominum orem . Populus Eoque qui ad Cluisbam conuertitur, in .put inclinante, Sacerdos, pro ipso ita precatur. Deus magne, magnique nomini siqui oris tui verbo, priores tenebras illumi-II nasti, qui unigenitum Filium tuum , in Mundum misisti , ut esset propitiatio pro peccatis nostris: qui sedes super Cherubim i quem glorificant Seraptium rcui omne genu flectitur, coelestium , terrestrium,& inserorum: quem omnis terra regem staculorum confitetur r qui ouem errantem , in Seruatoris nostri Iesu Christi ovile reduxisti: qui conuertis peccatores avia ipsorum, ipse hunc quoque seruum