Logica mexicana R.P. Antonii Ruuio Rodensis, doctoris theologi, Societatis Iesu, hoc est, Commentarii breuiores et maximè perspicui in vniuersam Aristotelis Dialecticam ..

발행: 1625년

분량: 710페이지

출처: archive.org

분류: 철학

181쪽

Cap. .de differentia, quaest. . 363

mis conuenire a nam illae praedicantur de pluribus disserentibus specie inter sese , vi Sensibile,de equo,& leone. Differentia vero ultima,ut rationale, praedicatur de pluribus distentibus specie; non inter se,sed ab aliis:vt de homine,qui specie di Tert ab equo:& de Petro, & Ioanne, qui ab indiuiduis aliarum specierum specie distinguutur,per idem rationale.Hanc sententiam tenue gunt' nonnulli, quos attulit Avicena cap. praesenti.

Sed probatur falsa duplici arg. Piimo;Haec definitio differentiae eodem modo, & in eodem sensu assignatur a Porphyrio : in quo assignatae sunt definitiones aliorum praedicabilium : sed aIiae definitiones,ut Speciei & Generis,sic intelliguntur,ut haec depi xibus differentibus numero inter se , illud de pluribus, inter se dissierentibus specie, praedicari debeat, ut probant exempla in eis adducta a Porphyrioaergo eodem modo intelligenda est haec definitio differentiae: d se isellectas patet non conuenire ultimis

differentiis:ergo non fuerunt definitae a Porphyrio. Secundo , Si sensus ille admittendus esset , ut conueniret ultimis differentiis, sequitur euidenter definitionem Generis , etiam conuenire Speciei. Probatur consequentia: quia praedicatur de pluribus dimerentibus speciς , licet non inter Iesei bene tamen ab

indiuiduis aliarum specierum distinctis. η 8 Secunda opinio est Caietani,in expositione huius definitionis,

dubio unico: ubi duo praesupponit,ad explicandum sensum definitionis, in quo ultimis differentiis conueniat. Primum est: Per hane definitionem , definitam esse differentiam , sub ratione communi Disseremiae, abstrahente a Subalterna,& Vltima. Quia

sub ratione communi denominatura secunda intentione te

tit praedicabilis. Secundo : Verba alicuius definitionis , duobus modis posse applicari his , quae continentur sub definito : positiue , hoc est, amrmative: aut etiam negative I hoc est, per non repugnantiam: & utroque modo applicatur definitio haec , diuersis differentiis. Positive quidem, Subalternis , quae Vere praedicantur, de pluribus differentibus specie : Vltimis vero , per non repugnantiam: quia verum est eis in quantum digerentiae sunt, non repugnare, quod praedicentur de pluribus disserentibus specie. Itaque, Ultimae duobus modis considerantur: nempe sub Communi ratione disseremiae: & sub Particulari, Iatione Vltimarum : & hoc modo,omnino eis repugnat definitio: sed non primo. Nam si eis , ut digerentiae lunt, repugnaret, nullis dimerentiis etiam subalternis potat conuenire :& cum non definiantur, ut Vltimae : sed ut Differentiae: ab Iutὸ dicendum est , eis conuenire definitionem negative et aut per non re- Pugnantiam. Hanc sententiam Caietani sequitur Solus cap. , praesenti, quaestione unica ad 6. pis. qua etiam referuntur, Auit L L

182쪽

164 Cap. 4. de disserentia, quas .

cena cap. vltimo praedicabilium , & Iamblicus , cap.de disserenialia. Et Toletus quaestione unica huius capitis , probabilem esse docet, quamuis non ad mentem Porphyri3. Probat Caietanus hoc argit. Definitio Quanti, est , quod sit diuisibile in partesin non conuenit corpori caelesti positive: quia cum sit incorruptibile non potest diuidi: alioquin per diuisionem corrumperetur : sed

conuenit ei negative laoc est per no repugnantiam: ut est Quantum, non ut est corpus incorruptibiler quia ut Quantum est,non

repugnat ei diuidi: quamuis repugnet ei diuisio 3 ut tali quanto incorruptibili. Et tamen sussicit,ita ei conuenire:ut dicatur definitio conueti ire ei absolute: ergo lassiciet,quod ultimis disserentiis conueniat per non repugnantiam rvt differentiae sunt:quamuis repugnet eis ut ultimis.

Mihi vero nullam fere probabilitatem habere videtur. Vnde qneque ullus fere iam eam defendit. Probatur primo : Definitio rei. si essentialis sit continet essentiam omnium,quae definiuntur: α si deseriptiua,aliam propriam passionem eorum: sed essentia,&propria passio, non possunt rebus couenire negatiuὸ,aut per non repugnantiam , sed necesse est eis postiue conueniant: ergo rein pugnat definitioni conuenire alicui pet non repugnantiam. Secundo:Quia si ex eo solum conuenit definitio ultimis disserentiis:quia npn repugnat eis , sub communi ratione disserentiae consideratis,praedicari de pluribus differentibus specie r quamuis repugnet, ut sunt disserentiae ultimae: sequitur definitionem hominis, conuenire leoni: imo & definitionem cuiust bet speciei, conuenire caeteris speciebus eiusdem generis. Consequens est absurdum : ergo Antecedens erit falsum. Probatur Consequentia.

quia licet definitio hominis repugnet leoni, sub ratione specifica

leonis, non repugnat tamen ei, sub ratione communi animalis considerato. Tertia opinio communis & vera,tenet:Per hanc definitionem solum definisse Porphyrium disserentias Subalternas, non Vero Vltimas.Ita Commentator, Avicena, & Alpharabius , quos citat& sequitur Albertus Magnus,tract. s.de disterentia,cap. 6. Ιauellus,LOvanienses,Sotus,Canterus, Mercatus, Villapandeus , Tole rus,& Fonseca, cap. praesenti, in explicatione eiusdem definitio nis.Et probatur,ex impugnatione aliarum opinionum:quia nullo modo potest conuenire ultimis differentiis. Sed quare has non definiuit PorphyriusZRespondent quidam,

quia eas non cognouit. Sed falsum hoe est,quia certum est , Species Vltimas cognouisse, quarum mentionem fecit cap.de specie. in ordinatione praedicamentsi: ergo cognouit etiam ultimas differentias,saltem in ratione communi ultimarum:quamuis par- .

ticulares ignorauerit: M in hoc capi & vltimo huius libri, disse-

183쪽

tentiam ultimam hominis, dixit esse rationale Mortale: unde sequitur etiam in particulari aliquam cognouisse. Ideo alij, eas nou definisse afferunt, quia existimauit non esse smplices, sed compositas, aut coplexas:vt rationale mortale, esse differentiam hominis : complexa vero non pertinent ad praediis cabilia, quae simplicia esse debent, aut incomplexa : ut in ultima quaest.uniuersali diximus.Haec tamen r lio contra me utem Porphyrij est , cap .vit.huius libri, ubi comparans differentiam cum specie ita aut . Differentia quidem sape in pluribus spectibus consideraturispeetes vero , in solis his , qua siub specie sunt, indiuiduis es, &e. Si ergo saepe in pluribus speciebus disserentia est:non semper ex mente Porphyrij, apud quem dabitur vltima differentia praedicabilis, quae cum specie comparetur. Dicendum igitur est , ideo solas subalternas definisse Porphy-ἔium:quia cum nobis notiores sint, frequentius eis utimur in definitionibus. Quod a simili probari potest: nam cum duplex sit proprium,Substernum & Infimum, hoc solum definiuit cap. seq. quia frequentius eo utimur in demonstrationibus.Sufficit autem definisse distentias Subalternas: quia cum eodem modo praedicentur omnes, nempe ut Quale quid : ex harum notitia facile est digerentias infimas cognoscere in quantum pertinent ad teῶ-tium praedicabile:facile est etiam definitionem communem subia alternis , & infimis assignare : talis erit, Diserantia est, qua pra- dieaων de pluribus in &uale quid. Ad arg. Caiet. respondetur,falsum esse:quod definitio Quanti, ab Arist. designata , non conueniat corpori coelesti positive: quia cum veram habeat quantitatem,vere per se,& positiue,est diuisibile in partes:quamuis actualis diuisio , per accidens impediatur, propter incorruptibilitatem substantialem eiusdem corporis.

Breuis expositio textus.

II Nientum Porphyri j cap. prassenti est , explicare naturam P I prij,quod est quartum praedicabile. Diuidi tyr autem in duas

partes. In prima.Tradit Porphyrius quatuor acceptiones,seu mΟ-dos proprij.In secunda: Solam quartam acceptionem eius, doceteta Propriam caeteras vero communes aliis accidentibus. Proprium,primo modo,accipitur pro eo, quod conuenit alicui

speciei soli:non tamen omnibus indiuiduis eius:vt esse Medicum

184쪽

aut Philosephum, proprium hominis dicitur: quia seli homini

conuentulicet non omni homini conueniat. Secundo modo, accipitur Qx opposito , pro eo quod conuenit omni indiuiduo alicuius speciei,non tamen seli, sed etia indiuiduis aliarum : ut esse bipedem, ves duos habere pedes omnibus hominibus ex propria

natula conuenit,non tamen solis,sed quibusdam etiam aliis animalibus aliarum specierum. Tertio modo accipitur pro eo,quod conuenit alicui 1peciei , & omnibus indiuiduis eius, non tamen omni tempore, sed quodam determinato: ut caneseere conuenit

omnibus, & solis hominibus, verum non semper, sed solum tempore senectutis. Quarto modo accipitur Proprium pro eo , quod honuenit alicui speciei, & omnibus indiuiduis eius , non pro determinato tempore, sed semper: ut Risibile conuinit homini, &omni homini, atque etiam semper: quia licet non semper homo Iideat, semper tamen habet aptitudinem ad ridendum: R ideo

semper est risibilis. Ex his quatuor acceptionibus sola quarta propria est , linquit Porphyrius quia proprium proprie sumptum , solum est illud,

quod conuertitur cum eo,cuius est proprium;sed solum proprium quarto modo acceptum, conuertituCergo selum in quarta acceptione proprie accipitur.

An proprium solum quarto modo aeceptum, eonstituae quartum pra iurabile, vel etiam secundum alios tres modos.

P Raesupponit tanquam certum, titulus quaestionis, quod Propriam secundum quartum modum , pertineat ad quartum praedicabile:sed dubitat, An hoc Alum constituat quartum praedicabile, &tres alij modi potius pertineant ad quintum: vel ex

omnibus quatuor modis, essiciatur quartum. Et prima opinio tenet: Proprium non selum secvudum qua tum modum,sed etiam secundum alios constituere quartum predicabile: hoc est, vel secundum omnes,vel saltem secundum modum tertium. Sic videtur sentire Albertus Magnus, tracri .de proprio,ca. I.& trae . . de accideriti, cap.etiam I. Lovanienses cap. praes. dc ibid. Canter. quos saltem , quantum ad Proprium tertio modo sequuntur nonnulli ex modernis. Probatur prim Quia licet Propria aliorum modorum, sumpta pro actu, sint communia accidentia,si tamen sumantur pro aptitudine,vel potentia,propriς passiones sunt,emanantes ab euentia:

ergo non pertinent ad quintum prςdicabile,sed ad quartum.Probatur Antecedens in proprio primi modimam esse medicum vel philosephum,hoe est,habere aliquam sciεtiam ex his,commune accidens

185쪽

Aecidens est:aptitudo vero ad eas habendas, sicut ad caeteras,prω-pria passio hominis,quam appellare solent capacitatε disciplinae. Secundo : Quia proprium tertio modo conuenit omni,& soli; ergo est propxia passio. Probatur consequentia: Quia esse propria passio em, in eo solum consistit;quod ab essentia emanet: manartio vero non tollitur ex eo,quod non semper conueniat: sed tempore a natura statuto:quia eo tempore,& non alio, repetitur dispositio in subiecto, ad talem emanationem: ergo tollitur ratio propriae passionis in emanatione consistentis. Secunda opinio communis & vera:Negat ullam acceptionems proprij,praeter quartam,constituere qωrtum praedicabile:sed tres pri ores ad quintum praedicabile pertinere affirmat:& solum proprium quarto modo constituere quartum praedicabile. Quam te

cap. praes& est ex ista doctrina Arist. in qua definitio proprii

continetur, solum conuenies Proprio, quarto modo.Et praeterea, Proprium secundum alias acceptiones,ad praedicabile accidentis pertinere dicitur. Utrumque habetur I .lib. Topicorum, ca. . Dein

finitio quidem Proprij his verbis: Proprium en, quod non indicat, eui/ est esse rei : seli autem inest, ct conuersim pradicatur. De aliis etiam accertionibus Proprij sς ait: Nemo enim proprium dicet, quod eontingit a ly m esse , neque siforsitan pre aliquod tempus ins soli, Sce.Et in fine capitis incivitaManifestum est autem μ his, quo-ηiam accidens nihil prohibet,ct quando, is ad aliquid proprium ferirsimpliciter autem proprium non eνit, dec. Proprium autem Ad aliquid vocat primo & secundo modo acceptum:quia in ordine ad alia tale dicitur:hoc est, quia couenit soli, & non omni:vel omni,& non soli.Proprium vero, Quando , idem est, atque proprium tertio modo : nam quando significat tempus ,& cum proprium tertio modo , solum conueniat pro determinato temporeiappeliatur ab Arist.proprium, Quando.

Nec minus est expressa sententia Porphyri j,cap. vltimo huius libri: ubi in tribus distingui docet , quartum dc quintum praedi cabile.In primo quidem:quia propcium solum conuenit uni spe- siet, cuius essentiam sequitur , eiusque indiuiduis : accidens Ve-xo, pluribus aliis con enit. In secundo,disserunt, quia proprium

conuertibiliter praedicatur de subiecto:non tamen commune ac

sidens. In ultimo vero : quia proprium non suseipit magis, &minus, sed communia accidentia suscipiunt. Haec autem triplex βisseremia , respectu ccidentis, solum conuenit proprio quar-m modo. Ratione quoque pMhatur , ex testimoniis Arist.deducta. Nam

in communi modo concipiendi, sti quendi, inquit Arist. illud solum p ομιμη Proprium; iusή o/anibus ita renuenit , ut non sit aliis

186쪽

16 8 Cap.1. de proprio, quaest. L.

Commune di , praterea, quod semper eis eonuenit, quibus es no prium : sed has duas conditiones , solum habet pIoprium quarto

modo: ergo hoc tantum erit proprium: reliqua vero accidentia communia & ideo hoc tantum constituet quartum praedicabile: eliqua vero potius ad quintum pertinebunt. Probatur minois

nam proprium primo, & secundo modo vel non conuenit omnibus, vel aliis etiam commune est: proprium vero tertio modo, multis indiuiduis numquam conuenit: aliis vero omnibus , multo saltem tempore non conuenit: ergo nullum vere proprium

appellari debet, neque ad quartum praedicabile pertinere,intelligendum est. Et si dixeris : Quare ergo propria alio Ium modorum adducun- 3tur a Porphyrio in hoc cap. Respondeo : Solum adduci,quia aliquam habent similitudinem , & analogiam, cum Vero proprio quarto modo, ex qua similitudine melius cognoscitur natura. Seessetia veri proprij,atque etiam ex dissimilitudine, & improprietate eorum. Quare si proprium in communi accipiatur.non uni- uoce , sed analogice dicitur de omnibus: & solum de proprio quarto modo simpliciter:de aliis vero non nis secundum quidlx per attributionem ad ipsum. Ad primum arg. Distinguendum est Antecedenseam aptitudo ad scientias, duplex est, uniuersalis , & Particularis. Universalis

vocatur capacitas, quam habet homo per intellectum:Particularis vero, respectu particularium scientiarum. Nam unus homo particularem inclinationem Sc aptitudinem habet ad unam scitatiam,vel artem,quam non habent alij licet uniuersali aptitudine intellectus non careant. Ad formam igitur arg.respondetur , m.

Ium esse, quod propriu primo,& secundo modo,pro aptitudine uniuersali acceptum , sit propria passo: sed hoc modo , non est Proprium primo, aut secundo modo , sed quarto , quia est proprium,di manans ab essentia hominis specilica:si vero accipiatur pro aptitudine particulari, solum est proprietas indiuiduorum:

neque omnibus conueniens: licet conueniat solis:& ideo non est

proprium simpliciter, sed commune accidens pertinens ad quintum praedicabile. Pro solusione secundi arg.duplex proprietas distinguenda est, cSpecifica,& Indi uidualis.Illa dimanat ex principiis ellentialibus speciei,quae sunt genus, & Disserentia , ut risibilitas ex propriis hominis.Indiuidualis vero,ex complexione indiuiduali,ad quam

concurrunt humores,& aliae qualitates,& dispositiones materiae. Vnde secuitur quod illa semper conueniat:quia essentia specifica eodem inciis se habet semper indiuidualem vero,non necesse est semper coi nire: quia non sun v humorcs in eadem dispositione:

nde nec vocatur propria passo simpliciter, sed commune acci-

187쪽

Cap. I .de proprio, quaest. 2. Icy

dens. Talis est canities, etiamsi pro aptitudine accipiatur : quae licet soli homini proprie conueniat. aliis vero animalibus per similitudinem tantum ad hominem , ut ex causis eius colligitur, quas tradit Arist. lib. . de generatione animalium,cap. s. non Iλ-men dimanat ab essentia specifica eius, sed ex coplexiose hominum particulari: & ex aliis etiam causis extrinsecis,in cisdem,&solis hominibus concurrentibus tempore senectutis: ideo non ad

quartum praedicabile, sed ad quintum pertinet. Ad formam igitur arg. Neganda est Consequentia, quod proprium tertio modo sit propria passio simpliciter, sed solum habet similitudinem cum propria passio ne. Et dum dicitur : Non esse necessarium semper conuenire , ut sit propria passio : negandum est etiam:quia propria passo simpliciter ex nuda essentia sequitur: unde non variatur ed eodem modo se habet sicut ipsa essentia proprietates vero indiuiduorum ex aliis causis accidentalibus,& extrinsecis dependent, quae diuerso tempore , diuerso modo se

habem : ideo tales proprietates non sunt propriae.passiones sim-yliciter , nec sub nomine proprij, constituente quartum prasicabile, comprehenduntur.

An propriumsit uniuersale,aut quartum pradicabile, respectu speciei,vel indiuiduorum. PRO faciliori intelligentia quaest.annotandum est.Primo, Duplex esse propriumo Vnum, quod consequitur naturam ge veris, aut speciei subalternae:& ideo pocatar Proprium Subalteis num,praedicaturque de genere ipso conuertibiliter, sed cum qualibet specie non conuertitur : dc ideo respectu generis , est Pro-yrium Adaequatum:& respectu cuiustibet lpeciei, Inadaequatum; ut Sensibila , proprium subalternum est , quod sequitur naturam animalis: cum quo conuertitur, sed cum nulla eius specie et ideo Proprium adaequatum est, respectu animalis:sed respectu speci

Tum,inadaequatum: de omnibus tamen praedicatur eodem modo, ac de genere,quamuis non proxime,sed remote hoc est,in Quale Proprium; secundum regulam Antepraedicamentalem ab Arishtraditam , cap. 3. Antepraedicamentorum: Quod quando aliquis pradicatur de aliquo : quacunque pradicantur de tali pradicato , prsi dicantur de eius subiecto. is de omnibus contentis sub illo : dc eodem genere praedicationis , secundum omnes interpretes : ut animal

praedicatur de homine, de leone:& sensibile de animali, praedica- Iione proprij:& ideo necesse est , quod idem sensibile praedicetur de homine, & leone sub eodem animali contentis, praedicatione

cxi rroprij. Aliud est proprium , quod sequitur speciem in i

188쪽

niam:& de illa praedicatur proxime, adaequate,& conuertibiliter; de indiuiduis vero eiusdem, inadaequale;quia cum nullo conuer titur.& remotri quia media specieiled praedicatione proprij,quia in quale proprium. Secundo notandum est:Vtrumque proprium definitqm esse ab 8 Arist. I.lib. Topico. cap. . illa definitione : Proprium est,quad non indicat , quid est esse rei: soli autem inest , conue m pradicatur. Quia non minus conuertitur propri*m Subalternum,cum specie Subalterna,quam sequitur: ut sensibile cum animali,ac proprium Infimum, cum Infima specie , ut risibile cum homine : quamuis nec illud couertatur cum speciebus inferioribus, neque hoc cum indiuiduis: quia respectu inferiorum , neutrum est adaequatum proprium. Quod vero dicitur non indicare quid est esse rei; hoc tantum sisnificat, quod est non Pprtinere ad essentiam,sed esse accidens eius,quamuis a postpriori, per illud cognoscamus essentiam: in hoc lensu νideatur indicare,quid est esse m:sed sensus definiationis prior est. Utrumque est etiam definitum a Porphyrio,dum ait, Proprium quarto nrado quod solum est proprium simpliciter esse quod conuenit omni, seiri, semper. De utroque etiam proprio,iam Subalterno,quam Infimo,quaeritur,Au sit uniuersalle,& quartum praedicabile, respectu stecie subalternae,vel infimae, luam sequitur,vel solum respectu inferiorum specierum, aut indiuiduorum. Et ratio dubitandi est manifesta: iuia nihil est uniuersale nisi respectu plurium : sed species, quam sequitus utrumque proprium, una tantum est , nam cum ea conuertitur:ergo respectu illius non exit iniuersale,aut praedic bile,sed solum respeAu specierum inferiorum, ut indiuiduorum, quae plura sunt. Prima opinio asserit,Proprium non esse uniuersale, nec quar' 'tum praedicabile, respect0 generis ut speciei quam proxime sequitur, sed respectu inferiorum. Sic Lovanienses , cap. praesenti,

nseca s. Meta. cap. 28.quaest. i s.fectio. 2.Et plures moderni

probant. Primo. Quia uniuersale ad plura se extendit, quam subeiectum, de quo praedicatur: ergo si cum eo conuert tur,nmn erit respectu illius uniuersale. Probatur Antecedens: nam Vniuer sale ex vi nominis, significat id, quod non est particulare, sed ad multa particularia extenditur: ergo repugnat esse uniuersale, spectu unius particularis subiecti: unde eum species sit unum particulare subiectum,non erit proprium uniuersale,respectu illius. Secundo : Quia ratio uniuersalis , & ratio Proprij , oppositae sunt:ergo non possunt eidem respectu eiusdem conuenire: sed proprium dicitur aliquid , respectu speciei,quam sequitur et ergo repugnat dici Vniuersale,respectu eiusdem.Probatur antecedens: Bam νὼ iuersale dicitur , tespectu multorum, ut probat definitio. ἀ

189쪽

emsquo sit et num in multra: proprium Vero, respectu Vniustara tum ut ex eius etia definitione patet, qua dicitur: sociautem mes: ergo sunt rationes Oppositae. Secunda opinio assirmat: Proprium esse uniuersale,& praedic bile,respectu speciei, quam sequitur, & non solum res,ectu ita, viduorum. Hanc sequitur Alber. Mag. tract. s.de P prio, cap. l. Caiet. dc Sol. quaest. I.huius cap. Toletain fine eiusdem dc etiam optu S modein LR Probatur ex Arist. & Porph. Ex Arist. quidem , quia definitio

quam tradit de proprio , non conuenit ei respectu inferiorum, sed solum respectu specieibait enim:Soli Utem inest, ct conuersimpradicatur:hoc est, ii speciei,de qua solum praedicatur conuratibiliter,& non de inferioribus speciebus,aut indiuiduis, ergo semtit Arist. Proprium , respectu solius speciei, esse proprium , aeque --iuerseti. o quartum predicabile. Porphyrius etiam . Proprium quarto modo, dicit esse illud quod conuenit omni,soli,ctsemper, luras conditiones non videtur habere, nisi respectu speciei: & cap. vlti huius libri,enumerans ea,quae contaeniunt quarto praedicabili itiesse narieabile desperie,quam sequitur. Item ratione probatur. Primo:Quia modus praedisandi, sequitur modum essendi, quem res habet ex propria natura, aut ex modo,quo concipitur ab intellectu : sed proprium, ex modon turali essendi , atque etiam ut concipitur ab intellectu , resipicit speciem, tanquam principium proximum,a quo dimamus cies vero inferiores,aut indiuidua, remote tantum, & per participatione* speciei:ergo rationem uniuersalis,& praedicabilis in Quale , proprium primo habet, respectu speciei, & quasi secundorio ,respectu indiuiduorum. Secundo: Pratilicabilia ordinantur ad demonstrationem, sicut Praedicamenta:ergo propositiones necessariae, & per se,ex quibus demonstratio conficitur, pertinent ad praedicabilia:sed tales sunt

4ll*,in quibus proprium praedicatur de specie,ut homo est risibi- iis:pertinebunt igitur ad quartum praedicabile,cum non si aliud, ad quod pertinere possint: & ideo proprium erit uniuersale, repraedicabile,respectu speciei. ii Nostra sententia duabus coclusonibus explicatur.Prima Ps prium non est uniuersale, respectu solius speciei , sed respecta

infertarum specierum, vel indiuiduorum. Probatur Laec ex definitione uniuersalismempe, Vnum in multis,o de multis: sed Species, non est multa simpliciter, sed unum : quamuis sit multa, edicundum rationem virtualem , qua participatur a mestis:eIgQ r spectu illius non potest proprium esse uniuersale. Probatur consequentia:quia multa simpliciter non sunt,nec dicuntur,nisi illa,

quκ actu sunt multa, ac distincta: in specie vero , nec indiuidua

multa

190쪽

17 2 CV.1 de proprio, quaest. 2.

multa sunt,nec distineta,sed unum:nec species ipsa est in eis multa sed citam unumergo proprium respectu solius speciei,non est

uniuersale.

Secunda concluso:Esse tale uniuersale, hoc est,proprium, aut quartum praedicabile, nec habet proprium in ordine ad solam speciem, nec in ordine ad sola indiuidua: sed in ordine ad indiui clua,ut participant rationem speciei. Vt autem conclusio haec , MFraecedens, melius intelligatur,notandum est, in proprio, sicut in quocunque alio praedicabili, duo esse consideranda: & rationem communem univcrsalis,quam omnes participant, & in 'ua convcniunt,& rationem specialem,ex tali modo praedicandi desum- .ptam,per quam distinguuntur. Ratio ergo uniuersalis,ut sic, perit plura pro termino: & ideo eam non habet proprium respectu speciei, ut in prima concluso ne probatum est: quia species non est multa simpliciter, sed unum: rationem vero specialem talis

uniuersalis,& praedicabilis, non habet solum respectu indiuiduorum:quia non.dimanat ab eis,neς prirno , & per se est proprium illorum,sed speciei,a qua primo,& per se manat,di de qua perse rimo praedicatur, in quale proprium:vnde in ordine ad illam, stet per se primo,specialem modum praedicandi, per quem distinguitur a caeteris praedicabilibus. Sed quia ad rationem talis

niuersalis requiruntur talia multa; sicut ad rationem uniuersalis

in communi multa simphiciter, dhuc proprium non est tale Vniuersale respectu solius speciei, nisi eum ordine ad indiuidua, a quibus ratio essentialis eius, di consequenter proprium ipsum,ab ea dimanans pacticipatur. Ex hac doctrina non solum declaratur utraque conclusio , sed I acolligitur hoc argu .quo prob tur secunda. Proprium, ut est quar. tum praedicabile sic definiendum est: Proprium es, quod radicatur de pluribus in aemiis prurium : sed primum non habet , respectu solius speciei mempe esse praedicabile .de multis , nec secundum, nempe, in Quale proprium , habet respectu indiuiduorum , nisi cum ordine ad speciem,ratione cuius praedicatur de illis, in Qua-1e proprium : ergo completam definitionem quarti praedicabilis, nec habet a sola specie, nisi cum ordine ad indiuidua: nec a solis indiuiduis, nisi cum ordine ad speciem. Arg.Vero primae opinionis solum probant,quod proprium non habet rationem uniuersalis,ut sic, tespectu speciei, sed indiuiduo-,um : non tamen quod specialem rationem talis uniuersalis , ex

modo praedicandi desumptam, non habeat ab specie, cum ordine ad indigidua. Arg. secundae opinionis solum probat, eandem rationem spe. talem, talis uniuersalis, aut quarti praedicabilis , habere ab spc-ste,non tame sine ordine ad indiuidua:& quia visuque continet

AE . nostra

SEARCH

MENU NAVIGATION