장음표시 사용
241쪽
Dauid euradorati noxenuit. a. Reg. 14. Sancti quomodo sunt adorandi. Deut 6.
sunt a Deo consecuti grati as, honores, excesse tias supra caeteras creaturas excelletiori quo que cultu conuenit honorari. Qua ratione O uid cum es et Rex, non repulit adorantes se su per faciem terr ,2. Reg. I . Nec Christus rei e cit adorationem matris filiorum Zebedei, Mat.'ao. Ne que reprehendit discipulos, magistrum&dominum eum vocantes. Quamobrem ex his ni fallor est manifestum, nullum esse idololatriae genus : Sisancti Dulia seruitute adorentur,quam creaturis etiam dari testatur scruptura. Nullos autem catholicorum ita desipit, ut fide, spe, Sc charitate adoret Sanctos, qui neque conditores neque reparatores orbis esse potuerunt. Neque aliqvid habent, praeter id quod a Deo accipiunt, ut hominibus largian tur. Si itaqι suis quibusqua locis cultus, & reuerentia Dei 3c sanctorum conseruetur, nihil prorsus erit periculi incurrendae Idololatricei Et iuxta interpretationem accipiendi stini loci. sanMe scripturae in quibus de adoratione agitur: ut Deut. 6. Reg. 22.IOb ἶ7. Psal. I7.I9. q. Iis .Ecclesiast.IS.Hierem. 29. Ioel. 2. Matth. q.
242쪽
II ' Sanesti non adorantur ut Dy. III. Deo solo seruiendi praeceptum quomodo
IIII. Honor sanctorum non detradiit honori dia
X eo quod ait Moyses in Deut. cap-HaereticI 6.&Io. Idemq. ab euangelistis Mat his locisthaeo 8c Luca cap. q. recensetur. Dota abusi sunt.
minum Deum tuum timebis, ct illi soli struies, ac per nomen illim iurabis. ct non ibitis Lue...pοIt Deos alienos unctarum gentium. IntuliE c tholicos agere censent liperetici, qui citra De uin adorent imagines 3c sanctos. N on enim di cit Deus adora me & alios.neque, seruies mihi&alijs, sed dominum Deum tuum timebis, Milli soli seruies. ' Verum falso calu'niantur, Uc non intelligant latum di scrimen inter ad orationem unius Dei,&sanctorum a catholicis . dis finitam. Vnum namque Deum summo οπς eultu summaq: seruitute es Q timendum, ζα hu ΕΨfons uetus loci verbis praeceptum Vident. Vt sic Om propositio nis omnino idololatria secludatur. Intelligunt que nihil diuinae prorsus maiestati derogari, , si eos, quos illa diuinis sublimauit honoribus, voluitque secum in gloria esse,& ut nobi 3 opi tutari possent, largita est, adoremus, honore- Sancti deonius u..t Iasta eruo quidem ratione reprehen aequales ' O den ivnti
243쪽
dendi essent,si sanctos veluti Deos adorarent, Sancti deo aut Deo aequales facerent. At dices. Neque via quale na cum Deo, neque separatim adorandos do
Austus h ςςxur mimsol emici, inquit. Respondet pli Ohd. A g inglos a Drdin. super Genescap.r3. in heto super ge. Verba, Ouaeritur, quomodo Abraham ador cap. 23. uit popuIu terrae Cum scriptura dicat Deut. De ut.6- 6. 1 Dominum Deum tuum adorabis, ct issi Diivgustin seruies. Sed non est in pr cepto dictum,Dominum Deum tuum adorabis solum, sicut dictu est.Et illi soli seruies:Talis enim seruitus, quae graece latreosis dicitur, soli Deo debetur. Vn- de damnantur Idololatrae,hanc seruitutem suis Idolis exhibentes. Augustinus ergo hanc literam diuidendam existimat, v at punctus inter Dominum Deum tuum adorabis, x aliam particulam tuboli serui s, ut verbum ,Fosi, non ad Dominum Deum tuum adorabis sed ad illud se ures,referatur. Nam primum illud commune cum multis esse censet hoc vero secundum soli Deo reservari. Quandoquidem Latriae cul '. ' tus soli Deo debet exhiberi: Animaduertantitaque Haeretici huius scripturae sensum.' in-- telligant nihil gloriae auferri a Deo, cum san-1 ctos,quos nimis honorificauit ille, in eum , 3e propter eu adoremus. Quod si contra B.Aug. sententiam adhuc contendas verbum, soli, ad
