장음표시 사용
331쪽
superbe imperare assueti ; praedivites alii, alii, quos fortuna non aequarent, his sumptibus pares: regius omnibus victus vestitusque; nulli civilis animus, neque legum neque libertatis aequae patiens . Omnes igitur , qui in aliquibus ministeriis regiis, etiam qui in minimis legationibus fuerant, iussi Macedonia eX- cedere , atque in Italiam ire: qui non paruisset im-Perio , mors denuntiata. Leges Macedoniae dedit 4 Cum tanta cura , ut non hostibus victis, scd sociis bene meritis, dare videretur, et quas ne usus quidem longo tempore, qui unus est legum corrector, experiendo argueret. Ab seriis rebus ludicrum , quod ex multo ante praeparato ,, et in Asiae civitates, et ad reges missis , qui denuntiarent, et quum circumiret ipse Graeciae civitates, indixerat principibus, magno apparatu Amphipoli iacit: nam et artificum omnis generis, qui Iudicram artem faciebant, et toto orbe terrarum multitudo, et athletarum, et nobilium equo-
a. Regis amici muratique. . . ser-νire regi humiliter . . . Patims 2 aulam aliquam nostrae aetatis adumbrari Pu- ea. Nulli cirilis animus , neque legum neque libertatis aequae patiens ἰ
Aemilius Paullus, quo et Seqq. SPe etant, ut praecedd. Vnus est legum corrector; vide ad I, M , n. 3.
Eaperiendo ; vide ad XLIV, 4r, n. 3.έ. Ab seriis rebus vid. I. r. n. 5
Iudierum, quod ex multo ante PraeParato, Postquam multo ante istud ap- variaverat et in Asiae, ele. cons. ad
ροι Seu θεωριαι, h. e. legationes, quae solemulum spectaculorum sacrorum-
- que causa, vel ad civitates et reges amicos atque socios, publice mittuntur, ut indicant illa et ad ea invitent; vel a civitatibus regi hosque, eum do nis plerumque aut victimis. mittuntur, ut spectent ea et Praesentia sua cohonestent; vid. Sc ethgh. ad Po
332쪽
quid aliud deorum hominumque causa fieri magnis
Iudis in Graecia solet. Ita iactum est, ut non magnificentiam tantum, sed prudentiam in dandis spectaculis, ad quue rudes tum Romani erant, admirarentu P. Epulae quoque legationibus paratae et opulentia et cura eadem. Vulgo dictum ipsius serebant, et convivium instruere, et Iudos parare eiusdem esse, qui vincere bello sciret 6.
XXXIII. Edito ludicro omnis generis, Clypeisque ae
reis in naves impositis, Cetera Omnis generiS arma, Cu mutata in ingentem acervum, precatus Martem, Miner-Vam Luamque matrem et Ceteros deos, quibus spolia .
hostium dicare ius fasque est, ipse imperator, saco subdita, succendit. Deinde circumstantes tribuni militum pro se quisque ignes coniecerunt. Notata est in illo conventu Europae Asiaeque, undique partim ad
gratulationem, partim ad spectaculum Contracta multitudine, tantis navalibus terrestribusque exercitibus, Ea Copia rerum, ea vilitas annonae, ut et priyatis, et civitatibus, et gentibus, dona data pleraque eius generis *sint ab imperatore, non in usum modo Praesentem, sed etiam quod domos aveherent. Spectaculo suit ei, quae venerat, turbae δ, non Scenicum magis ludicrum, non certamina hominum , aut Curricula equorum, quam praeda macedonica Omnis, ut viseretur, exposita statuarum tabularumque, tex-6. Qui Mineere bello seiret; vide ad XXXVIII, 52, n. I.
