장음표시 사용
281쪽
x partialibus transcendens est, & in ultimis digerentiis includitur, nec est uni uoca respectu omnium. sed analoga: quia prius de completis substantiis : posterius vero de partibus,& cum intrinseca dependentia ab illis dicitur,& ideo no potest esse genus,quia
genus debet esse uni vocum,& non transcendens, ne includatur in ultimis differentiis , sed extra rationem earum sit. Si tamen pro substantia completa in communi accipiatur , nec erit transcendens,quia non includetur in disserentiis,nec analoga, sed univoca, quia aequaliter de omnibus dicetur:& ideo poterit esse genus. Eodem modo accidens, quamuis uniuersaliter sumptum, sit transcendens & analogum, & ideo non possit esse genus si tamen pro
completo tantum sumatur, non erit transcendens,neque analogum, sed uni vocum; quia aequaliter dicetur de omnibus accidentibus completis,& ideo poterit esse genus. Pro lutione huius quaestionis notandum est, Quinque esse -- raptiones substantia , ut colligitur ex doctrina Arist. c. praesenti,&3.Mera .c. 8. tex. I S. atque etiam ex D. Th in Commentariis eiusdem loci, S: de potentia,q. 9.art. I. ad 4.&Primo accipitur pro essentia rei. Et haec acceptio communis est accidentibus, in quibus etiam reperitur essentia, & ideo non est propria, neque x nivoca : sed analoga: quia nihiI reale potest dari commune, δc uni vocum substantiae, & accidentibus. Secundo Mcipitur substatia pro Εnte per se, in quo duo inci duntur,unum negativum , quod est non esse in alio: Aliud positiuum, quod est e sic entitatem,adeo perfectam,cui debetur exustε-tia,& subsistentia per se, ita ut sine adminiculo alterius sustentetur. Vnde acceptio has duas includit. Primam , & quae in ordine erit fecunda,qua accipitur substantia pro ente,quod non inhaeret alteri;vel ut dici solet, prout distinguitur contra accidens, quod
constat inhaerere.Εt haec etiam acceptio communis est,& analogara ideo impropria,quia sub ea comprehendit substantias, non ti, tum cura pietas substantias:sed etiam incompletas , seu partia-Ies, de quibus verum est, quod non inhaereant. Nam licὸt sint in
toto Ion tamen per realem inli aerentiam, sed componendo illud substantialiter. Substantia vero de completis,oc incompletis Monuni uoce,sed analogice dicitur. T ertia aeceptio in ardine est, ο illo positiuo , quod includit eadem particula pir sie: ncmpe pro entitate completa, cui debetur existentia. Sc ibst uitia per se. Sed adhuc acceptio haec communis est, & analoga, dc ideo non ita propria , quia comprehendit substantiam finitam, Se infinitam, creatam, dc increatam, quibus nihil potest esse commune uni vocummam substantia cretia intrinsecam dependentiam & attributionem dicit ad increatam, quae est Deus.Quare sabstantia completa, cui debetur existentia,
282쪽
Cap. S . desubstantia, quaest. I. 26
& subsistentia per se, analoga erit respectu utriusque. to Luarto modo accipitur pro substantia completa , is finita , in eom.
miani, hoc est, abstracta a particularibus substantiis completis, αfinitis.Et hoc modo sumpta , est supremum oenus praedicamenti substantiae , quod diuiditur in corpoream,& in in corpoream prima diuisione, ex qua resultat secundum genas corporis, quod dividitur in vivens,& non vivens & rursus, vivens, in sensibile,& in
insensibile , & tandem, sensibile, quod est animal, in hominem,
equum, & leonem. Et ex his diuisionibus , resultat praedicamenis tum substantiae, his praedicatis costans; substantia,corpus, vivens, animal, homo, usque ad Petrum. Ultima acceptio est , pro completa substantia secundum quam amproprietatem eius , qua est subriare accidentibus, aut etiam pradicatis
sipcriori r quidditatiuis. Substare vero idem significat,quod sustentare illa. Et substantiam hoc modo sumptam diuisit Aristot. in principio huius capitis in primam,& secundam. Sed in hac acceptione no potest praedicamentum constituere,quia non sumitur essentialiter.
Ex his colligitur conclusio haec , per quam respondetur quaestioni: Praedicamentum substantiet habet sutremum genus determinatum;& hoc est substantia completa,& ῖnita,in comuni considerata.Probatur hoc arg. Supremum genus praedicamenti est illud, a quo derivantur genera,&species eiusdem praedicamenti,Mipsum no derivatur ab alio: sed hus conditiones habet substantia completa, & finita:ergo est supremum genus praedicamenti substantiae. Probatur minor, quia haec non derivatur ab alio pr dicato superiori uni uoco, sed immediate continet sub ente analogo,& ab ea deriantur genera,& species, ex quibus emcitur recta li-inea praedicamenti,ut exemplis probatum est. Ad argum. respondetur, negando consequentiam, quia diuersa est ratio de substantia,& accidenti, in duobus: In primo quidem: Nam substantia dicit particularem, re determinatum modum essendi:accidens vero plures modos essendi dicit, nullum determinans,sed confusa ratione Secundo, accidens quantumcunque abstrahatur, aut sumatur pro solo accidenti in completo analogum est, propter intrinsecam attributionem ad substantiam, cum qua significat accidentia omnia & ideo non potest esse genus nec determinatum genus unius pr dicamenti. Substantia Veio sumpta pro completa.& finita, uni vocam rationem , atque commune dicit respectu omnium substantiatum completarum , me quibus fit
pridicamentumat propterea potest esse iupremum genus determinati pr dicamenti.
283쪽
Vtrum Deus ponatur in predicamento subj tantia ιQuamuis ex his, quae in quaestione praecedenti diximus,nem' i ape,substatiam completam, & finitam,esse supremum genus praedicameli substantiae, colligi posset, Deum qui substantia infinita est , non pertinere ad hoc praedicamentum , plures tamen eum in praedicamento esse afirmant, & ideo specialem disputationem postulat. Tenet igitur prima opinio, Deum esse in praιGramento seu an-νLe. Ita Greg.& Gab in a.d. 8.quaest. 3. Holcoth quaest. 6.& Ioannes Baconius d. 9.quaevit. I.& probatur testimonio Arist. .Topicorum cap. t. loco ι .vbi. ait , Deum este in genere animalis,& separari ab homine per propriam disterentiam immortale , his verbis, Si disserentiam ut genus signauit, ut si immortale, genus De imam differentia es animalis immortale. Et loco secundo eiusdem capitis:
Si disse entiam in sperie posuit, υι immortale id ipsum , quod est,
Deinde probatur ratione. Piimo, quia si aliquid obstaret quominus Deus esset in proedicamento, maxime esset substantia infinita sed hoc non obstat: ergo nihil. Probo minorem, quia esse aliquid infinitum non obstat quo minus sit in aliis praedicamentis: ut si daretur linea infinita,eiset in praedicamento substantiar:&si daretur calor infinite perfectus secundum intensionem,esset in praedicamento qualitatis:ergo etiamsi Deus sit substantia infinita, poterit esse in praedicamento substantiae. Secundo, per mysterium incarnationis Deus factus est homo i 3 Vni uoce nobiscu:ergo vere & proprie est in specie humana tanquam individuum nutus naturς:& etiam sub genere animalis:sed quod est sub genere,& specie est etiam in ptizdicamento,quod ex generibus atque speciebus fit: ergo Deus vere & proprie est in
praedicantento substantiae per humanam naturam,' Ea assumpsita Secunda opinio negat Deum, ut Deus est, in prς dicamento collocari. Et haec est communis, & vera, tuam ex Philosophis tenuerunt Mercurius Trismegistus in Epimandro cap. I. Averroes,disputatione T.& con.AlgaZelem, cap. vltimo. Avicenna 8. Meta ca- .& cumhis omnes interprete Arist. Ex sanctis patribus August. lib.de Cognitione verae vitae c. 3. Anselmus in Monologio c. 26.& cum eis Boerius i . lib. de Trinitate, cap. 6. Ex scholasticis vero Omnes, praeter Nominales illos pro opposita sententia citatos.Ita i Mag. in i .d. 8.& ibidem Albett. Magnus,Scotus d. bona Richar. Durand Agist.D.Th. r. li. contra Gentes, cap. ibidem Ferra.& I. par.q. ι .art. s. & ibidem Caici. Alexand.Alensis ι .par.
284쪽
Cap. s.de pubstantia, quaest. a. 267
Et probatur duplici ratione : Prima , quia Deus ita est Iurus
actus, ut tam essentiale sit ci tuum esse adi uale,quam sua essentia: ergo nihil est potentiale in Deo,quod per modum contrahibilis concipi possit. Quare repugnat in Deo esse genus. Probatur vltima consequentia , quia genus essentialiter est coni hibile:sed quod non est genere, non est in praedicamento et ergo repugnavDeum esse in praedicamento. Secundo,quia si Deus csset in praedicamento,aliquod genus daretur commune Deo & creaturis: sed nullum genus potest dari eis commune:ergo non erit Deus in praedicamento. MinoIem probo, quia genus debet esse uni uocu: sed nihil potest dari comm ne uni vocum Deo & creaturis , propter intrinsecam dependentiam,& attributionem creaturarum ad Deum , qua non possunt intelligi: ergo nec potest dari genus commune. Ad testimonium Arist. Respondetur,Deorum nomine non veros Deos intelligere:cum certum fuerit apud ipsum , Vnum tantum esse,sed substantias quasdam superiores subtilissima corpora habentes,quas plures Philosophi rationales esse dixerunt ,homine quidem perrectiores, quia immortales:cum eo tame 'conuenientes sub genete animalis rationalis : distingui vero per dissi rent ias,mortale & immortale, de quibus asserit,quod in praedicamento sint collocanda,si verum est,quod dentur.
I 6 Ad primum argumentum : Concessa maiori, distinguenda est minoriquia esse aιiquid infinitum, dupliciter intelligi potest,aut se-
cudum essentiam .aut secundum aliquam rationem accidentalem.xtensionis,aut intensionis.Et infinitum primo modo,non potest esse in aliquo praedicamento , ideoque Deus excluditur a praedicamento,quia est ens infinitum secundum essentiam. Infinitsi secundo modo ad praedicamentum pertinere potest : quia licEt sit infinitum secundum rationem accidentalem : finitum tamen est secundum essentiam,per quam in prςdicamento collocari debet,& non ratione accidentis. Et talis es et linea infinita,s daretur, aut color infinitus secudum intensionem : nam linea finitam h beret essentiam quantitatis continuae, & calor etiam finitam es sentiam qualitatis licet illa haberet infinitam extensionem longitudinis accidentalem , & calor infinitam intensionem gradu Iemrquar accidentia infinita no obstarent,quo minus in suis prae. dicamentis collocaretur. Et huius ratio est , quia praedicamenta
constituuntus ex rerum essentiis,non ex earum accidentibus.
Ad secundum arg. Respondeo , Christum vere,& propriὸ esse in genere, M specie : atque etiam in praedicamento , ratio μ hu-isanae naturae:& consequenter Verbum diuinum,cui natur, humana unita est in persona,per ills ponitur in praedicamento substantiae. Sed ex hoς non sequi; ur,quod Verbivn diuinum rationς diuina
285쪽
diuinae naturae, aut diuinae personae ponatur in praedicamento. Me igitur loquendum est in hac materia, ut ablolute dicamus Primo, Christum esse in praedicamento substantiς quia simpliciter,& absolute est homo,& hic homo. Secundo,Deum etiam absolute esse in praedicamento substantiae,quia absolute verum est,Deum esse hoininem: sed quia hoc habet ratione humanae naturae,& non ratione naturae diuinae aut diuinae personaemegandum est,Deum ut Deus cst, vel, ut persona est diuina, esse in praedicamento. Et hoc modo intelligitur communis,& vera opinio,qua sequimur, quae non minus vera est modo , quam fuit priusquam Deus fieret homo: quia ea, quae coueniunt Deo post incarnationem, pertinentia ad humanam naturam , non conueniunt ratione sui, sed ratione eiusdem humanae naturae:& ideo nihil ponunt in Deo, ut Deus
est, quod non habuerit semper.Sed quaeret aliquis, An licet Demnon sis ρεν se in pradicamento, reductive salte in aliquo possit eolueari. Cui respondet Fonseca: posse quidem in illis praedicamentis, quae
extrinsecam denominationem cotinent: ut in praedicamento,ubi, in praedicamento actionis,& habitus. Ego vero nec reductive in praedicamento esse admitto:quia ita tenet D. Thomas I .p quaest. 3. art. q.& cum eo Richardus in I. dist. 8.arti c. e. quaest. I. Probatque hac ratione : Res illa dicitur pertinere ad aliquod praedic mentum reductiue,quae deficit a ratione perfecta, & copleta talis praedicamenti , ut partes , dc modi sic enim punctum pertinet ad praedicamentum quantitatis,& brachium ad praedicamentuin substantiae:sed Deus excedit potius in infinitum omnes rationes praedicamentales:ergo non est reductive in aliquo praedicamento. Quod D. Augustinus his verbis docuit, . lib.de Trinitate,cap. r.sis intelligamus Deum Isi possimis i sine qualitate bonum , sine quantitate magnum. sine intelligentia creatorem, sine situ prasientem,sne habitu omnia continentem , sine loco ibique totum, sine tempore sempiternum , sine ulla sui mutatione mirabilia facientem , nihιlque
Haec August.ex quibus intelligitur,et iam denominationes extrinsecas aliquorum praedicamentorum, non proprie,sed abusivet Deo conuenire, ideo non eadem ratione , aut uni uoce in eisdem conuenire cum creaturis t& consequenter propter illas , nec reductive pertinere ad aliquod praedicamentum.
mento substantia Circa corpora coel est ia, & Angelos in ordine ad constitutio-Inem praedicamentalem , Ptima opinio fuit Commentatoris aQ Metaph.eap.vltimo, comento I 6. exeludentis vrea quesubstan-
286쪽
rias a prassicamento. Qiuam sent litiam secuti iunt Ioannes Ganda-uensis io.Metaph quaest. xx. Niphus ibidem quaest. 9.& quantum ad solos Angelos P otinus lib. i. AEneade 6. rigidius Romanus inoommentat iis huius praedicamcnti & quodlib. i.quaest. S. Albertus Magnus in praedicamentis,trach.de substantia cap. I 2. Et de corporibus coelestibus probant hoc arg. Corruptibile &incorruptibile differunt genere;ergo disserunt praedicamento:sed corpora coelestia sunt substantiae incorruptibiles ; ergo disserunt praedicamento a substantiis corruptibilibus. Probatur antecedens ex Arist. Metam. cap.vltimo, ubi id expresse docet. Deinde substantiae corruptibiles ponuntur in hoc praedicamento , ergo corpora coelestia non sunt in eodem , nec etiam in alio , cum non sint in aliquo praedicamento accidentium ; quare non crunt omnino in
De Angelis vero probatur testimonio Arist. Io.Met. tex. 3 o. ubi prate primum prin ipi: m , quod es Deu , ponit quasdam alias substantias,quas vocat intelligentias ad mouendum corpora caelcstia. Et has dicit non habere materiam, sed est e puros actus, ac sempiternos:sed substantia , quae est purus actus , nihil habet potentiae: ergo non habet genus Probatur consequentia,quia genus est totupotentiale. Deinde ea , quae non habent genus, non possunt habere speciem nec praedicamentum quia species componitur ex genere,& disserentia, & praedicamentum fit ex generibus, & speci bus tergo ex sententia Arist. intelligentia, quas nos vocamus Angelos inon sunt in pradicaminio; qui symblices etiam siubstantias cas appellauit, '. lib. Meta.text. 11. quasi nullam habentes compositionem:ex quo etiam sequitur nec habere praedicamentum: quia ea quae sunt in praedicamento,composita esse debent. saltem ex genere. & disserentia. 7 Vnde sequitur euidenter falsam esse sententiam Durad.& contradictio m implicare in x.d. 3.q. 3 .numer. I 2.& Marsiiij in I. q. 2 qui cum Angelos ponant in hoc praedicamento: negant nihilo minus ullam prorsus habere compositionem, etiam ex penere, Ecdisserentia.
Probatur deinde ratione quia Angeli sunt substantiae simplices.
in quibus non est compositio ex materia . & forma; ergo nec est compositio realis ex potentia & actu:sed compositio ex genere &disserentia . quae est ex potentia & actu Metaphysicis, fundatur in compositione reali ex potentia , 5d aist u ; ergo nec est in illis compositio ex genere. & disserentia & consequenter non sunt in
Secunda opinio tenet, Non sol m eorto a tal stia, sed etiam Ange los cosiacari in hoe predicamento. Et haec est communis & vera.
quam sequuntur quantum ad corpoia caelestia, omnes interpretes
287쪽
a o Cap. s .desubstantia,quaest. 3.
Arist.in praesenti capite. Et quantum ad Angelos non solum illi, sed scholastici omnes praeter citatos pro opposita in cum Magistro jin l .d. 8.& D. Thom. .p.q. Io .art. 2. ad L.& 3.& q. 38.art. x. ad 4.Et fprobatur imprimis de corporibus caelestibus testimonio Arist. 1. Meta.te T. i s. 7.Meta.tCX. F.& lib. S. tex. i. quibus locis expresse docet esse composita,non solum ex materia forma sed etiam ex par- sibin integrantib s,eo modo, quo corpus nostrum componitur ex eapite, brachio, & caeteris membris. Ergo etiam ex mente eius erunt composita ex genere & differentia. Probatur consequentia,
quia compositio haec minor est aliis,& in compositione ex materia & forma fundatur. Probatur etiam ratione,quia corpora coelestia,praeter composi-I8tiones physicas ex materia,& sorma, atque ex partibus integrantibus, habet aliam etiam physicam,ex subiecto,& accidenti mate-terialibus nam & quantitatem habent, & lucem recipiunt a sole; ergo habent omnes compossitiones physicas possibiles,quia praeter praedictas res, non possunt aliae excogitari ; ergo necesse est esse composita ex genere, & differentia. Probatur consequentia, quia ubi potentia realis est, & actus realis , poterit intellectus conceptum potentialem sub ratione contrahi bilis formare,qui est conceptus genericus,& etiam conceptum actualem,& contrahentem, qui est conceptus differentialis , & ex utroque componere speciem.Qubd vero genas, & speciem habet,in praedicamento ponituricrgo euidens est corpora coelestia in praedicamento substantiae collocari. Dr Angelis vero,tria asserunt doctores omnes citati, praecipue D.Th. Primum, Quὸd in eis sit vera, ct realis rempositio ex actu, ct potentia aut ex esse & essentia. Secundum, Dod vere eomponantur ex genere is di ferentia. Tertium, Quod per se ponantur in pradicamento subfrantia. Et omnia sunt vera,ac necessaria.
Sed probanda sunt singula,& ut probet primum D.Τhom. ubi I ssupra nempe,quod in Angelis sit compositio realis ex actu,& po-tcntia, praesupponit, quod in rebus materialibus duplex compositio realis reperitur. Prima ex materia, & forma, ex quibus natura
earum componitur,vi natura humana ex corpore,& anima.Natura vero ita composita adhuc non est completa, sed respicit a Rum realem , per quem completur, & actus iste vocatur este eius, per quod constituitur suppositum,aut persona, ergo natura est poteritia realis respectu proprij esse , per quod completur, & esse est actus realis eius, & ex utroque fit unum, nempe suppositum ; aut persona, quod non potest fieri, nifi per realem compositionem, quia compositio reali est, per quam ex duobus ex natura rei distinctis, fit unum .ergo praeter compositionem ex materia , & forma, reperitur in his rebus compositio realis ex essentia, & esse,siue ex
288쪽
Cap. 1 de subnantia quaest. 17 i
tura,& proprio actu,per quod completur,2o Hoc supposito probat,Quod licet prima compositio non reperiatur in Angelis quia carent materia, secunda tamen necessario sit in eis potentia. Quia haec est differentia inter esse diuinum, Secreatum,quod diuinum non est receptum ab alto,sed essentialiter liabetur:quia praedicatum est elientiale Dei .sicut esse bonum, aut sapienteminite autem creatum, extra essentiam rei creatae est, &ideo lavii habet illud essentia,nisi a Deo communicetur,& hoc est esse receptum a Deo; ergo essentia creata, vere,&realiter est in potentia ad recipiendum csse a Deo , & esse receptum a Deo , actus realis eius est. Unde sequitur, intra substantiam Angeli reperiri potentiam realem, & rcalem actum , ex quibus cum fiat unum,
nempe completa substantia eius, non potest fieri nisi per realem compos i. ionem.Et ita probatum est primum. Ex quo probari potest secundunt;quod sit in eis compositio ex
genere,& differentia, hoc arg. Intellectus cognoscit naturam Anageli tanquam potentiam realem determinabilem per actum e Diendi; ergo potest formare in eadem natura conceptum perfectibilem,ac determinabilem,& conceptum perficientem,ac determinantem: sed isti sunt conceptus genericus,& differentialis, ex quibus componitur species: ergo in Angelo est compositio speciei, ex genere, & ditarentia. Ex quo euidenter probatur tertium,quod Angelus sit in praedicamento.Quia praedicamentum fit ex generibus , & speciebus cosentialiter ordinatis: sed Angelus habet genus.& speciem;ergo O dinabilis erit in praedicamento. 2I Ad arg. primae opinionis de corporibus coelestibus , respondet
iorem:quia genus duplex est,Physicum, & Logicum,seu Metaphysicum. Genus Physic uiri est materia , quia primo reperitur in ea potentia realis,quae prima radix est,& fundamentum Metaphysici generis in rebus materialibus.Genus autem logicum, aut Meta physicum .est natura abstracta a speciebus, & disterentiis, ut substantia a corporea,& tu corporea.Ad forma igitur argumenti,dum
in maiori dicitur corruptibile,& incorruptibiledisserre genere:distinguendum est , de genere physico, & logico , & de illo concodendum , quia corpora incorruptibilia constant materia diuersae speciei a materia corporum corruptibilium,& ideo dicuntur differre senere physico quod est materia. 1 1 Et ita intelligendum est testimonium Aristotelis , in quo propositio illa continetur. Sed de genere logico non est verum , nec de eo loquitur Aristoteles, quia corpus corruptibile , & incorr Ptibile , commune genus habent, nempe corpus abstractum ab utro
289쪽
a7 a Cap. s.de substantia quaest. 3.
ab utroque, R sub illo collocantur in praedicamento substantiae. Non ergo sequitur, differunt genere physico; ergo differunt prindicamento quia genus physicum, quod est materia, non est gentas praedicametate,sequeretur autem bene,si differrent genere logico. Quamuis etiam post et secundo responderi, loqui Aristotelem , de genere logico, aud metaphysico.Sed alio modo esset eadem maior distinguenda ,dum dicitur,corruptibile, & incorruptibile. differunt generc. Nam genus praedicamentale duplex est,supremum& intermedium, & concedendum est differre genere intermedio inon supremo,quia corpus diuiditur in corpus corruptibile, & in. corruptibile,tanquam in duo genera intermedia. Et sub uno continentur corpora caelestia , sula alio corruptibilia: & ita disserunt genere intermedio, sed non supremo, quia sub eodem genere corporis & substantiae continentur,& in eo conueniunt.Unde nec di Literunt praedicamento . quia ea solum dicuntur disserre praedicamento quae sub diuersis generibus supremis continentur, Ut animal m scicntia,illud enim sub supremo genere substantiae, scientia vero sub supremo genere qualitatis continetur.
Ad testimonia Aristo t. in quibus loquitur de intelligentiis: Re-1 3spondeo, sempiternas esse, & materia carere , & ideo non haberepotcntiam ad non essendum, quia non habent principium corruptionis,sicut substantiae corruptibilium, quae ratioc e materiae habeant in se principium non essendi. Et ideo vocantur ab Aristotele intelligentia amM; non tamen puri,quia cum triplicem compositionem habeant necessario,nempe cxelle,& essentia, ex subiecto,& accidenti; habeot enim intellectum & voluntatem,quae sunt vera accidentia superaddita substantiae eorum,& Haeterea ex genere,& differentia necesse est triplicem quoque potentiam habere, quia quaelibet compositio suo modo fit ex actu,& potentia.Quare sicut ab his potentiis,eas non excludit,fic nec potuit excluderea praedicamento.
Adarg. negandum est antecedens quod Anseli ita sint substantiae simplices ut in eis non sit compositio realis ex potetia,& actu, 'atque etiam ex genere,& disserentiamon enim sequitur, non habent compositionem ex materia,& forma;ergo nec ex actu,& pOtentia: quia compositio ex actu.&potentia, uniuersalior est compositione ex materia & forma, & communis substantiis materialibus,& immaterialibus,quia non fundatur necessario in materia, sed in natura ipsa reperitur ex eo quod creata est & esse receptum
ab alio habet. Et cum talis sit natura Angelorum s licet spiritualis)necessario includit hanc compositionem intra propriam substantiarn x consequenter compositionem ex genere,& disserentia;quet proxime in ea fundatur, quamuis radicaliter, & remote fundetur in materia,in rebus materialibus.
290쪽
VAE STI O IV. Qualisnam sit diluso substantia in primam secundam:
a1T T melius intelligatur quaestio, notandum est,quatuor modis
V aςcipi posse tam diuisum quam membra huius diuisionis.
Primo sic accipiuntur,ut diuisum sit reale, δt membra sint secundae intentiones. Sed tunc diuisum secundum esse reale duobus modis accipi potes, Aut pro substantia reali secundum ess cntiam, cui secundum proprietatem substandi: & si pii mo modo accipiatur, sensus diuitionis erit Substantia realis, na est uniuersalis .alia particularis,aut una est subiectum,alia praedicatum .Et erit diuisio subiecti realis in diuetia accidentia rationis.Si vero secundo modo,diuersus erit sensus,nempe substantia realis ut substans,una est primum subiectum iis propositione,alia secundum. Et erit diuiso quas accidentis realis in diuersa accidentia rationis. 26 Secundo modo potest accipi,ex opposito, ita ut diuisum sit ensrationis,& membra realia,videlicet prima, & secunda substantia secundum esse reale:eritque sensus : Subtemim in propositione, unum est prima substantia realis , aliud secunda substantia realis. Et erit diuisio accidentis rationis,in diuersa subiecta realia. Tertio modo aecipitur, ita ut tam diuisum quam membra sintentia rationis,& sensus sit: Subiectum propositionis aliud est primum , aliud secundum, vel gliud particulare, aliud commune, dccum haec diuersa subiecta, sint quasi species subiecti abstracti a
commani,& particulari erit diuisio sic sumpta generis in species. Ultimo accipi possunt,tam diuisum, quam membra pro substantia reali,secundum proprietatem realem substandi etitque sensus: Substantia realiter Gubitans accidentibus S praedicatis superioribus una est prima, quae propria virtute substat, alia secunda, quae substat virtute primae. Et erit diuisio analogi in analogata; quia secunda substantia non dicitur substare, nisi per attributionem ad primam cum eius virtute substet. 27 Ex his quatuor modis sumendi hanc diuisionem, secundus excludi debet:quia nullus est,qui sic accipiat diuisionem,& vere est
praeter mentem Aristo t. atque impcrtinens ad propositum eius: quia cum diuisum ordinetur ad cognitionem membiorum, si pro ente rationis accipiatur,non poterit deseruire ad ea .cognoscenda. Hoc ergo modo praetermisio , secundum alios tres , sunt quatuor
opiniones diuerta. Prima asserit, e sse diuisionem subiecti in accidentia: quia primo modo eain considerat.Ita Can.in principio huius capitis. Probat a suificienti diuisione: quia haec diuisio non est aequiu i in