- utranque particulam reserri oportere, Nec ci-
iam praedicta verba catholicos poterunt criminis arguere. Quandoqdidem de solo Latriae cultu, summaque illa qua Deum colimus se
244쪽
uitute praecipiant. i De honore vero, & adora HILtione cr eas urarum, quae posterior est , & nihil Dei honore eneruataoquitur nihil. Hinc post illa verba prosequitur Moyses: Non ibitis poIE Deos alienos cunctarumgentium in circuitu vestrosunt. Quo loci satis ostenditur, praedi Ela verba, Dominum Deum tuum timebis, ilhsolis seruies, ad summum Dei cultum, quo excludi tur Idololatria.pertinere . de eoque solo agi. Namqi id significat: Non ibitis post Deos alienos cuncta fgentium. Qui ergo Deu semimo colui Catholici honore; ut catholici faciunt, nec ad Idololatria diuertunt, colunt autem & venerantur post Deum, Sanctos, eisque dignum honorem impendunt, minimὸ profecto contra Moy sis sententiam veniunt, sed quod ille praeeepit ob
Deus noster & Deus deorum est, dc dominus do m iii antium. Deuter.
I. Deum ese unumyrobatur ex scripturis II. Dem tribuι moais accipitur. III. Deus est idem in veteri te mento cst in
245쪽
IC V T in uno corpore dominatricem unam cernimus animam, i ita in mun jdo unum Deum cuncta potentem,qui regat &administret omnia esse oportet. Hi enim qui plures esse Deos asseuerant. nihil aliud , meo iudicio iaciunt, quam quod nullum sibi Deum constituant. Nam si Deus. est; omnipotentem, summum, bonum, Scin nitum esse oportet. Si igitur unus cuncta potest, quid alij facient ocios Et .si summῆ bonus infinitusque est ,quam partem habere alij potuerunt diuinitatis siue quo loco consistet Id enim appellamus infinitum, cuius quaelibet pars infinita est i& neque minui, aut aequari, aut excedi potest. Non itaque plures Deos, sed unum tantum sapientes docuerunt. SacFae. vero literae, quarum infallibilis est veritas tam 4n novo, quam in veteri testamento, ubique testantur,Vnum De uni creatorem coeli & terr . ipsumqt Omnipotentem, cuius bonitas est in effabilis , maiestas incomprehensibilis, virtus& potentia infinita; atque finem omnium re
rum,& felicitatem . Sed duos tantum. locos eX . veteri, duosq: alios eX nouo testameto in me dium afferre sufficiat. Primus Deut.cap. lo.de
scribitur a Moyse. Quia Tomism vester, ipse eae Dein deoru, or Dominis domnanim Dein magum, ct potens, ct terribilis: Et parum supra i de Moyses ait. Eu domini Dei tui coetu es stealia coeli, terra re omnia qua in ea sunt. Non potuit Moyses clarioribus verbis Deum unum descri
246쪽
PARS PRIMA. 2l re, quam Deum Seorum, O Ddiminum domi
nantium magnum,& cuncta potentcm appetulare, ct i ι esse caelum, O coelum coeli terram,
omnia quae in easunt, id est, illius est omnis Cortu quoacreatura, uuae caeli ambitu continetur: caelum m0do R
vero, siue eculum emp. Num, quod per excetalentiam dicitur , coelum intelligatur: siue tres coelos , Aereum Aethercum & Syciereum amplectaturi su , ut nonnulli volunt, septem coelos comprehendat. Primum Acrcum,s:cundum Aethereum , tertium Olimpium , qua tum Igneum , quintum Firmamentum, se Xtu Aqueum , septi Vm Angelorum . id tamen Coeli quo verὸ constat neque in coelo , neque in terra,a- i M 'lium esse Deum praeter Deum nostrum i qui cunctis rebus dominantur. Quod vero inquit Dein DeorMm, non intendit alios praeter v num asserere Deos . neque sos esse qui fiunt, vel ab hominibus vocantur Dij: Nam Dij gentium Daemonia sed Angelos canestesque vim Vtutes, allosque heroes qVi aliquando appetialantur Dij, caeterasqi virtutes intelligit. Alius locus ad probandum Dei unitatem in veteri testamento ex Ilaia Propheta desumitur,ca. s. Ego Damin ct non es μο extra me non Psal. 6K est Deus, Et in eodem loco :Ego Dominiti ct no Psal. 11. α t alius. Et in eodem loco: Nunquitanon erat Cor. g. Deus ct non est ustra. Seu alaue mς ' Audi j ς undus
hic Prophetam toties repetetem .Ego Dominiuo no est alteri 9 noestatim, O noesiem ari H me. Est qui de in Deus, & Dominus pateri Deri
247쪽
tres personae diuinae unus deus. Primus locus est, in I. COI. S. νeto
EXPLICAT. CATHOLICAR.& dominus Filius. Deus & DominusSpiritus
sanctus sed non sunt absque Deo. Quoniam h rum trium personarum unica, 3c indiuidua est substantia, siue essentia: Et haec ex veteri testamento desumpsisse sufficiat. In nouo autem testamento ita Η. Paulus I. Corin. R. Dei unitatε
probat: Mimm quod nusim est Deus nisi unus. Nam ιtsi sunt qui dicantur Diν siue is, caeso siue im erra: Siquidem sunt Di multi ct Domini mul-ri nobis tamen unu3 Dein Pater ex qua omnia, O nos in illum, O vnm Dominus Iesm Chrismper quem omnia, ct nos per ipsum. Ac si dicat Apostolus: Sint gentilibus plures Dij, quos hominu opinio e fingati Nobis vero Christianis, qui sapimus, veritateq: coplexi summus , sit unus Deus, a quo omnia&p que omnia. Uribus vesses modis nomen, Deus, accipitur in scripturis. Primo substantiuὸ.& tunc significat Trinitatem, quia Pater,& Filius,& Spiritus Sanctus id est, ipsa Trinitas, Vnus Deus est.' Secundo accipitur adoptiuὸ, quo nomine omnesSancti, per adoptionis gratiam , M participationem deitatis vocantur Dij. de quibus scribitur. Ego dixi Dij estis,&fiiij excelsi omnes. Tertio ac cipitur nuncupativo, & significat Daemones, Idola,Solem & Lunam,aliasq; creaturas, quas salso putauit antiquitas esse Deos. Vnde cum in scripturis dicitur, Deum nostrum Deum essὸ Deorum, De sanctis intelligi debeti qui partici patione dicti sunt dij. Et idem Paulus in Epistola ad Galatas. ca. . scribit, Unus dominus
248쪽
na fides, 3e unum baptisma.Vnus Deus,& pa Secundus . ter omniu, qui est super omnes, & per omnia, δe in omnibus nobis. Iam ergo eX praemissis iisbso.
vere consulatur non solum gentilium, sed LIa- di hi felle. nichaei, de Cerdonis haeretici error. Cerdo e- cotulantur nim referente Ireneo lib. I. aduersus haereses Irenaeustiis cap. 28 3c B. Aug. lib. de haeresibus. cap.ri. di RψM xiu'cebat, Deum legis Ac Prophetarum no esse eu- .i'z dem, qui est pater Domini nostri Iesu Christi, cui iti saniae Manichaeus subscribens addidit, . Deum noui testamenti, non esse illum, qui de dii vetus. Sed hanc haeresim verbis Pauli ad Au. l; d. Hebraeos I. facile conuincimus. Multifariam ha iesibus inquit multisq: modis olim Deus loquens cap. al. patribus in Prophetis, nouissime autem die b. Hςbistis locutus est nobis in filio, quem constituit ,
haeredem uniuersorum, per quem socii &secu- ita. Ecce Cerdo, vide Se confundaris, eundem
Deum qui locutus est patribus in Prophetis,loqui per Christit,haeredem uniuersorum. Prae- aterea B. Virgo in cantico suo inquit: Suscepit Israel puerum suum, recordatus misericordiae. Sicut locutus est ad patres nostros Abraham.& semini eius in secula. Audi Manichse, quod Canticum ille idem Deus , qui locutus est ad patres no , Virgini ostros Abraham, & semini eius in secula, secit nobiscum misericordiam, id est, filium dona uit. Non est ergo alius veteris,alius houi test menti Deus: nec alius, qui locutus est ad Pro
phetas, de alius est pater Domini nostri Iesu Christi.
249쪽
oocionibus,monitionibus; exhortationibusq: ipopulorum incumbunt, quique sacras literas, aut verbo,aut scriptura docent. Hi namque e uangelio deseruientes, iure diuino possunt de euangelio vivere. Secundum genus eorum; si Secundum altaris mini Ierio deseruirent. pioXimorum in sacramentis administrandis talutem quae runt. Et hi quoque cum altari serviant, de alta ri vivere debent. Tertium genus, qui in seculo Teiliumἰ delicatὰ viventes, laboribusque minime apti; religionem deuotionis causa ingredi untur.Et
, hos i ad inustatos labores compelli, charitas
non exigit Christiana. Quartum genus eorum, Quartum. quos frequentes aegritudines efficiunt valetudinariosi ut labores ferre nequeant i Sc hi non sunt ad corporales labores adigedi Satis enim . /eos laborare credendum est; si patienter aegri tudines ferant. Hos quidem omne S, quoniam . in vinea Domini laborant;& ad laborum one ra ferenda inhabiles inueniuntur,coge dos elis ad opus non arbitratur Aug. ' Alij vero monachi, &religiosi qui cu qiqui in religio e Deos r
uire peroptant, aliquod exercitiu habeant, quo ' ... γα ocium vitare, de pauperum necessitatibus ' succurrere-possint. Vertim cum neque mo- . nasteriorum census, neque manuum labores j ead victum& vestitu habendu suppetat, pijs e leemosinis,fidelium qi sns fragijs est illis succur orendu. Ne videlicet rebus corporalibus intes, idiuinas laudes, freque tesq: orationes,& ad po 'putu assiduas admonitioi ies deserere cogaturi
250쪽
non enim dignum in imarunt Apostoli,opor tere se verbum Dei relinquere, & ministrare mensis Tota haec Augustini sententia videtur eX Apostolo ad Cor. cap. 9. desumpta . Sic enim scribit ille: Quis militat suis stipendijs vnquam quis plantat vineam, & de fructu eius non edit Z Quis pascit gregem, & dela e eius non manducat Nunquid secundum nomine haec dico An haec lex non dicit Scriptum est enim in lege Moysis: Nd alligabitis os bovi trituranti. Nunquid de bobus cura est Deo pro pter nos utique haec dicit. Nam propter nos utique haec scripta sunt: quoniam debet in spe, qui arat, arare:& qui triturat in spe fructus petacipiendi. Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est , si nos carnalia vestra metamus Haec ibi Paulus.Vbi videre licci, quod exemplo militis, coloni, pastoris, bovis trituran 6s,& aratoris , ostendit minit tris Euangelij, re rumq; ecclesiasticarum dispensat oribtis , vi Etum velli tumque ab ijs qui spiritualia perci piunt deberi. Sed bc ipse Apostolus a Christo praeceptore accepit, qui praedicantibus Ap stolis,& discipulis, non laboles manuum iniunxit: sed a z: Comedite,quae apud illos sunt: Dignus est enim operarius cibo suo. 1 Ista ergo ratio est, qua prohibet Christ', Apostolos pota' sidere aurum, argentum, Apecuniam: quoniaam ubiq necessaria victui praeparata inueniebant: qu a dignus est opera us mercedes a. mor. Cum vero adducit Paulum cuius imitatores