CAP. XXXIII. r. PDecatus Martem , Mnemam Luamque matrem , etc. vide ad VIII , I . n. a. Vilitas annonae, ut apud Cic. pro l. Manil. 15. Cons. sup. ad II. 3έ, n. IO. a. Dona diata Pleraque eius gerae ris; vide ad X, t 3, n. ia. Verta eius generis spectant ad eopiam rerum et
3. Quae Menerat, turbae, sorte con Menerat . ut eaP. 32. et paulo ante ira illo conMentu; Duh., cuius emendationem verisimillimain existimat Drah. - Textilliam, iiitullige vestes stragulas , Peristromata vel Peri Putasinata. LEM
333쪽
tilium, et vasorum ex auro et argento et aere, et eboro sacrorum ingenti cura in ea regia A; ut non in. Praesentem modo speciem, qualibus reserta regia Alexandriae erat, sed in perpetuum usum fierent. Haec,
in classem imposita, devehenda Romam Cn. Octavio data. PaulIus, benigne legatis dimissis , transgressus Strymonem, mille passuum ab Amphipoli castra posuit : inde prosectus, Pellam quinto die pervenit. Praetergressus urbem, ad Spelaeum , quod Vocant, biduum moratus, P. Nasicam et Q. Maximum sidium Cum parte copiarum ad depopulandos Illyrios, qui Persea iuverant bello, misit, iussos ad Oricum sibi occurrere: ipse, Epirum petens, quintisdecimis castris Passaronem Pervenit.
XXXIV. Haud procul inde Anicii castra aberant. Ad quem literis missis, ne quid ad ea, quae fierent,
moVeretur, senesum Praedam Diri cisi alium, quae ad Persea defecissent, exercuui dedisse δ, submissis Centurionibus in singulas urbουs, qui se dicerent ad praesidia deducenda venisse, ut liberi Epirotae, sicut Maccdones, essent, denos principes ex singulis evocavit civitatibus: quibus quum denuntiaSSet, ut aurum atque argentum in Publicum Proserretur, per omnes civitates cohortes dimisit. Ante in ulteriores , quam in propiores, profecti, ut uno die in omnes perveniretur. Edita tribunis centurionibusque erant,
quae agerentur: mane omne aurum argentumque Col
latum : hora quarta signum ad diripiendas urbes datum est militibus : tantaque praeda fuit, ut in equi-
4. In ea regia nimirum Pellae, ubi vetus Macedonum svit regia vide ad XLII, 4i , et ubi gaeta regum Mace donum servabatur; vid. XLlV, to.
Laria C P. XXXIV. r. Literis missis . . senatum . . . dedisse; vide ad VII l. 39. n. IO. - Submissis centurioni s ,
334쪽
LIB. XLV , CAP. 34 33 item quadringeni denarii , peditibus duceni divideren
tur, centum quinquaginta millia capitum humanorum abducerentur. Muri deinde direptarum urbium diruti sunt: ea fuere oppida circa Septuaginta. Vendita praeda omnium , de ea summa militi numeratum est. Paullus ad mare Oricum descendit, nequaquam, ut ratus erat, expletis militum animis, qui, tanquam nullum in Macedonia gessissent bellum, expertes Tegiae pracdae esse indignabantur. Orici quum missas cum Scipione Nasica Maximoque silio copias invenis-Set, exercitu in naves imposito, in Italiam traiecit. Et post paucos dies Anicius, conventu reliquorum Epirotarum Acarnanumque acto, iussisque in Italiam sequi principibus , quorum Cognitionem CauSae Te-
macedonicus exercitus erat, in Italiam traiecit. Quum hace in Macedonia Epiroque gesta sunt, legati, qui cum Attalo ad finiendum bellum inter Gallos et regem Eumenem missi erant, in Asiam pervenerunt. Induciis per hiemem factis, et Galli domos abierant,
et rex in hiberna concesserat Pergamum, gravique morbo aeger fuerat. Ver primum ex domo excivit; iamque Synnada pervenerant, quum Eumenes ad Sardes undique exercitum contraxerat. Ibi et Romani
Solovettium ducem Gallorum Synnadis alloquuti, et
a. Quadringeni denarii, h. e. ex
Cres. aefitimatione, mareae argenti Paris. Sex , unciae Σὲ duceni, marcae tres, uncia r. LEN. - Centum quinquaginta millia cristitiam humanorum abducerentur ... muri direPlarum ur-
hium diruti sunt: ea fuere omida
Plut. Aemil. p. 27o, II t. Hic tamen longe minorem praedain suisse factam et militibus divisam tradit.
