장음표시 사용
341쪽
aiis EXPLICAT. CATHO LICAR . . Rursus, si homo ex L meti plo absque gratia
Dei iustificaretur' praemium & meritum v tae aeternae, non Deo, sed homini foret attribuendum. Et propterea homini & non Deo agendae Rom. .dis. essent nostrae salutis gratiae. Quod cum impi-Eph. a. jssimum sit, quis audeat dicere Dicit enim A-:vom 13. postolus: Iussificati sumu, perfidem. i.per Pr
tram. I Gratia autem donum dei eit iane meri
iis, quia si pro meriti. daretur, iam non es et 1. , gratia.Quare a peccato liberari homo a semet-- ipso non potest. Abrahe dicit Deus: Noli tim seu ia rς obr*bὸm, ego protegam te,& merces tua erit magna nimis.Protegam inquit te. sed quomodo gratia mea. quare quia prias quam vocares me, vocavi te, ut exires de terra & cog- natione tua: A inuocares me. itaque cum ait:
Merces tua magna erit nimis: per gratiam di-' ctum est non ex operibus . t Quia nemo prius, dedit Deo, ut retribueretur ei.Moyses Deo loquitur dicens: Nunc ergo si inueni gratiam in: conspectu tuo, os hende mihi temetipsum manifeste, ut videam te,& sim inueniens gratiam
Deus priui niς xζ- Eccς quod Moyses dicit se inuenisse voeauit A. gratiam in coni pectu Dei, &non habuis. ex braham se. Et dum petit videre Deum manifes E, quidqu/m ab aliud cogitat, quam cognoscere hoc donum no . meritu sed gratia Dei. Hieremiae quo Eiod ,,. dicitur; Priusqua te sormarem in utero Hierem. i. noui te, M antequam exires de ventre sanctificaui te, & prophetam in gentibus dedi te, &c. Hic profectὀ ostenditur ex operibus non esse
342쪽
finctificatum Hieremiam. Nam quae erat opora nondum nati igitur non ex operibus,sed ex vocatione dictum ess ei,priusquam te sormare
Sed ait Liberi Pelagianorum arbitrij desenta Obicat 'sor Si non valet homo, cum voluerit a peccato resurgere,quo iure, aut iustitia a Deo si non rea
surgit punitur Equidem iniustὸ poenas legis
patitur, qui quod imperatum e st, perfice re ne quiuit. Respondeo : Vetus querela est, com- oluti in unis peccatorum excusatio. nihil tamen pro. ' dest propterea quod minime dicendus est, noposse, qui tametsi se ipso non possit, auxilio tamen alterius. quod imperatur perficere valet. Quis enim dicat pedibus elaudum nullo modo Exemplum vel Parisios,vel Romam ire posse, quia claudus est Nanque quod sibi aufertur naturae desectu, propter pedum claudicationem, fac th vel e quis vel vehiculis, sue nauigio succurri potes; c ita ferme impossibilitati natura: per peccatum ' ', Corruptae, atque imbecillitat , gratia Sc auxilio Dei subuenitur. Non est ergo impossibile ho- ' .mini a peccato resurgere, quoniam quod seipso praestare non potest, per gratiam Dei misi me perficiet commune autem est, Se in rebus humanis v statum, ut quis dicatur aut habere, aut posse, quod amicorum opera, alienisqi opi-
bus proculdubio potest. t Gratiam vero Dei, MI Lilliusqι auxilium nemini deesse, cum ex multis L ς l.
rationibus, tum frequentissimis sacrae scriptu- author atibus elucescit. Vna tamen nobis
343쪽
1ulficiat. Scribitur Apoca. s. Sto ad hostium. δε pulso, si quis mihi aperuerit, intrabo ad eum,3 coenabo cum illo. Diuina quippe gratia pulsat ianuam intellectus hominis, Sc illi diuinum cognitionis lumen infundit, ut videlicet pro priam malitiam, & Dei bonitatem agnoscat. Pulsat ianuam voluntatis, quo Deum summum bonum diligat,& ad eum, veluti ad perpetuam Dudm, non talicitatem conuertatur. Pulsat ianu am memoi riae,ne frustra Deum cognouerit intellectus, l& summum bonum appetierit, complexaqua suerit voluntas. Hominis ergo interest ianuas illas, ad quas Deus gratia sua pulsat, aperire. Hoc epim si fecerit, quod viribus proprijs,pei bus claudicando, complere iter non poterat, per gratiam Dei subleuatus,quam facillime co- plebit. 1 Tu vero ne timeas gratiam Dei aliqua- do tibi deesse,nisi vel obsistas aut in reprobum abieris sensum . Quippe vocat manὸ, Tertia,cat semper Sexta, Nonaque hora, & ad postremum usquo Matth- λψ .vit finem te comitabitur.Itaque non est,qu0dVIt.: nostram accusemus impotentiam,i quando p ratus est Deus praestare , quod non habemus, . sed nostra proruis accusanda est malitia, quia: in peccatis perseuerare volumus, vel negligentia, quoniam aeternam foeticitatem nihil pendi- iExemplum mus : Sint eorum quae diximus nobis exempyi μ ' pla. Primum,Filius prodigus,qui a Deo voca-
tus ad seipsum conuerius ait: Quanti mercenari j in domo patris mei abundant panibus, e
344쪽
go autem hic fame pereo Et statim diuinae lucis radium in se suscipiens ait:Surgam Si ibo ad
patrem meum,& dicam ei, Pater peccaui in coelum & coram te.Secundum est,in quo se offert Exemplum
illa peccatrix quae diuina gratia illustrata ab-i undu - .iectis mundi oblectamentis,& peccatis suis v LMς 7 ledicens, lachrymis pedes Domini lauit, capillisque suis abstersit. 1 ertium est boni idtrD- εχemplumnis in cruce. Is enim in eXtremo vitae posὶ tus, i eitium ,ad Christum clamat: Memento mei, dum vene Matth. araris in regnum tuum.& veniam inuenit. Quam ergo iniusto diuinam iustitiam accusant Visua 'tueantur incuriam, &oscitantiam, satis mani
seste ex ijs patere arbitror. Verba autem sapientis Eccles astici mini OpIolo favent huic tam pernicioso errori,sed con- quoruudhfra eos insurgunt, qui peccati causam Deo tri- , buere nitebantur. Dicebant enim quia crea uerat hominem peccabilcm, quam impeccabilem facere poterat. Et rursus, licet peccabilcm condidisset, facultatem tamen ei praestare debebat, qua peccata caueret. Sed illud urgebat, Ucongenitam arbitrabantur homini concupisce tiam , qua ne cessario ad peccatum traheretur: i igitur causa pecciti erat Deus. His ergo respondens Ecclesiasticus inquit: suoniam multasm Ecclesi .
pientia Dei, O fortis inpotentia videns cmne sina intermissione. Quasi dicati: creauit Deus natu ram humanam peccabium propter suam sapi entiam , atque omnipotentiam , de quibus' nulla t
345쪽
nulla debet ab homine requiri causa. Non tamen Deus hoc sine causa fecit. Vnde ibidem subiungit: ridens omnes sine intermissisne Oculi omini ad timentes eum, ct irae quoscit omnem operam hominis. Cur ergo peccabilis sit homo peccarς creatas, causa'apud Deum. Deinde alteri rationi satisfaciens, ostendit facultatem a peccatis potesta lita ab itinendi principio datam homini fuisse, te fuit post & quod peccare vel non peccare in illiuς eratium. positum potestate. Quare ai ci. Ab initio Dem constituis homiacm, ct reliquit istam in manu co Pysui diecit mandata re praecepta sua, ct c. quae
ibi habentur. Itaque non Deo cuius spreta sunt mandata sed homini qui ad ignem manum porVIII. rexit, causa malorum ascribenda est . t Postre mo ultimae rationi satisfaciens,parum supra st la verba, ostendit Deum dedisse homini pote-- statem,qca peccata caueret, &concupiscenti am non esse homini congenitam, sed propter peccatum assumptam,& ait: No rixeris per maum abest, hoc eli, Deus potentiam euitandi pe . cata non dedit. Quia videlicet dedit, Se ideo qua odit ne feceris. De concupiscentia vero loquens sub d i t: Non dicas, ille me implanavit, id
est, in me concupiscentiam genuit. Non enim necessari sunt ei homines uvj. Quamobrem in fine capitis, quasi colligens praemissa inquit: Nemiani mandauit impie agere, ct nemini dedit spatium peccandi, Non enim concupiscit multitudine I rum insidelium ct inutivum.
346쪽
EXPLICATIO LXVI. i Quasi l tutum figuli in manu ipsius, i c
I. Homo libere cos eratur Diuino praeueniente avxstio. II. Hominis arbitrium neque a peccatu cauere aur surgere, neque bonum oparari vel in bono perjeuerare, veru wIam aeternam me
reripotest e gratia Dei. III. Dein fecit omnia iuste ct ordinate. IIII. Dem orandim est,ut nos. quas rater corriaptat, Cr non quasi aduersarim nobiscum pulluet
mare iduae 2 Gilponere. Omnes v e erus 33. secundum dispoisionem elim ; sic homo in manu illiu , qui si fecit, ct re et isti secundum iu-ἀiciumsuum Simile iure aest, quod scribit Hie- Hiere. Io. rem .cat'. Io.'dcio domsne, quia non est hominu via Hoc loco eiu drec et ira est ut ambulet, ct dirigat gressim μοι. 'hμβψ .iM0xEN vurbis litis colligunt haeretici hominem da b ἔς i*i rere libero arbitrio, neqι suarum actionum es se dominum , sed Deum quomodo sibi de eo placuerit disponere. Fere autem prima fronte Exponitur allatae auctoritates illud significare videntur, propositio sed re acUratius co siderata,catholicam doctrinam, quae gratiam cum libero arbitrio coniun-
347쪽
git, potitas explicant, forte ut dicemus ni Hieron ad hil de libero crbitrio loquuntur. B. Hiero pro D malum gratia contra liberum arbitrium, nimis a Pela r 'p' gianis eleuatum, piignans, ita in hunc locum ebrii a id scriptum reliquit: Erubescant noui pr dicato arbit. pug res, qui alunt unumquemque suo arbitrio regi. Cum Rhic Propheta dicat: Non est hominis viaeim. Et David in lirico canat carmino: ADomiano gresin hominis Hriguntur coer viam eius volet. Psal. 36 Quomodo vero intelligat ad Damasum
Papam scribens, declarauit: L: berum ait) sie
confitemur arbitrium, ut dicamus,nos semper Dei auxilio indigere. qHomo enim liberὸ cooperatur diuino auxilio praeueniente. Nam liberum hominis arbitrium, nequo bene operari, II. neque a peccatis cauere, aut a ballis surgere, lsiue in bono perseuerare, neque vitam Valet mereri aeternam sine gratia Dei. 6 tam e marmoreum, siue lapideum, siue inanime quoddam truncum est. vi prorsus nihil agat; quoniam operatur diuinae gratiq vocanti, coopera tur faciendo, facit perficiendo. Recte itaque gratia cum libero hominis arbitrio coniungi . tur. Liberum enim operatur arbitrium, gratia autem agit, quod operari possit. Ergo tametsi dicat scriptura. hominem in manu Dei, tanquam lutum in manu figuli, ct non esse hominis via illiam; non aufert liberum arbitrium ab homine . sed docet, sine gratia non operari,iuxta Salua toris sententiam.Sine me nihil potestis sacere. Et haec de sensu, quem dicta verba iacere videri
348쪽
tur. Re tamen vera Ecclesiasticus non de homi De praede nis libertate,sed de praedestinatione,& repro- :W- xςpr. batione illius dis erit exemplo ii naturali do '' cereia titur, Massam humani generis eo modo a Deo disponi, quo tutu in manu figuli per voluntatem litus figuratur, ut inde quaedam in honorem, quaedam in columeliam vasa nascantur. Sic enim Glos ordina. in eum locum scri Qid psit:In manu sua habet conditor massam huma ni generis,& secundum Voluntatem suam vasa fingit, nec est qui resistat voluntati eius flameomnia iuste 3c ordinatὸ iacit. Scit enim cui de beat misereri, secundum praescientiam & prae- ROm.9. destinationem suam ι& quem debeat indurare secundum iustitiam. haec ibi. . Sciendum tamqn quippe est latam esse dista Disseretia serentiam inter figuli circa lutum, & Dei erga hominem dispositionem. Deus enim plasmauit sde nihilo hominem, figulus lutum factum acce- pi;mo. pit. Deus libere sinit hominem agere, quem li- Genes. 3 berum creaveritifigulus inanime, & abihi mo- secundo
tu lutum habet. Deus iusto iudicio rectaui de- ς'
Iinitione partem humani generis ad vitam eli' Ephes. i. git aeternam,partem vero deserit reprobatque. Exponitur
Figulus autem cur ex una luti parte vasa fingat propositici decora, vel ex alia dedecora,illa in honorem, i sta in contumeliam, nulla nisi propria volun- ras)afferri potest ratio . Quod vero de Hiere ui s. I9. -
mi a dicitur Non eli hominis via eius, nec viri,
Ut dirigax gressum et ps , gratiae contra liberum arbitrium: iri meiauet:propterea quὀd ibi pro X a pii
349쪽
' pheta vaticinatur de Babylon ijs, qui ad desolanda Sc deuastandam Hierusalem propter illius scelera mittebantur a Deo : Mo inquit non 6se hominis via eius,id est,Babylonios haud voturos ni mittantur a te, neq; quippiam ad conterendam Hierusalcm roboris habere, nisi tu I I Domine dederis. t Quamobrem cum neq; Ba Risi ' ε' byloni js futurus es et, aut vires sine te hab ret; deprecor corripe me,sed in iudicio,& non in furore tuo: quia quod a Babylonijs sustine mus, non est eorum sortitudinis, sed nostri meariti. Simile illi cum dicebat David : Domine ne is furore tuo a uas me, neque in ira tua corripias me. t fit sensus: Meremur qui de omnia, quae sui stinemus: & multa meremur maiora quam patimur.Veruntame hoc obsecro, ut quas pater me corripias, non quasi adaersarius: ut me e-- mendes quasi filium,ia non punias quasi inimicum. Quapropter sue de gratia Sc libero arbitrio, siue de robore Babyloniorum de vastatio De Ierusalem interpretemur, liberum per gra etiam non aufertar arbitrium sed stabilitur,confirmaturq;.
Ego sum ipse qui deleo iniquitates
S Ulu M AEL OAliquando Teus remittit peceat se μοί aliquando per jacramenta. II.
350쪽
IL Sacerdotes remittunt peccata non sineμ-
III. Si peccatores per sacramenta volunt abs ui: teneatur peccata sacerdotibu/ confiteri. IIII. suando peccata per I acerdotes a Deo vocatos 2 per aeramenta . Deo in tituraremutuntur, Deo vo fit iniuria. Gratia Dei tam in sacramento baptimi Amyclemtentia mes . N Isaia propheta loquitur Dominus,
iquitates tuas propter me, ct Peccatorum tuorum non recor abor.Hoc autem Isai loco se proteguot Haeretici nostri temporis, cum docent no oportere fieri sacerdotibus pec Catorum cosessioriem, nec ab eis absolutionem petere:quoniam Deus ipse dicit: Ego sum & ve Omnem alium excluderet, congeminat verb*: ο ipse sum, qui deleo iniquitates tum, atque vi Haeretiei de omni peccato intelligatur,addit,s peccato- hoc locorum tuorum non recordabor. Sed quaerunt catho abusi sunt,
lici, Nunquid Christus sit Deus Credo eqs nonegare. At ipse dixit Apostolis : suorum remi i0-R o seritis peccata, remittuntur es. Idem igitur De us,qui per prophetam dixerat: ossum qui ius leo iniquitates tuas, dicit per os Filij: uorum ξ pon turremiscritis peccata,remittuntur eis. Vtrob ue ita P φp0660gitur Uerum esse oportet, quia sic locutus est Deus. t Ergo remittit Deus peccata,Remittat I. etiam sacerdotes. Remittit Deus authoritate: Remittant sacerdotes minitherio. Remittit