장음표시 사용
291쪽
is. v. p. extrahit nos de ventre, Pal. 22. ciat latorem irae suae, OcII.v. 8. sed gratiis v. io. dans omnibus vitam Sc inspirati, ain justitiae praeferat,& in mediis tribula-nem, in ipso enim vivimus, & movemur, tionibus reminiscatur miserationum sua& sumus, Act. II. V. 2LAdhue hodie est nobis in Patrem , ut
praesidium & tutelam, abundantiam, vitam & benedictionem ab eo hauriamus. 2. Cor. 6. v. 18. Tandem nos perducet ita gaudium coeleste, quod nobis, de omnibus electis a constitutione mundi paravit, Matth.M. V. q.
RE si at Cautela, quae tribus continet Regulis, quarum I. Patrem rite iηνσω. Id Christus docuit, non modo in Oratione Dominicarsed&in Exordio hodierni Evangelii, ubi inquit: Amen, Amen dico vobis, si quid
perietiris Patrem in nomine meo , dabi:
Nomen Patris cor ferit, quo Deum fa-rila ad eommiserationem movere possumus , ut dicat: Conturbata sunt viscera mea seper te,miserana miserebor tui, Ier.
Exemplum capite a parente corporali, filio succenset, ut eum a conspectu suo propellat : simulac filius venit,&clamat: Pateri cor suum paternum celare nequit,
ut parabola de filio prodigo probat, Luc.
Eodem modo Deus coelestis Pater, nobiscum agit. Non enim in perpetuum irascetur, neque in aeternum retinebit iram, Psat.123. v. 9. sed quando eum compellamus: Domine, Pater noster es tu, Eu.ς . .L exardent miseratio a ejus, ut non fa-rum, & misericordiarum , quae a seculo sunt.Psal. 2Οv. s. Imperator Augustus a Messala pater patriae salutatus, tantam inde laetitiam cepit,ut per omnem vitam suam, non majori se voluptate affectum, dixerit. Quoties orationem Dominicam precamur, Deum
praeclaro illo titulo insignimus, quod eum Patrem nostrum appellamus. Id adeo ipsi artidet, si ex fideli corde proficiscatur, titno possit non exaudire & juvare nos. Quis ex vobis patrem petit filius panem, nunquid Iapidem dabit illi Luc. II, v. II. Sed ut filios probos decet,geramus notiti in timore conversemur incolatus nostri tempore aequum erit, I. Petr. I. v. i7. Ne
conqueratur Deus: Vae filiis perditis i dereliquerunt Dominum , blasphemaveru latiannum Istaei, aversi sunt retrorsum, Esa.
I. Reyerenita. Filius honorat patrem, &servus Dominum suum : si ergo Pater ego sum, ubi est honor meus p di si Dominus ego sum.ubi est timor meuse Mal.I.v.6.
Honoremus autem eum, juxta admonitionem Siracidis,in opere,& termone, Apatientia,cap. .v. λ.
. In vere. In hoc, inquit Christus clarificatus est Pater meus, ut fructum plurimum adferatis Iob. I s. v. 8. Nudum D mine, Domine,dicere non sufficit, Matth. 7. v. LI. sed Deus populum requirit, Zelo-tem bonorum operum, Tit. 2. U. I4-2. In Sermone. Ne sanctissimum nomen
292쪽
adhibeamus, ut in hae mundi fece nihil fa- tur alias omnis controversiae finis iuraia in iliarius est: sed confiteamur cor ini hominibus, Matth. Io.VI 2. I. Petr. 3. U. Ig.
Proque beneficiis innumeris, quibus quotidie fiuimur, gratias agamus, Psalm.92.
3. In patientia, quando nimirum ut Pater castigat nos,&corripit, Prov. .v. a. idque pro ratione delicti. Ubi primo utitur virga hominum, 2. SamV.v. I q. castigans nos in judicio, ne videamur nobis innoxii Jer so . v. 3 i. quod si verd frustr: percutit nos,insciplinam non reci pientes, Jer. a. v. 3o. defatigatur misereri, Jer. I S. v.ς. percutiens nos castigatione crudeli, Jer. 3O .v.Iq. aut prehensa virga ferrea, Apoc. I 2. V.F. confringit capita filiorum minus obsequentium : verticem capilli perambulantium in delictis suis, Psal.c8. v. 22. At eo ne res redeat, caveamus: sed quando incipit castigare, continuo per poenitentiam castigationem ejus praevertamus, dc nune poenitebit super malo,JOel. 2. v. II. a. Obedientia. Deus enim honoravit patrem in filiis: & judicium matris exquirens, firmavit in filios, Sir. .v. I. Idem nobis quoque dictum est, .Sam.1s.V.23. 3. Confidentia. Qui enim haesitat inconstans est in omnibus viis suis. Non ergδ existimet homo ille, quod accipiat aliquid a Domino,Jac. I .v. 7.& quare dubitemuse Oramus quippe, Patre Iubente, Ps.so.V. S. Fratre instituente, Matth. 6. v. o. Spiritu sancto impellente, qui adjuvat infirmitatam nostram, Rom. 8. v.28. dcclamat ineordibus nostris, Abba Pater, Gal.4. U.ε. unde Spiritus precum dicitur, Zach. II. v. Io. Adde gravissimum juramentum
Christi,in praesenti Evangelio. Sicut igimentum est, Hebr. 6. v. I s. ita omninis confidam us, quicquid in nomine ejus petierimus, fore Etiam & Amen. 2. Cor. .2O.
II. Nomen Christi ho=iora. Christus enim in nomine suo petentibus certissimam exisauditionem promittit. Jam vero in nomiisne Christi precari est, I. Intelligemer orare: Ut in oratione tua agnoscas de confitearis, Christum esse Θεάν Θωπον. unicum illum Advocatum apud Deum, I.JOh. 2. V.I. Qui semper est ad dexteram Dei. & interpellat pro nobis.
In Papatu, non in solius Christi, sed
Mariae nomine Orant , unde in Marias: Peccator es ρ Ad Mariae nomen consu.
gias , ipsum solum ad medendum sussicit. Sicut enim nomen JEsu secundum Bernis hardum est mel in ore ; ita etiam nomen Mariae est,& aliquid amplius, si dicere audeamus. Haec nefanda idololatria est: ideo Servator ait : si quid petieritis Patrem in
nomine meo, dabit vobis. Maria enim oputulari nequit. Ideo ait illa ministris:Quodcunque dixerit vobis .facite,Joh.2. .s2. Decenter orare, juxta Dei mandatum& promissionem, non arbitrium nostrum. Haec est fiducia, quam habemus ad Deum: quia, quodcunque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos, I,J h. . v. l . Hoc nisi fecerimus, locum habet illud Jacobi: Petitis, & non accipitis, eo quod malὸ petatis, Iac.4. V. . 3. Conidenter orare. Christus enim unus homo ingratia est, Rom.3. v.ls. de quo Pater coelestis clamavi t: H ic est Filius meus dilectus,in quo mihi complacui, Matth. 3. v. ult. in quo velut dilecto, gratificavit nos Deusa Diuili do by Corale
293쪽
Deus, Eph. I. v. s. qui in illum credisinon Terreni Magnates non semper opem confundetur, Rom.Io. v. H. quia quasi in ferre possunt, ut vel ex propria consessione decore sacerdotali Deo appropinquat, Regis Iosaphat, 2. Chron. χo. v. D. His- Psillio.v. 3. Et non modb nomen Ieho- kiae, Esa. 7. v. s. JOram,2. Reg.6. V. 27. vae, tanquam Aaron in fronte gerit, Exod. constat.18. v. 36. sed idem in corde sculptum ha- Ejusmodi impotentem Deum nos non bet, nec in alio nomine confidit, quam in habemus, qui in calamitatibus opem ferre nomine JEsu. certa spe fretus, Deum Pa- nequeat. Sed est Dominus, qui loquitur
trem preces suas exauQiturum,propterDO- εc facit. EZech. I . v.ult. Manus ejus ab-minum, Dan. s. v. 18 quem nobis ipse pro- breviata non est, Ea.19.v. I. sed quaecun-
posuit propitiatorium per fidem in san- que promisit, potens est & facere, Rom. .
III. Exauditionem sit . Propterea se 3. Gratiam dirigentis. Mittit enim Spirivator ait: Amen, Amen, dico vobis, siquid tum sinistum in corda nostra, qui preces petieritis Patrem in nomine meo , dabit nostras supplices Cancellariae coelesti in- . vobis. Hie requiritur salvifica fides,quam sinuar, majori cum autoritate, ac nos ipsi vel maxime oculi Domini respiciunt, Jer. Potuissemus. Iccirco Apostolus empha-r.v. 3. & sine illa impossibile est , placere rica Vocula υπερ mrυπιανέ, i. e. plusquam
Deo, Hebr. H.v.f. intercedit,eminenter postulat,utitur. Se-
oraturi igitur, non oculos duntaxat ipsum enim, ut Ambrosius explicat, si pereorporales ad coelum elevemus; quod Δ orationem nostram quasi effundit, ut hypocritae faciunt: sed potissimum ocu- ignorantiam & temeritatem. quae precibustum fidei, quo cor divinum introspicia- adhaeret, & coram Deo ingratos reddit, mus,& deprehendemus, illum multo pro- contegat. Quia igitur Spiritum sanctumpitiorem esse ad dandum, quam nos adac- non modo opitulatorem sed de Advoca-cipiendum,ut Taulerus dixit. Nam laeta- tum habemus, ita nobis viam aperiet, ut tur ad benefaetendum nobis, Jer. 32.v. 4 I. facile quicquid oraverimus, impetraturi Certi itaque de exauditione esse possumus, simus: est enim ejusdem essentiae cum quando intuemur Patre&Filio, l. Ioh. . v. 7. I. Veritatem promittentis. Erit antequam Eccet hic ita funiculus triplex est, qui clament, o exaudiam:adhuc illis loquen- difficile rumpitur,Eccl. q. v. i 2. Sc quandotibus,ego audiam, E .s .v. 24. Haec non Vera fide hanc apprehendemus, oratio hominum verba sunt, quae fallere possitnt: nostra nubes penetrabit,nec cessabit donec
Prosecto filii viri sunt mendacium, Psal. propinquet; & non discedet, donec Alca. v. io. sed verba immutabilis Dei, qui tissimus adspiciat, Sir. 31. vercii. nam
non mentitur,Tit. I. 2. Luc.2I,v.33. Omnia possibilia sunt credenti, Marc.9.2. Potestatem facientis. Prae multitudine v. 23. enim fortitudinis & roboris, virtutisque Largiatur nobisDeus hanc gratiam,per
ejus, neque unum dcucit, Eu.6o.v.16. Christum, in Spiritu sancto. Amen. DOMI.
294쪽
CVm Isi ςlitae tribus diebus amia
invenirent aquam : tandem e nerunt in Maia,nec poteranthibere aquas de Mara, quod ellent amarae. Tum clamavit Moses ad Dominum, qui ostendit ei lignum: quod cum misi Isset in aquas in dulcedinem Neriae sunt, Exod. I S. V. 22. seqq, Hic exemplum nobis ostenditur , quid in angustiis 6c calamitatibus constitutis agendum M. Nos inuidem in eremo hujus mundi peregrinamur, cum Paulo lamen istantes: Usque in hanc horam de elatimus de sitirnus,de nudi sumus, dc colaphis caedimur, & instabiles sumus, icor. 4.v. II. Sed Christus lignum vitae est,qui auce sua nostram crucem adeo edulcavit, ut jam Deum diligentibus omnia in bonum coopereruur, Rom. 8. v.28. Sed dc ideis invocati vult, sicut de Israesitae ad Dominum clamarunt,ciis, aquas amaras in Mara bibere nequierunt. Prope enim est Dominus invocantibus eum, Psalm. Iqs. verc
Hujus rei commonet nos hodiernae Dominicae appellatio Exaudi, sicut antiquitus appellata est, quia in Ecclesia Latina in Introitu cantarunt: Exaudi Domine vocem meam, qua clamo ad te, miserere mei. dc exaudi me, eX Hal.27. v.7. Quo ipso in memoriam nobis revocatur , divina Majestas Sc gloria : quia non potest homo accipere quicquam,nili laetit
ei datum de coelo, Iob. . v. 27. Admonemur de divina virtute dc omniis potentia,juxta quam unicuique dare potest petitiones cordis sui, Psal. 7. V. q. prae multitudine fortitudinis, dc Ioboris de viris tutis neque unum deficit, Esa. 4o. V.26. Nec minus commonefimus de veritate
ejusdem, ipse liquidem dixit: Invoca me in die tribulationis, de eripiam te, de glorificabis me, Psal. O.V. II.
Sicut igitur ante octiduum ad Rogare invitati sumus per Christum, quando diis alte Petite, dc accipietis, ut gaudium vestrum sit perseetiim. Ita hodie Exaudi sequitur, ubi Christus iterum de Spiritu sancto a Patre nobis mittendo . certi res nos reddit, quod sit Consolator in adversitate, Doctor in ruditate,& Ductor
Nos pro i nstituti rationevidebimus, I. Triplicem Querelam. II. Triplicem Medelam. III. Triplioem Cautelam.
V Era Ecclesia Cluisti in his terris non immerito vocatur lilium inter spinas,
295쪽
Canta .v. a. sicut enim lilium inter spinas liudein pulchrum est, & jucundum odorem spirat, nihilominus tamen ab illis laeditur Sc compungitur: ita Ecclesia est ejus Hef-2iba si ve Adamata, Esa 62. v. q. x Ο-dor vestimentorum ejus, sicut odor thuris, Cant. q. v. I l. interea tamen inter spinas versatur, hoc est, impios, qui spinis conseia Iuntur, Ezech. 2. v. 6. a quibus naultis injuriis assicitur, ut Christus ipse in praelecta Perico pe indicat. Quemadmodum enim Oceanus semper filius S amarus manet, licet omnes aquae dulces influant, & Deus ipse pluvias suas in illum mittat: Ita impius
Mundus naturam non mutat, quo minus
persequatur pios, ubi interea benigna Evangelii pluvia, & aliae benedictiones, quas Deus super impios quoque effundit, pereunt, sermo enim,quem audiunt & non faciunt, judicabit eos, in novissimo die, Joh.
Querela respicit I. Multiplicem piorum calamitatem , quam Christus indicat his verbis: Absque synagogis facient vos. Sed veniet hora, ut omnis, qui interficit vos, arbitretur cultum se praestare Deo.
Gemina persecutio in bis verbis exprimitur: prima juxta Christum fiet
I. Per riam excommunicationis. Huius haec ratio erat: Si quis contra legem Mosiis doceret dc viveret, Pontifices, Seniores M Scribae, verbis amiciscum commoneis
bant. Nisi locum relinqueret admonitioni, flagellabatur : si tum quoque perseverabat,excommunicabatur. & a'nago ga excludebatur, ut nemo cum ipso familiariter conversaretur, ederet & biberet, quin vel cit Ethnicus & publicanus habebatur. Marib. 18. v. IT. Fuitque ira:c poena
& ignominia inter Iudaeos maxima, quam& Principe pet timuerunt, ex quibus multi in Christum crediderunt: sed propter
Pharisaeos non confitebantur, ut d sydragoga non ejicerentur, Joh. a V. r. a. Per viam trucidationu. Judaei non amplius libera Resp. sed Romano Dominio subjecti erant, propterea non licebat ipsis
occidere quenquam, ut ipsi coram Pilato confitentur, Joh. l8. v. E. Verum Zelus, iracundia, & vindictae cupiditas quando.
que praevaluerunt, ut manus non continuerint, ut Stephani exemplum testatur, Act.7. V. 7. confer Act. 23. v. I 4.
Potissimum vero Servator his verbis respicit gentilium persecutiones, ubi tanta Christianorum strages edita, ut vix a Judaeis tot agni Paschales mactati, quot
Christiani in N. Test igne, gladio, bestiis.
aliisque modis nefandis trucidati sunt. Hic Cluilius in genere tantum occisiouis mentionem facit. Quando enim hostes& persecutores Evangelicae veritatis corpus occiderunt, tum ultra nihil quicquamessicere possunt, Matth. in .v.6. Haec vero trucidatio variis modis in membra Christi exercita est. Petrns & Andreas crucifixi, Jacobus & Paulus capite truncati sunt. Johannes in oleo fervidolixatus, Bartholomaeus vivus excoriatus, Stephanus lapidatus, alii alio modo interfecti sunt, & ut breviter complectar, singuis Christianorum tanquam aqua emisius est, Psal.79.V. . Adhuc hodie a Pontifice Romano ut haererici excommunicamur,variisq; modis affligimur, quod tamen non adeo insolens videatur nobis, quia eadem sors Prophet rum, Apostolorum, quinimo ipsius capitis
Chi isti suit.Si de mundo fuissetis, mundus quod
296쪽
quod suam erat, diligeret. Quia vero de publicae laetitiae simum , facta tormento- mundo non estis , sed ego elegi vos de rum displosione dedit. .
mundo,propterea odit vos mundus, inquit Haec ita tyrannorum & haereticorum Servator, Joh. is, i . Ecclesia Cainica sem- summa animi voluptas est , si Ecesesi atriperest sanguinaria,vera autem Ecclesia non Christi astu vel violentia infestent : Constitumguine, quit sponsus ejus agnus est, gregantur, speculantur,plantas meas ob
inquit vetus illeEcclesiae Doctor. Luporum servant,ut exspectent animam meam , ait natura non aliter fert, quam ut ovibus inli, David Psal. 6. v. T. 8.dientur, nec gregi parcant, Actor.2o .v.29. Veri Christiani minus hoc ipso offen- ideoque de partem habent , non in ovili dantur, & fiduciam suam in Deo ponant, Christi, sed in stagno, ardeate sulphure & qui non dormit, neque dormitat, P ci 2I,q. igne , quo omnes exsecrati & homicidae'sed in silectatio in electis ejus,quoniam gra-Pertinent, Apoc. 2 i. v.8. tia Sc n,isericordia in Sanctis esus.Sap. 3, s. II. Cultus imagDiutiri vanitatem. Arbi- quod si aliquando concedat , ut hostes ntrantur emin se per excommunicationem caput fiant, Thren. I, s. multas injuitas inde intersectionem illam, cultum praestitu- serentes,& cepe corpus ipsam occidentes: ros Deo. Id vero a Diabolo didicerunt, atramen sciunt , quod animam occidere qui mendax S: homicida ab initio est, Joh. non possint, Mati. Io,28. Die novissimo it 2. v. q. & quia ab eo se regi & seduci si- stum erit apud Deum, reddere iis qui afflinunt, aemulationem quidem Dei habent, gunt nos,anlictionem, a. Thelci. v.6. ubi .sed non secundum scientiam, RonP3. v. r. quilibet videbit, quod sit inter justui ne
ut in rei sciant animas , quae non moriun- amplum, Mal. s. v. ult.
tur, de vivificent animas, quae non vivunt, interea quilibet, non quod sibi rectum Ezech. II .v. I s. Videtur,faciat, Deut la,8. sed ductum verbi
Jesabel occisura probum Naboth,prae- sequatur. Indicabo tibi, o homo, qui diit
dicabat jejunium quassi opus Deo gratum bonum, besa.6.V.8. machinaretur, . Reg. 2I. v. s. Quodcunque igitur cum hac regula non Quantam tragoediam Carolus IX. Galliae concordat, ἐθελοθρησκεία est, Col. a. v. ult. Rex innuptiis suis cu Evangelicis egerit, si- nec Deo placet , licet homo se cui tum ei ne hortore vix memorari potest, ni nilomi- praestiturum arbitretur. Ad legem namquentis, postquam multa millia trucidaverat , ct testimonium, Esa, 8.V. I9.2 . quasi re bene gesta , argenteos dc aureos Ill. Hosium xercatis caecitatem , de qua nummos,cum gloriosis talibus inscriptio- Servator: Et haec facient vobis, quoa notinibus: Virius in Rebelles: Pietas excitavit no verunt Patrem,neque me. justitiam Carolus IX. rebellium domitor, Hic hostes veritatis nobis describuntur flavit. Pontifex quoque Romanus Cardi- I. Tanquam fratres ignoravi De. Deum enali Lotharingio iam optatum afferenti usque verbum nescientes, ideo coeco Zelo Evangeliu in , mille aureorum Evangelia perciti, orthodoxos condemnant, ante- numeravit, D. O. M. in Marci templo gra- quam, quae confessio eorum sit, eXplora-
iar solenni ritu egit, & in Hadriani mule Iuu;. bicu; dc Taxurianua degentili uni
297쪽
rersecutionibus stribit: Solum tam amm6- modo nomen in Christianis danmes Mur. Idein adhuc hodie Lutheranis accidit, ab hostibus veritatis. Nonne ipsi blasphemant bonum nomen, a quo denominati sumus Jac. a. v. . Verum quid mirum Z sviri cor cl& coecorum Duces, Mati .ls. v. Iq.
a. Tanquam homines Apina inconsideran-rie. qui inconsiderate, qua si frivola res st, Christianorum sanguinem effundunt, non considerantes, quod Deus aliquando illorum sangiunem judicaturus. 5c vindicatu Ius sit, Apoc. s. v. Io. hoc inde es quia vera Dei cognitione destituuntur, & Scripturam aspernantur,hinc omnis,qui non cum
ipsis facit, gravis etiam illis est ad videndum, Sap. 2. v. t q.
Perpendamus modo, quanto Pontificii rapiantur zelo, ratione Missae,invocationis Sanctorum, Processionis, prohibitionis carnis, 3c similium hominum traditionum, omni Scripturae funda meto destitutorum.
Contra nos tanquam haereticos excommunicant damnant, propter veram Religionem ex omni parte cum Scriptura consentietem.Norie ver5 absurdissimi,qui pretiosum a vili,lucem a tenebris, separat e nequeunt, semper errantes corde, Psil.9s. v. io. & tenebras magis diligentes, quam lucem, Joh.3 v. i'.& ut, quod res est, dicamus: qui claudunt Regnum coelorum ante homines: ipsi non intrant,nec int Oeuntes intrare sinunt, Matth. 2 s. v. I .
Equitur Medela, quae fluiti. Ex Christi cura. Ad Patrem enim abiturus, de visibilem praesentiam tuam Apostolis suis subtracturus,alium ipsis Para. oletum promittit,a Patre mittendum. Hoc maximopere indigebant Apostoli.quilibet enim odio infensissimo eos prosequebatur,ut quasi cum scorpionibus habitarenti
Ezech. v. 6. tanquam purgamenta mundi, omnium peripsema, I. COr. . V.13. &nisi hunc Paracletum habuisIent, mirum non fuisset, si periissent in amictione sua. Psal. H9. 92. Propterea optime Christus illis consuluit, 'uando Spiritum sanctum illis misit a Patre suo, quo ad versus Spiritum moeroris de homicidii confirmati
sunt, ut cum Paulo di cere potuerinr: In omnibus tribulationem patimur, sed non angustiamur, 2. Cor. 6 v.8. Cum Praepositus pincernarum Pharaonis in locum suum restitutus esset, succedentibus prosperis, oblitus est Interpretis sui Josephi, Gen. qO.V.ult. Hoc vero Servator minime fecit: sed ad dexteram Dei Patris exaltatus, Apostolorum memor, Spiritum sanctum vis biliter super eos effudit,ut quasi renovati, omnibus linguis magnalia Dei locuti fuerint,
Adhuc hodie non orphanos relinquet fideles suos, Joh. i .i 8. sed Spiritum gratiae.
Hebr.IO. v. o. spiritum precum, Zach. Ia. v. lo. Spiritum sapientiae, Esa II v. a. Spiritum potentiae, Z.Tim. i. v. 8. Spiritum adoptionis, Rom. 8. v, I p. cordibus nostrisimia
mittet, ne in ullis anxietatibus desperentus: sed Spiritu ferventes, spe gaudentes, in tribulatione patientes semper inveniamur.
ROlm 2. v. I 2. Dominus enim memor est
nostri. Se benedicit nobis. Benedicit domui Israel, benedicit domui Aaron,i bene dicit omnibus, qui timent Dominum p u. sillis cum majoribus, Psal. I S. v. la. oo a II. Ex
298쪽
II. I xvisitsusancὶinatura. Describitutenim I. Tanquam Vol tor. Hoc en comionei κατ competit, quia est summus Consolator in omnibus adversitatibus, &plus solatii afferre potest, quam mundus afflictionis inferre. Est enim verus Deus cuPatre de Filio,nec loquitur nuda verba, sed opera, quae loquitur facit. EZech. II. v. ult. Cum Demetrius Phalataeus a Magi sit tus ossicio deponeretur, & in exilium ageretur , con firmabat eum Crates, dicens: Quid incestus es 3 Nihil mali accidit tibi, hoc enim modo gravi onere levatus es, quod Imperium post se trahit. Hoc solatiuquidem non plane aspernandum erat. Sed Spiritus tame esticacius consolatur, quando exules Christi ita erigit: In domo Patris mei mansiones multae sunt, JOh. I .V. 2. Simile solatium siuppeditat Spiritus S. in omnibus aerumnis, ideo confidamus in omnibus amictionibus, &m morte quoq, speremus, quia eiusmodi Paracletum ha-bςmus , qui ceItos nos reddit, quod momentanea levitas tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae
pondus operetur in nobis, 2. Cor.4. v. 7.
ad quam passiones hujus temporis non
condignae sunt, Rom. 8. v. I 8. II. Tanquam Testificator, cui omnes credere , ejusque testimonio nos subjicere debeamus.Testimonium enim ille perhibebit de me ait Servator. Hoc factum per praedicationem Evangelii,adeo enim cordatos Apostolos reddidit ut virtute magna testimonium reddiderint resurrectionis JEsu Christi, Achor. 4. v. 33. ubi in Gr.est vox rim , qua innuitur, quod hanc παρρησία, non a seipsis habuerint, sed ante a Spiritu sancto acceperint, & sic de thesauro ejus aliquid depromentes reddiderint, hinc Servator: Non estis vos, qui loquimini, sed Spiritus Patris vestra, qui loquit ut
Sed & idem adhuc hodie fit per internam cersitudinem, quam Christus in cordibus fidelium operatur. Non enim Spiritum servitutis accepistis in timore, Rom. 8. v. IS. In hoc certo confidere possumus: Si enim testimoniu hominum accipimus, testimonium Dei malus est, .JUh. I. V. '. III. Ex Crucis usura. Eo collineat Christus, quando dicit, se haec locutum esse discipulis. ut si crux ingruat, no offendatur, sed reminiscantur, quod idem dixerit illis. Hinc elucescit, quod quemadmodum Deus in initio Creationis omnia ordinavit, in numero, pΘndere & mensura, Sap. ii. v. 2I. ita etiam cujuslibet crucem libravetit, quam magne; ti ut naverit, quam gravis; & dinumeraverit, quam longa futura sit: plus minus neque Daemon neque mundus nocere valet: Capilli capitis etiam numerati sunt, Matth. IO. V. o.
Cum Hispani novum orbem sibi lubjecissent, magnam saevivam in incolas exercebant, quibus, quod apud nos asina, equi,
boves, fetunt, trahunt vehunt, ferendum,
trahendum,vehendum imponebat. Quinimo durius adhuc tractabant illos , dum singuli saepe centum de octoginta librarum onera,per iter centum & ducentarum leucarum transportare cogebantur, ut
multi myriades hoc ipse occubuerint. Ita Deus noster in nos non affectus est : sed
licet suis quandoque Onias imponat, tamen& eorum salus est, Psal.68. v.ao. nec patitur
quenquam tentari, supra id, quod potest,
299쪽
I. Cor. IO. v.I3. iccirco non modo de cruce modo iderint praedi eavit in verbo suo , fed se liberatio semper adiuncta est : Multae tribulationes justorum e de de omnibus his liberabit eos. Dominus, Psal. I . v.ao. Quando proinde concionemeius de cruce impleri videmus, non dubitemus, quin A promissio futuryliberationis implenda sit : neque enim in aeternum dabit afflictionem justo, Plat .ss. v. a 3. sed liberabit nos ab omni opere malo,& salvum faciet, in Regnum suum coeleste,
REstat C utela, quae tribus absolvitur
I. De Christotestare. Id Christus ab Apostolis requirit, propterea ait: Et vos te stimonium perhibebitis, quia ab initio meis: cum estis. In Graeco est vox μαρτυρειται, quae de imperative & indicative exponi potest. Primo ita,' siit, testimonium perhibetote, ut Cyi illus de alii veterum DO : chorum exposuerunt. Deinde testim Onium perhibetis & perhibere potestis , intellige , in prae sientia , quando id
requiritur,quod innocens sim, re hostibus meis ansa in persecutionis minime praebuerim , sed potius salutein eorum pro virili procuraverim. Lutherus in futuro expresse . sit,testificabit nini,ihr mirdet όtllgent exin - dote Hebraicae linguae,vi culus saepe prae- sens ponitur,de futui um intelligitur.Quic quid hujus sit,quomodocunque capiatur,arum refert : hoc tamen fi rmum manet,
quod Apostoli Christi testes esse debeant , idque propterea quia ab initio cum Christo fuerint , ejusque miracula non sed de contiones ejusdem
Caeteroqui , Christum variis testibus usum , quibus mundo se revelatit, novimus : Testimonium de eo perhibuerunt omnes Prophetae, Act. io. v. 43. sancti Angeli , qui Pastoribus Bethlehemiticis nati
vitatem ejus annunciarunt , Luc. 1. V. IO.
Pastores ipsi glorificantes.& laudantes
Deum in omnibus,quae audierant, Luc.2. v. ao. Magi ex Oriente, qui venerant adOrare eum. Matth. 2.v.2. Simeon SHanna Luc.2.V.3 .38. Johannes Baptista,qui venit in testimonium, ut tellimonium perhibe rei de l. pine, Job.I. v. . Quin&Deus Pater ipse,inquiens: Hic est Filius meus dilectus,hunc audite, Mati M. V.I7. c. T. verss hinc nubem nos testium circumpo
sitam habere dicimus , si adspiciamus mDucem fidei & consummatorem Jesum,
Hodie testimonium hoc omnibus fidelibus verbi ministris demandatum est, ut Ministerium Spiritus obeam in his tetris ,
2. Cor. . U. 6. Iccirco Spiritum sanctum bifariam habent: Semel pro seipsis , ut alii
Christiani.super quos in lavacro regenerationis Spiritus sanctus effundi sur, Tit .s. v. Dem de ratione officii, sunt enim oris
gana Spiritus sancti , de quicquid faciunt , non ipsi faciunt sed Spiritus sanctus, qui per ipsos efficaciter operatur, I. Thess
Sicut igitur hie Spiritus sanctus, Spiritus veritatis dicitur: ita etiam illos, qui munus ejus obeunt, in omnem veritatem ducturus eth, Joh. Ic. v. r3. ut minus dubitemus, quicquid inspiratione Spiritus sanctioo 3 Io-
300쪽
loquuntur, illud veritati consentaneum .dcin fallibile fundamentum este, in quo fidem nostram fundare possimus. Habemus enim firmiorem sermonem Propheticum,&c. a.
Testes sint . Teraces. Verbi itaque Praecones Scholam Christi frequentent, de quid testi-fieati de eo debeanr, discant oportet. Sint Seribae docti ad Regnum coelorum, Mati.
II. v. 3 2. discant a puero sacras literas,exemisplo Timothei, 2.Tl m. s. v. IS. a. Unamines. Ecclesiae enim consensus, Satanae interitus., dc ubi fratres in unum habitant , illic mandavit Dominus beneia
dictionem de vitam , usque in secillum , Pcis3.ult. 3. Inculpabiles.Videmat igitur verbi Praecones, ut id quod alios docent, dc ipsi vita pia demonstrent, de opere expleant: Nisi enim hoc secet int,idem illis eveniet, quod Scribis Hierosolymitanis, qui Magis ex Oriente indicabant, Christum in Bethlehem natum iri , ibique ab ipsis inventum :cum tamen ipsi domi remanerent , eundemque negligerent, Matth.2.v. s.
His proprietatibus si Ecclesiae Doctores instrui hi sunt , testes ossicio Spiritus sancti idonei esse possimi : sed non nisi
vocati , ut alias testes a Magistratu rite vocatos esse convenit. Quomodo enim praedicabunt, nisi mittantur 3 Rom.
Quod vero hic κατ' Verbi Praeeonibus attribui tui : id certo modo de omnibus Christianis dici potest. Quando enim verbum Christi observant,& pro virili vitam ad illud componunt, testimonium perhibent de Christo,quod sit Domi-
minus & Magister suus cui in baptismo servire in cliictitate de justitia coram ipso
se devoverunt, Luc.Lv.II. Sicut igitur alias dicitur: Credidi,prop ter quod locutus sum, Psiis. v. io. ita de verus Christianus veriatatem defendat usque ad mortem, si coronam vitae reportare velit, Apoc. 2. . M. Qui enim perseveraverit usque in finem,hic sal
I l. Ne scandalia ire. Propterea enim Christus discipulis suis hanc concionem de cruce habuisse testatur ut ne scandali et rentur, sed meminerint potius, ubi multum crucis, ibi multum lucis&consolationisesse. Et sicut abundant Passiones Chiisti in nobis;ita dc abundet consolatio nostra,
Apostoli hactenus aureos montes sibi polliciti erant, de terrena felicitate, qua in Regno Christi filii vellent. Id non latebat Christum : ideo ipsis hῖc de excommunicatione 3 interfectione praedicat, de addit se ideo ipsis id locutum, ne scandaliza-
Si Grammaticis credimus, sicandalum lingula est, qua decipula tenditur, S ado natur. Simulac igitur , mus, mustela, vel aliud animalculum se insinuat, & lingulam tangit, decipula clauditur, dc muscapitur. Sic Diabolus diversas decipulas nobis tendit. Semel in prosperis, ut in illis efferamur de cum impio mundo in latam viam , ad damnationem ducentem, aberremus . Mattia .7. v. is deinde in adversis it fiduci am nostram abjiciamus ut Saul Pythonis sam consulens, cum Deus ei non responde