3. Quorum cognitionem causae ν semanat, adde senatui; Duker. ConfoXXXIX, 29. - Legati, qui cum altrio, etc. eous. cap. 19, 2o. - Ver rimum ex domo exciMit, supple, aut potius adde Gallos, quod rem inulto clariorem esiiceret, ut recte observat Creverius
335쪽
Attalus cum eis prosectus; sed castra Gallorum intrare eum non placuit, ne animi ex disceptatione irritarentur. P. Licinius, cum regulo Gallorum est Io-quutus, retulitque, ferociorem eum deprecando sa-Ctum : ut mirum videri posset, inter tam opulentos reges, Antiochum Ptolemaeumque, tantum legatorum
cerent; apud Gallos nullius momenti fuisse. XXXV. Romam primum reges captivi, PerSeus et Gentius, in custodiam cum liberis abducti; dein turba alia captivorum: tum quibus Macedonum denuntiatum erat, ut Romam Venirent, principumque Graeciae. Nam hi quoque non Solum Praesentes eX- citi erant, sed etiam, si qui apud reges esse dic hantur, literis arcessiti sunt. Paullus ipse post dies paucos regia nave ingentis magnitudinis, quam sex
decim ηersus remorum agebant , Ornata macedonicis
spoliis, non insignium tantum armorum, sed etiam regiorum textilium , adverso Tiberi ad Urbem est subvectus, completis ripis obviam effusa multitudine. Paucos post dies Anicius et Octavius classe sua advecti. Tribus iis omnibus decretus est ab senatu triumphus ; mandatumque Q. Cassio praetori, cum tribunis
4. P. Licinius, etc. at Hic princeps erat legationis in Asiam missae, Cuius evitis artibus evenisse suspicio est, ne Galli in potestate Romanorum , Pacem inter eos et Eumenem eouciliantium, suerivi, tit ita Paulatim vires Enmenis a Gallis frangerentur; ieet mirum videri Livius profiteatur, verba legatorum apud Gallos nullius
Diomenti suisse. Melus Vero, ne, Si Attalus castra Gallorum intraret, animi disceptatione irritarentur, spe i Bus Praetextus arreptiis est Attalum Procul amovcudi, ut, eo abseu te, tanto commodius legati eum regu lo Gallorum agerent . quae a geunt mandata erant. Suspicionem lianc PR-
S. Inter tam DPulentos reges . . . legatorum mna. Merba υaluisse, sorte
leg. in Perquam Ορulentos, Vel in cana O. . etc. ut VII, G, n. 6. CAp. XXXV. r. Regia nasee in gentis magnitudinis, quam XVI Dersus remorum agebant; vid. XXX lli ,
336쪽
plebem ferrent, ut iis, quo die urbem triumphantes inveherentur, imperium esset. Intacta invidia media sunt; ad summa serine tendit: nec de Anicii, nec de Octavii triumpho dubitatum est; Paullum , cui ipsi
quoque se Comparare erubui SSent, Obtrectatio Car
psit. Antiqua disciplina militos habuerat; de praeda
Parcius, quam Speraverunt e X tantis regiis opibus, . dederat nihil relicturis, si aviditati indulgeretur, quod in aerarium deserret. Totus macedonicus exe citus imperatori erat negligenter adfuturus comitiis ferendae legis. Sed eos Ser. Sulpicius Galba, qui tribunus militum secundae legionis in Macedonia suerat, privatim imperatori inimicus, prensando ipse, et per suae legionis milites sollicitando , stimulaverat β, ut frequentes ud suffragium adessent: Imperiosum ducem et malignum antiquarido rogationem, quae de triumpho eius ferretur, ulciscerentur. Plebem urbanam sequuturam esse militum iudicia. Pecuniam illum dare non Potuisse, militem honorem dare posse , Z Ne speraret ibi fructum gratiae, ubi non meruisSet.
u. Cum tribunis plebis ex auctor late, etc. si liic Livitis non recessit consuetudine sua loquendi, scripsit cum trib. Pt GSeret, ex ia. Patrum rogationem ad yvulum ferrent; Dv L.
at . - Vt iis , quo diem Vrbem triumphantes inMeherentur, imperium esset; vid. XXVI, 9, u. 7 , et XXVI, 21, n. 3. - Intacta in Didia meaea sunt, etc. cons. Veli. I, 9. - Antiqua disciplinamitiles habuerat, continuerat, coercuerat. CL cap. 37 . n. 1. - De Prae dia . . . . dederat nihil relicturis, etc.
de praeda parcius dederat militibus, qui si eorum aviditati indulgeretur, tilial quod tu aerarim dulairuta re 1ieturi fuissent. Λlii, relicturus; male.
4. Pecuniam illiam dare non P luisse, militem honorem dare Posse δnam qui potest honorem dare, Peneaeum etiam potestas est nou dandi rintelligat igitur Paullus, qui se negat habuisse potestatem dandae Pecun ine, militem habere potestatem maud audis ustragio trium Phi, quem nunquam deseret male merito. Iste sensus magis historieo dignus, et argutus, et acria videtur; Turueh. Advers. XVI, Ea P. ΣΟ. Iu terrogatione verba aut mala Grui. et Periduuius, eaque ita OPU-
337쪽
XXXVI. IIis incitatis, quum in Capitolio rogatio
nem eam 3 Ti. Sempronius tribunus plebis serret, et privatis lege dicendi locus esset, nec ad suadendum, ut in re minime dubia, quisquam procederet; Ser. Galba repetite processit, et a tribuno postulavit, D, quoniam hora iam octava diei esset, nec satis temporis ad demonstrindum haleret, cur L. Aemilium non ει- herent triumphine, in posterum diem disserrent, et manecam rem Merent . Integro siZi die ad causam eam aridam opus esse. Quum tribunus dicere eo die, si quid vellet, iuberet, in noctem rem dicendo extraxit,
isserendo admonendoque , Exacta acerbe munia mia
Eae; plus laboris, plus Periculi, qu- desiderasset
res, iniunctum p contra in Praemiis, in honoribus, Omnia arctata ἰ militiamque, si talibus succedat duosius 4, horridiorem asperioremque hellantibus, eandem rictoribus OUem atque inhonoratam futuram. Macedonas in meliore fortuna , quam milites romanos, GSc. Si ir
Bunt: Paullum ab animo maligno im- Petrare non potuisse, ut liheralius Praedam inter milites divideret: mi-Iesne ergo ab animo suo impetrare Poterit, ut eidem honorem detr dare non Posse Coui. Sigon. et Crev. Pecuniam altim non dare potuisse: militem honorem non dare Posse malebat Gron. - Walchius, Emend. P. D5, repudiat Periet. sensum , et scribi tu hele Pretiniam illum dare non m Misse ' militem honorem dare non posses Ipsius , ait, Paulli sunt, quae villautur verba: vi non suisse iaiPsius potestate praedam militibus argiri. quae M. POP. rom. fuerit, noti ipsius' at in militis potestate esse honorem dare: quam potestatem nitu Experiretiar in . Simile quid fortasse
vidit Turneb. LEH. Cata . XXXVI. I. Rogationem Cam,sc. ut Aemilio imperium esset, quo die Vrbem triumphans inveheretur. Cons. cap. 3S med. - Ee Prisatis lega immo de lege dicendi locus esset,
nec ad suadendum, ut in re minime
dubia sorte dubiosa, quia in MS. et
edd. anti. est dubia si; vide ad III . a , n, a ), quisquam Procederet; Gr no . Cons. cap. 2I. - Quoniam hora iam Octaυa , etc. eon . ad cap. 37, et Plat. Aemil. Pag. 27 L. 2. In Posterum diem disserrent, et
mane eam rem agerent et in Praec. et
seqq. de uno tautum tribuno Pl. agitur. Hinc verret et ageret emend. Iac. Periet. cui extrema verba caP. Bdversari putabat Drnk. 3. Si talibus succedat dueibus; vide ad VIII. 25 , n. G. - DOeriug. existi-inat scripsisse sortasse Livium: si ta. Ita svecedant ducibus. LEM.
338쪽
quentes Postero die ad legem antiquandam A adessent, intellec uros polentes uiros, non Omnia in ducis, aliquid
die milites tanta frequentia Capitolium compleverunt, ut aditus nulli praeterea ad suffragium serendum es-
concursus in Capitolium principum civitatis iactus est, Indignum facinus esse, clamitantium, L. Paul Ium, tanti belli pictorem, dispoliari triumpho : obnoxiosi e lores tradi licentiae atque a rutae militari. In uno nimis se per ambitionem peccare 7. Qiad, si domini milites impermoribus smyonantur Z In Galbam pro se quisque probra ingerere. Tandem, hoc tumultu Se- dato, M. ServiIius, qui consul et magister equitum suerat, ut de integro eam rem agerent, ab tribunis petere, dicendique sibi ad populum potestatem sacerent. Tribuni, quum ad deliberandum secessissent β, victi auctoritatibus principum, de integro agere me
Perunt, TeVocaturosque se easdem tribus renuntia
runt, si M. Servilius aliique privati, qui dicere vel-Ient, dixissent. XXXVII. Tum Servilius: u Quantus imperator L.
4. Ad legem antiquandam ἰ Fid. IV, in , n. IO S. Aliquid et in militiam manu esse δvide ad v, zo, u. I. 6. Intro Mocatae mimae tribus ς vide ad X , 33s n. s.
7. In uno nimis se Per ambitionem Peccare, ae Scribe ultrω nimis saePe Peramlitionem Peccare, C. imperatores, aut Peccari, vel utim nimis actem am-Bitionem peccare, fim imperatorum sti. e. ultro Suaque Spoute et Praeter Necessitatam peccare imperatores fiatis frequenter disciplinaui ambitionis Causa remittendo, et militum lavorem et gratiam tu tempestive captando I quid , si metu cogautur , suturum 8 . Urou. Prob. Drah. Cons. ad II, 2I , n. 5; et da ambitione i eratoriam p. 37 sic. Sed sorte les. in unanimis h. e. si concordes essent im-Perutores ac milites saepe ambiti
seorsum ivissent, . . . . renuntiarunt.
Potius pronuntiarunt; Duk. Cous. si milia loea XXXVIII, 6o, n. I; Suet. Ner. IS; Cic. Mur. Σέ, ut tu Bruto,
339쪽
is Aemilius suerit, Quirites, si ex alia re nulla aestin mari possit, vel hoc satis erat, quod, quum tam
is seditiosos et leves milites, tam nobilem, ta in teme- rarium, tam eloquentem ad instigandam multitu- ,, dinem inimicum in castris haberet, nullam in Exemis citu seditionem habuit. Eadem severitas imperii,s, quam nunc Oderunt, tunc eos continuit. Itaque,
is antiqua disciplina habiti, neque secerunt 3. Ser. is quidem Galba, si in L. Paullo accusando tirocinium M ponere, et documentum eloquentiae dare voluit,sa non triumphum impedire debuit, quem, si nihil aliud, senatus iustum esse iudicaverat: sed posterosa die quam triumphatum est, privatum eum visurus B esset , nomen deserret, et legibus interrogaret; a aut serius Paulo, quum Ρrimuin magistratus ipsem cepisset, diem diceret, inimicum ad populum aE-m Cusaret. Ita et pretium recte iacti triumphum ha- ,, beret L. Paullus pro egregie bello gesto, et poe- . nam, si quid et vetere gloria sua et nova indignumba fecisset. Sed videlicet, cui crimen nullum, nullum a probrum dicere poterat, eius obtrectare laudes,1 voluit. Diem integrum hesterno die ad accusandum
C p. XXXVII. r. Itaque antiqua diset 'lina habiti vide ad cap. 35
n. a neque Iecemni, leg. eum Ruhenio lianc quieMerunt; Gron. , Cre . et DraL. Sed vereor ne haec langueant, et sie eadem seu tentia his terve expressa sit. Malim et in Pace Iremunt ;et mox si in L. Paullo accusandi limincinium Ponere, etc. a. Prisatum eum visurus esset; Pro eum, alii quum ex emend. Sigon. postero die, quam triumPhatum, et quum Priarum eum V. e. Coni. Grou. Posωδυ dia, quam trium 'hatum , .Privatumque quum vel eum M. e. Iae. Peria. P. die, quam trita luatum elyriυatiam cum M. e. Drah. Idem mihi in mentem venit, sed et quum Pro quam. - Nomen deuerret; vide auIX, 26. n. 5. - Ggibus inter garet; vide ad XXVIII, 5o, n. 4. Deferre , intereogare, dicere et accusare,sc. debuit, malebat Sigon. Id non contemnendum: sed deferret sorte pro deferre potuisset vel debuisset, et sic cetera; Diiker. Livius Primum dixit impedire debuit, deinde deferret, etc. quod referendum ad consuetia linem eius Orationem variaudii DraL.
340쪽
is L. Paullum petiit: quatuor horas, quantum Superia erat diei, dicendo absumpsit. Quis unquam tam γγ nocens reus fuit, Cuius vitia vitae tot horis expromi a non possent 3 Quid interim obiecit, quod L. Paul-D Ius, si causam dicat, negatum velit 3 Duas mihira aliquis conciones parumper iaciat: unam militum is macedonicorum : puram alteram ., integrioris iu- γα dicii , et a savore et odio, universo iudicante a populo romano. Apud Concionem togatam et urba-γa nam prius reus agatur. Quid apud Quirites romu- a nos, Ser. Galba, diceres 3 Illa enim tibi tota abscisan Oratio esset: In statione seuerius et intentius institisti oea Digiliae acerbius et diligentius circumitae sunt; OPe- a ris Plus quam antea , fecisti, quum *se imPerator et a exactor circumires p eodem die et iter fecisti, et inn aciem ex itinere duxisti. Ne Dictorem quidem te γγ acquiracere PMSus est; statim ad persequendos hostes a duxit. Quum te Praeda Partienda locvtitem facere γγ POSSet, Pecuniam regiam translaturus in triumpho a rat, et in aerarium laturus. Haec sicut ad militum
3. Puram alteram , etc. Potius a una voce transposita, alteram integrioris iudicii et puram a Dyore et odio; Drah. - ud concionem e
Prius reus agatur, sc. Paullus. Res agatur coni. Mur. Prius ad populum romanum reus defenditur. Deinde orator transit ad alteram concionem , militum ; vide ad ca P. eX tr. et caP. 38. - Abscisa oratio , quae ulgo abrupta dicitur. Cons ad I v, I9, n. 5. . In statione seMerius et intent. Minstitisti; Migiliae aeerbius et diligentius
rtuit, et circumiret, et mox ducetias es emend. Gronov., Crev. et Drah. Produxisti possis etiam coniicere iMisti , vel iter Iecit et in a. ex i. duxit. Contra Douiat. existima hat, Primum acute a Servilio induci Galbam, obiicientem L. Paullo, quae tum Per mi lites, tum per se ipse fecerit, quasi exprobraretur illi a Galba, quod laudivertendum erat, et hinc, oratione e persona Galbae ad L. Paullum versa, diei institisti, operis plus fecisti, circumires , iterfecisti, in aciem duxisti rdeinde ex persona Servilii Paullum defendentis sermonem ad ipsum Galbam converti, ne Mictorem quidem te, S. Galba, aequiescere Passus est Paullus, et: