장음표시 사용
311쪽
uit quarto modo quantitati,sicut nec prima. Tettia proprietas quantitatis est λ Quod secundum eam res H--χtur aqualis . ct inaqualesuvi duo corpora, quae vere sunt substantiae si habeant eandem longitudinem , dicuntur aequalia,sed ratione quantitatis:quia longitudo qualitas est:& haec proprietas conuenit quarto modo quantitatio qui conuenit omnibus speeiebus eius, solis, & semper.
In quonam sit ponenda essentialis ratio quantitatis. P Rima opinio ponit Rationem essentiatim quantitatis in men. 6sura:hoc est , in eo quod quaelibet quantitas sit mensurabilisper alteram : vel saltem suis partibus mensuretur,atque etiam sit aliarum rerum mensuraat potest probari testimonio Arist. qui 4.lib. Physicorum, agens de tempore, quod est una species qua titatis , illud definit,dicens: Esse numerum, seu mensuram motus secundum prius, ct posterius. Probatur etiam ratione:quia species quantitatis debent distingui per rationes essentiales :sed quaedam sunt , quae non possunt distingui, nisi per rationem mensurae: ergo haec crit ratio essentialis quantitatis. Probatur minor: In loco,& superficie,quae non distinguuntur,nisi ex eo quod superficies est mensura extrinseca
corporis continentis,in quo est,ut aeris,aut aquae:& locus est superficies extrinseca corporis contenti: hoc enim modo considerata habet rationem loci. Haec sententia attribuitur D. Tho. Opust. 1 3 .de natura loci,in fine. Secunda opinio, est Scoti in praedicamentis, qu. 17. & S. Meta.
qu.9. Vbi Essentiam quantitatis asseriti esse diuisibilitatem in pro
finit Quantum: L uod sit diuisibile in ea, qua insunt: hoc est, in proprias partes integrantes, ex quibus componitur .sed definitio illa explicat essentiam quantitatis: ergo haec erit ratio diuisibilitatis. Ratione vero:quia omnes disti uunt speciem quantitatis,per diuisibilitatem:dicentes,divisibile secundum unam dimensionem flongitudinis, e sse lineam: secundum duas dimensiones,longitudinis,& latitudinis superficiem:& secundum tres diuisione , longitudinis, latitudinis,& profunditatis, corpus: sicque de caeteris, secundum proprias rationes diuisibilitatis di sed distinctio speeifica,debet esse essentialis ergo distinguuntur essentialiter per diuisibilitatem : quare haec erit ratio essentialis quantitatis. Tertia opinio , negat Essentiam quantitatis, esse mensuram, aut
312쪽
Cap. s. de quantitate,quas. I. 29sdiuisibilitatem:sed eam ponit in extensione partium:quae est,una
partem esse cxtra aliam. Ita Duran. in I .d. - .q. . n. 26. Niphus 3.Meza.qu. 9.Sotus & Toletus, qu. l. huius praedicamenti, Canterus in expositione textus,Fonseca F. Meta. cap. I . qu. I .se 2.3.Et
haec est probabilior sententia. Sed non codc in modo explicatur ab omnibus. l ro eius tamen intelligentia , notanda est prima distinistio quantitatis, quam
tradit D.Thom. I .p.qu. 42.art. r.ad 2.acceptam ex D. Augu. 6. lib. de Trinitate,cap. 8, circa medium. Luantitas, aὶia eit Molis alia
Virtutis: Luantitas Molis est , quae in substantia corporea inhaerens,partes eius sic facit extensas ut molem, aut magnitudinem eis tribuat. Euantitas Virtutis, est perfectio essentialis cuiuscunque rei, secundum quam magna dicitur , vel parua id est,in maiori, vel minori gradu perfectionis constituta:xt Angelus dicitur maior homine , & homo maior leone: quia essentialiter perfectior. Haec autem quantitas virtutis, seu perfectionis, ad omnia praedicamenta pertinet:ideo non agimus modo de illa: sed solum de quantitate molis,quae constituit hoc praedicamentum. Et eam definit Arist. 1.lib, Meta cap. 3 i, his verbis. Luantum es diuisibila in ea,qua insunt, quorum virumque,aut singulum , unum quid, aut
quod quid aptum est esse. 8 Sic autem explicanda est definitio rvt Diuisibile, appelletur Κωntum, ad differentiam punctorum,& aliorum indivisibilium: re in ea, quae insunt, diuisibile dicitur, id est, in partes integran-res,ex quibus componitui quae ideo formaliter ei insunt, & non solum virtualiter , sicut elementa dicuntur esse in mixto , ex eo selum,quod virtutes eorum, ut calor frigus, humor, & siccitas,inmixtis sunt,non tamen elementa ipsa secundum formas substam xiales:& ideo non dicuntur esse in eis formaliter. Quorum virsiisque,si duas partes habeat, vel certe duas medietates, in quas diuisedi solet quodlibet continuum , vel unumquodque i si plures. Sic autem in eas diuiditur,ut post diuisionem,quaelibet possit separata ab eo existere,per se. Gratia exempli. Lisnum unius palmi,diuisibile est in duas medietate):ita, ut quaelibet earum, facta diuisione, existat i a per se &inde pendenter a toto: in quo distinguitur continuum a toto Phylico, quod componitur ex malecia, &forma tanquam ex partibus,& a toto Meta.quod componitur ex genere, x differentia .ita tamen, ut non possit diuidi in has partes,potentes per se separatas existere naturaliter: quia nec forma materialis,sine materia nec materia sine forma , materialiter esse
potest. De partibus igitur integrantibos lintelligitur definitio, dum dicitur: Continuum esse diu: sibila in νa, qua influηt.' Secundo notandum Partes integrantιι esse In duplici disse . Sma. Quaedam sunt substantialci, aus entix xivae: quae potiuε
313쪽
296 Cap. 6. de quantitate, quaest. I.
dicuntur partes entitatis, quam extensionis:& has dicunt plures. habere ex se substantiam, & accidetia corporea:& non recipere
eas a quantitate. sunt partes molis, aut magnitudinis; quae vocantur partes extensionis: quia ex propria natura sunt occupatiuae loci:& sicut quc libet est distincta ab alia; ita cuilibet debet ut
distincta pars loci: ita ut non possint plures occupare eande partem loci nec in ea esse simul cum alio corpo de , aut parte eius. Gratia exempli: Duae medietates digiti, sunt diuersae partes exintensionis:quia quaelibet nata est occupare distinctam partem loci: ita ut nec possit naturaliter occupare simul candem partem loci cum alia, nec etiam cum alio corpore, aut parte eius:& hanc extensionem partium vocamus molem, vel magnitudinem, quam sola qualitas nabet,& eam tribuit substantiar, ac cςlcris accidentibus corporeis:& in extensione molis, dicimus consistere essentiam quantitatis. Quae aliis verbis explicari solet sic mempe extensionem quantitatis esse; habere partem extra partem, vel una partem extra aliam non secundum entitatem : nam hoc modo etiam substantia, & caetera accidentia habent partem extra partem; sed secundum molem ita ut cuilibet debeatur distincta pars loci. quam nata est occupare. Partes vero integrates substantiar,& aliorum accidentium quas entitati uas vocamus i non sunt loci occupat tuae: sed omnes possunt in eadem parte loci esse : imo in eodem loco indivisibili. Tertio notandum est: Quod ab hac extensione partium , se- i et
cundum molem, quae est clientia quantitatis, procedunt propriae passiones eiuldem,quarum prima est,Diuisibilitas in easdem partes extensionis quae aptitudo, vel potentia , ut diuidatur , vocari potest. Nam statim ac intelligimus quantitatem habere partem extra partem in quo consistit extenso ei essentialis: consequenter concipimus,c sse diuisibilem in easdem partes. Secunda proprietas est Mensura, hoc est , quod quantitas ipsa sit mensurabilis per aliam, vel per proprias partes. Tertiae. Finitam esse vel infinisam. Quarta: Ruod sit funiamentum aqualitatis, ina qualitatis. Quinta est, Exiιnsio earundem partium in ordine ad locum . quae t x non est aliud ,quam eam sic replere locum, ut singulis eius partibus singulae etiam atque distinctae partes loci correspondeant. Quae extenso sic cst separanda ab extensione essentiali, a qua procedit: ut intelligamus, aliud esse Quod partes sint extensiae inter sese: aliud , quod sint extenta in ordine ad locum .Esse extensas inter sele, est habere distinctam magnitudinem , & molem; quam a posteriori explicamus per id, quod est , esse occupati uas distinctae partis loci: partes vero esse cxtensas , in ordine ad locum,est occupare , ain replere distinctas partes loci : quae longe diuersa:
314쪽
diuersa sunt. Nam,etiam si quantitas non occupet locum , nec in eo extendantur partes eius: habebunt tamen distinctam molem.& eius ratione erunt distini'. e partes, loci occupati uar. licet eum actu non occupent.Distinctio utriusquc cxtesionis fit manifesta
in corpore Christi,existente in Eucharistia, cuius qualitas habet partes extensas inter sese &occupati uas distinctaru partium loci: sed non habet extensionem in ordine ad locum: quia nec totum ipsum corpus, nec partes eius occupant locum sed modum habent essendi indivisibilem in ordine ad locum : & ideo totum corpus est,sub tota Hostia:& totum etiam lub qualibet minima parte eiusdem unde habet extensionem essentialem in qua dicimus consistere essentiam quantitatis sed non habet aliam extensionem, in ordine ad locum,quam dicimus esse propriam pallionem eiusdem quantitatis : sed per miraculum cst cflcntia. sine propria passione.
Vltima proprietas est : Quod una qAantitas non possit se peω-
trare eum alia in eodem ioco. Se autem penetrare, non est aliud quam occupare eundem locum , vel candem partem eius: ita ursi Petrus,N Ioannes, essent in eodem loco,dicerentur se penetrare: sed penetratio corporum non est naturaliter possibilis. itaque uno verbo possumus explicare hanc proprietatem, si eam appel- Iemus, impenetrabilitatem formalem. 1 . His explicatis; Duobus modis intelligitur & explicatur essetiaquantitatis, ab his, qui dicunt,in extensione partium positam eo se: nam moderni quidam dicunt, in eo consist cre, aeuod quantitas
sitra is impenetrMilitaetis,modo explicato : caeteri vero Omnes citati, in eo, quod est, aeuantitatem habere partem exira part ny. Nos vero utrumque horum pro eodem reputamus,& solo nomine differre censemus. Nam cum extenso partium sit radix im penetrabilitatis',sicut aliarum passionum, idcm est dicere, essentiam quantitatis consistero in extensione partium , atque in cO, quod quantitas sit radix impcnc trabilitatis. Sed clarius explicari
dicimus extensionem, per id quod est habere unam partem extra aliam, secundum molem,aut magnitudinem occupat tuam diuurta partis loci iam a nobis declaratam. i ue Conclusio igitur nostrae sententiae & communis,est, quo/ essen- tia quantitatis non consistat in diuisibilitate aut mensura:sed in ex tensione partium. Probatur hoc argu. ex doctrina tradita desun pto.Εssentia rei in eo debet consistere, quod primo de illa concipimus non in aliis, quae ex eo cosequi intelligimus. sed primum, quod concipimus de quantitate,est extensio partium, ex qua intelligimus sequi diuis bilitatem , & mensuram. ergo extenso erit essentia quantitatis, potius,quam diuisibilitas,aut mensura. Minorem probo: quia primum est habere partes,quam ess diuisibile
315쪽
in eas, aut per eas mensurabile : ergo prius est habere partes e tensas quam esse diuisibile in partes extentas aut pereas mensurabile:& ex illo sequuntur haec:& ideo illud erit essentia quantitatis; liuili bilitas vero,& mensura,propriae pallioneS eius. Ad testimonium Aristotelis pro prima opinione: Respondeo, Io quod dum dixit, Tempus esse numerum motus, per numerum,no intellexit mensuram, sed discretionem,aut distinctionem partium motus, secundum prius & posterius: hanc enim proprie significat numerus: ut in nostris Commentariis super η. librum Physicorum, expositum reperitur.
Ad arg. ciusdem opinionis : Concedenda est maior, sed mino hneganda : Ouia si locus species est distincta a superficie,non po-rest distingui per solam rationem mensurae, sed prius debet dintingui, per extensionem , ratione cuius conuenit ei mensura.
Ad testim tum Arist. pro sententia Scoti: Concedimus, Ari-17stotelem definisse quantitatem per diuisibilitatem : sed neganda est minor: quod definitio sit essentialis , sed descriptiua potius censenda est : quia datur per propriam passionem diuisibilitatis.
Aristoteles autem per passionem voluit describere quantitatem: quia notior nobis est diuisibilitas,quam exicnsio partium:& ita per illam fit nobis extenso manifesta Vel secundo,rcspodemus: Diuisibilitatε duobus modis sumi posse. Primo, pro formali aptitudine ad diuisionem. Secundo pro radice eius, quam possumus appellare diuisibilitatem radicatem : & est idem prorsus,cum extensione partium, a qua diximus procedere diuisibilitatem formalem,tanquam ab essentia. Hoc supposito, concedere possumus ndem minorem arg. quod definitio sit essentialis, sed per diuisibilitatem in ea positam, non intelligitur formalis, sed radicatis: quae idem est cum extensione. Quare idem est etiam per diuisi-lbilitatε sic sumptam definita esse qualitatem, ac per exlesion ε: in qua potitis cosistit esseti aquatitatis,qua Ha diuisibilitate formali. Ad secundum: C6cedimus, per diuisibilitatem distingui,a multis species quantitatis , tanquam per propriam passioncm nobis notiorem,ex qua eognoscimus,distinistionem essentialem, quam habet per extensionem.Vel secund6,dicimus,distinguere eas per diuisibilitatem, radicaliter sumptam,quae idem est .cum extensione:& tunc distinctio est essentialis.
316쪽
mn separatrer realiter : nec linea a superficie, nee superficies a corpore: per intellectum tamen apprehendere possumus punctum , quod omnino est in diuisibile, realiter separatu alinea,& fingere ,quos per planum ducatur:& tunc ex ductu eius remanebit vestigium longum, sed nec latum , nec profundum e quod vestigium,si versus latera extendaturirelinquetur aliud, non solum longum , sed etiam latum : & tandem, si hoc eleuetur, aut deprimatur , relin-1 squetur tertium aliud vestigium,logum,latum atque profundum: noc est habens grossitiem. Primu ergo vestigium,est continuum,& diuisibile secundum longitudinem,& appellatur linea:& cum sit vestigium relictum ex ductu puncti,continuatur puncti S. continuari vero est quasi ibet duas partes eius copulari punicto indiuisibili,& ita efficit unum continuum Vestigi qm secundum,est longum,&latum,sed caret profunditate: quia non habet grossitiem sui sic loquamur) & ideo est diuisibile , secundum longitudinem & latitudinem sed caret profunditate:& ideo est indiui Dbile secundum profunditatem,& cum sit vestigium , relictum ex extensione lineae icotinuatur lineis,& appellatur superficies.Te tium vestigium est longum,latum & profundum. & cum sit relictum ex eleuatione, aut depressione superficiei, partes eius cotianuantur superficiebus & est diuisbile, secundum longitudinem, latitudinem,& profunditatem: quae appellantur dimetiones qualitatis:quia quantitatem continuam, his tribus modis, quasi di- metiri possumus , hoc est,secudum logitudinem,latitudinem, &profunditatem:& quia non sunt plures dimensiones,corpus dicitur diuisibile secundum omnem dimensionem. ao De his ergo tribus,tinea, superficie,& corpore,duo possent dic
putari. Piimum. An distinguantur realiter,aut ex natura rei, possintque separati realiter: sed quaestio h c philosephica est,& ideo
non pertinet ad propositum nostrum.Nunc vero supponenda est, tanquam communis opinio , quod distinguuntur realiter aut ex natura rei sine dependentia ab intellectu & quod naturaliter saltem nullium eorum potest separari realiter ab aliis. Secundum
quod potest disputari est,An distinguatur specie.& ideo sint species distinctae quantitatis continuat :& hoc quaerit tituluS quaestioniS, Circa quam, est prima opinio Duran. in 1.d. 1.q. 4. asserentis, tineam, is superficiem, non esse voras spestes quantitatis, sed solium negationes quasdam dimensionum: ut lineam,negationem lati- rudinis;superficiem negationem profunditatis. Probat hoc a
gumento: Quia disserentia constitueus, atque distinguens spe- siem,debet esse positiua,cum se habeat tanquam forma: sed lineadi superficies,no habent differentia positivam , perquam consti λ tur, & distinghantur ergo nφn funi species quantitati
317쪽
3oo C. p. 6.de quantitate quaest. I,
Probatur minor quia solum distinguitur linea a supersicie,quoqcareat latitudine,& superficies a corpore , quod careat profunditate:ergo solum sunt negationes quaedam latitudinis,& profunditatis, & non verae species. Secunda opinio tenet lineam, se sive ciem , esse emitates positivo s, a ict non solas negationes,sed non distingui specie. Probat hac ratione. Si linea, & supelficies distinguerentur specie inter sese, & a corporc,maxime per longitudinem distinguerentur & lititudinem: sed per has non :ergo nullo modo. Probatur minoriquia superficies includit longitudinem, & latitudinem : ergo non distinguitur ab ea linea. per longitudinem. Deinde corpus includit longitudinem,latitudinem,& profunditatem: ergo non distinguuntur ab eo linea,& superficies, per longitudinem & latitudinem. Tertia sententia est communis, & vera et aeuod linea, superficiesse eo pus sint υera sipecies quantitati, continua atque distincta. Haec est expressa apud Aristo t. non solum cap. praesenti, sed s. Meta. cap. Ι3. ubi singulas has species, suis descriptionibus explicat:& omnes eius interpretes in Commentariis utriusque loci eam
Praeterea ratione probatur primo:quod sint verae species quantitatis: quia Oxtensio partium, int seca ratio quantitatis est,&diuisibilitas in partes propria passio eius : scd utraque ratio con uenit formaliter lineae & superficiet: illi quidem secundum longitudinem, huic vero secundum latitudinem, & corpori secundum profunditatem, secundum quas dimensiones extenduntur
Partes eorum ergo sunt verae species quantitatis.
Probatur deinde,quod sint species distinctae. Primo,quia mul-2 ata demonstrantur in Mathematicis de his speciebus,tanquam dedistinctis.Geometra enim agit de sola linea, tanquam de proprio obiecto, nihil considerans de latitudine aut superficie:& perspectinus de linea visuali : ergo distincta species est a superfici c&corpore Secundo; Quia rationes formalcs diueris, distinguunt diuersas species: sed longitudo,quam dicit linea,est di nersa ratio formalis a latitudine, quam dicit superficies , & a profunditate, quam dicit corpus,ut ex se patet:ergo distinguitur species ab eis:
R idem potest probari de superficie, & corpore. Sed tota dissicultas distinguendi has species, in eo consistit: Mquod videntur posteriores includere priorcs : ut corpuS superficiem&'ineam ,& superficies lineam. Vt ergo fiat manifestum, hanc inclusionem non tollere differentiam specificam , notandum cst primo , lineam,& superficiem cluobus modis lana ponse. Primo, ut sunt indini biles, linea quidem secundum laxitudinem. luperficies secundum profunditarem : & hoc modo , non sunt species quantuallarsicut punctum , non est species
318쪽
Cap. 6. de quantitateri se M 3 or
nuantitatis , sed terminatiuum, & continuatiuuin partium lineat. I'robatur utrumque:quia quantitas essentialiter est diuisibilis; e go linea, & superficies, ut sunt indivisibiles non possunt esse sp cies quantitatis, sed sunt terminatiuae, & continuatiuae alterius speciei linea continuatiua partium superficiei,& superficies continuatiua partium corporis. Secundo.modo accipiuntur,ut iliuisibiles sunt,secundum proprias dimensiones linea secundum longitudinem,& superficies sic cundum latitudinem,& habent sua india
uisibilia,quibus partes eorum continuantur, & terminantur:linea terminatur,dc continuatur punctis : superficies vero continuatur
lineis,ut indivisibilibus secundum lat tudinem. Et hoc modo sunt species quantitatis distinctae,& pertinent per se,& directe,ad praedicamentum. sed secundum primam considerationem. Issim pertinent reductive ad speciem illam , cuius partes copulant, ut linea ad speciem superficiei, & haec ad speciem corporis. Sed dum dicimus, lineam esse indivisibilem, secundum latitudinem, & superficiem secundum profunditatem , per indivisibilitatem non debemus intelligere puram negationem dimensionis: sed modum positiuum , qui per negationem indivisibilitatis explicatur : sicut per punctum omnino indivisibile, non intelligimus puram negatio- nem, sed modum posuiuum , quo copulantur partes lineae. Ratio huius est quia ossicium copulandi rartes, reale est, & positiuum, ergo non poteth a pura negatione neri,sed ab entitate positiva. Secundo notandum est .ex doct ina D Tlioni. Vbi sit pra sic se habere has duas species, superficiem, de corpus , ut quaelibet dicat unam tantum dimensionem de formali, nempe ultimam:aliam vero, vel alias,de materiali,Sc quasi praesuppositive,ut superficies,de forin li Et sim dicit latitudinem ide materiali vero,longitudinem,& compus profunditatem de formali longitudinem vero,& latitudinem quasi de materiali:& ratio huius ella quia cum profunditas sit dirimensio continua, copulari debent partes eius, indivisibilibus secundum profunditalcm : & tales sunt superficies, quae cum habeant dimensionem latitudinis, necesse eit eam habere corpus.&quia superficies copulari debet indivisibilibus,secundum latitudinem , quae sunt lineae habentes longitudincm ideo necesse est superficiem habere longitudinena: sed ex hoc fit manifestum, quod eas non habeat formaliter,sed sol sim materialiter,& quasi per accidens:quia propria indivisibilia,quae per se includunt, simul sunt diuisibilia,secundum easdem dimensiones. Unde quia indivisibilia lineae,quae sunt pune a , non sunt diuis bilia secundum aliam dimensionem:nec linea de materiali, aut per accidens, ullam aliam, dimensionem,praeter longitudinem importat.
Vltimo notandum cstiGenus & differentiam ita esse accipieda
319쪽
3ox Cap. 6, de quantitare,quae i. a.
in his speciebus,ut definitiones earum possimus designare, quod
commune & proximum genus carum sit, quantitas continua,sub qua collocatur:disterentia vero accipienda est, in ordine ad proprias dimensiones singularum:& ita definitio lineae talis erit:Linea, t quantitas continua extensa secundum dimensionem formalem Iongitudinis , Superficies . s quantitas continua , extensa secundum d mensionem Immalem latitudinis. Corpus vero , quantitas continua , ex te a secundum dimensionem formalem profunditatis Nee enim ponitur logitudo in definitione superficiei,nec latitudo, indefinitione corportuquia,licet has etiam dimensiones necessario includant,non tamen formaliter, sed solita materialiter. imo nec per se,sed per accides:quod hac ratione probatur: Una species nee coponitur ex altera formaliter, nec in ea includi potest: sed linea, superficies & corpus,sunt species diuersae quantitatis: ergo nulla potest aliam aut alias includere formaliter. Ex tota hac domina intelligitur, quonam modo distinguan-i . . tur linea superficies,& corpusmon quidem, ut nonnulli opinaia- tur, per negationem alicuius dimensionis;vt linera superficie pernegationem latitudinis:& superficies a corpore, per negationem profunditatis: sed distinguuntur per post tuam extensionem,secundum dim Isionem propriam:ita vi linea distinguatur a superficie , per positivam extensionem partium, secundum longitudinem:& superficies a corpore, perpositivam ex tesionem latitudinis in corpus ab utraque, per positivam extensionem secundum dimensionem profunditatis. Si autem dicatur, Aristotelem s. Meta. cap. I 3. alio modo has species definisse , nempe, Lineam esse magnitudinem eontinuam ad unum. hoc cst,secundum unam dimensionem longitudinis:Superifciem, ad duo, id est,secundum duas dimensiones longitudinis, MIatitudinis. Et eouus,ad tria,id est, secudum tres dimensiones,longitudinis,latitudinis, & profunditatis. Respondeo, ita definisse,
sed definitiones istae, non sunt distinctae a nostris,uerum eaedem cum cis:& differre videntur, quia Aristoteles, non sol sim formales dimεsiones posuit, per quas constituuntur, ac distinguuntur: sed etiam materiales,in quibus superficies,& corpus conueniunt. Nos vero, tum per formales definimus eas,non curantes de materialibus, quas praesupponimus ne cessario includere. Ad argum. Primae opinionis,neganda est maior,quod solum peruae negationem alicuius dimensionis , distinguatur linea & superficies.Non enim distinguuntur,nisi per positivam extensionem,s
cundum propriam extεsionis rationem,quamuis una dicat negationem dimensionis,quam includit altera:quod comune est omnibus speciebus cuiustuque generismam homo eo ipso,quod est rationalis, dieit negationem cuiuscunque speciei irrationalis. Adargin
320쪽
Ad arst. secundae opinionis, Concessa maiori, neganda est in ..nor,quod non distinguantur linea , & superficies, per longitudinem,& latitudinc tu:quia licet superficies includat longitudinem, non tamen formaliter, sicut linea ,scd materialiter tantum:& licet corpus includat latitudincm, non formalitur, sed materialiter: &. cum distinctio debeat esse per aliquid formale, distinguuntur isti species , per singulas dinicus ioncs. quas includunsformaliter, &quae non includuntur formaliter ab aliis, ut expositum cst. Et si
aliquis dicere vellet, superficiem dicere longitudinem aliam , distinctam a longitudine lineae, & corpus aliam longitudinem , di tinctam a longitudine linear. & supcificici, & aliam latitudinem, distinctam a latitudine superficiei, S ita distingui a supeis cic, &linea , non solum per una in dimensioncm formalem, sed per tres etiam formalcs & sibi proprias,& superficiem a linea,& corpore. per duas formales,& sibi proprias, logitudinis, S latitudinis quod manifestum fieret, si istae species, saltem per potentiam Dei absolutam , separarentur realiterit unc enim cortus haberet trinam dimensionem,essetque longum, latum & profundum,& superficies, longa, & lata, linea vero, solum longa. Respondetur, hunc modum
distinguendi has species, per solam imaginationem excogitari posse: sed secundum rationem implicare contradictionem. Probatur , quia ex eo sequeretur, Corpus habere tres longitudines dis tinctas , 8e disi inctas solo numero, & eas includere formaliter & eodem modo, duas latitudines: imo, & triplicata puncta; quibus continuantur diuersae longitudines ,& utrumque est i
Primum quidem quia longitudines omnes , sunt eiusdem speciei; cum habeant eundem modum extensionis partium, eundem modum continuationis per puncta , & cura dem essectum forma-
Iem in subiecto : repugnat autem , quod aliquid includat formaliter,& essentialiter , tria praedicata eiusdem speciei. Probatur secundum esse impossibile: quia repugnat multa accidentia, pn re absoluta , & eiusdem speciei, qualia sunt dimensiones , simul e sse in eodem subiecto , a quo aliquo modo accipiunt indiuiduationem. Hoc autem sequeretur, si superficies, & corpus, tot haberent longitudines. latitudines, quas omnes tribuerunt subiecto , in quo
Quod vero dicitur, has species posse realiter separari , per potentiam Dei abi tutam falsum est; quia manifestam contradictionem implicat. Quod sic probo. Si corpus esset separatum a superficie , esset quantitas continua diuisibilis , secundum longitudinem,latitudinem, & profunditatem : ergo longitudo eius continuaretur punctis,& ideo esset linea: quia Linea nihil aliud est, nisil gitudo continuam punctis: latitudo etia eius cotinuaretur lineis: